Vương triều thứ Hai Mươi Lăm của Ai Cập

Vương triều thứ Hai Mươi Lăm của Ai Cập cổ đại (Vương triều thứ 25) cũng được biết đến với tên gọi Vương triều Nubia hoặc Đế chế Kush là vương triều cuối cùng của Thời kỳ Chuyển tiếp thứ Ba của Ai Cập cổ đại.
nhỏ|250x250px|Kim tự tháp của Vương Triều 25 ở Nuri|trái
nhỏ|220x220px|Ngôi đền của Amun nằm ở chân của ngọn núi thiêng liêng, Jebel Barkal|trái
Gia đình hoàng gia của Vương triều 25 là một dòng tộc có nguồn gốc từ các nhà cầm quyền ở Nubia, Vương quốc Kush – ngày nay là Bắc Sudan và miền nam Ai Cập và hầu hết các nhà khảo cổ đều cho rằng Napata là quê hương của họ. Họ đã trị vì trong một phần hoặc toàn bộ lãnh thổ của Ai Cập cổ đại, từ năm 760 trước Công nguyên đến 656 trước Công nguyên.Török, László (1998). The Kingdom of Kush: Handbook of the Napatan-Meroitic Civilization. Leiden: BRILL. p. 132. ISBN 90-04-10448-8. Vương triều khởi đầu với cuộc xâm lược Kashta ở Thượng Ai Cập và đạt đến đỉnh cao trong nhiều năm cả các mặt thành công lẫn không thành công trong chiến tranh với người Lưỡng Hà và Đế chế Assyria. Triều đại thứ 25 cũng thống trị Hạ Ai Cập, Thượng Ai Cập, và Đế chế Kush (của người Nubia) tạo được một vương quốc Ai Cập có lãnh thổ rộng nhất kể từ thời kỳ Tân Vương Quốc. Họ đồng hóa vào xã hội do chính phủ Ai Cập cổ đại, họ theo tôn giáo truyền thống, xây dựng các ngôi đền, và các hình thức nghệ thuật, trong khi đó, họ cũng du nhập một số điểm độc đáo của văn hóa Kush.Bonnet, Charles (2006). The Nubian pharaon s. New York: The American University in Cairo Press. pp. 142–154. ISBN 978-977-416-010-3. Suốt thời kỳ của Vương triều 25 thì vùng thung lũng sông Nilelần đầu tiên có thể nhìn thấy được các kim tự tháp kể từ thời Trung Vương quốc.Mokhtar, G. (1990). General History of Africa. California, USA: University of California Press. pp. 161–163. ISBN 0-520-06697-9.Emberling, Geoff (2011). Nubia: Ancient Kingdoms of Africa. New York: Institute for the Study of the Ancient World. pp. 9–11. ISBN 978-0-615-48102-9.Silverman, David (1997). Ancient Egypt. New York: Oxford University Press. pp. 36–37. ISBN 0-19-521270-3. Sau thời Assyria vua Sargon II và Sennacherib đánh bại những nỗ lực của vua người Nubian để đạt giữ được một vùng đất ở Cận Đông của họ, những người kế nhiệm Esarhaddon và Ashurbanipal xâm chiếm Ai Cập, đánh bại và rời khỏi Nubia. Chiến tranh với Assyria dẫn đến sự kết thúc của Vương quốc Kush ở phía Bắc Ai Cập và sự chinh phục của Ai Cập vào Assyria.

 Cai trị 
+ Các pharaon Vương triều thứ 25Pharaon Tên Ngai Thời gian cai trị (trước Công Nguyên)Kim tự tháp Hoàng hậuKashta Maatre khoảng năm 760 – 752 TCN  Kurru 8  Pebatjma (Kurru 7?)Piye Menkheperre Usermaatrekhoảng năm 752 – 721 TCN  Kurru 17  Tabiry (Kurru 53)
Abar (Từ 53?)Khensa (Kurru 4)Peksater (Kurru 54)
Nefrukekashta (Kurru 52)Shabaka Neferkare 721 TCN – 707 TCN  Kurru 15  Qalhata (Kurru 5)MesbatTabekenamun?Shebitku Djedkare 707 TCN – 690 TCN  Kurru 18  Arty (Kurru 6)Taharqa Khunefertumre 690 – 664 TCN  Hub 1  Takahatenamun (Nuri 21?)
Atakhebasken (Nuri 36)Naparaye (Kurru 3)Tabekenamun?Tantamani Bakare 664 – 656 TCN (chết năm 653 TCN)  Kurru 16  Piankharty
[..]salkaMalaqaye? (Nuri 59)Khoảng thời gian này bắt đầu bởi pharaon Kashta và kết thúc bởi pharaon Malonaqen đôi khi được gọi là Thời kỳ Napatan. Những vị vua cuối cùng của Vương triều thứ 25 đã cai trị các vùng đất là Napata, Meroe, và Ai Cập. Cung điện hoàng gia được đặt ở Napata trong thời gian này, trong khi Meroe cũng là một thành phố lớn. Các vị vua và hoàng hậu đã được chôn cất ở El-Kurru và Nuri.Dows Dunham, Notes on the History of Kush 850 BC-A. D. 350, American Journal of Archaeology, Vol. 50, No. 3 (July - September, 1946), pp. 378-388nhỏ|Kim tự tháp Sudan Meroe. Di sản Thế giới của UNESCO.

 Phả hệ 

 Ảnh 

 Chú thích 

 Tham khảo 
 Dodson, Aidan and Hilton, Dyan. The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Thames & Hudson. 2004. ISBN 0-500-05128-3.
Vương triều trướcVương triều của Ai CậpVương triều sauVương triều thứ 24760-656 TCNVương triều thứ 26

Thể loại:Thập niên 760 TCN
Thể loại:Vương triều Ai Cập cổ đại
Thể loại:Cựu quốc gia châu Phi
Thể loại:Cựu quốc gia quân chủ Châu Phi
Thể loại:Vương triều thứ Hai mươi lăm của Ai Cập
Thể loại:Thời kỳ Chuyển tiếp thứ Ba của Ai Cập
Thể loại:Ai Cập cổ đại
Thể loại:Thập niên 740 TCN
Thể loại:Lịch sử Nubia
Thể loại:Vương quốc Kush