Tiếng Mảng

Tiếng Mảng (tiếng Trung:莽语) là một ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Nam Á của Việt Nam, Trung Quốc và Lào. Nó được nói chủ yếu ở tỉnh Lai Châu, Việt Nam và huyện Kim Bình, châu Hồng Hà, Trung Quốc. Nó chỉ được phát hiện gần đây vào năm 1974.

Ở Trung Quốc, người Mảng cũng được gọi là Xa Mãng 岔满, A Bì 阿比, Mãng Ca 孟嘎, Ba Các Nhiên 巴格然 và Mộ 莫 (Gao 2003: 1).

 Phân bố 
Tại tỉnh Lai Châu, Việt Nam, tiếng Mảng được nói bởi 2.200 người ở các huyện Sìn Hồ, Mường Tè, Phong Thổ và ở các khu vực lân cận khác (Gao 2003: 1), bao gồm cả ở xã Nậm Ban, huyện Nậm Nhùn, Lai ChâuTạ Văn Thông. 2000. "Loại từ trong tiếng Mảng". In Loại từ trong các ngôn ngữ ở Việt Nam: Tập I, p. 229-244. Hà Nội: Nhà xuất bản khoa học Việt Nam. và thị xã Mường Lay, tỉnh Điện Biên. Tại Trung Quốc, số người nói tiếng Mảng là 606 người vào năm 1999 và được gộp nhóm chung trong nhóm không phân loại. Người Mảng Trung Quốc tuyên bố là đã di cư từ Việt Nam trong thời gian gần đây. Có hàng trăm người khác ở biên giới Lào-Việt ở vùng núi phía Đông Bắc của Lào. Một số người Mảng sử dụng tiếng Việt, Quan thoại Tây Nam hay tiếng Lào

Tiếng Mảng hiện nay đã tiếp nhận từ các ngôn ngữ xung quanh thuộc các nhóm H'mông, nhóm Tạng-Miến, nhóm tiếng Hán hay một số khác.

Người Mảng chưa có hệ chữ viết riêng, tuy nhiên, họ có nền văn học nghệ thuật dân gian khá phong phú (hầu hết là văn học truyền miệng). Một số tác phẩm tiếng Mảng được ghi lại bằng cách dùng bảng mẫu tự ngữ âm quốc tế.

 Từ vựng 
Dưới đây là một số từ vựng tiếng Mảng.Từ vựng tiếng Mảng, SEAlang
 Việt Mảng Việt  Mảng Việt Mảng Việt  Mảng một mak⁷  hai ʑɨəj⁴  ba peː³  bốn puːn²  năm han²  sáu ʑɔm²  bảy pyː¹ tám haːm² chín θiːn²  mười ʑiː³, ʑiː³ mɛː⁴  tôi (đại từ) ʔuː⁴  bạn, mi, mày miː²  chúng tôi mɔː⁶ ʔaː¹ɲiːn³ chúng ta mɔː⁶ ʔaː¹hiː² chúng nó, họ (quen biết)  mɔː⁶ ʔaː¹ʔiː⁴  chúng nó, họ (không quen) mɔː⁶ ʔaː¹ɓoː¹  nó, hắn, anh ta, cô ta ʔaː¹ ʔiːn⁴ người haː¹  đất teː⁶  nước, sông ʑum¹  trời pliɲ⁶  mưa maː²  mây ʔɯŋ¹ tiːp⁷  gió ʑiː⁴  nhà ɲua⁶  cửa naŋ⁶  to, lớn haː¹ toː⁴  nhỏ, bé haː⁴  cao ʑaŋ⁴  thấp leː⁴  nông ɗal⁴  sâu pjuː³  dài liːŋ³  ngắn nen²  nặng ɲan²  nhẹ cɛː²  nhanh lɛːn³  chậm naːn²  rộng vaːŋ¹  hẹp ʔɛːp⁷  xa ɲɛː¹  gần ɓɔː¹  chó θɔː¹  mèo ɲoː²  bò løː⁶  cá ʔaː¹  chim θɤm⁶  chí, chấy θiː¹  trăn lan⁶  rắn han¹  thằn lằn maː¹ ɓoːl⁴ chuột ʔoːŋ¹ mắt mat⁷  tai laːŋ¹ ŋ² teː⁶  mặt θan⁶  tay ʔeːŋ⁶  chân cuaŋ⁴  vú ɓuː⁴  tóc, lông hɔk⁷  óc, não tɤm⁶  bụng ɗøː⁶  ruột pat⁷  mặt θan⁶  nách cɯŋ² luaŋ⁶  đi coː¹  có ʔeː¹  lấy toː⁴  nắm kam¹  ăn θaː³  uống ɗak⁷ đứng taː³ ngủ, nằm ʔɔŋ³  cho ʔɔː¹  nhìn, xem, coi tɔːŋ²  chờ, đợi ʑɔŋ⁶  hát ʔɔː¹ θɔːŋ⁶ 

 Hình thái cú pháp 
Trật tự từ trong tiếng Mảng là chủ ngữ - vị ngữ - tân ngữ (SVO). Tuy nhiên, không giống như các ngôn ngữ Kra-Dai và Hmông-Miền lân cận vốn hoàn toàn không có biến tố, tiếng Mảng vẫn giữ lại được các đặc điểm phái sinh hình thái và cách trên danh từ của ngữ hệ Nam Á.

 Tham khảo 

 Nguyễn Văn Lợi; Nguyễn Hữu Hoành; Tạ Văn Thông. 2009. Tiếng Mảng. Hanoi: Nhà xuất bản khoa học xã hội.
 Nguyễn Hùng Mạnh. 2011. Thơ ca dân gian dân tộc Mảng. Hanoi: Nhà xuất bản văn hóa dân tộc. 

 Liên kết ngoài 

 Gao Yongqi [高永奇]. 2003. A study of Mang [莽语硏究]. Beijing: Ethnic Publishing House [民族出版社].
 http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
 http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-93F7-D@view Mang in RWAAI Digital Archive

Mảng
Thể loại:Ngôn ngữ tại Việt Nam
M
Thể loại:Ngôn ngữ tại Trung Quốc