Tu chính Hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc

Tu chính Hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc, hay gọi đầy đủ là Các Điều sửa đổi, bổ sung Hiến pháp Trung Hoa Dân quốc (, Trung Hoa Dân Quốc Hiến pháp Tăng tu điều văn), là bản tu chính hiến pháp cần thiết trong bối cảnh Trung Hoa Dân quốc đặt ở Đài Loan. Văn bản thường đính kèm theo Hiến pháp gốc, có lời mở đầu riêng, và các điều khoản được sắp xếp theo thứ tự khác.Office of the president — Constitution of the Republic of China (Taiwan)

Từ năm 1991 các Điều sửa đổi, bổ sung là luật cơ bản của Đài Loan, được sửa đổi lần cuối năm 2005.

 Đặc điểm 

 Vùng Tự do 
Sau cuộc Nội chiến Trung Quốc, Chính phủ Trung Hoa Dân quốc mất hết sự điều khiển lãnh thổ đại lục, làm việc tổ chức bầu cử toàn quốc khó khăn nên các Điều sửa đổi, bổ sung lập ra Vùng Tự do (chữ Hán phồn thể: , Quan thoại Đài Loan: Zìyóu Dìqū, tiếng Phúc Kiến Đài Loan: Chū-iû Tē-khu, tiếng Khách Gia Đài Loan: Chhṳ-yù Thi-khî) để định rõ lãnh thổ và dân số thuộc về chủ quyền thật tế của chính quyền. Chỉ công dân ở Vùng Tự do mới có thể hoàn toàn hành sử các quyền chính trị và công dân, bao gồm quyền bỏ phiếu.

 Bầu cử tổng thống trực tiếp 
Các Điều sửa đổi, bổ sung quy định Tổng thống do dân Vùng Tự do bầu lên.Presidential and Vice Presidential Election and Recall Act Cuộc bầu cử trực tiếp đầu tiên tổ chức năm 1996. Theo nguyên Hiến pháp thì Tổng thống do Quốc dân Đại hội bầu gián tiếp.

 Cải cách chính phủ và cải tổ 
Các Điều sửa đổi, bổ sung cải tổ chính phủ Trung Hoa Dân Quốc từ chế độ đại nghị thành chế độ bán tổng thống. Quốc dân Đại hội bị giải thể và các quyền hành của cơ quan sau do công dân Vùng Tự do hành sử trực tiếp. Ngũ viện được duy trì, nhưng bây giờ hoạt động giống tam quyền phương Tây hơn.

 Trưng cầu ý dân hiến pháp 
Sau khi các Điều sửa đổi, bổ sung được phê chuẩn ngày 7 tháng 6 năm 2005, tu chính án hiến pháp hoặc việc thay đổi lãnh thổ đất nước phải được quá nửa cử tri Vùng Tự do phê chuẩn trong cuộc trưng cầu ý dân sau khi được đa số ba phần tư các Lập pháp Viện chấp nhận. Trước kia thì chỉ cần Quốc dân Đại hội phê chuẩn.

 So sánh cơ cấu tổ chức 
Chế độ chính trị hiện tại do các Điều sửa đổi, bổ sung 2005 quy định.
Cơ cấu chính phủNguyên Hiến pháp (1947)Các Điều sửa đổi, bổ sung (2005)Nguyên thủ quốc giaTổng thống và Phó Tổng thống do Quốc dân Đại hội bầu riêng, có nhiệm kỳ 6 năm.Tổng thống và Phó tổng thống ứng cử chung một liên danh, do công dân Vùng Tự do bầu ra, có nhiệm kỳ 4 năm, giới hạn 2 nhiệm kỳ.Người đứng đầu chính phủViện trưởng Hành chính viện do Tổng thống đề cử và được Lập pháp Viện phê chuẩn.Viện trưởng Hành chính viện do Tổng thống bổ nhiệm.Lập phápChế độ ba viện: Quốc dân Đại hội, Lập pháp viện và Giám sát viện.

 Đại biểu Quốc dân Đại hội dân cử, có nhiệm kỳ 6 năm
 Ủy viên Lập pháp viện dân cử, có nhiệm kỳ 3 năm
 Thành viên Giám sát viện do các Hội đồng địa phương bầu ra, có nhiệm kỳ 6 năm.Chế độ một viện: Lập pháp viện.

 Quốc dân Đại hội bị giải thể và những quyền hạn do công dân Vùng Tự do thực hiện trực tiếp.
 113 ủy viên Lập pháp viện dân cử, có nhiệm kỳ 4 năm.
 Giám sát viện chỉ là cơ quan kiểm toán, gồm 29 thành viên do Tổng thống đề cử và Lập pháp Viện phê chuẩn, có nhiệm kỳ 6 năm.Tư phápĐại thẩm phán do Tổng thống bổ nhiệm, có Giám sát Viện phê chuẩn, có nhiệm kỳ suốt đời15 Đại thẩm phán do Tổng thống bổ nhiệm, có Lập pháp Viện phê chuẩn, có nhiệm kỳ 8 nămChính quyền địa phươngChế độ hai cấp: cấp tỉnh và cấp huyệnTỉnh được đơn giản hóa, huyện và thành phố của tỉnh trực thuộc Hành chính viện.

 Điều khoản 
Các Điều sửa đổi, bổ sung được tu chính bảy lần từ thập niên 90.
Tu chính ánNgày phê chuẩnCơ quan phê chuẩnNgày hữu hiệuTổng thốngChú thích1stNgày 22 tháng 4 năm 1991Quốc dân Đại hội khóa INgày 1 tháng 5 năm 1991Lý Đăng HuyCác Điều sửa đổi, bổ sung ban hành2ndNgày 27 tháng 5 năm 1992Quốc dân Đại hội khóa IINgày 28 tháng 5 năm 19923rdNgày 28 tháng 7 năm 1994Ngày 1 tháng 8 năm 19944thNgày 18 tháng 7 năm 1997Quốc dân Đại hội khóa IIINgày 21 tháng 7 năm 19975thNgày 3 tháng 9 năm 1999Ngày 15 tháng 9 năm 1999Bị Tư pháp Viện bãi bỏ trong Giải thích số 4996thNgày 24 tháng 4 năm 2000Ngày 25 tháng 4 năm 20007thNgày 7 tháng 6 năm 2005Quốc dân Đại hội lâm thờiNgày 10 tháng 6 năm 2005Trần Thủy BiểnHiện hành
Hiện tại các Điều sửa đổi, bổ sung gồm có 12 điều khoản:

 Điều 1: Trưng cầu ý dân về tu chính án hiến pháp và thay đổi lãnh thổ đất nước
 Điều 2: Tổng thống và Phó Tổng thống
 Điều 3: Viện trưởng và Hành chính Viện
 Điều 4: Lập pháp Viện
 Điều 5: Tư pháp Viện
 Điều 6: Khảo thí Viện
 Điều 7: Giám sát Viện
 Điều 8: Lương bổng thành viên Lập pháp Viện
 Điều 9: Chính quyền địa phương
 Điều 10: Quốc sách cơ bản
 Điều 11: Quan hệ lưỡng bờ (các quyền và nghĩa vụ của dân Vùng Tự do với Đại lục)
 Điều 12: Thủ tục sửa đổi hiến pháp

 Xem thêm 

 Hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc
 Điều khoản lâm thời thời kỳ kham loạn động viên
 Chính trị Đài Loan
 Lịch sử Đài Loan từ năm 1945

 Tham khảo 

 Đường dẫn ngoài 

 Các Điều sửa đổi, bổ sung Hiến pháp trên Phủ Tổng thống, Trung Hoa Dân quốc (Đài Loan)
 Bản dịch tiếng Anh các Điều sửa đổi, bổ sung Hiến pháp (cải cách 2005)
 Bản dịch Hiến pháp của Taiwan Documents Project
 Ngày hiến pháp và chính phủ lập hiến

Thể loại:Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc