Thu Hà (diễn viên)

Đồng Thị Thu Hà (sinh ngày 6 tháng 11 năm 1969) là một nữ diễn viên kịch và điện ảnh Việt Nam nổi tiếng vào thập niên 90, được biết nhiều với biệt danh "tiểu thư lá ngọc cành vàng". Cô được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 2001 và Nghệ sĩ Nhân dân năm 2019.

Tiểu sử
Thu Hà tên thật là Đồng Thị Thu Hà sinh ngày 6 tháng 11 năm 1969, tại Tuyên Quang. Năm 17 tuổi, Thu Hà rời Tuyên Quang về Hà Nội học tập.
Tính tới năm 2023, nghệ sỹ đang có gia đình với người chồng thứ 2 là một doanh nhân, hơn cô 15 tuổi.

 Sự nghiệp 
Năm 1989, cô rời Đoàn văn công Quân khu 2 để  làm diễn viên tại Nhà hát kịch Hà Nội và được đạo diễn Hải Ninh mời đóng vai quận chúa Quỳnh Hoa, trong bộ phim lịch sử "Đêm hội Long Trì" (1989).

Với đôi mắt sắc, diễm lệ và nét mặt "khuôn vàng thước ngọc", Thu Hà được giao đảm nhận những vai diễn có thân thế cao sang hay những vai dịu dàng, nữ tính. Bộ phim Lá ngọc cành vàng (1989) đã biến cô gái 20 tuổi Thu Hà thành ngôi sao của làng điện ảnh phía Bắc.

Thập niên 90 là giai đoạn nở rộ của phim thị trường, cô xuất hiện với loạt vai diễn cùng các "nam thần" điện ảnh Việt Nam thời bấy giờ như: Sau những giấc mơ hồng (1992) với Lý Hùng, Tóc gió thôi bay (1993) với Lê Tuấn Anh, Hoa quỳnh nở muộn (1993) với Lê Công Tuấn Anh. Trong giai đoạn này Thu Hà còn tham gia một vài phim điện ảnh khác như Đời hát rong (1991) với Trần Lực, và Những người thợ xẻ.

Cuối thập niên 90, phim thị trường bắt đầu thoái trào và Thu Hà tập trung hơn cho sân khấu Kịch, và được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 2001. Đến năm 2004 cô trở lại với bộ phim truyền hình Đường đời và giải thưởng "Diễn viên xuất sắc" cho vai diễn trong phim. Tiếp theo quãng thời gian vắng bóng, đến năm 2015, Thu Hà lại xuất hiện trên truyền hình với vai diễn Khanh "Khúc hát mặt trời". Sau bộ phim này, phải đến năm 2021, Thu Hà mới tham gia bộ phim truyền hình nữa là Hướng Dương ngược nắng.

Năm 2019, cô được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.

Cô từng hai lần đóng phim điện ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh, đó là "Hẹn gặp lại Sài Gòn" (1990) trong vai Út Vân - người con gái đem lòng yêu chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành; và "Nhìn ra Biển cả" (2010) trong vai một người phụ nữ đã giúp đỡ giúp Nguyễn Tất Thành trong thời gian làm thầy giáo.

 Ghi nhận 
Là một trong Tứ đại Ngọc nữ điện ảnh thập niên 1990, 2000 gồm Nguyễn Ngọc Hiệp (Hiệp tài nữ), Đồng Thu Hà, Lê Huỳnh Mỹ Duyên, Phạm Thị Hồng Ánh.

 Được nhà nước phong tặng danh hiệu:
 2001: Nghệ sĩ ưu tú.
 2019: Nghệ sĩ nhân dân.

Tác phẩm và Giải thưởng
Vở kịch
 Năm Tựa đề Vai diễn Giải thưởng cá nhân Giải thưởng cho vở diễn1989Ngôi nhà trong thành phốBà giáo2002Mùa hoa sữaNguyệnGiải A của Bộ VHTT&DL 2004Cát BụiÁi TrinhHuy chương Vàng của Bộ VHTT&DL2010Tình sử ngàn nămThuận KhanhGiải B của Hội nghệ sĩ Sân khấu Việt NamGiải A của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam2012Những mặt người thấp thoángThêmHuy chương Bạc của Bộ VHTT&DLHuy chương Vàng của Bộ VHTT&DL2015Bỉ VỏTám BínhHuy chương Vàng của Bộ VHTT&DL2015Điệp khúc vi-rutNgọc PhươngHuy chương Vàng của Bộ VHTT&DL 

Phim
 Năm Tựa đề Vai diễn Giải thưởng Ghi chú1989Đêm hội Long TrìQuận chúa Quỳnh HoaĐiện ảnh
(Vai diễn đầu tiên)Lá ngọc cành vàngNgaDiễn viên xuất sắc nhất của Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 9phim Video1990Hẹn gặp lại Sài GònÚt VânĐiện ảnh1991Canh bạcMaiDiễn viên xuất sắc nhất của Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 10Đời hát rong1992Anh chỉ có mình emVânGiải Mai Vàng cho Nữ diễn viên xuất sắcSau những giấc mơ hồngMỹ DuyênĐiện Biên PhủCúc1993Hoa Quỳnh nở muộnQuỳnhPhim videoTóc gió thôi bay1994Giọt lệ Hạ LongĐiện ảnh1999Những người thợ xẻPhượng2000Chú dế nhỏ tội nghiệpMẹ LongPhim truyền hình2002Gửi đến mai sauĐiện ảnh truyền hình2004Đường đờiTânNữ viên chính xuất sắc nhất LHP truyền hình Việt NamPhim truyền hình2005Trò đùa của số phậnHạ LanNgôi nhà cổ tíchHạnhĐiện ảnh truyền hình2010Nhìn ra biển cảHương BìnhPhim điện ảnh2015Khúc hát mặt trờiBà KhanhPhim truyền hình2020-2021Hướng dương ngược nắngBà Bạch Cúc2022Thông gia ngõ hẹpBà Hồng2023Tình trạng: Đã ly hônBà Ngọc2024Trạm cứu hộ trái timBà Nguyễn Hạ Lan

Xem thêm
Quyền Linh
Lý Hùng
Vũ Đình Thân

 Tham khảo 
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Việt Nam
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Việt Nam
Thể loại:Nữ diễn viên sân khấu Việt Nam
Thể loại:Người Tuyên Quang
Thể loại:Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Thể loại:Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 20
Thể loại:Nữ giới Việt Nam thế kỷ 21
Thể loại:Phim và người giành giải Liên hoan phim Việt Nam
Thể loại:Sinh năm 1969
Thể loại:Người họ Đồng tại Việt Nam