Số nhiễm sắc thể ở các loài

nhỏ|NST số 2 của người (hình ngoài cùng bên phải) đã được xác định nhờ "dấu ấn" của telomere (màu đỏ) và tâm động (màu xanh) rằng nó là sự kết hợp hai NST của tổ tiên.  

 Nói chung, số lượng NST của một loài không phản ánh mức độ tiến hóa cao hay thấp của loài đó, cũng không phản ánh chính xác sự phức tạp của bộ gen mà nó mang.
 Tuy nhiên, trong một số trường hợp lại phản ánh nguồn gốc của các loài. Chẳng hạn, người có 2n = 46, còn tinh tinh có 2n = 48. Kết hợp với những nghiên cứu chi tiết về trình tự nuclêôtit tương ứng nhau, về têlôme của hai loài này (xem hình bên), thì nhiều nhà khoa học đã tin rằng: người (48 - 2 NST) và tinh tinh (48 NST)  là cùng nguồn gốc.

Tên loài(Tên khoa học)Số NST (2n)Ảnh mô tả loàiNST đồ (kiểu nhân)Ghi chúNguồnKiến nhảy  (Myrmecia pilosula)100x100pxĐây là loài có số NST ít nhất: con cái có 2, con đực đơn bội nên  có 1 NST. Các loài kiến khác có nhiều NST hơn.Trùng sống đuôi
Oikopleura dioica 133x133pxO. dioica là một loài động vật có dây sống, nhỏ (1 – 8 mm) tìm thấy tầng nước mặt của biển ôn đới ở Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, Địa Trung Hải và Biển Đỏ. Nó được sử dụng làm sinh vật mô hình trong sinh học phát triển.Hoa cúc Úc(Brachyscome dichromosomatica)100x100pxVe cây
(Tetranychidae)100x100pxThuộc họ Tetranychidae có bộ NST thuộc kiểu haplodiploidy như ong, kiến (con đực n, con cái 2n)Muỗi vằn(Aedes aegypti)100x100px171x171px2n = 6 ở cả các loài thuộc họ Culicidae, trừ Chagasia Bathana (2n = 8).Mang Ấn Độ(Muntiacus muntjak)100x100px176x176pxLoài có số NST nhỏ nhất ở các động của lớp Thú. Con cái có 2n = 6, con đực = 7.Chi Cúc100x100pxRuồi giấm(Drosophila melanogaster)100x100px159x159pxCó 1 NST giới tính: XX (con cái) và XY (con đực).Giun dẹp(Macrostomum lignano)100x100px150x150pxCải xoong(Arabidopsis thaliana)10139x139px150x150pxChuột túi đầm lầy 
(Wallabia bicolor)11/10100x100px150x150pxCon đực = 11, cái = 10.Richtersius coronifer (Một loài gấu nước)12Giun tròn
(Caenorhabditis elegans)12/11100x100px150x150px2n = 12 ở dạng lưỡng tính, 2n = 11 ở con đực.Rau chân vịt(Spinacia oleracea)12100x100px150x150pxĐậu răng ngựa(Vicia faba)12100x100px150x150pxRuồi vàng(Scathophaga stercoraria)12100x100px150x150pxAmip nhầy(Dictyostelium discoideum)12147x147pxDưa chuột(Cucumis sativus)14100x100px150x150pxThú Tasmania(Sarcophilus harrisii)14100x100px150x150pxLúa mạch đen(Secale cereale)14100x100px150x150pxĐậu Hà Lan(Pisum sativum)14100x100px150x150pxĐại mạch(Hordeum vulgare)14138x138px168x168pxLô hội
Aloe vera14133x133px150x150pxGấu túi (Koala)
(Phascolarctos cinereus)16100x100pxChuột túi
Kangaroo16100x100px150x150pxSán máng
Schistosoma mansoni16100x100px150x150pxHành hoa(Allium Fistulosum)16100x100px150x150pxTỏi
(Allium sativum)16100x100px166x166pxCon ghẻ(Sarcoptes scabiei)115x115px150x150pxCải củ(Raphanus sativus)18100x100px150x150pxCà rốt(Daucus carota)18150x150px150x150pxCác giống rau cải từ cải dại (Brassica oleracea)18100x100px150x150pxChanh, bưởi(Citrus x)18100x100px150x150pxGồm cam, chanh, bưởi,...  thuộc chi Citrus.Chanh leo(Passiflora edulis)18100x100px150x150pxSouza, Margarete Magalhães, Telma N. Santana Pereira, and Maria Lúcia Carneiro Vieira. "Cytogenetic studies in some species of Passiflora L.(Passifloraceae): a review emphasizing Brazilian species." Brazilian Archives of Biology and Technology 51.2 (2008): 247–258. https://dx.doi.org/10.1590/S1516-89132008000200003Cỏ đuôi cáo(Setaria viridis)18133x133px150x150pxNgô(Zea mays)20133x133px150x150pxCannabis(Cannabis sativa)20100x100px150x150pxẾch vuốt nhiệt đới(Xenopus tropicalis)20100x100px150x150pxCây nắp ấm Úc(Cephalotus follicularis)20109x109pxCacao(Theobroma cacao)20150x150px150x150pxBạch đàn(Eucalyptus)22142x142px150x150pxChồn Bắc Mĩ(Didelphis virginiana)22100x100pxĐậu(Phaseolus sp.)22100x100px150x150pxTất cả các loài của chi Phaseolus đều có cùng số NST, gồm đậu que (P. Vulgaris), đậu Tây Ban Nha (P. coccineus) v.v.Ốc sên
(Achatina fulica)24100x100pxDưa bở
(Cucumis melo)24100x100px150x150pxLúa(Oryza sativa)24125x125px150x150pxCà dại lá bạc
(Solanum elaeagnifolium)24100x100pxCà dại lá bạc là một loại cỏ phổ biến ở tây Bắc Mỹ và ở Nam Mỹ. Đây cũng là loài đặc hữu của Trung Đông.Dẻ thơm(Castanea sativa)24100x100px150x150pxCà chua(Solanum lycopersicum)24100x100px150x150pxDẻ gai châu Âu(Fagus sylvatica)24133x133px150x150pxCà dại(Solanum dulcamara)24100x100pxCây cử(Quercus suber)24100x100px150x150pxZaldoš V, Papeš D, Brown SC, Panaus O, Šiljak-Yakovlev S (1998) Genome size and base composition of seven Quercus species: inter- and intra-population variation. Genome, 41: 162–168.Ếch xanh Âu(Pelophylax kl. esculentus)26100x100px150x150pxẾch này là con lai hữu thụ giữa ếch hồ và ếch đầm lầy. Được dùng làm thực phẩm đặc sản một số nơi Âu, Mỹ.Kỳ giông Mexicô(Ambystoma mexicanum)28100x100px150x150pxRệp giường(Cimex lectularius)29–47100x100px150x150pxCó 26 NST thường, còn các NST giới tính thay đổi từ 3 (X1X2Y) đến 21 (X1X2Y+18 dạng Xs).Cuốn chiếu viên(Arthrosphaera magna)30100x100pxHươu cao cổ(Giraffa camelopardalis)30100x100px150x150pxChồn nâu Mỹ(Neovison vison)30100x100pxHạt dẻ cười(Pistacia vera)30151x151px150x150pxNấm men(Saccharomyces cerivisiae)32100x100pxOng mật Âu(Apis mellifera)32/16118x118px155x155px2n = 32 ở ong cái, ong đực đơn bội (n =16).Lửng Mỹ(Taxidea taxus)32100x100pxCỏ linh lăng(Medicago sativa)32151x151px150x150pxĐây là cỏ trồng, dạng 2n=32. Dạng cỏ hoang dại có 2n=16.Cáo đỏ(Vulpes vulpes)34100x100pxHướng dương(Helianthus annuus)34150x150px150x150pxHải ly Canađa(Erethizon dorsatum)34124x124pxAtisô(Cynara cardunculus var. scolymus)34136x136px150x150pxCầy mangut vàng(Cynictis penicillata)36100x100pxCáo cát Tây Tạng(Vulpes ferrilata)36110x110pxSao biển(Asteroidea)36100x100pxGấu trúc đỏ(Ailurus fulgens)36122x122pxCầy Mê-cat(Suricata suricatta)36100x100pxSắn(Manihot esculenta)36100x100px150x150pxCầy mõm dài(Crossarchus obscurus)36100x100pxGiun đất(Lumbricus terrestris)36100x100pxẾch có vuốt châu Phi(Xenopus laevis)36100x100px150x150pxRong ăn thịt(Aldrovanda vesiculosa)38100x100pxHổ(Panthera tigris)38150x150px150x150pxRái cá biển(Enhydra lutris)38100x100pxChồn zibêlin(Martes zibellina)38100x100pxGấu mèo(Procyon lotor)38150x150pxChồn thông Âu(Martes martes)38100x100pxChi Lợn(Sus sp.)38119x119px150x150pxRái cá bé(Aonyx cinerea)38100x100pxSư tử(Panthera leo)38100x100pxChồn mactet
(Martes sp.)38100x100pxNguy cơ tuyệt chủng cao.Chồn nâu châu Âu(Mustela lutreola)38100x100pxGấu mèo Coati
(Nasua/Nasuella)38100x100pxMèo(Felis silvestris catus)38100x100px150x150pxChồn macten(Martes foina)38142x142pxRắn chuột Baja(Bogertophis rosaliae)38100x100px : Mengden, Greg. 1985. In Dowling, H.G. and. RM. Price. 1988. A proposed new genus for Elaphe subocularis and Elaphe rosaliae. The Snake 20(1): 53, 61.Chồn thông Mỹ(Martes americana)38149x149pxRắn chuột núi Đavit(Bogertophis subocularis)40100x100px: "Chromosomes of Elaphe subocularis (Reptilia: Serpentes), with the description of an in vivo technique for preparation of snake chromosomes".Chuột nhắt(Mus musculus)40100x100px150x150pxThe Jackson Laboratory : "Mice with chromosomal aberrations".Xoài(Mangifera indica)40137x137pxLinh cẩu(Hyaenidae)40133x133pxChồn sương(Mustela putorius furo)40114x114pxChồn hôi châu Âu(Mustela putorius)40100x100pxHải ly châu Mỹ(Castor canadensis)40100x100pxLạc(Arachis hypogaea)40100x100px150x150pxCây lạc trồng là dạng dị tứ bội (2n = 4x = 40). Họ hàng hoang dã là lưỡng bội thường (2n = 2x = 20).Chồn sói(Gulo gulo)42100x100pxLúa mì(Triticum aestivum)42133x133px150x150pxLúa mì trồng là dạng dị lục bội (2n = 6x = 42), là kết quả lai xa và đa bội hoá nhiều lần giữa các loài hoang dại T. monococcum, Aegilops speltoides, T. dicoccum với A. squarrosa."Sinh học 12" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2019. Khỉ Rêzut

(Macaca mulatta)42140x140px150x150pxChuột cống nâu(Rattus norvegicus)42135x135px150x150pxYến mạch(Avena sativa)42133x133px150x150pxYến mạch trồng là thể lục bội (2n = 6x = 42). Các dạng khác có thể lưỡng bội và tứ bội.Gấu trúc lớn(Ailuropoda melanoleuca)42100x100pxCầy Fôxa(Cryptoprocta ferox)42130x130pxThỏ châu Âu(Oryctolagus cuniculus)44125x125px152x152pxLửng châu Âu(Meles meles)44100x100pxSứa mặt trăng(Aurelia aurita)44100x100pxCá heo đại dương(Delphinidae Delphi)44100x100pxCà phê chè(Coffea arabica)44100x100px150x150pxTrong số 103 loài thuộc chi Cà phê, thì cây cà phê chè (cà phê arabica) là thể tứ bội (2n = 4x = 44), các loài còn lại là lưỡng bội (2n = 2x = 22).Linh dương đen(Hippotragus niger)46100x100pxMang Sơn khương(Muntiacus reevesi)46100x100pxNgười
(Homo sapiens)46167x167px150x150px44 NST thường (44A) + 2 NST giới tính (XX ở nữ, XY ở nam).Tôm Ha-oai
(Parhyale hawaiensis)46100x100px150x150pxTrâu(Bubalus bubalis)48150x150pxCây thuốc láNicotiana tabacum48160x160px150x150pxĐây là loài được trồng, dạng song lưỡng bội (amphidiploid) của tổ tiên là N. sylvestris (2n1 = 24) lai với N. tomentosiformis  (2n2 = 24) khoảng 200.000 năm trướcKhoai tây(Solanum tuberosum)48100x100px150x150pxĐây là ở khoai tây thường gặp tức Solanum tuberosum (tứ bội, 2n = 4x = 48). Các giống khoai tây trồng khác có thể là lưỡng bội (2n = 2x = 24), tam bội (2n = 3x = 36), tứ bội (2n = 4x = 48) hoặc ngũ bội (2n = 5x = 60). Cây  họ hàng hoang dã hầu hết là 2n = 24.Đười ươi(Pongo)48150x150px|Đười ươi Malaysia.150pxThỏ đồng(Lepus)48100x100pxKhỉ đột(Gorilla)48124x124pxChuột nai(Peromyscus maniculatus)48100x100pxTinh tinh(Pan troglodytes)48100x100px167x167pxHải ly châu Âu(Castor fiber)48100x100pxCá ngựa vằn(Danio rerio)50100x100px150x150pxTrâu(Bubalus bubalis)50100x100px150x150pxChồn hôi sọc(Mephitis mephitis)50100x100pxDứa (thơm)(Ananas comosus)50123x123pxCáo nhỏ Bắc Mỹ(Vulpes macrotis)50100x100pxGấu mặt ngắn(Tremarctos ornatus)52100x100pxThú mỏ vịt(Ornithorhynchus anatinus)52100x100px150x150pxCó 10 NST giới tính khác nhau. 
Con đực: X1Y1X2Y2X3Y3X4Y4X5Y5,

Con cái: X1X1X2X2X3X3X4X4X5X5.Cây bông(Gossypium hirsutum)52100x100px150x150pxCác thông tin này là cho G. hirsutum (2n = 4x = 52), chiếm 90% sản lượng bông thế giới. Trong số 50 loài ở chi Gossypium thì 45 loài lưỡng bội (2n = 2x = 26) và 5 loài là dị tứ bội (2n = 4x = 52).Cừu nhà(Ovis orientalis aries)54100x100px150x150pxĐa man(Hyracoidea)118x118px150x150pxĐa man (Hyraxes) đã từng được coi là họ hàng sống gần nhất của voi, nhưng bò biển gần gũi hơn."Hyrax: The Little Brother of the Elephant", Wildlife on One, BBC TV.Lửng chó(Nyctereutes procyonoides procyonoides)54100x100px153x153pxSố NST này là của loài ở Trung Quốc (N. p. Procyonoides), 2n = 54 + B (với B = 0 đến 4). Còn của loài ở Nhật Bản (N. p. Viverrinus) thì 2n = 38 + B (0 - 8).Khỉ mũ(Khỉ capuchin)54100x100pxTằm(Bombyx mori)56100x100px150x150pxĐây là loài tằm dâu, B. mori (2n = 56), khoảng 99% lụa thương mại ở thế giới ngày nay là từ loài này.Peigler, Richard S. ["Wild silks of the world." American Entomologist 39.3 (1993): 151–162. https://doi.org/10.1093/ae/39.3.151 Các loài bướm khác có thể sinh ra tơ thì có bộ NST khác; như: Samia cynthia có 2n = 25 đến 28, Antheraea pernyi có 2n = 98.Dâu tây(Fragaria)56100x100px150x150pxSố này là bát bội, loài được trồng chính Fragaria × ananassa (2n = 8x = 56). Trong chi Fragaria, số NST ở bộ đơn bội là bảy (x = 7) và nhiều cấp độ của bộ NST, từ lưỡng bội (2n = 2x = 14), bát bội (như Fragaria chiloensis và Fragaria virginiana), cho đến thập bội (F. iturupensis, 2n = 10x = 70) đã được biết ghi nhận.Bò tót(Bos gaurus)56100x100pxHọ voi(Elephantidae)56133x133pxVoi mamut(Mammuthus primigenius)58100x100pxLoài voi mamut này đã tuyệt chủng, số NST xác định được nhờ phương pháp tế bào học từ mô đông lạnh ở băng tự nhiên.Bò Tây Tạng(Bos mutus)60100x100pxDê(Capra aegagrus hircus)60100x100px150x150pxBò rừng châu Âu(Bos primigenius)60100x100px150x150pxBò rừng bizông Mỹ(Bison bison)60100x100pxCáo Bengal(Vulpes bengalensis)60100x100pxSâu róm sồi(Lymantria dispar dispar)62101x101pxLừa(Equus africanus asinus)62100x100pxVẹt đỏ đuôi dài(Ara macao)62–64100x100px150x150pxCon la63100x100pxBất thụ (vô sinh) vì bộ NST lẻ (63 NST) và không có cặp tương đồng, do là con lai tự nhiên giữa lừa (62 NST) với ngựa (64 NST), hầu như không giảm phân được.Chuột lang(Cavia porcellus)64100x100px159x159pxChồn Spilogale(Spilogale x)64100x100pxNgựa(Equus ferus caballus)64100x100px156x156pxCáo Fennec(Vulpes zerda)64100x100pxNhím Echidna63/64100x100pxCon đực có 63 NST với 9 loại NST giới tính: X1 Y1 X2 Y2 X3 Y3 X4 Y4 X5.Con cái có 64 NST  với 10 loại NST giới tính: X1 X1 X2 X2 X3 X3 X4 X4 X5 X5Chuột Chinchilla(Chinchilla lanigera)64100x100pxTatu chín đai(Dasypus novemcinctus)64100x100px150x150pxCáo xám(Urocyon cinereoargenteus)66100x100pxHươu đỏ(Cervus elaphus)68100x100pxNai sừng xám(Cervus canadensis)68100x100pxChim ưng Mỹ(Rupornis magnirostris)68144x144px150x150pxHươu đuôi trắng(Odocoileus virginianus)70100x100pxCây lu lu(Solanum nigrum)72105x105pxCáo tai dơi(Otocyon megalotis)72100x100pxGấu chó(Helarctos malayanus)74151x151pxGấu lợn(Melursus ursinus)74100x100pxGấu Bắc cực(Ursus maritimus)74100x100pxGấu nâu(Ursus arctos)74100x100pxGấu ngựa(Ursus thibetanus)74100x100pxGấu đen Mỹ(Ursus americanus)74100x100pxSói bờm(Chrysocyon brachyurus)76114x114pxSói xám(Canis lupus)78100x100pxChó rừng vàng(Canis aureus)78100x100pxHọ bồ câu(Columbidae)78100x100pxDựa trên bồ câu cổ châu Phi.Chó nhà(Canis lupus familiaris)78150x150px150x150pxBộ NST chó gồm 38 cặp NST thường tâm lệch và 2 NST giới tính (XX/XY) tâm giữa.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/genome/guide/dog/Chó Dingo(Canis lupus dingo)78100x100pxSói đỏ(Cuon alpinus)78100x100pxSói đồng cỏ(Canis latrans)78150x150pxGà nhà(Gallus gallus domesticus)78133x133px150x150pxChó hoang châu Phi(Lycaon pictus)78100x100pxCây bình rượu(Nepenthes rafflesiana)78133x133pxGà tây(Meleagris)80100x100pxMía(Saccharum officinarum)80100x100px150x150pxCon số này là của mía S. docinarum (bát bội tức 2n = 8x = 80), chiếm khoảng 70% lượng đường trên thế giới. Các loài khác ở chi Saccharum  thường có 2n = 40, hoặc tới 128.Bồ câu(Columbidae)80100x100pxCá mập trắng(Carcharodon carcharias)82100x100pxGregory, T.R. (2015). Animal Genome Size Database. http://www.genomesize.com/result_species.php?id=1701Hedgehog genus Erinaceus (woodland hedgehogs)88100x100pxDương xỉ Moonworts(Botrychium)90139x139pxNhím lùn châu Phi (African hedgehogs)90100x100pxDương xỉ nho(Sceptridium)90129x129pxChuột Pittieri(Ichthyomys pittieri)92Một trong những loài có số NST cao nhất thuộc lớp Thú.Tôm vằn(Penaeus semisulcatus)86–92100x100pxChuột nước(Anotomys leander)92Một trong những loài có số NST cao nhất thuộc lớp Thú như Ichthyomys pittieri.Cây Quản trọng(Helminthostachys zeylanica)94123x123pxCá giếc(Carassius carassius)100x100px150x150pxChuột đuôi lông(Tympanoctomys barrerae)100x100px150x150pxLoài có số NST cao nhất ở lớp Thú, dạng tứ bội  hoặc dạng allotetraploid.Cá trê trắng(Clarias batrachus)100x100px150x150pxCá tầm thìa Mỹ(Polyodon spathula)100x100px150x150pxCá mút đá biển Bắc(Petromyzontinae)100x100pxDương xỉ rắn chuông(Botrypus virginianus)100x100pxCua Alaska(Paralithodes camtschaticus)100x100pxCỏ tháp bút(Equisetum arvense)100x100pxBướm Polyommatus(Agrodiaetus shahrami)Một trong những loài động vật có số NST cao nhất.Dâu tằm đen(Morus nigra)100x100px44 bội thể.Bướm Atlantic(Polyommatus atlantica)100x100px150x150px2n = circa 448–452. Số NST nhiều nhất trong nhóm cơ thể nhân thực không đa bội.Dương xỉ lưỡi rắn(Ophioglossum)133x133pxn = 120 - 720 với mức độ đa bội hóa cao. Loài O. reticulatum có số NST = 720 ở dạng lục bội, có số NST =1260 ở dạng thập bội.Tetrahymena thermophila10 (ở nhân nhỏ)159x159pxNhân nhỏ có 10 NST, nhân lớn có tới 50x = 12.500 (không kể NST nhỏ minichromosome).Trùng lông Trifalax(Sterkiella histriomuscorum)100x100pxNhân lớn có các NST ở dạng siêu nhỏ (nanochromosome) với mức bội thể rất cao, tới 2.964 × 107 NST."You Have 46 Chromosomes. This Pond Creature Has 15,600", National Geographic,  .

 Nguồn trích dẫn 

 Liên kết ngoài 

 List of pages in English from Russian bionet site
 The dog through evolution 
 Shared synteny of human chromosome 17 loci in Canids 
 An atlas of the chromosome numbers in animals (1951); PDF downloads of each chapter
 Bell, G. (1982). The Masterpiece of Nature: The Evolution and Genetics of Sexuality (University of California Press, Berkeley), p. 450,  (table with a compilation of haploid chromosome number of many algae and protozoa, in column "HAP").
  (Supporting Data Set, with information on ploidy level and number of chromosomes of several protists)

Thể loại:Di truyền học
Thể loại:Nhiễm sắc thể
Thể loại:Di truyền học cổ điển
Thể loại:Danh sách sinh học