Tiếng Tangut

Tiếng Tangut, tiếng Đảng Hạng hay tiếng Tây Hạ là một ngôn ngữ Tạng-Miến thời xưa, một thời nói ở Tây Hạ, trong văn liệu Tây phương còn gọi là Tangut Empire (Đế quốc Tangut). Đây là một ngôn ngữ trong nhóm ngôn ngữ Khương, cùng với tiếng Khương Bắc, Khương Nam, tiếng Phổ Mễ, vân vân...

Tiếng Tangut là ngôn ngữ chính thức của Tây Hạ (trong tiếng Tạng tên là Mi nyag), do người Đảng Hạng dựng nên, giành độc lập từ nhà Tống vào đầu thế kỷ XI. Tây Hạ sụp đổ năm 1226 do bị quân Thành Cát Tư Hãn xâm lược.

Tiếng Tangut có chữ viết riêng, gọi là chữ Tây Hạ.

Văn liệu tiếng Tangut cuối cùng được tìm trên hai cột đá kinh Phật Tây Hạ, niên đại 1502, cho thấy rằng người Đảng Hạng vẫn nói ngôn ngữ này 300 năm sau khi mất nước.
Phục dựng

Âm vị học
Phụ âm
 Tên chữ Hán Tên Hán-Việt Tên hiện đại Arakawa Gong Miyake 重唇音類 Trọng thờn âm Âm đôi môi p, ph, b, m p, ph, b, m p, ph, b, m 輕唇音類 Khinh thờn âm Âm môi răng f, v, w v 舌頭音類 Thiệt đầu âm Âm chân răng thường t, th, d, n t, th, d, n t, th, d, n 舌上音類 Thiệt thượng âm Âm quặt lưỡi ty', thy', dy', ny' tʂ tʂh dʐ ʂ 牙音類 Nha âm Âm vòm mềm k, kh, g, ng k, kh, g, ŋ k, kh, g, ŋ 齒頭音類 Xỉ đầu âm Âm chân răng sau ts, tsh, dz, s ts, tsh, dz, s ts, tsh, dz, s 正齒音類 Chính xỉ âm Âm vòm c, ch, j, sh tɕ, tɕh, dʑ, ɕ 喉音類 Hầu âm Âm thanh hầu ', h ., x, ɣ ʔ, x, ɣ 流風音類 Lưu phong âm Âm chân răng cạnh l, lh, ld, z, r, zz l, lh, z, r, ʑ ɫ, ɬ, z, ʐ, r

Nguyên âm
Phổ thông (普通)Khẩn hậu (緊候)Quyển thiệt (捲舌) Cao i I u iq eq uq ir Ir urTrung e o eq2 oq er orThấpaaqar
Chữ viết

Nguồn tham khảo

Tài liệu

Jacques, Guillaume 2009. The origin of vowel alternations in the Tangut verb Language and Linguistics. 10.1:17-27.
Jacques, Guillaume 2011. The structure of the Tangut verb Journal of Chinese Linguistics. 39.2:419-441.

Liên kết ngoài
 James Matisoff, 2004. "Brightening" and the place of Xixia (Tangut) in the Qiangic subgroup of Tibeto-Burman
 Ксения Кепинг. Последние статьи и документы. (Ksenia Kepping. Last Works and Documents.)
 西夏に関するページ

Thể loại:Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Thể loại:Ngôn ngữ không còn ở châu Á
Thể loại:Ngôn ngữ Trung Cổ