Niên biểu nhà Đường

Dưới đây là niên biểu của nhà Đường, một thời kì kéo dài 289 năm, từ 618 khi vương triều thành lập, đến 907, khi vị hoàng đế cuối cùng thoái vị nhường ngôi cho Chu Ôn, người sau đó đã lập ra triều Hậu Lương, mở ra giai đoạn Ngũ Đại Thập Quốc. Thông tin về những thực thể có liên quan đến nhà Đường chẳng hạn như nhà Võ Chu, của Võ Tắc Thiên, và các vương triều khác như nhà Tùy, Thổ Phồn, Tam quốc Triều Tiên, Nam Chiếu, Nhật Bản cũng được nhắc đến khi cần thiết.

 Thế kỉ VII 

Thập niên 610

 Năm Ngày tháng Sự kiện 617   Thủy Tất Khả hãn của Đông Đột Quyết hỗ trợ Lý Nguyên đứng lên khởi nghĩa chống lại Tùy triều 18 tháng 12 Lý Uyên lập cháu nội của Tùy Dượng Đế là Dương Hựu lên làm hoàng đế tại Trường An mà tôn Dượng Đế làm Thái Thượng hoàng 618  11 tháng 4 Tùy Dượng Đế bị giết trong một cuộc đảo chính do Vũ Văn Hóa Cập cầm đầu tại Giang Đô  12 tháng 6 Lý Uyên (Đường Cao Tổ - lưu ý rằng các hoàng đế Nhà Đường thường gọi gọi bằng miếu hiệu sau khi chết) soán ngôi của Dương Hựu và lập ra nhà Đường; kết thúc nhà Tùy 29 tháng 11 Trận Thiên Thủy Nguyên: Lý Thế Dân đánh bại địch thủ Tiết Nhân Cảo và tiêu diệt nước Tần của ông này 619   Vương Bạc (王薄) và Đỗ Phục Uy đầu hàng Nhà Đường  Các lực lượng phản quân mạnh nhất lúc bấy giờ gồm Vương Thế Sung ở Lạc Dương, Lưu Vũ Chu ở Bắc Sơn Tây, Đậu Kiến Đức ở Hà Bắc, và Thẩm Pháp Hưng ở miền nam  Vũ Văn Hóa Cập bị Đậu Kiến Đức đánh bại, giết chết

 Thập niên 620 

 Năm Ngày tháng Sự kiện 620   Lý Thế Dân đánh bại Lưu Vũ Chu 621  28 tháng 5  Trận Hổ Lao: Lực lượng Nhà Đường đánh bại quân phiệt Đậu Kiến Đức và ông ta bị bắt bởi Lý Thế Dân  Quân Nhà Đường đánh bại Vương Thế Sung và tiếm chiếm Lạc Dương  Tướng cũ của Đậu Kiến Đức là Lưu Hắc Thát nổi dậy 622   Thủ lĩnh nghĩa quân Lý Tử Thông tìm cách chạy trốn khỏi Trường An nhưng bị bắt giữ và hành quyết  Hiệt Lợi Khả hãn của Đông Đột Quyết tấn công Nhà Đường 623   Thổ Dục Hồn xâm lược Cam Túc: Sài Thiệu đánh bại cuộc xâm lược của Thổ Dục Hồn tại Cam Túc  Lý Kiến Thành đánh bại Lưu Hắc Thát; Lưu Hắc Thát bị bắt giữ và giết chết  Phụ Công Thạch tự xưng là hoàng đế ở Đan Dương, Giang Tô (Nam Kinh) 624   Phụ Công Thạch bị giết; Nhà Đường thu phục miền nam  Chế độ chế Tô Dung điều chế được áp dụng  Hiệt Lợi Khả hãn của Đông Đột Quyết và cùng cháu là Đột Lợi Khả hãn (A Sử Na Thập Bát Bật) xâm lược Nhà Đường nhưng Lý Thế Dân liên hệ với Đột Lợi và thuyết phục ông ta lui quân, cuộc xâm lược do đó không thực hiện được  625   Đông Đột Quyết liên tục mở các cuộc tấn công biên giới phía bắc; thậm chí đôi khi còn tiến xa về phía nam đến tận Sơn Tây; lần quy mô nhất do Hiệt Lợi Khả hãn đích thân chỉ huy đánh vào Sóc Châu (thuộc bắc Sơn Tây) nhưng bị đẩy lui 626  2 tháng 7  Sự biến cửa Huyền Vũ: Lý Thế Dân giết trưởng huynh là Thái tử Lý Kiến Thành và tam đệ Tề vương Lý Nguyên Cát ở Trường An 4 tháng 9  Đường Cao Tổ bị ép phải nhường ngôi và Lý Thế Dân nối ngôi hoàng đế tức vua Thái Tông Mùa thu  Hiệt Lợi Khả hãn của Đông Đột Quyết đem quân nam phạt chỉ còn cách Trường An vài dặm và chỉ rút lui sau khi Đường Thái Tông đồng ý tiến cống cho Đột Quyết. 627   Nhiều châu, huyện bị bãi bỏ hoặc hợp nhất; chia đất nước thành 10 đạo  Liên quân nhà Đường và Hồi Cốt tham chiến với liên minh Đột Quyết và Thổ Phồn  628  3 tháng 6  Thủ lĩnh nghĩa quân Lương Sư Đồ chết vì bị ám sát 629   Nhà sư Huyền Trang lên đường đi Tây Trúc

 Thập niên 630 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 630   Nhà Đường chinh phạt Đột Quyết: Hiệt Lợi Khả hãn của Đông Đột Quyết bị đánh bại bởi tướng Lý Tịnh của nhà Đường và bị bắt bởi Lý Thế Tích nhưng được tha chết; Đông Đột Quyết trở thành chư hầu của Nhà Đường; Đường Thái Tông được tôn xưng là Thiên Khả hãn  Quan hệ ngoại giao Trung Quốc - Nhật Bản: Nhật Bản cử đoàn sứ thần đầu tiên tới triều yết vua Nhà Đường  631   Cao Biểu Nhân (高表仁) hộ tống sứ thần Nhật trở về cố quốc 632   Vu Điền và Kashgar (Sơ Lặc) xưng thần với hoàng đế Nhà Đường  Khế Bật Hà Lực của Thiết Lặc đem hơn 1,000 hộ gia đình đến quy phục Nhà Đường  634   Vĩnh An cung (永安宮) (tức cung Đại Minh) được hoàn thành  Tùng Tán Cán Bố của Thổ Phồn cử sứ thần đến nhà Đường 635   Chiến dịch chống Thổ Dục Hồn của Đường Thái Tông: Đường Thái Tông bắt đầu chiến dịch chống lại Thổ Dục Hồn, một đế quốc ở phía tây của người Tiên Ti, và thu phục vùng đất này  Yarkand (Shache) thần phục Nhà Đường.  Cung Vĩnh An đổi tên thành Cung Đại Minh  636   Chế độ phủ binh chế được sửa đổi, chia ra thành 634 đề xung phủ (折衝府)  638   Lộc Đông Tán của Thổ Phồn đến kinh đô nhà Đường để hỏi cưới một vị công chúa  Thổ Phồn tấn công Tùng Châu: Thổ Phồn tấn công thành Tùng Châu, nay là Tùng Phan, Tứ Xuyên 639   Tổng điều tra dân số cho thấy dân số Đại Đường khi đó đạt đến con số 50 triệu

 Thập niên 640 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 640   Chiến tranh Đường - Cao Xương: Hầu Quân Tập chinh phục Cao Xương và sáp nhật vùng đất này (Tùng Phan, Tân Cương); lập ra An Tây đô hộ phủ   Lộc Đông Tán của Thổ Phồn đến triều chống cho nhà Đường và xin được kết hôn với một vị công chúa 641   Công chúa Văn Thành, một nữ quý tộc nhà Đường, đến Thổ Phồn kết hôn với Tùng Tán Cán Bố  643   Hoàng thái tử Lý Thừa Càn bị phế bỏ  644   Đường Thái Tông chuẩn bị cho chiến dịch xâm lược Cao Câu Ly  Nhà Đường xâm chiếm Yên Kỳ: Tướng Nhà Đường Quách Hiếu Khác tấn công Yên Kỳ và giành được thắng lợi nhưng Karasahr vẫn là chư hầu của Tây Đột Quyết  Aksu (Gumo) thần phục Nhà Đường  645   Chiến tranh Cao Câu Ly–Đường lần thứ nhất: Vua Thái Tông đích thân dẫn đại quân xâm lược Cao Câu Ly nhưng phải rút lui sau thất bại tại An Thị (đông bắc Doanh Khẩu, Liêu Ninh)   Huyền Trang đi thỉnh kinh trở về  646   Chiến dịch xâm lược Tiết Diên Đà của Đường Thái Tông: Quân Nhà Đường đánh bại Tiết Diên Đà trong chiến trận và khả hãn của nước này đầu hàng  647   Lý Thế Tích lại tiến hành xâm lược Cao Câu Ly lần nữa, nhưng không thành công  648   Đường Thái Tông mở thêm một cuộc tấn công vào Cao Câu Ly song cũng không được  Nhà Đường xâm chiếm Kucha: Tướng Nhà Đường A Sử Na Xã Nhĩ xâm lược Kucha (Qiuci)   Tùng Tán Cán Bố của Thổ Phồn tấn công Arjuna, người đã được Harsha thuộc Mithila, vì đã bổ nhiệm sứ giả nhà Đường Vương Huyền Sách  Khiết Đan xưng chư hầu với Nhà Đường  649  10 tháng 7  Vua Thái Tông bị bệnh nặng, có thể là do lạm dụng thuốc tiên để mong được trường sinh bất tử, rồi qua đời, hoàng tử Lý Trị lên kế ngôi và trở thành Đường Cao Tông  Quân viễn chinh Cao Câu Ly được gọi về 

 Thập niên 650 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện  650   Một văn bản in có niên đại sớm nhất xuất hiện tại Trường An: một đoạn của kinh Phật Đà Na Ly viết bằng tiếng Phạn, có tên là Vô Cấu tịnh quang đại đà la ni kinh (無垢淨光大陀羅尼經)
|-
| 653 || || Một người phụ nữ tự xưng là hoàng đế và nổi dậy khởi nghĩa, gây ra hỗn loạn trong nhiều tuần trước khi bị đánh bại và giết hại
|-
| 655 || || Võ Tắc Thiên được lập làm hoàng hậu
|-
| 656 || || Trình Giảo Kim đánh bại lực lượng Karluk và Đột Kị Thi của Tây Đột Quyết 
|-
| 657 || || Trận Irtysh River: A Sử Na Hà Lỗ của Tây Đột Quyết bị đánh bại bởi Tô Định Phương của nhà Đường
|-
| rowspan="2" valign="top" | 658 || || Chiến tranh Đường-Tây Đột Quyết: A Sử Na Hà Lỗ của Tây Đột Quyết bị đánh bại bởi Tô Định Phương của nhà Đường và bị giải về giam cầm đến hết đời ở Trường An; Tây Đột Quyết bị sáp nhập vào lãnh thổ Đường
|-
| || Lạc Dương trở thành Đông Đô 
|-
| 659 || || Bằng chứng về một hỗn hợp răng xuất hiện trong văn bản y khoa Tân tu bản thảo'' viết bởi Tô Cung, được sản xuất từ thiếc và bạc.

 Thập niên 660 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 660   Tô Định Phương đánh bại Bách Tế   Thổ Phồn và đồng minh Đột Quyết cùng tấn công Sơ Lặc  Nhà Đường tấn công Khiết Đan và bắt được thủ lĩnh Abugu, giải ông ta về Lạc Dương  Vua Cao Tông bắt đầu phát bệnh đau đầu kinh niên và vì thế quyền hành trong triều dần rơi vào trong tay của Võ Tắc Thiên 661   Tô Định Phương bao vây Bình Nhưỡng  Peroz III của Đế quốc Sasanian yêu cầu sự hỗ trợ từ nhà Đường để chống lại cuộc xâm lược của Ả Rậphttp://www.iranicaonline.org/articles/china-xv-the-last-sasanians-in-china 662   Nhà Đường dỡ bỏ vòng vây Bình Nhưỡng vì không đủ lương thực  Lưu Nhân Quỹ đánh bại quân Bách Tế một trận chí mạng  Cung Đại Minh được xây lại 663   Trận Baekgang: Lưu Nhân Quỹ và các tướng khác tấn công Bách Tế, đánh bại liên minh thủy quân Bách Tế và Yamato   Thổ Phồn tấn công Vu Điền nhưng bị đẩy lùi  Cung Đại Minh được hoàn thành 664   Lưu Nhân Quỹ dâng biểu lên hoàng đế trình bày tình trạng quân đội ở Triều Tiên không có nhiều tinh thần chiến đấu   Đường Cao Tông thực hiện một nỗ lực nhằm phế bỏ Võ Tắc Thiên, song thất bại  665   Võ Tắc Thiên trở thành người nắm quyền trên thực tế  Liên quân Thổ Phồn – Đột Quyết tấn công Vu Điền  667   Tiết Nhân Quý giành được chiến thắng quyết định trước quân đội Cao Câu Ly 668   Lý Thế Tích tấn công Bình Nhưỡng và chinh phục Cao Câu Ly; An Đông đô hộ phủ được thành lập  669   Tướng Lý Thế Tích qua đời

 Thập niên 670 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 670   Trận sông Dafei: Thổ Phồn đại phá 10 vạn quân của Tiết Nhân Quý, chiếm giữ Qiuci, và tấn công Gumo   Peroz III đến triều đình nhà Đường 673   Nhà Đường chiếm lại Qiuci  Nhà Đường củng cố quyền kiểm soát người dân Tây Đột Quyết bằng việc buộc họ di dời đến vùng đất gọi là Dzungaria 675   Nhà Đường đánh bại Tân La tại Kinh Kỳ đạo 676   Thổ Phồn tấn công Điệt, Phu, và Kính châu. Phụng Thiên và Vũ Công bị rơi vào tay người Thổ.  An Đông đô hộ phủ dời trị sở đến Liêu Dương  677   Thổ Phồn chiếm Qiuci  A Sử Na Đô Chi, một tướng cũ của nhà Đường được giao nhiệm vụ trấn giữ Tây Đột Quyết, nổi dậy và tự xưng là Khả hãn, cai trị toàn bộ Đột Quyết.   An Đông đô hộ phủ lại dời đến Tân Thành, nay là Phủ Thuận, Liêu Ninh 678   Thổ Phồn đánh bại nhà Đường tại khu vực Thanh Hải   Bùi Hành Kiệm (裴行儉) hộ tống Peroz III trở về Ba Tư và tiến được đến tận Suiye (Tokmok, Kyrgyzstan) 679   Bùi Hành Kiệm hộ tống con trai của Peroz là Narsieh và Suiye, và Narsieh trải qua 20 năm ở Tukhara  Bùi Hành Kiệm đánh bại phản quân Tây Đột Quyết (A Sử Bắc Diên Đô Chi) và Lý Già Bặc  Bùi Hành Kiệm đánh bại Thổ Phồn và lập lại quyền kiểm soát các vùng ốc đảo Tarim  A Sử Đức Ôn Phó của Thiền Vu Đô hộ phủ lập A Sử Na Nê Thục Bặc làm Khả hãn và tuyên bố kháng Đường.Tư mã Quang, Tư trị thông giám, quyển 202 

 Thập niên 680 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 680   Bùi Hành Kiệm đánh bại A Sử Na Nê Thục Bặc và ông ta bị quân lính của mình giết hại.  A Sử Đức Ôn Phó lập A Sử Na Phục Niệm làm Khả hãn và lại tiếp tục kháng Đường.  Bùi Hành Kiệm thuyết phục A Sử Na Phục Niệm đầu hàng; Phục Niệm bị hành quyết ở Trường An  Thổ Phồn khuếch trương thế lực đến Tây Vực  và chiếm cứ pháo đài Anrong thuộc Tứ Xuyên  681   Sa Bát Lược Khả hãn thu phục các thuộc hạ cũ của A Sử Na Phục Niệm và nổi dậy.  Thổ Phồn xâm lược Thanh Hải nhưng bị đánh bại bởi quân nhà Đường  682   Sa Bát Lược Khả hãn lập ra Hậu Đột Quyết và tấn công Nhà Đường 683  27 tháng 12  Đường Cao Tông lâm bệnh và qua đời, con trai Lý Hiển lên kế ngôi và trở thành Đường Trung Tông  Sa Bát Lược Khả hãn của Hậu Đột Quyết tấn công Nhà Đường 684  26 tháng 2  Võ Tắc Thiên phế Đường Trung Tông, thay thế bởi Đường Duệ Tông  Từ Kính Nghiệp nổi dậy in Dương Châu và thất bại   Sa Bát Lược Khả hãn của Hậu Đột Quyết tấn công Nhà Đường 685   Sa Bát Lược Khả hãn của Hậu Đột Quyết tấn công Nhà Đường 686   Nhà Đường từ bỏ An Tây Tứ trấn sau một cuộc tranh luận về việc giảm chi phí chiến tranh trong triều đình  687   Sa Bát Lược Khả hãn của Hậu Đột Quyết tấn công Nhà Đường  Lý Tự Tiên và Đinh Kiến khởi nghĩa ở Đại La vì không chịu nổi sưu cao thuế nặng 688   Võ Tắc Thiên tiến hành bắt giết các thân vương và công chúa của nhà Đường 689   Hall of Brightness được thành lập ở Lạc Dương

 Thập niên 690 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 690  16 tháng 10  Võ Tắc Thiên tổ chức kì Thi Đình (Điện thí) đầu tiên trong lịch sử  Võ Tắc Thiên tự xưng là hoàng đế của nhà Chu ở Lạc Dương  Thổ Phồn đánh bại một quân Đường tại Issyk-Kul 692   Quân nhà Đường tái chinh phạt An Tây Tứ trấn từ tay Thổ Phồn 693   Thiên Thiện Khả hãn của Hậu Đột Quyết tiến hành các cuộc tấn công chống lại Nhà Đường  Thường dân và tiểu quý tộc không được phép tham dự khoa cử. 694   Thổ Phồn tấn công thành phố Stone (Charklik).  Thiên Thiện Khả hãn của Hậu Đột Quyết tiến hành công kích nhà Đường 696   Thiên Thiện Khả hãn của Hậu Đột Quyết đánh bại Khiết Đan ở phía đông và tấn công nhà Đường  Lý Tận Trung (Vô Thượng Khả hãn) của Khiết Đan cùng em rể Tôn Vạn Vinh nổi dậy chống nhà Đường và tấn công Hà Bắc; Lý qua đời không lâu sau đó và Tôn lên thay thế  Thổ Phồn đánh bại quân nhà Đường tại Lâm Đàm và tấn công Liang châu 697   Anh em Trương Dịch Chi và Trương Xương Tông được đưa vào phục vụ cho Võ Tắc Thiên  Thiên Thiện Khả hãn của Hậu Đột Quyết đánh bại Khiết Đan và lại đứng lên chống nhà Đường 698   Trận Tianmenling: tàn dư Cao Câu Ly của Dae Jo-yeong liên kết với Mạt Hạt đánh bại quân nhà Đường   Dae Jo-yeong lập quốc ở Triều Tiên, đặt tên nước là Chấn, sau đổi thành Bột Hải (渤海) năm 712  Thiên Thiện Khả hãn của Hậu Đột Quyết lại tiếp tục tấn công nhà Đường 699   Go Deokmu nổi dậy và lập ra Tiểu Cao Câu Ly; An Đông đô hộ phủ bị dời tới Bình châu, nay là Lư Long

 Thể kỉ VIII 

 Thập niên 700 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 700   Tridu Songtsen của Thổ Phồn tấn công Hạ và Lương châu 701   Xích Đô Tùng Tán của Thổ Phồn liên minh với Đột Quyết và tấn công Lương, Tùng, và Tào châu 702   Thiên Thiện Khả hãn của Hậu Đột Quyết tấn công Nhà Đường  Thổ Phồn tấn công Mao châu  Khảo thí được áp dụng để tuyển quan võ thay cho chế độ phủ binh chế.  705  23 tháng 2  Trương Giản Chi giết anh em họ Trương trong một cuộc đảo chính, khôi phục nhà Đường với Đường Trung Tông là hoàng đế; Võ Tắc Thiên qua đời vì bệnh tật không lâu sau đó  Văn bản in sớm nhất được biết đến để đọc, Lotus Sutra, được đề cập đến năm này 706   Thiên Thiện Khả hãn của Hậu Đột Quyết nổi lên chống lại Nhà Đường  707   Hoàng thái tử Lý Trọng Tuấn tiến hành đảo chính, giết Võ Tam Tư và bao vây cung điện; đảo chính thất bại và thái tử bị giết bởi quân lính của mình trên đường trốn chạy  Thiên Thiện Khả hãn của Hậu Đột Quyết lại tấn công vào đất Đường 708   Đột Kị Thi tấn công Qiuci  Peroz III trở về triều đình nhà Đường

 Thập niên 710 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 710  3 tháng 7  Đường Trung Tông bị người vợ thứ hai là Vi hoàng hậu, và Công chúa An Lạc, con gái hai người, đầu độc chết; con nhỏ của Đường Trung Tông là Đường Thương Đế được đưa lên ngai vàng 25 tháng 7  Con gái của Đường Cao Tông là Thái Bình công chúa tiến hành đảo chính cùng với cháu ruột là Lý Long Cơ giết Vi hoàng hậu; Đường Thương Đế bị thay thế bởi hoàng thúc là Đường Duệ Tông   Kim Thành công chúa, cháu gái của Đường Cao Tông, được gả sang Thổ Phồn; Thổ Phồn được vua Duệ Tông cấp cho đất Cửu Khúc ở phía bắc sông Hoàng Hà thuộc Cam Túc  Trương Huyền Biểu của nhà Đường xâm lược đông bắc Thổ Phồn 711   Chế độ Tiết độ sứ được thành lập 712  8 tháng 9  Vua Duệ Tông thoái vị nhường vị cho con trai Lý Long Cơ (Đường Minh Hoàng)   Chấn đổi tên thành Bột Hải 713   Thái Bình công chúa bị cháu trai là Đường Minh Hoàng buộc phải tự sát   Bắt đầu xây dựng Tượng Phật lớn ở Lạc Sơnhttp://www.ancient-origins.net/ancient-places-asia/leshan-giant-buddha-largest-stone-buddha-world-003398 714   Thổ Phồn tấn công Lâm Thao và Uy Viễn cũng như Lan và Vị châu, nhưng cuối cùng thất bại và bị đẩy lùi 715   Trương Hiếu Tung (張孝嵩) hỗ trợ Bạt Hãn Na chống trả các cuộc tấn công của Thổ Phồn và Ả Rập  Thổ Phồn tấn công Bắc Đình Đại đô hộ phủ và Tùng châu 716   Khiết Đan phá bỏ minh ước với Đột Quyết và liên kết với nhà Đường 717   Trận Aksu (717): Thổ Phồn tấn công Gumo và thành phố Stone. 719   Đột Kị Thi chiếm Suiye

 Thập niên 720 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 720   Bì Già Khả hãn của Hậu Đột Quyết xâm lược Nhà Đường rồi sai sứ sang triều cống  Tổng quản Doanh châu gửi 500 can thiệp vào cuộc tranh chấp tại Khiết Đan nhưng bị đánh bại  Thổ Phồn chiếm được thành phố Stone   Nhà Đường phong chư hầu cho vua các nước Oddiyana, Khuttal, và Chitral 722   Nhà Đường hỗ trợ Tiểu Bột Luật (小勃律, một thành phố mà trung tâm nay nằm ở Gilgit, Pakistan, ở Kashmir) đẩy lùi được lực lượng Thổ Phiên   Mai Thúc Loan nổi dậy ở An Nam và bị đánh dẹp 723   Kim Thành công chúa viết thư cho Lalitaditya Muktapida của Đế quốc Karkoṭa xin tị nạn. Đáp lại ông liên lạc với Zabulistan và thành lập liên minh chống lại Thổ Phồn. 724   Vương Quân Chuo mở cuộc tấn công Thổ Phồn và giành thắng lợi 725   Quốc vương của Vu Điền nổi dậy nhưng ngay sau đó An Tây đô hộ phủ đánh bại ông ta và lập lên một vị vua khác 726   Đột Kị Thi tấn công Qiuci  Stag sgra khon lod của Thổ Phồn tấn công Cam châu nhưng nhưng lớn lực lượng quân Thổ chết do bão tuyết và phần còn lại Vương Quân Chou tóm gọn 727   Stag sgra khon lod và Cog ro Manporje của Thổ Phồn và Đột Kị Thi tấn công Qiuci và Qua Châu 728   Thổ Phồn tấn công Qiuci 729   Trương Thủ Khuê (張守珪) đánh bại quân Thổ Phồn một trận lớn tại Tây Ninh 

 Thập niên 730 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 730   Khả Đột Vu của Khiết Đan tấn công nhà Đường  732   Nhà Đường đánh bại các lực lượng Khiết Đan và Hề tộc một trận lớn 733   Liên minh Đường-Hề tấn công liên minh Đột Quyết-Khiết Đan  734   Nhà Đường và Thổ Phồn phân định ranh giới tại Núi Chiling   Trương Thủ Khuê đánh bại quân Khiết Đan tại U Châu (Hà Bắc) 735   Đột Kị Thi tấn công Đình châu. 736   An Lộc Sơn tấn công Khiết Đan nhưng bị đánh bại 737   Bì La Các (皮羅閣) thống nhất 6 vương quốc với sự ủng hộ của nhà Đường  Hà Tây tiết độ sứ Thôi Hi Dật kí kết giao ước với tướng của Thổ Phồn ở Koko-nor, Yilishu, theo đó hai bên giảm bớt căng thẳng biên giới, để binh sĩ có thể trồng trọt, chăn nuôi, sản xuất. Một con chó trắng bị giết để ăn thề.  738   Nhà Đường chiếm và để mất huyện Mậu về tay Thổ Phồn  739   Nhà Đường giành thắng lợi lớn trước quân Thổ Phồn tại Đan châu  Đường lục điển (唐六典) được hoàn thành

 Thập niên 740 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 740   Nhà Đường chiếm huyện Mao từ tay Thổ Phồn  An Lộc Sơn tấn công Khiết Đan 741   Thổ Phồn tấn công quân Đường ở Thanh Hải nhưng bị đẩy lùi; Thổ Phồn cướp phá thành phố Stone trên đường rút lui 742   Hoàng Phủ Duy Minh ở Lũng Hữu và Wang Chui ở Hà Tây xâm lược đông bắc Thổ Phồn và giết hàng nghìn người Thổ Phồn 743   Nhà Đường thu phục Cửu Khúc (九曲) từ tay Thổ Phồn   An Đông đô hộ phủ dời trị sở đến Liêu Tây cố thành, tương ứng với Doanh châu (nay là Triều Dương, Liêu Ninh. 745   Thổ Phồn đánh bại quân Nhà Đường tại thành phố Stone  Hai bộ tộc Khiết Đan nổi dậy và bị đánh bại bởi An Lộc Sơn 747   Cao Tiên Chi kinh lược Pamirs với 10,000 quân và chinh phục Little Balur (Gilgit), một nước chư hầu của Thổ Phồn 748   Nhà Đường cho xây dựng một pháo đài tại một hòn đảo tại Hồ Thanh Hải, giúp tình hình phía tây bắc Thanh Hải được bình yên  Nhà Đường chiếm lại Suyab và thiêu hủy nơi này 749   Hệ thống phủ binh chế được hoàn thiện nhưng sau bị bãi bỏ  Trấn Lũng Hữu dưới quyền Kha Thư Hàn tấn công Thổ Phồn và tái chiếm Thành phố Stone nhưng bị tổn thất nặng nề

 Thập niên 750 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 750   Nhà Đường đánh bại liên minh hai nước Đột Kị Thi-Chach và xử tử quốc vương của Chach  Văn hóa Trung Hoa ở Liêu Ninh biến mất và thay thế bằng Văn hóa Khiết Đan 751   Trận Talas: Quân nhà Đường bị đánh bại bởi quân Ả Rập  Tiên Vu Trọng Thông tấn công Nam Chiếu với lực lượng 80,000 người nhưng bị đánh bại một trận lớn, ba phần tư quân số bị tổn hại 752   An Lộc Sơn tấn công Khiết Đan 753   Kha Thư Hàn đẩy lui người Thổ Phồn khỏi khu vực "Cửu Khúc" ở thượng nguồn của sông Hoàng Hà 754   Dương Quốc Trung xâm lược Nam Chiếu nhưng không tham chiến cho đến khi lương thực cạn kiệt, thì bị kẻ đich phản công và đánh bại   Nhà sư Jianzhen đến Nhật Bản và thành lập phái Risshu tại Nara  755   Khởi nghĩa An Lộc Sơn: An Lộc Sơn nổi dậy và tự xưng là hoàng đế của Yên  756  spring  Trận Ung Khâu: Quân Yên rút lui khỏi cuộc bao vây một thành trì của nhà Đường 12 tháng 8  Đường Minh Hoàng chạy trốn khỏi Trường An. Trên Đường chạy sang Tứ Xuyên, ông bị ép phải thí tử cho người vợ yêu của mình là Dương quý phi và nhượng vị lại cho con trai là Đường Túc Tông   Đạo sĩ Mao Kua tường thuật trong Bình long nhận (Recognition of Recumbent Dragon) rằng bằng cách nung hỗn hợp Kali nitrat, âm khí hòa trận, trộn thêm lưu huỳnh, carbon, và vài kim loại khác có thể tạo ra vàng. 757   An Lộc Sơn bị giết bởi con trai An Khánh Tự  Trận Tuy Dương: Quân Yên giành chiến thắng song bị tổn thất nghiêm trọng  Quân nhà Đường dưới quyền chỉ huy của Quách Tử Nghi liên minh với Hồi Cốt, giành lại từ tay quân Yên hai kinh Trường An và Lạc Dương  An Khánh Tự bỏ vùng đất phía nam sông Hoàng Hà chạy về Hà Bắc  Thổ Phồn chinh phục Đan châu  758   Ninh quốc công chúa, con gái thứ hai của Đường Túc Tông, kết hôn với Anh Vũ Uy Viễn Khả hãn của Hồi Cốt 759   An Khánh Tự bị giết bởi Sử Tư Minh  Sử Tư Minh đánh chiếm Lạc Dương   Giám Chân tìm thấy Tōshōdai-ji ở Nara, Nhật Bản

 Thập niên 760 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 760   Thảm sát Dương châu: Quân sĩ dưới trướng Điền Thần Công giết hại các thương nhân Ả Rập và Ba Tư ở Dương Châu  Lục Vũ (730s-circa 804) sáng tác Trà kinhRegina Krahl, "Green Wares of Southern Trung Quốc" in Shipwreck: Tang Treasures và Monsoon Winds, ed. by Regina Krahl, John Guy, J. Keith Wilson, và Julian Raby. Singapore: National Heritage Board, 2010, p. 186 761   Sử Tư Minh bị giết bởi con trai Sử Triều Nghĩa  An Đông đô hộ phủ bị bãi bỏ 762  3 tháng 5  Thái Thượng hoàng qua đời vì bị trầm cảm 16 tháng 5  Đường Túc Tông qua đời vì bệnh tim 18 tháng 5  Đường Đại Tông kế vị ngai vàng  Nhà Đường liên minh với Hồi Cốt đánh bại quân của Sử Triều Nghĩa và thu hồi Lạc Dương; binh sĩ Đường và Hồi Cốt tiến hành cướp bóc trong thành phố  763  Loạn An Sử: Sử Triều Nghĩa tự sát và Loạn An Sử chấm dứt   Thổ Phồn cử 100 000 quân xâm lược nhà Đường và đánh chiếm Trường An 15 ngày trước khi rút đi  Thổ Phồn chinh phục Yanqi  764  5 tháng 1  Nghiêm Vũ được phong làm Tiết độ sứ Mùa thu  Thổ Phồn cử 70 000 quân xâm lược nhà Đường và chiếm giữ Lương châu nhưng bị Nghiêm Vũ đẩy lùi  765   Thổ Phồn – Hồi Cốt cử 30 000 quân xâm lược nhà Đường, tiến thẳng đến Phụng Thiên hai lần nhưng bị thất bại bởi Quách Tử Nghi, người đã thuyết phục Hồi Cốt đổi phe 766   Thổ Phồn chinh phục Cam và Túc châu. 767   Cướp biển tấn công An Nam và bị đánh bại 

 Thập niên 770 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện  776   Thổ Phồn chinh phục Qua Châu.  779  10 tháng 6  Đường Đại Tông qua đời vì bệnh; Đường Đức Tông lên kế vị ông

 Thập niên 780 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 780   Một nhóm người Hồi Cốt và Sogdiana bị giết trên đường trở về nước từ Trường An. Nhà Đường đồng ý trả 1,800,000 quan tiền để bồi thường.   Lưỡng thuế pháp được thiết lập 781   Thổ Phồn chinh phục Nghi châu.  Quách Tử Nghi qua đời  782   Vương Vũ Tuấn ở Thành Đức và Chu Thao ở Lư Long liên minh với Điền Duyệt ở Ngụy Bác cùng chống lại nhà Đường 783   Thổ Phồn và nhà Đường kí Hiệp ước Thấm Thủy, tạm chấm dứt xung đột kéo dài  Lý Hi Liệt ở Hoài Tây (nam Hà Nam) nổi dậy  Đường Đức Tông áp đặt thuế nhà ở và trao đổi tiền mặt  Quân Kính châu nổi dậy lấy Trường An và lập Chu Thử làm hoàng đế  Đường Đức Tông chạy đến Phụng Thiên (奉天, nay là Hàm Dương) 784   Đường Đức Tông xá tội cho bọn Điền Duyệt tứ trấn  Lý Hoài Quang ở Sóc Phương nổi dậy  Thổ Phồn hỗ trợ nhà Đường trong việc đánh dẹp cuộc nổi dậy của Chu Thử đổi lại nhà Đường dâng cho họ An Tây đô hộ phủ và Bắc Bình đô hộ phủ  Lý Thịnh chiếm lại Trường An  Chu Thử bị giết  Nhà Đường nuốt lời hứa của mình, không chịu cắt đất cho Thổ Phồn và Hiệp ước bị bãi bỏ 785   Phùng Hưng khởi nghĩa ở An Nam 786   Quân phiệt Lý Hi Liệt bị giết  Thổ Phồn thu phục Diên châu và Hạ châu 787   Thổ Phồn lừa gạt nhà Đường trong ngày kí Hiệp ước Bình Lương và bắt giữ nhiều quan chức, tướng lĩnh của nhà Đường  Thổ Phồn thiêu rụi Diên và Hạ châu trước khi rút binh khỏi đó  Thổ Phồn chiếm Sa châu và Qiuci  788   Nhà Đường đánh bại Thổ Phồn tại Sa châu  Hàm An công chúa, con gái thứ tám của Đường Đức Tông, kết hôn với Alp qutlugh bilge của Hồi Cốt  789   Thổ Phồn tấn công Lũng, Kính, và Bân châu

 Thập niên 790 
 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 790   Thổ Phồn chinh phục Đình châu 791   Nhà Đường thu hồi lại An Nam 792   Thổ Phồn chinh phục Sa châu và Vu Điền 793   Tướng nhà Đường Vi Cao đại phá 50 thành trì của Thổ Phồn và đánh bại một 30,000 quân Thổ Phồn, thu hồi Diên châu 796   Thổ Phồn tấn công Khánh châu nhưng chiến dịch bị dừng lại khi tể tướng Thượng Kết Tán qua đời

 Thế kỉ IX 

 Thập niên 800 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 801   Nhà Đường và Nam Chiếu đánh bại Thổ Phồn cùng đồng minh Abbasid  803   Biên giới của nhà Đường bị đẩy đến Bình Lương  Champa tiến chiếm An Nam  Lạc Sơn Đạt Phật được hoàn thành 804   Kukai đến thăm Trung Quốc 805  25 tháng 2  Vua Đức Tông qua đời; hoàng tử Lý Tụng lên kế ngôi và trở thành Đường Thuận Tông, ông này bị bại liệt nên sớm phải nhường ngôi lại cho con là Lý Thuần, tức là Đường Hiến Tông  Wang Shuwen makes một failed attempt to take back military power from hoạn quan 806   Đường Hiến Tông thu phục các phiên trấn ở Tây Xuyên và lưu vực quanh Trường Giang   Kukai trở về Nhật Bản 808   Bộ tộc Chuy, một nhánh của Sa Đà Đột Quyết bị đánh bại bởi Thổ Phồn và dời đến Nội Mông  Lần đầu tiên thuốc súng được nhắc đến trong văn bản Thái thượng thánh tổ kim đan bí quyết 809   Đường Hiến Tông tấn công Thành Đức nhưng thất bại

 Thập niên 810 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện  814   Ngô Nguyên Tế nổi dậy in Hoài Tây (nam Hà Nam)  817   Ngô Nguyên Tế bị bắt và giết 819   Thổ Phồn tấn công Khánh châu

 Thập niên 820 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 820  14 tháng 2  Vua Hiến Tông qua đời, nghi ngờ là do hoạn quan hạ độc; con trai là Lý Hằng lên kế ngôi và trở thành Đường Mục Tông  Dương Thanh nổi dậy và chiếm lấy thành Đại La 821   Nhà Đường và Thổ Phồn kí một hiệp ước theo đó nhà Đường công nhận quyền bá chủ của Thổ Phồn tại khu vực phía tây cũng như các đất Lũng Hữu và Hà Tây. Những vùng này nay đều thuộc tỉnh Cam Túc  Thổ Phồn tấn công Nhà Đường nhưng đẩy lùi bởi tổng binh Diên châu  Thái Hòa công chúa, con gái thứ 17 của Đường Hiến Tông, kết hôn với Kün tengride ülüg bulmïsh alp küchlüg bilge của Hồi Cốt 822   Hồi Cốt gửi quân giúp nhà Đường đánh dẹp các phiên trấn nổi dậy, nhưng bị từ chối; nhà Đường trả cho bọn này 70,000 tấm lụa để tống khứ họ về. 823   Bia kỉ niệm liên minh Đường – Thổ Phồn được dựng lên Lạp Tát 824  25 tháng 2  Vua Mục Tông qua đời; con trai Lý Đam lên kế ngôi và trở thành Đường Kính Tông  827  9 tháng 1  Đường Kính Tông bị giết bởi hoạn quan; em là Lý Ngang lên kế ngôi và trở thành Đường Văn Tông 829   Nam Chiếu chiếm giữ Thành Đô và bắt được 20,000 thợ giỏi của Trung Quốc

 Thập niên 830 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 835   Sự biến Cam Lộ: Lý Trọng Ngôn và những người khác bị giết sau nỗ lực diệt trừ hoạn quan thất bại  Nhà Đường cấm in lịch tư 837   Nhà Đường giành lại quyền kiểm soát thành Đại La 838   Nhà sư người Nhật là Ennin đến thăm Trung Quốc

 Thập niên 840 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 840  10 tháng 2  Vua Văn Tông qua đời; hoàng đệ Lý Viêm được hoạn quan lập lên ngôi và trở thành Đường Vũ Tông  Hồi Cốt suy yếu bởi những tranh chấp trong nội bộ 842   Thổ Phồn cũng dần suy vong sau cái chết của Dharma 843   Quân Đường dưới sự chỉ huy của Thạch Hùng tấn công Hồi Cốt đã bị suy vong và 10,000 người Hồi Cốt tại Núi Shahu  Chiến dịch đàn áp tôn giáo bắt đầu  844   Trấn Chiêu Nghĩa (phần lớn nằm ở nam Sơn Tây) lại được đưa về sự quản lý của chính quyền trung ương 845   Hội Xương hủy Phật: Đường Vũ Tông tiến hành diệt Phật lần thứ ba và cũng là lần đàn áp nặng nề nhất nhằm vào Đạo Phật trong lịch sử Trung Quốc; Hỏa giáo và Minh giáo cũng bị đàn áp 846  22 tháng 4  Vua Vũ Tông qua đời, có lẽ là do dính độc của bọn đạo sĩ luyện đơn; hoàng thúc Lý Thầm được hoạn quan lập làm đế và trở thành Đường Tuyên Tông   Nam Chiếu tấn công An Nam  Lệnh cấm Đạo Phật được dỡ bỏ một phần  847   Nhà Đường đánh bại lực lượng Thổ Phồn tại Diên châu  Lệnh cấm Đạo Phật được dỡ bỏ hoàn toàn  Nhà sư Nhật Bản Ennin trở về Nhật Bản 848   Trương Nghĩa Triều, một thủ lĩnh ở Sa châu, nổi dậy chiếm Sa và Qua châu từ tay Thổ Phồn 849   Quân tướng Thổ Phồn ở phía đông Cam Túc theo về với nhà Đường

 Thập niên 850 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 850   Trương Nghĩa Triều chiếm Cam, Túc, và Y châu và dâng biểu xưng thần với Đường Tuyên Tông 851   Trương Nghĩa Triều chiếm Sa châu và hoàng đế nhà Đường tấn phong ông ta làm Tiết độ sứ Quy Nghĩa (歸義節度使) và Tào Nghị Kim làm quân sư cho ông ta  Một du khách Ả Rập ghi chép về việc sử dụng giấy vệ sinh ở Trung Hoa.  853   Đoàn Thành Thức xuất bản Dậu Dương tạp trở, một tiểu thuyết nói về văn hóa và truyền thuyết của Trung Quốc và nước ngoài; trong đó có thiên Diệp Hạn, một phiên bản ban đầu của truyện cổ tích Lọ Lem 858   Một cuộc nổi loạn nổ ra ở An Nam và nhanh chóng bị đánh bại  Một trận lũ lụt xảy ra ảnh hưởng đến Đại Vận Hà và Bình nguyên Hoa Bắc giết hàng chục nghìn người  Văn bản Đạo giáo Chân nguyên diệu đạo yếu lược (真元妙道要略) đề cập đến sự nguy hiểm của "chất cháy" (thuốc súng) 859  7 tháng 9  Vua Tuyên Tông qua đời; hoạn quan lập hoàng tử Lý Ôn lên ngôi và trở thành Đường Ý Tông

 Thập niên 860 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 860   Khởi nghĩa Cừu Phủ nổ ra Triết Giang rồi bị đàn áp 861   Nam Chiếu tấn công Bạc châu và An Nam nhưng bị đẩy lui.  Trương Nghĩa Triều tái chiếm Lương châu, mở rộng thế lực Quy Nghĩa quân đến Tây, Qua, Cam, Qua, Y, Lan, Thiện, Hà, Mân, Lương, và Khuếch châu 863   Nam Chiếu chinh phục An Nam  866   Trương Nghĩa Triều đánh bại bLon Khrom brZhe và chiếm lấy Đình châu và Ürümqi nhưng ngay sau đó bị mất các đất này cùng với đất Sa châu về tay Vương quốc Qôch  Thổ Phồn lui quân về Cao nguyên Tây Tạng  Cao Biền lấy lại An Nam từ tay Nam Chiếu  868   Được dẫn đầu bởi Bàng Huân, quân đồn trú ở Quý Châu nổi dậy và tiến về phía bắc  Kinh Kim Cương được in 869   Bàng Huân bị đánh bại bởi thủ lĩnh Sa Đà Lý Quốc Xương và qua đời  Vương quốc Qocho tấn công Quy Nghĩa quân nhưng thất bại  Nam Chiếu bao vây Thành Đô nhưng không chiếm được

 Thập niên 870 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 870   Nam Chiếu bao vây Thành Đô (nay là Tứ Xuyên)  Vương quốc Qocho tấn công Quy Nghĩa quân nhưng bất thành 873  15 tháng 8  Đường Ý Tông mắc bệnh và qua đời; con trai Lý Huyên được lập lên ngôi bởi hoạn quan và trở thành Đường Hi Tông 874   Vương Tiên Chi nổi dậy ở Trường Viên (Hà Nam) 875   Hoàng Sào hợp tác với Vương Tiên Chi cùng nổi dậy 876   Vương quốc Qocho chinh phục Nghi châu 877   Nam Chiếu rút quân khỏi Kiềm Trung quân, nay là Quý Châu  Niên lịch đầu tiên được biết đến, "Lịch thư năm Càn Phù thứ 4" (乾符四年曆書), được ghi chép đến năm này 878   Vương Tiên Chi qua đời; Hoàng Sào lên thay thế 879   Đại đồ sát Quảng Châu: Hoàng Sào chiếm Quảng Châu (thuộc Quảng Đông) và bắc tiến

 Thập niên 880 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 880   Hoàng Sào tấn công Lạc Dương  Tăng Cổn triệt quân ở phía nam và từ bỏ quyền kiểm soát An Nam 881   Hoàng Sào đánh chiếm Trường An; vua Hi Tông chạy đến Thành Đô  Cam và Lương châu tuyên bố li khai  882   Chu Ôn, tướng của Hoàng Sào, quy phục Nhà Đường 883   Hoàng Sào chạy trốn khỏi Trường An  Sách in được bán tại các chợ Thành Đô 884   Hoàng Sào qua đời khi bị Lý Khắc Dụng truy đuổi 885   Đường Hi Tông được đưa về Trường An  Tần Tông Quyền tự xưng là hoàng đế, đoạt lấy Lạc Dương, và sau đó rời đi 886   Hoạn quan Điền Lệnh Tư đưa Đường Hi Tông Hưng Nguyên (phía đông Hán Trung, Thiểm Tây) khi Trường An bị uy hiếp bởi Lý Khắc Dụng và Vương Trọng Vinh  Lý Vân được lập làm hoàng đế bởi quân phiệt Chu Mai ở Trường An; cả Vân và Mai đều bị giết không lâu sau đó 888  20 tháng 4  Vua Hi Tông qua đời vì bệnh tật; hoàng đệ Lý Diệp được lập lên bởi hoạn quan và trở thành Đường Chiêu Tông

 Thập niên 890 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 890   Chu Ôn và Lý Khắc Dụng giao chiến với nhau 891   Vương Kiến vào Thành Đô  Tiền Lưu vào Tô Châu (Giang Tô)

 Thế kỉ X 

 Năm  Ngày tháng  Sự kiện 900   Chu Ôn thu phục Hà Bắc 1 tháng 12  Đường Chiêu Tông bị phế truất; con trai Lý Dụ được bọn hoạn quan lập làm hoàng đế 901   Đường Chiêu Tông được phục vị và sau đó bị hoạn quan ép phải rời đô từ Trường An về Phượng Tường (Thiểm Tây) 902   Chu Ôn tấn phong Dương Hành Mật làm Ngô vương và bao vây Phượng Tường  903   Chu Ôn đưa Đường Chiêu Tông về Trường An, nơi ông ta và Thôi Dận tiến hành đồ sát các hoạn quan  Vương Kiến tự phong làm Thục vương 904   Chu Ôn giết Thôi Dận và buộc Đường Chiêu Tông dời đô Trường An sang Lạc Dương, và nhà vua bị giết chết ở đây  Đường Ai Đế được Chu Ôn lập làm vua  Lần đầu tiên thuốc súng (có thể là hỏa tiễn) được quân Ngô sử dụng trong cuộc bao vây Nam Xương 907   Thủ lĩnh Khiết Đan A Bảo Cơ tự xưng làm hoàng đế của nhà Liêu 12 tháng 5  Chu Ôn phế Đường Ai Đế và thành lập Hậu Lương tại Khai Phong (Hà Nam); chấm dứt Đường triều

 Tham khảo 

 .

 (alk. paper)

  (paperback).



 .













 Chú thích nguồn 

Thể loại:Nhà Đường
Thể loại:Năm ở Trung Quốc
 Niên biểu
Thể loại:Niên biểu các triều đại Trung Quốc
Thể loại:Trung Quốc theo năm