Trần Thị Tuyến

Trần Thị Tuyến (chữ Hán: 陳氏線; 16 tháng 12 năm 1791 – 4 tháng 1 năm 1852), còn có húy là Hương, phong hiệu Tam giai Trang tần (三階莊嬪), là một cung tần của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

 Tiểu sử 
Trang tân Trần Thị Tuyến nguyên quán ở huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên (nay là xã Phú Lộc, thành phố Huế). Thân phụ của bà là ông Trần Công Nghị, sau được truy phong làm Vệ úy. Bà sinh ngày 21 tháng 11 (âm lịch) năm Tân Hợi (1791). Bà nhập cung hầu vua Minh Mạng năm Kỷ Tỵ (1809), lúc đó ông còn là một hoàng tử.

Sau khi vua Minh Mạng lên ngôi, bà được phong dần đến chức Trang tần (莊嬪) ở hàng Tam giai, chỉ xếp dưới mỗi Nhất giai Hiền phi Ngô Thị Chính (không kể Nhất giai Thần phi Hồ Thị Hoa và Nhị giai Gia phi Phạm Thị Tuyết đều đã mất trước đó). Thời Minh Mạng có 2 đợt sách phong cung giai các năm 1836 và 1838 trong đó đợt 1838 có 3 vị Tần nhận phong là Huệ tần, Hòa tần và Lệ tần nên có thể tạm đoán bà Trang tần được phong năm 1836. Trong số hậu phi lúc đó có Hiền phi Ngô Thị Chính đứng đầu, bà Trang tần thứ 2, tiếp sau đó là Thục tần Nguyễn Thị Bảo và An tần Hồ Thị Tùy.

Bà mất ngày 14 tháng 11 (âm lịch) năm Tân Hợi (Dương lịch đã là năm 1852) dưới triều vua Tự Đức, hưởng thọ 60 tuổi, thụy là Uyên Thục (淵淑).Nguyễn Phúc tộc thế phả, tr.243 Theo Đại Nam thực lục, bà Trang tần theo hầu Thánh Tổ Minh Mạng nhiều năm, hòa thuận hợp đạo.

Tháng 4 (âm lịch) năm Nhâm Tý (1852), vua chuẩn cho dựng nhà thờ riêng dành cho tiền triều Trang tân Trần thị và Đinh Quý tân (một người vợ thứ của vua Thiệu Trị khi ông còn nơi tiềm để).Đại Nam thực lục, tập 7, tr.243

 Hậu duệ 
Trang tân Trần Thị Tuyến sinh cho vua Minh Mạng được 2 hoàng tử, là:

 Ninh Thuận Quận vương Nguyễn Phúc Miên Nghi (30 tháng 12 năm 1810 – 12 tháng 8 năm 1874), hoàng tử thứ 4.
 Trấn Man Quận công Nguyễn Phúc Miên Tích (8 tháng 3 năm 1823 – 5 tháng 8 năm 1866), hoàng tử thứ 23.

 Trong văn hoá đại chúng 
NămTác PhẩmDiễn ViênNhân Vật2020 《Phượng khấu》  Trang Tần

 Tham khảo 
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), Nguyễn Phúc Tộc thế phả , Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện Chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam thực lục Chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

 Xem thêm 
 Gia đình Minh Mạng

 Chú thích 

Thể loại:Sinh năm 1791
Thể loại:Mất năm 1852
Thể loại:Người Thừa Thiên Huế
Thể loại:Phi tần Minh Mạng