Tiếng Luba-Kasai

Tiếng Luba-Kasai, còn gọi là tiếng Luba Tây, (nội danh: Ciluba/Tshiluba,tiền tố tshi/ci mang nghĩa "ngôn ngữ/tiếng") là một ngôn ngữ Bantu (khu L) miền Trung Phi, và là một ngôn ngữ quốc gia của Cộng hoà Dân chủ Congo, cùng với tiếng Lingala, Swahili, và Kongo.

Phương ngữ Đông nói ở Kasai-Oriental và phương ngữ Tây nói ở Kasai-Occidental có nhiều điểm khác biệt nhau. Theo Ethnologue, có 6,3 triệu người nói tiếng Luba-Kasai vào thời điểm 1991.

Trong số ngôn ngữ Bantu khu L, tiếng Luba-Kasai là thành viên của một nhóm gọi là "Luba", cùng với tiếng Kaonde (L40), tiếng Kete (L20), tiếng Kanyok, tiếng Luba-Katanga (KiLuba), tiếng Sanga, tiếng Zela và tiếng Bangubangu.

Hệ chữ viết
Tiếng Luba-Kasai được viết bằng bảng chữ cái Latinh, có thêm các chữ ghép ng, ny, sh nhưng bỏ đi q, r, x:

Âm vị học
Tiếng Luba-Kasai có 5 nguyên âm: /a, e, i, o, u/.

Dưới là bảng phụ âm tiếng Luba-Kasai.
Đôi môiMôi-răngChân răngSauchân răngVòmNgạc mềmThanh hầuTắcvô thanhptkhữu thanhbdTắc xáttʃXátvô thanhfsʃhhữu thanhvzʒMũimnɲŋTiếp cậnljw
/p/ có thể trở thành [ɸ]. Khi /d/ đứng trước /i/, nó có thể được phát âm là [dʒ].

 Chú thích 

 Tham khảo 
Stappers, Leo. Tonologische bijdrage tot de studie van het werkwoord in het tshiluba. 1949. Mémoires (Institut royal colonial belge. Section des sciences morales et politiques). Collection in-8o; t. 18, fasc. 4. 
de Schryver, Gilles-Maurice. Cilubà Phonetics: Proposals for a 'Corpus-Based Phonetics from Below' Approach. 1999. Research Centre of African Languages and Literatures, University of Ghent.
DeClercq, P. Grammaire de la langue des bena-lulua. 1897. Polleunis et Ceuterick.
Kabuta, Ngo. Loanwords in Cilubà. 2012. University of Ghent, Belgium.
Willems, Em. Het Tshiluba van Kasayi voor beginnelingen. 1943. Sint Norbertus.

= Liên kết ngoài 

 Cilubà online - Từ điển tiếng Pháp
 BBC News: Từ Congo "hầu hết không thể dịch được"
 Luba PanAfrican L10n trên Luba
 Ngôn ngữ và bảng chữ cái Tshiluba (Omniglot)
 Tshiluba: tiếng Kasai


Thể loại:Tiếng Luba
Thể loại:Ngôn ngữ tại Cộng hòa Dân chủ Congo
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Bantu