Giải bóng đá chuyên nghiệp Bolivia

Giải bóng đá chuyên nghiệp Bolivia, División de Fútbol Profesional, còn gọi là Liga de Fútbol Profesional Boliviano (; ) cho đến năm 2017, là giải đấu bóng đá chuyên nghiệp hàng đầu tại Bolivia.

Kể từ năm 1950, tổng cộng 16 câu lạc bộ đã lên ngôi vô địch của hệ thống giải bóng đá Bolivia. Bolívar là câu lạc bộ thành công nhất với 29 danh hiệu cho đến nay. Đội vô địch hiện tại là Jorge Wilstermann, đội vô địch cúp Torneo Clausura 2019.

 Lịch sử 
Các giải đấu bóng đá ở Bolivia đã bắt đầu vào năm 1914 với việc thành lập các hiệp hội khu vực và các cuộc thi tương ứng của những đội đó. "Hiệp hội bóng đá La Paz" (Asociación de Fútbol de La Paz - AFLP) là tổ chức đầu tiên với 29 mùa giải được tổ chức từ năm 1914 đến 1949. AFLP đã được coi là giải đấu bóng đá hàng đầu trong nhiều năm. Vào năm 1950, cơ quan này đã sửa đổi các đạo luật cho phép chuyên nghiệp hóa môn thể thao này ở Bolivia, do đó, "Torneo Profesional" đã được thành lập.Comienza El Profesionalismo 1950-1959 on Historia del fútbol boliviano by Carlos Mesa Gisbert

Từ năm 1950 đến 1959, chỉ có các câu lạc bộ từ La Paz, Oruro (từ năm 1954) và Cochabamba (1955) tham gia giải đấu vì bóng đá lúc này vẫn còn đang lạc hậu ở các khu vực còn lại.

Vào cuối năm 1960, Liên đoàn bóng đá Bolivia đã tổ chức một giải vô địch quốc gia, với mục đích xác định ra nhà vô địch đại diện cho Bolivia thi đấu Copa Libertadores, giải đấu danh giá nhất Nam Mỹ. Giải đấu được đặt tên là "Copa Simón Bolívar", chỉ các nhà vô địch và á quân của các hiệp hội khu vực mới có thể tham gia giải đấu này.

Sự sụp đổ của đội tuyển quốc gia Bolivia sau vòng loại World Cup 1978 (bị đè bẹp trước Brazil 8-0 và Peru 5-0), đã khuyến khích một số câu lạc bộ tạo ra giải đấu riêng của họ, do đó 16 đội tách ra từ các hiệp hội của các khu vực để thành lập " Liga de Fútbol Profesional Boliviano "(Liên đoàn bóng đá chuyên nghiệp Bolivian - LFPB) để tổ chức giải vô địch một cách tự chủ vào năm 1977.Y nació la liga by Jaime Galarza, 2 Jan 2012

Sự tạo ra LFPB đã xóa bỏ sự phân biệt trong bóng đá Bolivia, tuy nhiên nó cũng dẫn đến việc tạo ra ba thực thể riêng biệt: vai trò đại diện của FBF với bóng đá quốc tế đã bị giới hạn, LFPB mới được tạo ra đã trở thành liên đoàn tổ chức giải đấu hạng nhất duy nhất và LPFA, cùng với phần còn lại của các hiệp hội khu vực, trở thành liên đoàn tổ chức các giải đấu khu vực phân chia thứ hai (và thấp hơn). Đó là lần đầu tiên và, cho đến khi thành lập giải bóng rổ quốc gia chuyên nghiệp (LIBOBASQUET) vào năm 2014, giải đấu thể thao chuyên nghiệp duy nhất trong cả nước.

Năm 2017, sau khi thay đổi đạo luật trong FBF, LFPB và ANF đã được thay thế bằng "División Profesional" (hạng đấu chuyên nghiệp) và "División Aficionados" (hạng đấu nghiệp dư), cả hai đều được quản lý bởi FBF từ năm 2018 trở đi.

 Tổng quan về cách thức 
Cách thức vô địch đã thay đổi qua nhiều năm. Bắt đầu từ năm 1977, giải đấu đã diễn ra với mười sáu câu lạc bộ được chia thành hai bảng, nhưng chuyển sang mười bốn câu lạc bộ trong hai bảng chơi hai lượt đấu mỗi năm bắt đầu vào giữa những năm 80, nhưng một số vấn đề kinh tế với một số đội đã dẫn đến việc cắt giảm số lượng đội tham gia xuống còn mười hai vào năm 1991. Một thay đổi khác đến vào năm 2005 khi các đội quyết định thích nghi với lịch thi đấu quốc tế của FIFA, nghĩa là mùa giải sẽ được chơi từ tháng 8 đến tháng 6 thay vì từ tháng 2 đến tháng 12, để tránh các vấn đề về việc xác định đội nào đủ điều kiện tham gia các giải đấu quốc tế. Giải đấu đã chơi một giải đấu ngắn từ tháng 2 đến tháng 6 năm 2005 và mùa giải 2005-06 chính thức bắt đầu vào tháng 8. Điều này dẫn đến một vấn đề khác - các đội ở hạng hai không quan tâm đến việc rằng sẽ không có sự xuống hạng cho đến tháng 6 năm 2006. Sau khi đàm phán, giải đấu xác định rằng việc xuống hạng của các câu lạc bộ có thứ hạng thấp nhất sẽ diễn ra sau khi giải đấu Apertura hoàn thành, biến giải đấu Bolivian thành một giải đấu kỳ lạ nơi các đội bị xuống hạng vào giữa mùa. Nhưng quyết định này đã bị đảo ngược vào tháng 11 năm 2006 và giải đấu đã quay trở lại, mùa giải năm 2007 đã bắt đầu với giải đấu Apertura vào tháng 3 năm 2007. Đối với mùa giải 2018, số lượng đội được tăng từ mười hai lên mười bốn.

Trong lịch sử, các đội từ La Paz, Cochabamba và Santa Cruz đã thống trị giải đấu. Cho đến năm 2007, chỉ có San Jose vô địch giải đấu năm 1995, nhưng kể từ đó, "ba ông lớn" của giải đấu đã phải vật lộn để giành lại vị thế, thay đó là 3 đội từ các thành phố nhỏ hơn đã thay thế trong khoảng thời gian này (Real Potosí, San José và Universitario).

Ba đội có kỷ lục chưa bao giờ bị rớt xuống hạng là: "La Simón Bolivar" (giải hạng 2) : The Strongest, Oriente Petrolero và Bolívar (mặc dù họ đã xuống hạng năm 1969 trước kỷ nguyên LPFB).

Đối với mùa giải 2008, lần đầu tiên, ba giải đấu đã được chơi thay vì hai giải đấu thông thường. Giải đấu Apertura được chơi từ tháng 3 đến tháng 7 theo hệ thống vòng tròn; giải đấu Clausura diễn ra từ tháng 8 đến tháng 10, trong đó các đội được chia thành hai bảng 6 đội, mỗi đội gồm tất cả các đội phương Tây (cộng với Universitario) và Bảng B bao gồm tất cả các đội phía đông (cộng với Wilstermann và Aurora), hai đội đứng đầu mỗi bảng tiến vào bán kết và chung kết. Giải đấu play-off mới được tổ chức bao gồm các trận đấu trên sân nhà (và cùng với luật bàn thắng sân khách được sử dụng lần đầu tiên).

Số điểm trung bình từ hai mùa giải trước quyết định sự xuống hạng, với đội cuối cùng xuống hạng trực tiếp và được thay thế bởi đội vô địch Liga Nacional B.Và với đội xếp thứ 11 sẽ chơi một trận play-off với á quân Liga Nacional B.

 Các đội hiện tại (2020) 

 Đội  Thuộc thành phố  Sân vận động  Sức chứa  Always Ready  El Alto  Municipal de Villa Ingenio  25.000  Atlético Palmaflor  Quillacoche  Municipal de Quillacollo  5.000  Aurora  Cochabamba  Estadio Félix Capriles  32.000  Blooming  Santa Cruz  Ramón Tahuichi Aguilera  38.000  Bolívar  La Paz  Hernando Siles  42.000  Guabirá  Montero  Gilberto Parada  13.000  Jorge Wilstermann  Cochabamba  Estadio Félix Capriles  32.000  Nacional Potosí  Potosí  Víctor Agustín Ugarte  32.105  Oriente Petrolero  Santa Cruz  Ramón Tahuichi Aguilera  38.000  Real Potosí  Potosí  Víctor Agustín Ugarte  32.105  Real Santa Cruz  Santa Cruz  Real Santa Cruz  14.000  Royal Pari  Santa Cruz  Ramón Tahuichi Aguilera  38.000  San José  Oruro  Jesús Bermúdez  33.795  The Strongest  La Paz  Hernando Siles  42.000 

 Danh sách các nhà vô địch 

 Torneo Interdepartamental (AFLP) 
 Mùa  Quán quân  Á quân  Vị trí thứ ba  1950  Bolívar (1)  Litoral  Unión Maestranza  1951  Always Ready (1)  Bolívar  Ferroviario  1952  The Strongest(1)  Always Ready  Ingavi  1953  Bolívar (2)  Always Ready  Ingavi 

 Torneo Integrado (AFLP) 
Mùa giảiĐội vô địchÁ quânVị trí thứ ba1954Litoral (1)The StrongestDeportivo Municipal1955San José (1)Chaco PetroleroBolívar1956Bolívar (2)Deportivo MunicipalLitoral1957Always Ready (2)Deportivo MunicipalChaco Petrolero1957 AFC–AFOJorge Wilstermann (1)AuroraSan José1958Jorge Wilstermann (2)Deportivo MunicipalSan José1959Jorge Wilstermann (3)Always ReadyBolívar

 Copa Simón Bolívar (FBF) 
Mùa giảiĐội vô địchÁ quânVị trí thứ ba1960Jorge Wilstermann (4)AuroraDeportivo Municipal1961Deportivo Municipal (1)The StrongestChaco Petrolero1962Chaco Petrolero (1)The StrongestDeportivo Municipal1963Aurora (1)Jorge Wilstermann1964The Strongest (2)Deportivo Municipal31 de Octubre1965Deportivo Municipal (2)Jorge WilstermannOriente Petrolero1966Bolívar (4)31 de OctubreJorge Wilstermann1967Jorge Wilstermann (5)Always ReadyBlooming1968Bolívar (5)GuabiráLitoral1969Universitario (LP) (1)BolívarOriente Petrolero1970Chaco Petrolero (2)The Strongest1971Oriente Petrolero (1)Chaco PetroleroThe Strongest1972Jorge Wilstermann (6)Oriente PetroleroPetrolero1973Jorge Wilstermann (7)Deportivo Municipal31 de Octubre1974The Strongest (3)Jorge WilstermannBolívar1975Guabirá (1)BolívarOriente Petrolero1976Bolívar (6)Oriente PetroleroGuabirá

 Liga de Fútbol Profesional Boliviano 
Mùa giảiĐội vô địchÁ quânVị trí thứ ba1977The Strongest (4)Oriente PetroleroBolívar1978Bolívar (7)Jorge WilstermannOriente Petrolero1979Oriente Petrolero (2)The StrongestBloomingBolívar1980Jorge Wilstermann (8)The StrongestChaco Petrolero1981Jorge Wilstermann (9)BloomingGuabiráDeportivo Municipal1982Bolívar (8)Jorge WilstermannBloomingOriente Petrolero1983Bolívar (9)Oriente PetroleroBloomingThe Strongest1984Blooming (1)BolívarOriente PetroleroThe Strongest1985Bolívar (10)Jorge WilstermannReal Santa Cruz1986The Strongest (5)Oriente PetroleroKhông có1987Bolívar (11)Oriente PetroleroKhông có1988Bolívar (12)The StrongestKhông có1989The Strongest (6)Oriente PetroleroKhông có1990Oriente Petrolero (3)BolívarKhông có1991Bolívar (13)San JoséOriente Petrolero1992Bolívar (14)San JoséJorge Wilstermann1993The Strongest (7)BolívarBlooming1994Bolívar (15)Jorge WilstermannThe Strongest1995San José (2)GuabiráBolívar1996Bolívar (16)Oriente PetroleroThe Strongest1997Bolívar (17)Oriente PetroleroBlooming1998Blooming (2)Jorge WilstermannThe Strongest1999Blooming (3)The StrongestBolívar2000Jorge Wilstermann (10)Oriente PetroleroThe Strongest2001Oriente Petrolero (4)BolívarThe Strongest2002Bolívar (18)Oriente PetroleroThe Strongest2003AperturaThe Strongest (8)BolívarJorge WilstermannClausuraThe Strongest (9)Jorge WilstermannBolívar2004AperturaBolívar (19)AuroraJorge WilstermannClausuraThe Strongest (10)Oriente PetroleroReal Potosí2005AdecuaciónBolívar (20)The StrongestOriente Petrolero2005–06AperturaBlooming (4)BolívarOriente PetroleroClausuraBolívar (21)Real PotosíUniversitario2006Segundo TorneoJorge Wilstermann (11)Real PotosíOriente Petrolero2007AperturaReal Potosí (1)BolívarLa PazClausuraSan José (3)La PazBlooming2008AperturaUniversitario (1)La PazSan JoséClausuraAurora (2)BloomingLa PazReal Potosí2009AperturaBolívar (22)Real PotosíSan JoséClausuraBlooming (5)BolívarThe Strongest Oriente Petrolero2010AperturaJorge Wilstermann (12)Oriente PetroleroAuroraClausuraOriente Petrolero (5)BolívarAurora2011AdecuaciónBolívar (23)Real PotosíOriente Petrolero2011–12AperturaThe Strongest (11)UniversitarioOriente PetroleroClausuraThe Strongest (12)San JoséOriente Petrolero2012–13AperturaThe Strongest (13)San JoséBolívarClausuraBolívar (24)Oriente PetroleroSan José2013–14AperturaThe Strongest (14)BolívarSan JoséClausuraUniversitario (2)San JoséThe Strongest2014–15AperturaBolívar (25)Oriente PetroleroThe StrongestClausuraBolívar (26)The StrongestJorge Wilstermann2015–16AperturaSport Boys (1)BolívarThe StrongestClausuraJorge Wilstermann (13)The StrongestUniversitario2016–17Apertura 2016The Strongest (15)BolívarOriente PetroleroApertura 2017Bolívar (27)The StrongestGuabiráClausuraBolívar (28)The StrongestJorge Wilstermann

 Torneo Adecuación được tổ chức đúngtheo cách thức châu Âu (tháng 8 đến tháng 5)

 División de Fútbol Profesional 
Mùa giảiĐội vô địchÁ quânVị trí thứ ba2018AperturaJorge Wilstermann (14)The StrongestSan JoséClausuraSan José (4)The StrongestRoyal Pari2019AperturaBolívar (29)The StrongestNacional PotosíClausuraJorge Wilstermann (15)The StrongestBolívar

 Thành tích 
ĐộiSố lần vô địchSố lần về nhìWinning yearsRunners-up yearsBolívar29151950, 1953, 1956, 1966, 1968, 1976, 1978, 1982, 1983, 1985, 1987, 1988, 1991, 1992, 1994, 1996, 1997, 2002, 2004 Apertura, 2005 Adecuación, 2005–06 Clausura, 2009 Apertura, 2011 Adecuación, 2013 Clausura, 2014 Apertura, 2015 Clausura, 2017 Apertura, 2017 Clausura, 2019 Apertura1951, 1969, 1975, 1984, 1990, 1993, 2001, 2003 Apertura, 2005–06 Apertura, 2007 Apertura, 2009 Clausura, 2010 Clausura, 2013 Apertura, 2015 Apertura, 2016 AperturaThe Strongest15171952, 1964, 1974, 1977, 1986, 1989, 1993, 2003 Apertura, 2003 Clausura, 2004 Clausura, 2011 Apertura, 2012 Clausura, 2012 Apertura, 2013 Apertura, 2016 Apertura1954, 1961, 1962, 1970, 1979, 1980, 1988, 1999, 2005 Adecuación, 2015 Clausura, 2016 Clausura, 2017 Apertura, 2017 Clausura, 2018 Apertura, 2018 Clausura, 2019 Apertura, 2019 ClausuraJorge Wilstermann1581957, 1958, 1959, 1960, 1967, 1972, 1973, 1980, 1981, 2000, 2006 Segundo Torneo, 2010 Apertura, 2016 Clausura, 2018 Apertura, 2019 Clausura1963, 1965, 1974, 1978, 1985, 1994, 1998, 2003 ClausuraOriente Petrolero5151971, 1979, 1990, 2001, 2010 Clausura1972, 1976, 1977, 1983, 1986, 1987, 1989, 1996, 1997, 2000, 2002, 2004 Clausura, 2010 Apertura, 2013 Clausura, 2014 AperturaBlooming531984, 1998, 1999, 2005–06 Apertura, 2009 Clausura1982, 1983, 2008 ClausuraSan José451955, 1995, 2007 Clausura, 2018 Clausura1991, 1992, 2012 Clausura, 2012 Apertura, 2014 ClausuraDeportivo Municipal251961, 19651956, 1957 Integrado, 1958, 1964, 1973Always Ready251951, 19571952, 1953, 1959, 1963, 1967Aurora241963, 2008 Clausura1957, 1960, 1964, 2004 AperturaChaco Petrolero221962, 19701955, 1971Universitario212008 Apertura, 2014 Clausura2011 AperturaReal Potosí142007 Apertura2005–06 Clausura, 2006 Segundo Torneo, 2009 Apertura, 2011 AdecuaciónGuabirá1219751995, 1968Litoral1119541950Sport Boys102015 Apertura—Universitario (LP)101969—

 Liên hệ 

 Các trang khác 

 Trang web chính thức  
 Trang web chính thức mới 
 Danh sách các nhà vô địch của RSSSF 
 RSSSF Topscorers

Thể loại:Giải bóng đá vô địch quốc gia Nam Mỹ