25 loài linh trưởng nguy cấp nhất trên thế giới

25 loài linh trưởng nguy cấp nhất trên thế giới là một danh sách các loài linh trưởng cực kỳ nguy cấp được lựa chọn và xuất bản bởi International Union for Conservation of Nature Species Survival Commission Primate Specialist Group (IUCN/SSC PSG), International Primatological Society (IPS), và Tổ chức Bảo tồn Quốc tế (CI). Danh sách năm 2012–2014 thêm Bristol Conservation and Science Foundation (BCSF) vào danh sách các nhà xuất bản. IUCN/SSC PSG làm việc cùng với CI để bắt đầu danh sách vào năm 2000, nhưng vào năm 2002, trong Hội nghị hội các nhà linh trưởng học Quốc tế lần thứ 19, các nhà linh trưởng học xem xét và tranh cãi về danh sách này, dẫn tới bản duyệt lại năm 2002–2004 và sự ghi danh của IPS. Kể từ đó việc xuất bản đã là một dự án chung giữa ba tổ chức bảo tồn và được xem xét lại hai năm một lần cùng với Hội nghị IPS diễn ra hai năm một lần. Bắt đầu với báo cáo năm 2004–2006, cái tên được đổi thành "Primates in Peril: The World's 25 Most Endangered Primates" (tạm dịch: linh trưởng gặp nguy: 25 loài linh trưởng nguy cấp nhất trên thế giới). Cùng năm đó, danh sách bắt đầu cung cấp thông tin về từng loài, bao gồm tình trạng bảo tồn và những mối nguy mà chúng gặp phải trong tự nhiên.Thông tin về loài được viết trong một sự hợp tác với các chuyên gia trong lĩnh vực đó, với 60 người đóng góp trong báo cáo năm 2006–2008 và 85 người đóng góp trong báo cáo năm 2008–2010.  Các báo cáo năm 2004–2006 và 2006–2008 được xuất bản trên tạp chí Primate Conservation của IUCN/SSC PSG, trong khi các báo cáo năm 2008–2010 và2010-2012 được xuất bản độc lập bởi cả ba tổ chức đóng góp.

25 loài trong danh sách năm 2012–2014 được phân bố trong 16 nước. Các quốc gia có số lượng loài nhiều nhất trong danh sách là Madagascar (sáu loài), Việt Nam (năm loài), và Indonesia (ba loài). Danh sách này được chia thành bốn khu vực riêng biệt: quần đảo Madagascar, lục địa châu Phi, lục địa châu Á bao gồm quần đảo Indonesia, và Neotropics (Trung và Nam Mỹ). Năm loài đã có mặt ở cả bảy danh sách đã xuất bản là: Propithecus candidus, Voọc quần đùi trắng (Trachypithecus delacouri), Voọc Cát Bà (Trachypithecus poliocephalus poliocephalus), Chà vá chân xám (Pygathrix cinerea) và Cà đác (Rhinopithecus avunculus).

 Từ khóa 
+Chìa khóa cho tiêu đề các cộtLoàiTên thông thường (nếu có) và tên khoa học của loài, có thể có ảnhNăm được liệt kêNăm mà loài được thêm vào danh sách "25 loài linh trưởng Nguy cấp nhất" của IUCNVị tríQuốc gia nơi loài được tìm thấySố lượng ước tínhƯớc tính số lượng mới nhất từ IUCNTình trạng IUCNTình trạng bảo tồn của loài, theo IUCN tính theo ngày xuất bản danh sách mới nhấtMối đe dọaDanh sách các mối đe dọa mà loài đang gặp phải, được IUCN sử dụng để đánh giá tình trạng bảo tồn

 Danh sách hiện tại 
+ 25 loài linh trưởng nguy cấp nhất trên thế giới, 2012–2014: Madagascar Loài Năm được liệt kê Vị trí Số lượng ước tính Tình trạng IUCN Mối đe dọa trái|100x100px|Eulemur flavifronsVượn cáo đen mắt xanh
Eulemur flavifrons 2008
2010
2012

2020 Madagascar không rõ 1 !<span class="sorttext" id="cxmwag" tabindex="0">150x150px
Cực kỳ nguy cấp phân bố rất nhỏ (~2,700 km²)
 mất môi trường sống (nông nghiệp đốt cây dừng lấy đất, đốn rừng có chọn lọc)
 Săn bắn (thịt rừng)
 bắt sống (mua bán vật nuôi) Lepilemur septentrionalis
Lepilemur septentrionalis 2008
2010
2012

2020 Madagascar 50 đến 70 cá thể 1 !<span class="sorttext" id="cxmwfw" tabindex="0">150x150px
Cực kỳ nguy cấp phân bố rất nhỏ
 mất môi trường sống (cháy rừng, sản xuất than củi, trồng Eucalyptus)
 Săn bắn (thịt rừng) trái|100x100px|Propithecus candidusPropithecus candidus
Propithecus candidus 2000
2002
2004
2006
2008
2010
2012

2021 Madagascar 249 cá thể 1 !<span class="sorttext" id="cxmwmg" tabindex="0">150x150px

Cực kỳ nguy cấp phân bố rất nhỏ
 Săn bắn (thịt rừng)
 mất môi trường sống (cháy rừng, nông nghiệp đốt cây lấy đất, đốn rừng trái phép) Vượn cáo chuột Berthe
Microcebus berthae 2003
2008

2014

2020 Madagascar Không rõ 1 !<span class="sorttext" id="cxmwag" tabindex="0">150x150px
Cực kỳ nguy cấp mất môi trường sống và sống rời rạc (nông nghiệp đốt cây lấy đất, đốn rừng trái phép) trái|100x100px|Varecia rubraVượn cáo cổ khoang đỏ
Varecia rubra 1990
1996

2000

2008

2014

2020 Madagascar Không rõ1 !<span class="sorttext" id="cxmwmg" tabindex="0">150x150px

Cực kỳ nguy cấp mất môi trường sống (nông nghiệp đốt cây lấy đất, đốn rừng trái phép, xâm lấn con người)
 Săn bắn (thịt rừng) trái|133x133px|Indri indriIndri indri
Indri indri 2000
2008

2014

2020 Madagascar 1.000 đến 10.000 cá thể 1 !<span class="sorttext" id="cxmwzw" tabindex="0">150x150px
Cực kỳ nguy cấp mất môi trường sống (cháy rừng, nông nghiệp đốt cây lấy đất)
 Săn bắn (thịt rừng, da)

+ 25 loài Linh trưởng nguy cấp nhất trên thế giới, 2012–2014: châu Phi Loài Năm được liệt kê Vị trí Số lượng ước tính Tình trạng IUCN Mối đe dọa Galagoides rondoensisGalagoides rondoensis 20062008
2020 Tanzania Không rõ  phân bố rất nhỏ
 mất môi trường sống và sống rời rạc (xâm lấn nông nghiệp, sản xuất than củi, đốn cây) 100px|left|Cercopithecus rolowayCercopithecus rolowayCercopithecus roloway 20022006200820102016
2019 Côte d'IvoireGhana ít hơn 2.000 cá thể  Săn bắn (thịt rừng)
 mất môi trường sống và sống rời rạc (xâm lấn nông nghiệp, sản xuất than củi, đốn cây) Procolobus rufomitratusPiliocolobus rufomitratus 2008
2016

2019

2020 Kenya 1.000 cá thể  Săn bắn (thịt rừng)
 mất môi trường sống và sống rời rạc (xâm lấn nông nghiệp, lửa, cháy rừng, đốn rừng có chọn lọc cho nhu cầu địa phương [nhà, thuyền])
 giảm chất lượng môi trường sống (gia súc, xây dựng đập, các dự án tưới tiêu)
 nhiễm ký sinh trùng của một số lượng bị cô lập Piliocolobus pennantiiPiliocolobus pennantii  2004200620102012
2019 Guinea Xích đạo (Đảo Bioko) 1.200 cá thể  giảm chất lượng môi trường sống
 Săn bắn (thịt rừng)
 phân bố nhỏ 100px|left|Gorilla beringei graueriKhỉ đột đất thấp phía ĐôngGorilla beringei graueri 2000
2008

2016 Cộng hòa Dân chủ Congo Không rõ  mất môi trường sống và sống rời rạc (xâm lấn nông nghiệp, canh tác đồng cỏ, đào mỏ bất hợp pháp, sản xuất than củi, thu hoạch gỗ và tre nứa)
 Săn bắn (thịt rừng, bắt con non)

+ 25 loài linh trưởng nguy cấp nhất trên thế giới, 2012–2014: châu Á Loài Năm được liệt kê Vị trí Số lượng ước tính Tình trạng IUCN Mối đe dọa 100px|left|Nycticebus javanicusNycticebus javanicusNycticebus javanicus 2000
2008

2013

2020 Indonesia (Java) Không rõ  bắt sống (mua bán vật nuôi [gay gắt])
 săn bắn (thuốc truyền thống [gay gắt])
 mất môi trường sống (nông nghiệp, các hoạt động phát triển [đường phố], ảnh hưởng của con người) Simias concolorSimias concolor 2000
2008

2020 Indonesia (Quần đảo Mentawai) không rõ  mất môi trường sống (xấm lấn con người, đốn cây thương mại, chuyển đổi sang cây trồng kiếm tiền và cây cọ dầu)
 Săn bắn (thịt rừng)
 bắt sống (mua bán vật nuôi) Voọc quần đùi trắngTrachypithecus delacouri 2000
2003

2008

2020 Việt Nam ít hơn 250 cá thể  sống rải rác
 Săn bắn (thịt rừng, thuốc truyền thống) Voọc Cát BàTrachypithecus poliocephalus 2000
2003

2008

2020 Việt Nam 67  sống rải rác (xâm lấn con người, phát triển cho du lịch)
 Săn bắn (thịt rừng, thuốc truyền thống) Voọc mặt tía miền TâySemnopithecus vetulus nestor 2000
2004

2008

2020 Sri Lanka Không rõ  mất môi trường sống và sống rải rác (xâm lấn nông nghiệp, đô thị hóa)
 dựa vào các khu vườn để sinh tồn
 bắt sống (mua bán vật nuôi)
 Săn bắn (vật gây hại)
 các yếu tố do con người khác (đường truyền tại điện, giết trên đường, chó tấn công) Chà vá chân xámPygathrix cinerea 2000
2003

2008

2020 Việt Nam 1.450 đến 1.700 cá thể  phân bố hạn hẹp
 mất môi trường sống và sống rải rác (xâm lấn nông nghiệp, sản xuất than củi, đốn rừng)
 Săn bắn (thịt rừng, thuốc truyền thống)
 bắt sống (mua bán vật nuôi) 100px|left|Rhinopithecus avunculusCà đácRhinopithecus avunculus 2000
2003

2008

2020 Việt Nam 200 đến 250 cá thể  mất môi trường sống và sống rải rác (xâm lấn nông nghiệp, sản xuất than củi, đường phố)
 Săn bắn (thịt rừng, thuốc truyền thống) Vượn đen Đông BắcNomascus nasutus 200820102012
2020 Trung QuốcViệt Nam 45-47  mất môi trường sống, sống rải rác và bị ảnh hưởng (xâm lấn nông nghiệp, canh tác đồng cỏ, cháy rừng, sản xuất than củi)
 Săn bắn (thịt rừng) Tarsius pumilusTarsius pumilus 2000
2008

2020 Indonesia (Sulawesi) Không rõ  mất môi trường sống (xâm lấn con người)

+ 25 loài linh trưởng nguy cấp nhất trên thế giới, 2012–2014: Trung và Nam Mỹ Loài Năm được liệt kê Vị trí Số lượng ước tính Tình trạng IUCN Mối đe dọa 100px|left|Ateles hybridusAteles hybridusAteles hybridus 2000
2003

2008

2020 ColombiaVenezuela Không rõ  mất môi trường sống và sống rải rác (xâm lấn nông nghiệp, chăn nuôi gia súc, đốn rừng)
 Săn bắn (thịt rừng)
 bắt sống (mua bán vật nuôi) Ateles fusciceps fuscicepsAteles fusciceps fusciceps 2000
2008

2020

2021 Ecuador Không rõ  mất môi trường sống và sống rải rác
 Săn bắn (thịt rừng) Cebus kaaporiCebus kaapori 2000
2008

2019

2020

2021 Brazil Không rõ  mất môi trường sống và sống rải rác (đốn rừng chọn lọc)
 Săn bắn (thịt rừng)
 bắt sống (mua bán vật nuôi) Callicebus oenantheCallicebus oenanthe 2000
2003

2008

2011

2020 Peru Không rõ  mất môi trường sống và sống rải rác (trồng gạo và cà phê, đường sá, chăn nuôi gia súc)
 Săn bắn (thịt rừng)
 bắt sống (mua bán vật nuôi) 100px|left|Alouatta guariba guaribaAlouatta guariba guaribaAlouatta guariba guariba 2000
2003

2008

2020

2021 Brazil 250 cá thể  mất môi trường sống (đốn rừng chọn lọc)
 Săn bắn (thịt rừng)
 lan truyền bệnh dịch

 Xem thêm 
 100 loài bị đe dọa nhất trên thế giới
 Danh sách các loài linh trưởng theo số lượng

 Tham khảo 

 Liên kết ngoài 
 Primates in Peril: The 25 Most Endangered Primates tại IUCN

Thể loại:IUCN