Danh sách di sản thế giới tại Thổ Nhĩ Kỳ

55px 70px
Di sản thế giới của UNESCO là nơi quan trọng đối với các tài sản văn hóa và thiên nhiên được mô tả trong Công ước Di sản thế giới vào năm 1972. Thổ Nhĩ Kỳ đã cấp nhận công ước vào ngày 16 tháng 3 năm 1983 và từ đó đến nay, các tài sản đủ điều kiện để được đưa vào Danh sách Di sản thế giới. Tính đến nay, Thổ Nhĩ Kỳ hiện có 17 di sản thế giới gồm 2 di sản hỗn hợp và 16 di sản văn hóa. Hai di sản hỗn hợp là Vườn quốc gia Göreme và khu núi đá Cappadocia và Hierapolis-Pamukkale.

Các địa điểm đầu tiên được UNESCO công nhận tại Thổ Nhĩ Kỳ là Nhà thờ Hồi giáo và Bệnh viện Divriği, Các công trình lịch sử của Istanbul, Vườn quốc gia Göreme và khu núi đá Cappadocia là ba địa danh được ghi vào danh sách tại phiên hợp thứ 9 của Ủy ban Di sản thế giới diễn ra tại Paris, Pháp vào năm 1985. Trong khi đó, địa danh mới đây nhất được công nhận là Göbekli Tepe được công nhận vào năm 2018.
Danh sách
Dưới đây là danh sách di sản thế giới tại Thổ Nhĩ Kỳ, bao gồm các thông tin về tên chính thức, vị trí, tiêu chuẩn, diện tích, năm công nhận và mô tả khái quát về di sản.

 Di sản Hình ảnh Vị trí Tiêu chuẩn Diện tíchha (Mẫu Anh) Năm Mô tả Aphrodisias 150x150px TurAydın Văn hóa:TurAph(ii)(iii)(iv)(vi)  2017 Di chỉ này bao gồm phần chính là thành phố Aphrodisias (có đền Aphrodite thế kỷ thứ 3) và các mỏ đá cẩm thạch cổ gần đó, nơi đã đem lại sự giàu có cho thành phố Hy Lạp cổ đại này. Di chỉ khảo cổ Ani 150x150px TurKars Văn hóa:TurArcAni(ii)(iii)(iv)  2016 Nằm ở biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Armenia, thành phố thời Trung cổ Ani đã đạt đến thời kỳ hoàng kim vào thế kỷ 10 và 11 như thủ đô của Bagratid Armenia, trước khi đi xuống từ thế kỷ 14, sau cuộc xâm lược Mông Cổ và một trận động đất lớn. Di chỉ khảo cổ Troy 150x150px TurÇanakkale Văn hóa:TurArcTro(ii)(iii)(vi)  1998 Có niên đại trong hơn bốn thiên niên kỷ trước và có ảnh hưởng quan trọng tới sử thi Iliad của Homer và Aeneis của Virgil, Troy đã được tái phát hiện bởi Heinrich Schliemann vào cuối thế kỷ 19, và kể từ đó đã trở thành một trong những địa điểm khảo cổ nổi tiếng nhất trên thế giới. Bursa và Cumalıkızık: Nơi sinh của Đế chế Ottoman 150x150px TurBursa Văn hóa:TurBur(i)(ii)(iv)(vi)  2014 Bursa là thủ đô đầu tiên của Đế quốc Ottoman vào thế kỷ 14, với quy hoạch đô thị sáng tạo, đã trở thành nguồn tham khảo chính cho các thành phố Ottoman tương lai. Làng Cumalıkızık gần đó điển hình của hệ thống nhà phòng thủ vakıf, cung cấp hỗ trợ cho sự phát triển của thủ đô. Thành phố Safranbolu 150x150px TurKarabük Văn hóa:TurCit(ii)(iv)(v)  1994 Một đường ngang của thương mại, Safranbolu phát triển từ thế kỷ 13. Kiến trúc của nó đã ảnh hưởng lớn đối với phát triển đô thị xuyên suốt Đế chế Ottoman. Pháo đài Diyarbakır và Cảnh quan văn hóa Các vườn Hevsel 150x150px TurDiyarbakır Văn hóa:TurDiy(iv)  2015 Diyarbakır là một thành phố có ý nghĩa quan trọng từ thời Hy Lạp đến nay. Khu vực này bao gồm các bức tường thành của thị trấn Diyarbakır dài 5.800 km, cũng như Các vườn Hevsel, nơi cung cấp thức ăn và nước cho thành phố. Ephesus 150x150px Turİzmir Văn hóa:TurEph(iii)(iv)(vi)  2015 Thành phố Ephesus của Hy Lạp cổ đã nổi tiếng với một trong bảy kỳ quan của thế giới cổ đại, đền thờ Artemis, hiện đang nằm trong đống đổ nát. Sau khi được kiểm soát bởi người La Mã vào thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên, thành phố đã phát triển mạnh mẽ, để lại những công trình kiến trúc như Thư viện Celsus, Nhà Đức Trinh nữ Maria và TVương cung thánh đường Thánh Gioan, trở thành địa điểm hành hương Kitô giáo lớn từ thế kỷ thứ 5. Vườn quốc gia Göreme và khu núi đá Cappadocia 150x150px TurNevşehir Hỗn hợp:TurGor(i)(iii)(v)(vii)  1985 Thung lũng Göremenổi tiếng với cảnh quan vô cùng ấn tượng từ đá. Vùng Cappadocia là phòng trưng bày các ngôi nhà, làng mạc, nhà thờ, thành phố dưới lòng đất như là một trong những ví dụ tuyệt vời về nghệ thuật hậu Byzantine. Nhà thờ Hồi giáo lớn và Bệnh viện Divriği 150x150px TurSivas Văn hóa:TurGre(i)(iv)  1985 Được thành lập vào đầu thế kỷ 13, khu phức hợp nhà thờ Hồi giáo tại Divriği là một ví dụ độc đáo và nổi bật của kiến trúc Hồi giáo, pha trộn các thiết kế khác biệt và đôi khi là tương phản. Hattusha: Thủ đô của Hittite 150x150px TurÇorum Văn hóa:TurHat(i)(ii)(iii)(iv)  1986 Thủ đô chính thức của Đế chế Hittite với những cổng thành, bảo tàng, cung điện và địa điểm linh thiêng Yazılıkaya gần đó là một trong những di tích cuối cùng về quyền lực thống trị ở Anatolia và miền bắc Syria của đế chế này. Hierapolis-Pamukkale 150x150px TurDenizli Hỗn hợp:TurHie(iii)(iv)(vii)  1988 Địa điểm tự nhiên Pamukkale nổi tiếng với phong cảnh nổi bật, bao gồm các thác hóa thạch đá, nhũ đá và bậc thang. Thị trấn Hierapolis gần đó, được thành lập vào cuối thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên, chứa nhiều cấu trúc Hy Lạp-La Mã khác nhau bao gồm các đền thờ, nhà tắm, hầm mộ, cũng như các ví dụ về kiến trúc Cơ đốc ban đầu. Khu vực lịch sử của Istanbul 150x150px TurIstanbul Văn hóa:TurHis(iii)(iv)(vii)  1985 Istanbul là một trung tâm chính trị, tôn giáo và văn hoá lớn trong hơn hai thiên niên kỷ, là thủ đô của đế chế Byzantine và Ottoman. Bức tranh lịch sử của nó bao gồm các kiệt tác như Trường đua Constantinopolis, Hagia Sophia, Nhà thờ Hồi giáo Süleymaniye và Cung điện Topkapı.. chứng tỏ về các công trình kiến trúc vĩ đại của kiến trúc sư qua các thời đại. Nemrut Daği 150x150px TurAdıyaman Văn hóa:TurNem(i)(iii)(iv)  1987 Núi Nemrut là vị trí mà vua Antiochus I (69-34 TCN) của Commagene đã xây dựng ngôi mộ của riêng mình, bao quanh bởi những bức tượng đá khổng lồ và bia đá, khiến nó là một trong những công trình kiến trúc đầy tham vọng nhất thời kỳ Hy Lạp. Địa điểm đồ đá mới của Çatalhöyük 150x150px TurKonya Văn hóa:TurNeo(iii)(iv)  2012 Có lịch sử khoảng 7400 - 5200 năm trước Công nguyên, khu vực rộng lớn của Çatalhöyük là một trong số ít ví dụ của một khu định cư thời kỳ đồ đá mới được bảo tồn tốt, với bố trí đô thị, nhà có mái che, bức tranh tường và các cấu trúc khác. Pergamon và Cảnh quan văn hóa đa tầng của nó 150x150px Turİzmir Văn hóa:TurPer(i)(ii)(iii)(iv)(vi)  2014 Được thành lập vào thế kỷ thứ 3 trước công nguyên, đây là thủ đô của triều đại Attalidgiai đoạn Hy Lạp thời kỳ Hy Lạp hóa. Pergamon là một trong những thành phố quan trọng nhất của thế giới cổ đại. Sau khi nằm dưới sự kiểm soát của người La Mã vào năm 133 TCN, thành phố này đã chứng kiến sự phát triển xa hơn. Thư viện Pergamum là thư viện nổi tiếng chỉ đứng sau Alexandria. Nhà thờ Hồi giáo Selimiye và tổ hợp xã hội của nó 150x150px TurEdirne Văn hóa:TurSel(i)(iv)  2011 Được xây dựng vào thế kỷ 16, phức hợp của nhà thờ Hồi giáo Selimiye ở Edirne được kiến trúc sư Mimar Sinan coi là kiệt tác của ông và là thành tựu cao nhất của kiến trúc Ottoman. Xanthos-Letoon 150x150px TurAntalya và Muğla Văn hóa:TurXan(ii)(iii)  1988 Khu vực bao gồm hai khu định cư lân cận. Xanthos là trung tâm của nền văn minh Lycian, có ảnh hưởng đáng kể đến kiến trúc các thành phố khác trong khu vực, với Đài tưởng niệm Nereid là nguồn cảm hứng trực tiếp cho Lăng mộ của Mausolus ở Caria. Letoon là một trung tâm tôn giáo quan trọng ở Lycia, tại đây có dòng chữ bằng ba thứ tiếng được gọi là ba ngôn ngữ Letoon, cung cấp chìa khóa để giải mã ngôn ngữ Lycian đã tuyệt chủng. Göbekli Tepe 150x150px TurŞanlıurfa Văn hóa:TurGob(i)(ii)(iv)  2018 Có niên đại từ Thời đồ đá mới tiền gốm A giữa thiên niên kỷ thứ 10 đến 9 TCN, địa điểm này có thể được sử dụng bởi những người săn bắn hái lượm vì mục đích nghi lễ.
Vị trí

Danh sách di sản dự kiến
TênNgày nộp hồ sơTiêu chuẩnTỉnhHình ảnhThành phố cổ Aizanoi13/04/2012II,IVKütahya200pxĐảo Akdamar13/04/2015I,II,III,IV,VIVan200pxTu viện Alahan 25/02/2000 I,III,IVMersin200pxAlanya 25/02/2000 III,IVAntalya200pxAnatolian Seljuks Madrasahs15/04/2014 II, IV Nhiều nơi tại Thổ Nhĩ Kỳ 200pxThành phố cổ Anazarbus15/04/2014III,IV,VIAdana200pxThành phố cổ của Nền văn minh Lycian 06/02/2009 III,IVAntalya và Muğla)200pxThành phố cổ Kaunos15/04/2014 I,II,III,IV Muğla200pxThành phố cổ Korykos15/04/2014 II,III,IVMersin 200pxThành phố cổ Stratonikeia 13/04/2015 II, IV Muğla200pxThành phố cổ Arslantepe  15/04/2014II,III,IVMalatya 200pxThành phố cổ Kültepe-Kaneş14/04/2014 II,IIIKayeri200pxDi chỉ khảo cổ Laodikeia15/04/2013 II,III,IV Denizli200pxDi chỉ khảo cổ Perge 06/02/2009 II Antalya200pxDi chỉ khảo cổ Sagalassos 06/02/2009 II, IIIBurdur200pxDi chỉ khảo cổ Zeugma 13/04/2012 II,III,IVGaziantep200pxKhu vực Trận chiến Çanakkale (Dardanelles) và Gelibolu (Gallipoli) trong Chiến tranh thế giới thứ nhất15/04/2014VIÇanakkale200pxEflatun Pınar15/04/2014III,IV,VIKonya200pxEshab-ı Kehf Kulliye13/04/2015III,IVKahramanmaraşNhà thờ Hồi giáo Eşrefoğlu 15/04/2011 II,IVKonyaGordion 13/04/2012 II,IV,VAnkara200pxVườn quốc gia Güllük Dagi-Termessos 25/02/2000 Hỗn hợp  Antalya200pxTổ hợp Haji Bektash Veli tại Hacıbektaş 13/04/2012 III, IVNevşehir200pxHarran và Sanliurfa 25/02/2000 I,II,III,IV Şanlıurfa200pxNhà thờ Thánh Pierre, Hatay 15/04/2011III,IVHatay200pxDi tích lịch sử của Niğde 13/04/2012 IINiğde200pxThị trấn liên minh lịch sử Mudurnu 13/04/2015 II,IVBursa200pxThị trấn lịch sử Birgi 13/04/2012 IVİzmirCung điện Ishak Pasha 25/02/2000 I,III,IV Ağrı200pxLăng mộ İsmail Fakirullah13/04/2015IV,VI Siirt İznik15/04/2014II,III,VBursa200pxHồ Tuz SEPA15/04/2013VII,VIII,XAnkara200pxHang Karain 01/02/1994 III-IV Antalya200pxKekova 25/02/2000MixedAntalya200pxKonya - Thủ đô của nền văn minh Seljuk 25/02/2000 I, II, IV Konya200pxNhà thờ Hồi giáo Mahmut Bey  15/04/2014 II, IVKastamonu200pxLâu đài Mamure 13/04/2012 IV,VMersin200pxCảnh quan văn hóa Mardin 25/02/2000 II, III, IV Mardin200pxMausolem và Khu vực thiêng liêng Hecatomnus 13/04/2012  I,III,IVMuğla Thành phố Trung cổ Beçin 13/04/2012 IIMuğlaNúi Harşena và Lăng mộ đá của các vị vua Hắc Hải13/04/2015  III,IV,VIIAmasya200pxMiền núi Phrygia13/04/2015II,III,IVTrung tâm phía Tây Thổ Nhĩ Kỳ200pxĐịa điểm đô thị lịch sử Odunpazarı 13/04/2012 III,IVEskişehir200pxSeljuk Caravanserais trên đường từ Denizli tới Dogubeyazit 25/02/2000 II, III, IV Nhiều nơi tại Thổ Nhĩ Kỳ 200pxNhà thờ Thánh Nicholas 25/02/2000 III,IVAntalya 200pxNhà thờ Thánh Paul và các di tích lịch sử xung quanh (Tarsus) 25/02/2000 II,III,IV Mersin200pxTu viện Sümela (Tu viện của Đức Trinh Nữ Maria) 25/02/2000 I,III,Trabzon200pxThành phố cổ Sardis và Lydian Tumuli của Bin Tepe15/04/2013I,II,IIIManisa 200pxNhà hát và Cầu máng nước của Thành phố cổ Aspendos13/04/2015I,II,IV Antalya200px Lăng mộ Ahi Evren15/04/2014III,VIKırşehir 200pxCầu của Uzunköprü13/04/2015 III;IVEdirne Mộ đá Ahlat the Urartian và thành lũy Ottoman 25/02/2000 I,III Bitlis 200pxCác địa điểm giao dịch và Công sự trên Tuyến đường thương mại Genoese15/04/2013II,IV 7 pháo đài ven biển tại Thổ Nhĩ Kỳ200pxYesemek Quarry và Xưởng điêu khắc 13/04/2012 II,IIIGaziantep200pxHầm Vespasianus Titus15/04/2014I,IVHatay200pxTổ hợp cung điện Yıldız13/04/2015 II,III,IVİstanbul200pxTổ hợp Nhà thờ Hồi giáo Zeynel Abidin và Nhà thờ Mor Yakup (Thánh Jacob)15/04/2014 III,IVMardin200px

Tham khảo

Di sản thế giới tại Thổ Nhĩ Kỳ
Thổ Nhĩ Kỳ