Lịch Vũ trụ

Lịch Vũ trụ là một phương thức hình dung lịch sử vũ trụ, rút ngắn 13,8 tỉ năm tuổi của vũ trụ vào một năm duy nhất để trực quan hóa lịch sử vũ trụ nhằm giảng dạy trong giáo dục khoa học hay khoa học phổ thông.

Trong cách hình dung này, Vụ Nổ Lớn diễn ra vào đúng nửa đêm ngày 1 tháng 1, và thời điểm hiện tại được đưa vào giây cuối cùng của ngày 31 tháng 12. 
Theo tỉ lệ này thì mỗi giây tương ứng với 437,5 năm, mỗi giờ tương ứng với 1,575 triệu năm, và mỗi ngày là 37,8 triệu năm.

Khái niệm này được phổ biến hóa bởi Carl Sagan trong cuốn sách The Dragons of Eden (1977) và trên series truyền hình Cosmos.Cosmos, episode 1 (1980)Episode 1: The Shores of the Cosmic Ocean (Cosmos: A Personal Voyage, Carl Sagan)

Năm Vũ trụ

Vũ trụ
 Ngày  Gya  Sự kiện 1 tháng 1  13,8  Vụ Nổ Lớn, dựa trên phóng xạ nền vũ trụ14 tháng 113,1Tia chớp gamma sớm nhất được biết tới22 tháng 112,85Thiên hà đầu tiên hình thành 16 tháng 3  11  Dải Ngân Hà hình thành 12 tháng 5  8,8  Đĩa của Dải Ngân Hà hình thành 2 tháng 9  4,57  Hệ Mặt Trời hình thành 6 tháng 9  4,4  Viên đá cổ nhất được tìm thấy trên Trái Đất

Các ngày trong năm được tính theo công thức

T(ngày) = 365 ngày * 0,100/13,797 (1- T_Gya/13,797)

Sự tiến hóa sự sống trên Trái Đất

 Ngày  Gya  Sự kiện 14 tháng 9  4,1  "Tàn dư của sự sống" được tìm thấy trong hòn đá cổ 4,1 tỉ năm tuổi tại Tây Úc. Early edition, published online before print. 21 tháng 9  3,8  Dạng sống đầu tiên (Sinh vật nhân sơ) 30 tháng 9  3,4  Quang hợp 29 tháng 10  2,4  Oxy xuất hiện trong khí quyển 9 tháng 11  2  Các tế bào phức tạp (Sinh vật nhân thực) 5 tháng 12  0,8  Dạng sống đa bào đầu tiên 7 tháng 12  0,67  Các động vật đơn giản 14 tháng 12  0,55  Động vật Chân khớp (tổ tiên của các loài côn trùng, nhện) 17 tháng 12  0,5  Cá và các loài cá lưỡng cư 20 tháng 12  0,45  Thực vật trên cạn 21 tháng 12  0,4  Côn trùng và các loại hạt 22 tháng 12  0,36  Động vật lưỡng cư 23 tháng 12  0,3  Động vật bò sát 24 tháng 12  0,25  Sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi-kỷ Trias, 90% các loài tuyệt chủng 25 tháng 12  0,23  Khủng long 26 tháng 12  0,2  Động vật có vú 27 tháng 12  0,15  Chim 28 tháng 12  0,13  Hoa 30 tháng 12, 06:24  0,065  Sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta-Paleogen, các loài khủng long khác chim tuyệt chủng

Sự tiến hóa của con người

 Ngày / giờ  mya  Sự kiện 30 tháng 12  65  Bộ Linh trưởng 31 tháng 12, 06:05  15  Liên họ Người 31 tháng 12, 14:24  12,3  Họ Người 31 tháng 12, 22:24  2,5  Người nguyên thủy và công cụ bằng đá 31 tháng 12, 23:44  0,4  Con người khám phá ra lửa 31 tháng 12, 23:52  0,2  Người hiện đại về giải phẫu 31 tháng 12, 23:55  0,11  Bắt đầu thời kỳ băng hà gần đây nhất 31 tháng 12, 23:58  0,035  Các bức tranh và chạm trổ trên đá 31 tháng 12, 23:59:32  0,012  Nông nghiệp

Lịch sử bắt đầu


 Ngày / giờ  mya  Sự kiện 31 tháng 12, 23:59:33  12,0  Kết thúc Kỷ Băng hà 31 tháng 12, 23:59:41  8,3  Doggerland chìm xuống biển 31 tháng 12, 23:59:46  6,0  Thời đại đồ đồng đá 31 tháng 12, 23:59:47  5,5  Thời đại đồ đồng sớm; Chữ viết tiền ký tự; Building of Stonehenge Cursus 31 tháng 12, 23:59:48  5,0  Vương triều thứ Nhất của Ai Cập, Giai đoạn Tiền Triều đại tại Sumer, Bắt đầu nền Văn minh lưu vực sông Ấn 31 tháng 12, 23:59:49  4,5  Bảng chữ cái, Đế quốc Akkad, Bánh xe 31 tháng 12, 23:59:51  4,0  Bộ luật Hammurabi, Trung Vương quốc Ai Cập 31 tháng 12, 23:59:52  3,5  Thời đại đồ đồng muộn tới Thời đại đồ sắt sớm; Vụ phun trào núi lửa Minoan 31 tháng 12, 23:59:53  3,0  Thời đại đồ sắt; Bắt đầu giai đoạn Cổ đại Hy-La 31 tháng 12, 23:59:54  2,5  Tất-đạt-đa, Mahavira, Zoroaster, Khổng Tử, Nhà Tần, Hy Lạp cổ điển, Triều đại Ashoka, Kinh Vệ-đà hoàn thành, hình học Euclid, vật lý Archimedes, Cộng hòa La Mã 31 tháng 12, 23:59:55  2,0  Thiên văn học Ptolemaic, Đế quốc La Mã, Chúa Giê-su, Phát minh số 0, Đế quốc Gupta 31 tháng 12, 23:59:56  1,5  Muhammad, nền Văn minh Maya, Nhà Tống, Đế quốc Đông La Mã hồi phục 31 tháng 12, 23:59:58  1,0  Đế quốc Mông Cổ, Đế quốc Maratha, Thập tự chinh, Christopher Columbus khám phá châu Mỹ, thời kỳ Phục Hưng tại châu Âu, Nhạc cổ điển tới Thời đại Johann Sebastian Bach

Giây hiện tại
 Ngày / giờ  mya  Sự kiện 31 tháng 12, 23:59:59  0,5  Lịch sử hiện đại; 437,5 năm cuối trước hiện tại.

 Xem thêm 
 Lịch trình tiến hóa của sự sống
 Biên niên sử thế giới hiện đại
 Lịch sử vũ trụ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 More information on the image used for this article.
 The Cosmic Calendar in a Google Calendar format
 The Cosmic Calendar relayed in real time.

Thể loại:Đơn vị thời gian
Thể loại:Vũ trụ học vật lý
Thể loại:Thời gian trong thiên văn học
Thể loại:Carl Sagan
Thể loại:Khoa học phổ thông