Đình Giáp Nhất

Đình Giáp Nhất, hay đình làng Giáp Nhất (còn được gọi là đình thôn Lý) là một đình thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Đình đã được xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc Gia năm 1992. Đình thờ Thành hoàng làng là Phùng Luông – vị tướng đã cùng người anh hùng dân tộc Phùng Hưng trong cuộc khởi nghĩa chống lại nhà Đường. Đình Giáp Nhất là 1 trong những địa điểm diễn ra lễ hội 5 làng Mọc. Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia lễ hội 5 làng Mọc được tổ chức hàng năm vào ngày 11 tháng Hai, nhằm rước các Thánh du xuân và thưởng lãm cảnh quan 5 làng và cầu cho quốc thái dân an.

 Lịch sử 
Phùng Luông là cháu của Bố Cái Đại vương Phùng Hưng. Ông là một trong số những người đi theo Phùng Hưng suốt cuộc khởi nghĩa. Sau khi ông mất, dân làng Giáp Nhất đã lập đền thờ và tôn làm Thành hoàng làng để tưởng nhớ công lao của ông với dân với nước. Hằng năm, vào ngày 12 tháng Giêng, dân làng lại tổ chức tế lễ Thành hoàng rất trang trọng. Trải qua các triều đại Phong kiến, Phùng Luông luôn được sắc phong là Thượng đẳng phúc thần. Ngoài tướng Phùng Luông, tại đình Giáp Nhất còn thờ hoàng hậu Phạm Thị Uyển (vợ của vua Mai Hắc Đế) cùng hai người em trai là Phạm Miện và Phạm Huy.

Thời kỳ chiến tranh Đông Dương, đình Giáp Nhất là nơi hội họp, nuôi dưỡng cán bộ, chuyển tiếp thương binh. Ngôi đình đã bị người Pháp đốt cháy, chỉ còn cổng đình được xây dựng từ cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.

Năm 1986, hậu cung cùng một số hạng mục khác của đình được tu sửa, tôn tạo và có quy mô như hiện nay. 

 Kiến trúc, hiện vật 
Khu di tích đình Giáp Nhất ngày nay được xây dựng trên nền đất cũ, gồm có sân, giếng, ao đình, miếu thờ thần, bậc thềm đá, đại bái, hậu cung và nhà oản. Điều đáng quý là trải qua thăng trầm của lịch sử, nhất là chiến tranh, nhưng Nhân dân làng Giáp Nhất vẫn giữ được một số hiện vật quý, đó là: Ba bia đá, trong đó có tấm bia “Hậu thần” khắc năm 1812 và một tấm bia khắc năm 1892, nhiều chân đá tảng cột đình, phiến đá lát thềm có kích thước lớn; hai nhang án gỗ lớn, một Ngai thờ chạm rồng cuốn đẹp; một quả chuông nhỏ cùng nhiều đồ thờ có giá trị khác từ ngôi đình cũ.

 Hình ảnh 
Tham khảo