Tiếng Cree

Tiếng Cree (còn gọi là Cree–Montagnais–Naskapi) là một dãy phương ngữ, nằm trong nhóm ngôn ngữ Algonquin, được nói bởi khoảng 117.000 người Cree tại Canada, trên một phạm vi từ các Lãnh thổ Tây Bắc và Alberta tới Labrador. Nếu được xem là một ngôn ngữ đơn nhất, đây là ngôn ngữ bản địa với số người nói lớn nhất Canada. Khu vực duy nhất nơi tiếng Cree có địa vị chính thức là các Lãnh thổ Tây Bắc (tám ngôn ngữ bản địa khác cũng có địa vị chính thức tại đây).Northwest Territories Official Languages Act, 1988  (as amended 1988, 1991–1992, 2003)

Tên
Nội danh của tiếng Cree gồm có   (Cree đồng bằng),  (Cree rừng),  (Atikamekw),  (Tây Montagnais, phương ngữ Piyekwâkamî),  (Tây Montagnais, phương ngữ Betsiamites),  (đông Montagnais),  (Đông Cree miền Nam),  (Đông Cree miền Bắc),  (Moose Cree),  (Cree đầm lầy miền Đông), và  (Cree đầm lầy miền Tây).
 Nguồn gốc và phát triển 
Tiếng Cree xuất phát từ một phương ngữ của ngôn ngữ Algonquin nguyên thủy, từng được nói các nay 2.500 đến 3.000 năm tại urheimat của người Algonquin, một nơi mà vẫn chưa được xác định rõ nhưng có thể là quanh Ngũ Đại hồ. Người nói tiếng Cree nguyên thủy được cho là đã di chuyển về phía bắc, phân tách thành hai nhóm ở hai phía của vịnh James, theo thời gian, nhóm phía đông phát triển thành nhiều phương ngữ, lâu sau đó nhóm phía tây cũng tách thành nhiều phương ngữ.Rhodes and Todd, "Subarctic Algonquian Languages" in Handbook of North American Indians: Subarctic, p. 60 Khó mà đoán biết được nhóm nào đã xuất triển và lan rộng đến đâu, vì không có tài liệu lịch sử để đối chiếu, những mô tả của người châu Âu trước đây thì không hệ thống, và người Algonquin có truyền thống nói nhiều ngôn ngữ và có khi tiếp nhận hẳn ngôn ngữ lân cận.Rhodes and Todd, 60-61

Ngữ âm
+Âm vị phụ âmĐôi môiRăngChân răngSauchân răngVòmNgạc mềmThanh hầuTắc p [] t [] c [~] ch\č [] k []Xát th [] s [~] sh\š [] h []Mũi m [] n []Tiếp cận r [] y [] w []Cạnh l []

+ Âm vị nguyên âmTrướcGiữaSauĐóngii\ī [] uu\ō [~]Gần đóng i []u\o [~]Vừae\ē []a []Mởaa\ā []

Chú thích

Liên kết ngoài

Thể loại:Ngôn ngữ tại Canada

Thể loại:Cree
Thể loại:Văn hóa Cree
Thể loại:Ngôn ngữ Trung Algonquian
Thể loại:Ngôn ngữ bản địa Eastern Woodlands Bắc Mỹ
Thể loại:Ngôn ngữ First Nations ở Canada
Thể loại:Ngôn ngữ bản địa Bắc Mỹ
Thể loại:Ngôn ngữ bản địa Đồng bằng Bắc Mỹ
Thể loại:Ngôn ngữ bản địa cận Bắc Cực thuộc Bắc Mỹ