Đạo Hà Mòn

Đạo Hà Mòn còn gọi là "đạo Y Gyin" hay "Công giáo Đề-ga" là tên gọi để chỉ một tôn giáo xuất hiện từ cuối năm 1999 tại các làng thuộc xã Hà Mòn, huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum - nay là xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi. Phong trào này xuất hiện do một số người dân tộc thiểu số như Y Gyin, Y Kách, A Níp... dựa trên niềm tin về cứu thế của Công giáo, "Đức Mẹ hiện hình". Chính quyền Việt Nam coi đây là tà giáo, lợi dụng hoạt động tôn giáo để lồng ghép âm mưu chống phá chính quyền, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

 Nguồn gốc 
Vào cuối năm 1999, bà Y Gyin, sinh năm 1942, dân tộc Ba Na Rơ Ngao tại làng Kơ Tu, xã Hơ Moong (Hà Mòn), huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum (nay là xã Sa Bình, tỉnh Quảng Ngãi), là tín đồ Công giáo, đã khẳng định mình được "Đức Mẹ hiển linh trao cho sứ mệnh truyền giáo" để vận động người dân địa phương đi theo. Y Gyin tuyên bố nhìn thấy "đức mẹ Maria hiện hình" trên nóc nhà vào lúc 12 giờ đêm ngày 20 tháng 12 năm 1999 và mình được chọn làm sứ giả để phán truyền cho loài người.

Giáo lý đạo Hà Môn một phần được lấy từ giáo lý, giáo luật, kinh thánh của đạo Công giáo, nhưng còn thêm các lời giáo huấn mà bà Y Gyin tuyên bố là do "Đức Mẹ nhập vào" để phán "như "Sứ điệp của Đức Mẹ Maria", "Thông điệp Đức Mẹ hiện hình".

Từ cuối năm 2012 đến nay, những người sáng lập cốt cán đã bị chính quyền Việt Nam bắt và bị phạt tù: bà Y Gyin lĩnh án 3 năm tù; A Tách, A Hyum, Runh, Jơnh, Byưk, Đinh Lứ và Đinh Hrôn lần lượt nhận những hình phạt từ 7 đến 11 năm tù.

 Tham khảo 

Xem thêm 
 Nhà nước Đề Ga 
 Ksor Kok

Liên kết ngoài

Thể loại:Văn hóa Tây Nguyên
Thể loại:Tôn giáo tại Việt Nam
Thể loại:Nhân quyền tại Việt Nam