Thủy triều Trái Đất

Thủy triều Trái Đất (Tên tiếng Anh: Earth tide, solid Earth tide, crustal tide, body tide, bodily tide, land tide) là sự dịch chuyển bề mặt đất rắn do lực hấp dẫn của Mặt Trăng và Mặt Trời gây ra. Thành phần chính của nó có biên độ ở cấp mét và kéo dài trong chu kỳ khoảng 12 giờ và lâu hơn. Các thành phần lớn nhất của triều Trái Đất là bán nhật triều, nhưng cũng có những sự đóng góp quan trọng khác của nhật triều, bán niên triều và triều hai tuần một lần. Mặc dù lực hấp dẫn gây ra triều Trái Đất và thủy triều đại dương là như nhau, nhưng các phản ứng thì hoàn toàn khác nhau.

Lực sinh triều

Phần lớn của lực sinh triều là từ Mặt Trăng nhưng lực sinh triều từ Mặt Trời cũng giữ vị trí quan trọng. Các hình ảnh dưới đây cho thấy lực sinh triều mặt trăng khi Mặt Trăng xuất hiện ngay trên 30° vĩ bắc (hoặc 30° vĩ nam). Mô hình này cố định với vùng màu đỏ hướng thẳng về phía (hoặc hướng thẳng ra xa) Mặt Trăng. Màu đỏ cho biết là kéo lên, màu xanh là kéo xuống. Ví dụ, nếu Mặt Trăng ở ngay trên 90° kinh tây (hoặc 90° kinh đông), các khu vực màu đỏ có tâm nằm ở phía tây bán cầu bắc, ở phía trên mé bên phải. Ví dụ, nếu Mặt Trăng ở ngay trên 90° kinh tây (90° kinh đông), tâm của các vùng màu đỏ là 30° vĩ bắc, 90° kinh tây và 30° vĩ nam, 90° kinh đông và tâm điểm của dải màu xanh lam cách xa đều nhau từ những điểm đó. Tại vĩ độ 30°, một đỉnh cao mạnh xảy ra một lần mỗi ngày mặt trăng, tạo ra một lực lớn mỗi ngày tại vĩ độ đó. Dọc theo đường xích đạo hai đỉnh (và hai đáy) có kích thước bằng nhau, tạo ra lực bán nhật triều tại đó.

Triều đất liền

Thành phần triều
Các thành phần chính tạo nên triều Trái Đất. Số liệu thực tế và liệt kê có thể chênh lệch.John Wahr, "Earth Tides", Global Earth Physics, A Handbook of Physical Constants, AGU Reference Shelf, 1, pp. 40–46, 1995.
Bán nhật triềuThành phần triềuKý hiệu DarwinChu kỳBiên độ dọc (mm)Biên độ ngang (mm)Bán nhật triều mặt trăng chínhM212,421 giờ384,8353,84Bán nhật triều mặt trời chínhS212,000 giờ179,0525,05Bán nhật triều elip mặt trăng lớnN212,658 giờ73,6910,31Bán nhật triều mặt trăng mặt trờiK211,967 giờ48,726,82Nhật triềuThành phần triềuKý hiệu DarwinChu kỳBiên độ dọc (mm)Biên độ ngang (mm)Nhật triều mặt trăng mặt trờiK123,934 giờ191,7832,01Nhật triều mặt trăng chínhO125,819 giờ158,1122,05Nhật triều mặt trời chínhP124,066 giờ70,8810,36φ123,804 giờ3,440,43ψ123,869 giờ2,720,21Nhật triều mặt trờiS124,000 giờ1,650,25Dài hạnThành phần thủy triềuKý hiệu DarwinChu kỳBiên độ dọc (mm)Biên độ ngang (mm)Mặt trăng hai tuần một lầnMf13,661 ngày40,365,59 Mặt trăng hàng thángMm 27,555 ngày21,332,96 Mặt trời bán niênSsa0,50000 năm18,792,60Giao điểm mặt trăng18,613 năm16,922,34Mặt trời cả nămSa 1,0000 năm2,970,41

Liên kết ngoài
McCully, James Greig, Beyond the Moon, A Conversational, Common Sense Guide to Understanding the Tides, World Scientific Publishing Co, Singapore, 2006.
Paul Melchior, Earth Tides, Pergamon Press, Oxford, 1983.
Wylie, Francis E, Tides and the Pull of the Moon, The Stephen Greene Press, Brattleboro, Vermont, 1979.

 Tham khảo 

Thể loại:Thủy triều
Thể loại:Trắc địa
Thể loại:Địa vật lý