Tiếng Sikkim

Tiếng Sikkim, cũng được gọi là "Tạng Sikkim", "Bhutia", "Drenjongké" ( "ngôn ngữ thung lũng lúa""Lost Syllables and Tone Contour in Dzongkha (Bhutan)" in David Bradley, Eguénie J.A. Henderson and Martine Mazaudon, eds, Prosodic analysis and Asian linguistics: to honour R. K. Sprigg, 115-136; Pacific Linguistics, C-104, 1988), Dranjoke, Denjongka, Denzongpeke, và Denzongke, là một ngôn ngữ Tạng. Nó được nói bởi người Sikkim tại Sikkim, đông bắc Nepal, và vùng biên giới Bhutan. Người Sikkim gọi ngôn ngữ của họ là Drendzongké và quê hương của họ là Drendzong (; "Thung lũng lúa").

Chữ viết

Tiếng Sikkim được viết bằng bảng chữ cái Tạng mà nó "thừa hưởng" từ tiếng Tạng cổ điển. Tuy vậy, âm vị và từ vựng tiếng Sikkim khác biệt đáng kể với của tiếng Tạng cổ điển. SIL International mô tả hệ thống chữ viết này là "phong cách Bồ-đề". Cũng theo SIL, 68% người Sikkim Bhutia biết đọc bảng chữ cái Tạng (2001).

Quan hệ với các ngôn ngữ khác
Người nói tiếng Sikkim có thể hiểu phần nào tiếng Dzongkha, do sự tương đồng từ vựng đến 65% giữa hai ngôn ngữ. Nếu so sánh, tiếng Tạng chuẩn chỉ tương đồng 42% về từ vựng. Tiếng Sikkim cũng được ảnh hưởng ở một mức độ nào đó bởi tiếng Yolmo và tiếng Tamang lân cận.

Do sự tiếp xúc thường xuyên với tiếng Nepal và tiếng Tạng, nhiều người nói tiếng Sikkim cũng nói những ngôn ngữ kia.

Âm vị

Phụ âm
Bên dưới là bảng phụ âm tiếng, theo Yliniemi (2005) và van Driem (1992).

  Môi Răng/Chân răng Quặt lưỡi Chân răng-vòm/Vòm Ngạc mềm Thanh hầuMũi vô thanh  ན /n/    ང /ng/ hữu thanh  མ /m/  ན /n/  ~ ཉ /ny/  ང /ng/  Tắcvô thanhkhông bật hơi པ /p/  ཏ /t/  ཏྲ /tr/   ཀ /k/  འ /ʔ/vô thanhbật hơi ཕ /ph/  ཐ /th/  ཐྲ /thr/   ཁ /kh/  hữu thanh བ /b/  ད /d/  དྲ /dr/   ག /g/ bán hữu thanh བ /p'/  ད /t'/  དྲ /tr'/   ག /k'/ Tắc sátvô thanhkhông bật hơi  ཙ /ts/   ཅ /c/  vô thanhbật hơi  ཚ /tsh/   ཆ /ch/  hữu thanh  ཛ /dz/   ཇ /j/   bán hữu thanh    ཇ /c'/  Xátvô thanh  ས /s/   ཤ /sh/   ཧ /h/hữu thanh  ཟ /z/   ཞ /zh/   Nướcvô thanh  ལ /l/  ར /r/   hữu thanh  ལ /l/ ~~ ར /r/    Tiếp cận ཝ /w/    ཡ /y/  ཝ /w/  
Những phụ âm bán hữu thanh là hậu thân của những phụ âm hữu thanh trong tiếng Tạng cổ điển. Âm vị /ny/ trong tiếng Tạng cổ trở thành tha âm /n/ và /ng/.

Nguyên âm
Bên dưới là bảng nguyên âm tiếng Sikkim, đa phần theo Yliniemi (2005).
  Trước  Giữa  Sau  không làm tròn  làm tròn  không làm tròn  làm tròn Đóng 　 ི /i/  　 ུ /u/   　 ུ /u/  Vừa 　 ེ /e/  　 ོ /o/   　 ོ /o/  Mở 　 ེ /e/    /a/  

Xem thêm
 Người Bhutia
 Người Lepcha
 Người Lepcha
 Lịch sử Sikkim

Chú thích

Thể loại:Ngôn ngữ tại Bhutan
Thể loại:Ngôn ngữ tại Nepal
Thể loại:Ngôn ngữ tại Ấn Độ
Thể loại:Ngôn ngữ tại Sikkim
Thể loại:Ngôn ngữ Bod
Thể loại:Ngôn ngữ viết bằng chữ Tạng
Thể loại:Ngữ tộc Tạng-Miến