Tư lệnh Quân chủng Hải quân nhân dân Việt Nam

Tư lệnh Quân chủng Hải quân Nhân dân Việt Nam thường gọi tắt là Tư lệnh Hải quân là một chức vụ đứng đầu Quân chủng Hải quân, có chức trách tổ chức lực lượng, chỉ huy và điều hành các hoạt động quân sự thực hiện nhiệm vụ quản lý và kiểm soát chặt chẽ các vùng biển, hải đảo thuộc chủ quyền của Việt Nam trên Biển Đông; giữ gìn an ninh, chống lại mọi hành vi vi phạm chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia của Việt Nam trên biển; bảo vệ các hoạt động bình thường của Việt Nam trên các vùng biển đảo. Tùy từng tình hình có thể để 1 Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm chức ( ví dụ cựu tư lệnh Nguyễn Văn Hiến lên làm thứ trưởng năm 2009 nhưng vẫn kiêm nhiệm làm tư lệnh đến 2016). Ngoài ra, Tư lệnh Hải quân còn giữ nhiệm vụ tham mưu cho Quân ủy Trung ương và Bộ trưởng Quốc phòng về mặt quản lý nhà nước và chỉ huy quân đội nhằm đánh bại mọi cuộc tiến công xâm lược trên hướng biển.

Đảm nhận chức vụ Tư lệnh Quân chủng Hải quân Nhân dân Việt Nam thường là một sĩ quan cao cấp mang hàm từ Chuẩn Đô đốc đến Đô đốc. Căn cứ theo điều 25 được sửa đổi, bổ sung của Luật Sửa đổi, Bổ sung một số Điều của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, số 72/2014/QH13 ngày 27 tháng 11 năm 2014 thì chức vụ Tư lệnh Quân chủng Hải quân Nhân dân Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm.

 Chức năng và nhiệm vụ 
Tư lệnh Hải quân là người đứng đầu Quân chủng Hải quân, chịu trách nhiệm trước Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về toàn bộ hoạt động của Quân chủng Hải quân và có trách nhiệm:
 Tổ chức thực hiện những công việc thuộc thẩm quyền quy định trong Hiến pháp
 Tổ chức thực hiện những công việc được Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giao hoặc ủy quyền
 Tổ chức thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước theo quy định
 Tổ chức thực hiện Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của Quân chủng Hải quân
Tổ chức thực hiện huấn luyện, diễn tập, xây dựng lực lượng hải quân
 Tham mưu cho Quân ủy Trung ương và Bộ trưởng Quốc phòng về mặt quản lý nhà nước và chỉ huy lực lượng hải quân

Quyền hạn
 Nâng bậc lương và phiên quân hàm QNCN cấp Thiếu tá, Trung tá và CNVQP
 Điều động QNCN, CNVQP, HSQ-BS từ đơn vị này sang đơn vị khác thuộc Quân chủng
 Quyết định nội dung, thời gian, thành phần và chủ trì các cuộc họp quan trọng của Quân chủng Hải quân
 Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.

Điều kiện để trở thành Tư lệnh Hải quân

 Là công dân Việt Nam
 Là Ủy viên Trung ương Đảng
 Ít nhất là 35 tuổi
 Ít nhất phải tốt nghiệp Đại học trở lên và có quân hàm Chuẩn Đô đốc
 Được Thủ tướng bổ nhiệm giữ chức Tư lệnh Hải quân

 Tư lệnh qua các thời kỳ 
STTHìnhHọ tênThời gian đảm nhiệmCấp bậcChức vụ cuối cùngGhi chú196x96pxTạ Xuân Thu(1916 – 1971)1964 – 1964 (1961)Chính ủy Học viện Quân sựTư lệnh kiêm Chính ủy Quân chủng Hải quân2117x117pxNguyễn Bá Phát(1921 – 1993)1964 – 1974 (1964)
(1974)1976 – 1977(1974)Thứ trưởng Bộ Thủy sản Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (2010)396x96pxĐoàn Bá Khánh1974 – 1975 (1973)
(1975)1981 – 19844113x113pxGiáp Văn Cương(1921 – 1990)1977 – 1980 (1977)Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (2010)
Phó Tổng tham mưu trưởng (1974 – 1977)1984 – 1990 (1988)596x96pxHoàng Hữu Thái1990 – 1993 (1990)6124x124pxMai Xuân Vĩnh(1931–)1993 – 2000 (1994)Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (2017)7112x112pxĐỗ Xuân Công(1943-2022)2000 – 2004 (1998) (2002)Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Thành phố Hồ Chí Minh8120x120pxNguyễn Văn Hiến(1954-)2004 – 2015 (2000) (2004) (2011)Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (2011 – 2016)Đã bị khai trừ khỏi Đảng từ 5/2020;
Bị tuyên phạt 4 năm tù 

Đã bị xóa tư cách Tư lệnh Hải Quân, xóa tư cách Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. 980x80pxPhạm Hoài Nam(1967–)2015 – 2020 (2014) (2018)
 (2021)Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (2020 – nay)10105x105pxTrần Thanh Nghiêm
(1970- )2020 – nay (2019) (2023)

Tham khảo

Thể loại:Tư lệnh Quân chủng Hải quân, Quân đội nhân dân Việt Nam