Dauphin nước Pháp

Dauphin nước Pháp (tiếng Anh: Dauphin of France; tiếng Pháp: Dauphin de France), cũng gọi Le Dauphin hoặc Trữ quân nước Pháp, nguyên là Dauphin xứ Viennois (Dauphin of Viennois), là một tước hiệu dành cho Trữ quân của Vương quốc Pháp từ năm 1350 đến năm 1830. Vợ của một Dauphin được gọi là Dauphine, tương đương với Trữ phi nước Pháp.

Và tuy thường được hiểu như một Thái tử, song danh vị này có thể được phong cho cháu của quân chủ, như Vua Louis XVI - là cháu của Vua Louis XV mà vẫn được phong Dauphin, nên chính xác phải gọi là "Trữ quân của Pháp".

 Khái quát 
Cụm từ Dauphin xuất phát từ danh từ Dolphin, tức cá heo, do huy chương của một vị Dauphin có hình sinh vật này. Người khởi xướng là Guigues IV xứ Albon, Bá tước của Vienne, khi ông quyết định thêu hình cá heo làm biểu tượng của mình. Sau đó, gia đình ông truyền đời trước hiệu "Dauphin de Viennois" để trị vì Công quốc Viennois, cho đến năm 1349, khi Humbert II xứ Viennois "bán" lãnh địa Dauphiné cho Quốc vương Philippe VI của Pháp, thuyết phục Trữ quân của ngai vàng Pháp sẽ là le Dauphin.

Vị Quốc vương Pháp đầu tiên từng là Dauphin chính là Charles V của Pháp, và trước năm 1461 thì danh xưng đầy đủ của một Dauphin là: By the Grace of God, Dauphin of Viennois, Count of Valentinois and of Diois; nguyên văn là Par la grâce de Dieu, dauphin de Viennois, comte de Valentinois et de Diois.

Ban đầu, một vị Trữ quân của Vương quốc Pháp sẽ được phái đến Công quốc Viennois để trị vì, tương tự vương thất của Vương quốc Anh hay chỉ định Trữ quân đến xứ Wales vậy. Nhưng dần dần, Dauphin chỉ còn là danh hiệu. Đây là bởi vì lãnh địa của một Dauphin, vùng Dauphiné vốn thuộc quyền sở hữu của Thánh chế La Mã, và các Hoàng đế La Mã để tránh tình trạng tay trong của Vương quốc Pháp qua tước hiệu Dauphin, đã đặt nhiều luật lệ tách bạch giữa vùng Dauphiné và chính sự Pháp. Suốt thế kỉ 14 và thế kỉ 15, Dauphiné luôn trong tình trạng vô chính phủ. Vua Louis XI của Pháp, khi còn là Dauphin của cha mình, Charles VII của Pháp, đã có nhiều hành động độc lập khiến Dauphiné hoàn toàn tuột khỏi tay Pháp, khiến Vua Charles phải phái quân và ép Dauphin Louis vào năm 1456 trở về Pháp, khiến Dauphiné hoàn toàn hỗn loạn. Khi lên ngôi vào năm 1461, ông đã hợp nhất Dauphiné vào ngai vàng Pháp.

Từ sau ấy, Le Dauphin của Pháp là một tước vị tự động, quy định người thừa kế từ rất sớm, hơn nữa nếu Dauphin qua đời thì con trai của ông cũng thừa kế ngay lập tức, chứ không phải như Thân vương xứ Wales của Anh - thường có nghĩa là một "món quà" hay tước hiệu mà quân chủ Anh dành cho Trữ quân của mình. Thông thường, chỉ có các con hoặc các cháu của quân chủ Pháp mới là Fils de France, song riêng các con hoặc các cháu của Dauphin, thì lại có địa vị cao hơn những họ hàng của mình và cũng được xem như con cháu trực hệ của quân chủ, điều này phần lớn là do Le Dauphin chắc chắn là Quốc vương trong tương lai.

 Danh sách trữ quân nước Pháp 

+Tên khi trở thành trữ quânNgười thừa kế củaSinhTrở thành trữ quân PhápThôi làm trữ quân PhápMấtTrữ phi Pháp Trữ quân xứ Viennois (1349 - 1547)  Nhà Valois (1349 - 1547)  Nhánh chính (1349 - 1498) không khung|122x122pxCharleskhông khung|133x133pxJean II21 tháng 1 năm 133822 tháng 8 năm 13503 tháng 12 năm 136816 tháng 9 năm 1380không khung|136x136pxJeanne xứ Bourbonkhông khung|140x140pxCharleskhông khung|122x122pxCharles V3 tháng 12 năm 136816 tháng 9 năm 138021 tháng 10 năm 1422 --không khung|133x133pxCharleskhông khung|124x124pxCharles VI26 tháng 9 năm 138628 tháng 12 năm 1386 --không khung|112x112pxCharles6 tháng 2 năm 139213 tháng 1 năm 1401 --không khung|229x229pxLouis22 tháng 1 năm 139713 tháng 1 năm 140118 tháng 12 năm 1415không khung|202x202pxMargaret xứ Bourgongekhông khung|130x130pxJean31 tháng 8 năm 139818 tháng 12 năm 14154 tháng 4 năm 1417không khung|135x135pxJacqueline xứ Hainautkhông khung|130x130pxCharles22 tháng 2 năm 14035 tháng 4 năm 14173 tháng 7 năm 142322 tháng 7 năm 1461 --không khung|133x133pxLouiskhông khung|115x115pxCharles VII3 tháng 4 năm 142322 tháng 7 năm 146130 tháng 8 năm 1483không khung|136x136pxMargaret của Scotland

không khung|142x142pxCharlotte xứ Savoiekhông khung|133x133pxFrançoiskhông khung|121x121pxLouis XI4 tháng 12 năm 1466 --không khung|132x132pxCharles30 tháng 6 năm 147030 tháng 8 năm 14837 tháng 4 năm 1598 --không khung|123x123pxCharles Orlandkhông khung|132x132pxCharles VIII11 tháng 10 năm 149216 tháng 12 năm 1495 --không khung|131x131pxCharles8 tháng 9 năm 14962 thang 10 năm 1496 --không khung|133x133pxFrançoisTháng 7 năm 14971498 -- Nhánh Valois-Angoulême (1515 - 1547) không khung|120x120pxFrançoiskhông khung|122x122px
François I28 tháng 2 năm 151810 tháng 8 năm 1536 --không khung|116x116pxHenri31 tháng 3 năm 151910 tháng 8 năm 153631 tháng 3 năm 154710 tháng 7 năm 1559không khung|136x136pxCaterina nhà Medici Trữ quân Pháp (1547 - 1830)  Nhà Valois (1547 - 1589)  Nhánh Valois-Angoulême (1515 - 1547) không khung|132x132pxFrançoiskhông khung|137x137pxHenri II19 tháng 1 năm 154431 tháng 3 năm 154710 tháng 7 năm 15595 tháng 12 năm 156-không khung|129x129pxMary I của Scotland Nhà Bourbon (1589 - 1830) không khung|130x130pxLouiskhông khung|123x123pxHenri IV27 tháng 9 năm 160114 tháng 5 năm 161014 tháng 5 năm 1463 --không khung|132x132pxLouis Dieudonnékhông_khung|118x118pxLouis XIII5 tháng 9 năm 163814 tháng 5 năm 16431 tháng 9 năm 1715 --không khung|124x124pxLouis Đại Thái tửkhông khung|121x121pxLouis XIV1 tháng 11 năm 166114 tháng 4 năm 1711không khung|125x125pxMaria Anna xứ Bayernkhông khung|125x125pxLouis Tiểu Thái tôn6 tháng 8 năm 168214 tháng 4 năm 171118 tháng 3 năm 1712không khung|120x120pxMaria Adelaide nhà Savoykhông_khung|126x126px
Louis8 tháng 1 năm 170718 tháng 2 năm 17128 tháng 3 năm 1712 --127x127px|không khungLouis15 tháng 2 năm 17108 tháng 3 năm 17121 tháng 9 năm 171510 tháng 5 năm 1774 --không khung|127x127pxLouiskhông khung|115x115pxLouis XV4 tháng 9 năm 172920 tháng 12 năm 1765không khung|128x128pxMaría Teresa của Tây Ban Nha

không khung|124x124pxMaria Josepha xứ Sachsen120x120px|không khungLouis-Auguste23 tháng 8 năm 175420 tháng 12 năm 176510 tháng 5 năm 177421 tháng 1 năm 1793không khung|130x130pxMaria Antonia của Áokhông_khung|144x144px
Louis Joseph không khung|117x117pxLouis XVI22 tháng 10 năm 17814 tháng 6 năm 1789 --không khung|108x108pxLouis-Charles27 tháng 3 năm 17854 tháng 6 năm 17891 tháng 10 năm 17918 tháng 6 năm 1795 --không khung|119x119pxLouis-Antoinekhông khung|131x131pxCharles X6 tháng 8 năm 177516 tháng 9 năm 18242 tháng 8 năm 18303 tháng 6 năm 1844không khung|140x140pxMarie Thérèse của Pháp

 Xem thêm 
 Thân vương xứ Wales
 Tsesarevich
 Vương quốc Pháp
 Thái tử
 Thế tử
 Thái tử phi
Danh sách các Bá tước và Công tước xứ Angoulême
Công tước xứ Berry
Công tước xứ Aquitaine
Bá tước xứ Ponthieu
Bá tước xứ Bretagne
Công tước xứ Orléans
Công tước xứ Touraine
Công tước xứ Anjou
Công tước xứ Normandy
Công tước xứ Bourgonge

 Tham khảo 

Thể loại:Tước hiệu hoàng gia
Thể loại:Hoàng gia Pháp