Ngôn ngữ tại châu Á

Có rất nhiều ngôn ngữ được sử dụng trên toàn Châu Á, bao gồm các ngữ hệ khác nhau. Các nhóm ngữ hệ chính được nói trên lục địa bao gồm Altai, Nam Á (Austroasiatic), Nam Đảo (Austronesian), Caucasian, Dravida, Ấn-Âu (Indo-European), Siberia, Hán-Tạng (Sino-Tibetan) và Tai-Kadai. Thường, các ngôn ngữ châu Á có chữ viết có lịch sử chữ viết lâu đời, nhưng một số thì không.

Ngữ hệ
nhỏ|300x300px|Sự phân bố dân tộc học ở Trung / Tây Nam Á của các ngữ hệ Altaic, Caucasian, Afroasiatic (Hamito-Semitic) và Ấn-Âu.
Các ngữ hệ lớn về số lượng là Ấn Âu (Indo-European) và Dravidian ở Nam Á và Hán Tạng (Sino-Tibetan) ở Đông Á. Một số ngữ hệ khác có vị trí thống lĩnh trong khu vực.

Hán Tạng (Sino-Tibetan) 

Ngữ hệ Hán-Tạng bao gồm tiếng Trung, tiếng Tây Tạng, tiếng Myanmar, tiếng Karen và một số ngôn ngữ ở Cao nguyên Tây Tạng, Nam Trung Quốc, Miến Điện và Đông Bắc Ấn Độ.

Ấn Âu (Indo-European) 
Các ngữ hệ Ấn-Âu chủ yếu được đại diện bởi ngữ tộc Ấn-Iran. Ngữ hệ bao gồm cả hai ngôn ngữ Ấn Độ (Hindi, Urdu, Bengali, Punjabi, Kashmiri, Marathi, Gujarati, Sinhalese và các ngôn ngữ khác được nói chủ yếu ở Nam Á) và Iran (Ba Tư, Kurdish, Pashto, Balochi và các ngôn ngữ khác chủ yếu được nói đến ở Iran, Anatolia, Mesopotamia, Trung Á, vùng Caucasus và một phần của Nam Á). Ngoài ra, các ngữ tộc khác của ngữ hệ Ấn-Âu nói ở châu Á bao gồm các ngữ tộc Slavic, trong đó bao gồm Nga ở Siberia; ngữ tộc Hy Lạp quanh Biển Đen; ngữ tộc Armenia; cũng như các ngôn ngữ đã tuyệt chủng như Hittite of Anatolia và Tocharian của (Trung Quốc) Turkestan.

Altaic
Một ngữ hệ nhỏ nhưng quan trọng trải dài khắp Trung và Bắc Á bao gồm ngôn ngữ Thổ Nhĩ Kỳ, ngôn ngữ Mông Cổ, ngôn ngữ Tungusic (bao gồm cả Manchu), tiếng Hàn và tiếng Nhật. Những người nói tiếng Thổ Nhĩ Kỳ (Anatolian Turks) được cho là đã thông qua ngôn ngữ này, thay vào đó họ đã nói ngôn ngữ Anatolian, một nhóm ngôn ngữ đã bị tuyệt chủng thuộc ngữ hệ Ấn-Âu.

Mon–Khmer
Các ngôn ngữ Mon-Khmer (ngôn ngữ Austroasiatic) là ngữ hệ cổ nhất ở Châu Á. Chúng bao gồm tiếng Việt (Việt Nam) và tiếng Khmer (Campuchia).

Tai–Kadai
Các ngôn ngữ Tai-Kadai (hay chỉ Kadai) ở miền nam Trung Quốc kéo dài đến Đông Nam Á, nơi tiếng Thái (tiếng Xiêm La) và tiếng Lào là ngôn ngữ chính thức.

Nam Đảo (Austronesian) 
Ngữ hệ Nam Đảo bao gồm các ngôn ngữ của Philippines và hầu hết các ngôn ngữ của Indonesia (trừ nội địa New Guinea), chẳng hạn như tiếng Malay (Indonesia) và tiếng Tagalog (tiếng Philipin).

Dravidian
Các ngôn ngữ của Dravidian ở miền nam Ấn Độ và các phần của Sri Lanka bao gồm Tamil, Kannada, Telugu và Malayalam, trong khi các ngôn ngữ nhỏ hơn như Gondi và Brahui được nói ở trung tâm Ấn Độ và Pakistan.

Afro-Asiatic
Ngữ hệ Phi-Á (Hamito-Semitic) hiện nay được đại diện bởi các ngữ tộc Semitic nói ở Tây Nam Á. Nó bao gồm tiếng Ả Rập, tiếng Hebrew và tiếng Aramaic, ngoài các ngôn ngữ đã bị tuyệt chủng như Akkadian. Các ngôn ngữ Nam Á hiện đại có chứa một ảnh hưởng nền tảng từ chi nhánh Cushitic của Afroasiatic, cho thấy những người nói tiếng Cushitic ban đầu sống ở bán đảo Ả Rập cùng với các diễn giả Semitic.

 Siberian 
Bên cạnh ngữ hệ Altaic vừa đề cập đến, có 4 ngôn ngữ nhỏ được nói ở Bắc Á. Chúng bao gồm tiếng Uralic ở Tây Siberia (được biết đến là tiếng Hungarian và Phần Lan ở châu Âu), tiếng Yeniseian (có liên quan đến tiếng Thổ Nhĩ và tiếng Athabaskan ở Bắc Mỹ), tiếng Yukaghir, Nivkh ở Sakhalin, tiếng Ainu ở Bắc Nhật Bản, tiếng Chukotko-Kamchatkan ở Tây Bắc Siberia, và tiếng —Eskimo–Aleut tương đối hiếm.

 Caucasian 
Ba ngữ hệ nhỏ được nói ở vùng Caucasus: ngôn ngữ Kartvelian, chẳng hạn như Gruzia; Đông Bắc Caucasian (ngôn ngữ Dagestanian), chẳng hạn như Chechen; và Tây Bắc Caucasian, chẳng hạn như Circassian. Hai thứ hai có thể liên quan với nhau. Các ngôn ngữ Hurro-Urartian đã tuyệt chủng cũng có thể liên quan.

 Ngữ hệ nhỏ ở Nam Á 
Mặc dù bị chi phối bởi các ngôn ngữ và ngữ hệ chính, có rất nhiều ngữ hệ nhỏ ở Nam Á và Đông Nam Á. Từ Tây sang Đông gồm: 
 Các ngôn ngữ đã tuyệt chủng của Crescent màu mỡ như Sumerian và Elamite
 Các nhóm nhỏ của tiểu lục địa Ấn Độ và quần đảo Andaman: Burushaski, Kusunda, Nihali, Đại Andamanese, Ongan và Siangic gần đây đã đề xuất
 Hmong-Miền (Mèo-Dao) nằm rải rác khắp nam Trung Quốc và Đông Nam Á
 Một số ngữ hệ "Papuan" của Quần đảo Mã Lai Trung và Đông: ngôn ngữ của Halmahera, Đông Timor, và Tambora đã tuyệt chủng của Sumbawa
 Nhiều ngữ hệ khác được nói đến ở New Guinea của Indonesia, nhưng điều này nằm ngoài phạm vi bài viết về ngôn ngữ Châu Á.

 Ngôn ngữ ký hiệu 
Một số ngôn ngữ ký hiệu được nói trên khắp Châu Á. Chúng bao gồm cả ngôn ngữ ký hiệu của người bản xứ, ngôn ngữ ký hiệu Trung Quốc, ngôn ngữ ký hiệu Indo-Pakistani, cũng như một số ngôn ngữ bản xứ nhỏ như Nepal, Thái Lan và Việt Nam. Nhiều ngôn ngữ ký hiệu chính thức là một phần của ngữ hệ Pháp ký hiệu.

 Ngôn ngữ chính thức 
Châu Á và Châu Âu là hai châu lục duy nhất mà hầu hết các quốc gia sử dụng ngôn ngữ bản địa làm ngôn ngữ chính thức, mặc dù tiếng Anh cũng phổ biến rộng rãi.

Ngôn ngữTiếng bản địaSố lượng người nóiNgữ hệTồn tại chính thức ở một quốc giaTồn tại chính thức ở một vùng Tiếng Abkhaz  Аԥсшәа  240,000  Tây Bắc Kavkaz    Tiếng Ả Rập    230,000,000  Phi-Á    Tiếng Armenia    5,902,970   Ấn-Âu   Tiếng Assam   15,000,000  Ấn-Âu   
Assam Tiếng Azerbaijan  Azərbaycanca  37,324,060  Turk   Tiếng Bengali    230,000,000  Ấn-Âu    
Barak Valley, Assam (Bổ sung)
Jharkhand (Được công nhận)
Tripura
Tây Bengal Tiếng Bodo  बर'/बड़Boro  1,984,569  Hán-Tạng   
Bodoland, Assam Tiếng Miến Điện    33,000,000 Hán-Tạng    Tiếng Quảng Châu    7,877,900 Hán-Tạng    Tiếng Chin  Kukish  3,000,000 Hán-Tạng   
 Chin Tiếng Trung Quốc Tiêu chuẩn      Hán-Tạng   (de facto) Ngõa Bang Tiếng Dari   19,600,000  Ấn-Âu    Tiếng Dhivehi    400,000  Ấn-Âu    Tiếng Dzongkha    600,000  Hán-Tạng    Tiếng Anh  English  301,625,412  Ấn-Âu    Tiếng Filipino Wikang Filipino 93,000,000  Nam Đảo    Tiếng Đài Loan   171,855  Nam Đảo   (de facto)  Tiếng Gruzia    4,200,000  Kartvelia    Tiếng Gujarat  ગુજરાતી  50,000,000  Ấn-Âu  Dadra và Nagar Haveli
Daman và Diu
Gujarat Tiếng Khách Gia 客家話/客家话Hak-kâ-fa  2,370,000  Hán-Tạng   (de facto)  Tiếng Hebrew    7,000,000  Phi-Á    Tiếng Hindi  हिन्दी  550,000,000  Ấn-Âu  Tiếng Indonesia  Bahasa Indonesia  240,000,000  Nam Đảo    Tiếng Nhật    120,000,000  Nhật Bản   (de facto)  Tiếng Kachin  Jinghpaw  940,000 Hán-Tạng   
 Kachin Tiếng Kannada  ಕನ್ನಡ  51,000,000 Dravida    
Karnataka Tiếng Kayin  ကညီကျိာ်း  6,000,000 Hán-Tạng   
 Kayin  Tiếng Kayah  Karenni  190,000 Hán-Tạng   
 Kayah Tiếng Kazakh  ҚазақшаQazaqsha  18,000,000  Turk    

Châu tự trị dân tộc Kazakh Ili Tiếng Khmer    14,000,000  Nam Á    (Miền Nam Việt Nam)
 (Đông Bắc Thái Lan) Tiếng Triều Tiên    80,000,000  Triều Tiên    
Huyện tự trị dân tộc Triều Tiên Trường Bạch
Châu tự trị dân tộc Triều Tiên Diên Biên Tiếng Kurd  Kurdî  20,000,000  Ấn-Âu    Tiếng Kyrgyz  Кыргызча  2,900,000  Turk    
Châu tự trị Kirghiz Kizilsu Tiếng Lào   7,000,000  Tai-Kadai    Tiếng Mã Lai  Bahasa Melayu  30,000,000  Nam Đảo   (như Tiếng Indonesia) (còn được gọi là Tiếng Malaysia)  Tiếng Malayalam  മലയാളം  33,000,000  Dravida   
Kerala
Lakshadweep
Mahé, Puducherry Tiếng Marathi  मराठी  73,000,000  Ấn-Âu   
Dadra và Nagar Haveli
Daman và Diu
Goa
Maharashtra Tiếng Meitei  ꯃꯤꯇꯩꯂꯣꯟমৈতৈManipuri  2,000,000  Hán-Tạng   
Manipur Tiếng Môn    851,000  Nam Á   
 Môn Tiếng Mông Cổ  Монгол хэл  2,000,000  Mông Cổ    
Khu tự trị Nội Mông Cổ Tiếng Nepal  नेपाली  29,000,000  Ấn-Âu    
Darjeeling, Tây Bengal (Bổ sung)
Sikkim Tiếng Oriya  ଓଡ଼ିଆ  33,000,000  Ấn-Âu    
Jharkhand (Được công nhận)
Odisha Tiếng Ossetia  Ирон  540,000 (50,000 trong Nam Ossetia)  Ấn-Âu    Tiếng Pashtun    45,000,000  Ấn-Âu    
 (Được công nhận)
 (Được công nhận) Tiếng Ba Tư  Форсӣ  50,000,000  Ấn-Âu   (như Tiếng Dari) (như Tiếng Tajik)  Tiếng Bồ Đào Nha  Português 1,200,000Ấn-Âu      Tiếng Punjab  ਪੰਜਾਬੀ   100,000,000  Ấn-Âu   
Delhi (Bổ sung)
Haryana (Bổ sung)
Punjab
Tây Bengal (Bổ sung)

Punjab  Tiếng Rakhine    1,000,000 Hán-Tạng   
  Tiếng Nga  Русский 260,000,000  Ấn-Âu   (chính thức) (chính thức) (chính thức) (bang) (bang) (cộng đồng cá sắc tộc) (cộng đồng cá sắc tộc) (cộng đồng cá sắc tộc)   Tiếng Shan    3,295,000  Tai-Kadai   
 Shan Tiếng Sindh    40,000,000  Ấn-Âu    
 Sindh Tiếng Sinhala    18,000,000  Ấn-Âu    Tiếng Phúc Kiến Đài Loan   18,570,000  Hán-Tạng   (de facto)  Tiếng Tajik  Тоҷикӣ  7,900,000  Ấn-Âu    Tiếng Tamil    77,000,000 Dravida   
Puducherry
Tamil Nadu Tiếng Telugu  తెలుగు  79,000,000 Dravida   
Andhra Pradesh
Telangana
Yanam, Puducherry Tiếng Tetum Lia-Tetun  500,000  Nam Đảo     Tiếng Thái    60,000,000  Tai-Kadai    Tiếng Tạng    1,172,940 Hán-Tạng   
Khu tự trị Tây Tạng

Upper Mustang Tiếng Tulu    1,722,768  Dravida   
Karnataka (Được công nhận)
Kerala (Được công nhận) Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ  Türkçe  70,000,000  Turk   Tiếng Turkmen  Türkmençe  7,000,000  Turk    Tiếng Urdu    62,120,540  Ấn-Âu    
Bihar (Được công nhận trong 15 huyện)
Jammu và Kashmir
Jharkhand (Được công nhận)
Lãnh thổ Thủ đô Quốc gia Delhi (Bổ sung)
Telangana (Bổ sung)
Uttar Pradesh (Bổ sung)
Tây Bengal (Bổ sung) Tiếng Duy Ngô Nhĩ    10,416,910  Turk   
Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương Tiếng Uzbek  OʻzbekchaЎзбекча  25,000,000  Turk    Tiếng Việt  Tiếng Việt  80,000,000  Nam Á   (de facto)  Tiếng Tráng  Vahcuengh  16,000,000  Tai-Kadai   
Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây
Văn Sơn, Vân Nam

 Xem thêm 
Ngôn ngữ của cộng đồng Hoa kiều
Giáo dục ở châu Á
Nhật Bản học
Dân tộc học châu Á
Ả Rập học

 Tham khảo 

Thể loại:Ngôn ngữ tại châu Á