Pidgin Basque–Iceland

Pidgin Basque–Iceland là một pidgin từng hiện diện ở Iceland vào thế kỷ XVII. Nó được ghi nhận trong các bản thảo ở Westfjords. Pidgin này mang từ vựng tiếng Basque, German và Rôman. Có thể nó hình thành ở Westfjords nhưng do nó có từ vựng của nhiều ngôn ngữ châu Âu, nhiều khả năng nó được nhen nhúm ở nơi khác rồi được thủy thủ người Basque mang đến Iceland.

Trong bản thảo AM 987 4to, giữ tại Học viện Árni Magnússon về Iceland học ở Reykjavík, có hai mục từ gọi là Vocabula Gallica ('từ tiếng Pháp') và Vocabula Biscaica ('từ tiếng Biscaya'). Trong Vocabula Biscaica (gồm 278 từ và câu ngắn), có một vài cụm từ mà tiếng Basque bị pha trộn với tiếng Hà Lan, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha. Pidgin Basque–Iceland bởi vậy thực là sự trộn lẫn giữa tiếng Basque và một loạt ngôn ngữ khác. Cái tên "Basque–Iceland" là nhằm cho biết việc nó được viết ở Iceland và được dịch sang tiếng Iceland.

Từ vựng trong Vocabula Biscaica
Số thứ tựPidgin Basque–IcelandTiếng BasqueTiếng IcelandBản dịch193 & 225presenta for miEmadazugiefdu mierĐưa tôi; cho tôi196bocata for mi attoraGarbitu iezadazu atorraþvodu fyrer mig skyrtuGiặt áo giùm tôi216presenta for mi locariaEmazkidazu lokarriakgiefdu mier socka bondĐưa tôi nịt bít tất217ser ju presenta for miZer emango didazu?hvad gefur þu mierBạn đưa tôi cái gì?218for mi presenta for ju biskusa eta sagardunaBizkotxa eta sagardoa emango dizkizutEg skal gefa þier braudkoku og SyrdryckTôi sẽ đưa bạn một cái bánh quy và một món uống chua nào đó219trucka cammisolaJertse bat erosikaufftu peisuMua áo len220sumbatt galsardia forZenbat galtzerditarako?fyrer hvad marga sockaMấy chiếc vớ?223Cavinit trucka for miEz dut ezer erosikoeckert kaupe egTôi chẳng mua gì cả224Christ Maria presenta for mi Balia, for mi, presenta for ju bustanaKristok eta Mariak balea ematen badidate, buztana emango dizutgefe Christur og Maria mier hval, skal jeg gefa þier spordennNếu Christ và Mary ban tôi một con cá voi, tôi sẽ cho bạn cái đuôi226for ju mala gissunaGizon gaiztoa zaraþu ert vondur madurMi là kẻ xấu227presenta for mi berrua usnia eta berria buraEmadazu esne beroa eta gurin berriagefdu mier heita miölk og nyt smiorCho tôi sữa ấm và bơ mới228ser travala for juZertan egiten duzu lan?hvad giorer þuBạn làm gì?


Từ tiếng Basque
atorra, atorra 'áo'
balia, balea 'cá voi'
berria, berria 'mới'
berrua, beroa 'ấm'
biskusa, từ bizkoxa 'bánh quy', ngày nay nghĩa là gâteau Basque (căn nguyên lại từ bescuit tiếng Pháp)
bocataDeen (1937:102) suggests that bocata is bokhetatu with the Spanish translation colar 'sieve', 'percolate' or 'pass'. The Icelandic equivalent is þvodu 'wash!'.
bustana, buztana 'đuôi'
eta, eta 'và'
galsardia, galtzerdia 'với'
gissuna, gizona 'người đàn ông'
locaria, lokarria
sagarduna, sagardoa 'rượu táo'
ser, zer 'cái gì'
sumbatt, zenbat 'mấy, bao nhiêu'
travala, tiếng Basque cổ trabaillatu, liên quan đến travailler tiếng Pháp và trabajar tiếng Tây Ban Nha 'to work'
usnia, esnea 'sữa'
bura, phương ngữ Lapurdi burra 'bơ' (so với beurre tiếng Pháp, burro tiếng Ý và burre tiếng Occitan)

Từ gốc German
cavinit, từ một cụm từ tiếng Hà Lan cổ tương đương với gar nichts tiếng Đức 'chẳng có gì' or Low German kein bit niet 'not a bit'
for trong cụm sumbatt galsardia for bắt nguồn từ một ngôn ngữ German nào đóDeen (1937:104).
for mi, 'for me' tiếng Anh
for ju, 'for you' tiếng Anh

Từ gốc Rôman
cammisola, camisola tiếng Tây Ban Nha 'áo'
mala, mal tiếng Pháp hoặc tiếng Tây Ban Nha 'xấu' hay 'ác'
trucka, trocar tiếng Tây Ban Nha 'trao đổi'Deen (1937:103). Cũng có thể từ trukea tiếng Basque 'trao đổi'

Chú thích

Tài liệu
Bakker, Peter (1987): "A Basque Nautical Pidgin: A Missing Link in the History of fu", Journal of Pidgin and Creole Languages 2:1, pp. 1–30.
Bakker, Peter, et alii. (1991): Basque pidgins in Iceland and Canada. Anejos del Anuario del Seminario de Filología Vasca "Julio de Urquijo", XXIII.
Deen, Nicolaas Gerard Hendrik (1937): Glossaria duo vasco-islandica, Amsterdam; (doctoral dissertation re-printed in 1991 in Anuario del Seminario de Filología Vasca Julio de Urquijo Vol. 25, Nº. 2, pp. 321–426).
Guðmundsson, Helgi (1979): "Um þrjú basknesk-íslenzk orðasöfn frá 17. öld" in Íslenskt mál og almenn málfræði 1, pp. 75–87.
Holm, John A. (1989): Pidgins and Creoles. vol. 2 Reference Survey, "Cambridge Languages Surveys", pp. 628–630.
Hualde, José Ignacio (1984): "Icelandic Basque pidgin", Journal of Basque Studies in America 5, pp. 41–59
Hualde, José Ignacio (2009): Basque Words.
Miglio, Viola Giulia (2008): "Go shag a horse!": The 17th-18th century Basque-Icelandic glossaries revisited  Journal of the North Atlantic, vol. I, 25-36.
Yraola, Aitor (1983): "Um baskneska fiskimenn á Norður-Atlantshafi" Saga'' 21, pp. 27–38.

Thể loại:Pidgin và creole
Thể loại:Tiếng Basque
Thể loại:Pháp thế kỷ 17
Thể loại:Ngôn ngữ không còn ở Châu Âu
Thể loại:Người Basque hải ngoại
Thể loại:Tây Ban Nha thế kỷ 17
Thể loại:Đại học Copenhagen
Thể loại:Ngôn ngữ tại Iceland