Tiếng Fon

Tiếng Fon (tên bản địa Fon gbè, phát âm ) là một phần của nhóm ngôn ngữ Gbe, thuộc về nhánh Volta–Niger của ngữ hệ Niger–Congo. Tiếng Fon được nói chủ yếu ở Benin bởi chừng 1,7 triệu người Fon. Nhưng các ngôn ngữ Gbe khác, tiếng Fon là ngôn ngữ phân tích với cấu trúc câu cơ bản SVO.

Phương ngữ
Capo (1988) xem Maxi và Gun là một phần của cụm phương ngữ tiếng Fon. Tuy vậy, ông, không như Ethnologue, không xếp Alada hay Toli (Tɔli) như một phần của phương ngữ Gun, mà xem chúng như những ngôn ngữ Phla–Pherá.

Âm vị
Tiếng Fon có bảy âm vị nguyên âm miệng và bảy âm vị nguyên âm mũi.
Âm vị nguyên âm tiếng FonMiệngMũiTrướcSauTrướcSauĐóngiuĩũNửa đóngeoNửa mởɛɔɛ̃ɔ̃Mởaã

 Âm vị phụ âm tiếng FonMôiRăngVòmNgạc mềmMôi-ngạc mềm"Mũi"m ~ bn ~ ɖTắc/Tắc xát(p)tdtʃdʒkɡkpɡbXátfvszxɣxʷɣʷTiếp cậnl ~ ɾɲ ~ jw

Thanh điệu
Tiếng Fon có hai thanh điệu,  và .

Chữ viết
+ Bảng chữ cái Fon Chữ hoa A  B  C  D  Ɖ E  Ɛ  F  G  GB I  J  K  KP L  M  N  NY  O Ɔ  P  R  S  T U  V  W  X Y Z Chữ thường a  b  c  d  ɖ e  ɛ  f  g  gb i  j  k  kp l  m  n  ny  o ɔ  p  r  s  t u  v  w  x y z Âm thanh                                                     
X được sử dụng cho  trong vài trường hợp, h trong trường hợp khác. Thanh điệu thường không được viết, trừ khi cần thiết..

Văn bản mẫu
Từ Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền
GBETA GBƐ Ɔ BI TƆN EE ƉƆ XÓ DÓ ACƐ E GBƐTƆ ƉÓ KPODO SISI E ƉO NA ƉÓ N'I LƐ KPO WU E WEXWLE
Ee nyi ɖɔ hɛnnu ɖokpo mɛ ɔ, mɛ ɖokpoɖokpo ka do susu tɔn, bɔ acɛ ɖokpo ɔ wɛ mɛbi ɖo bo e ma sixu kan fɛn kpon é ɖi mɛɖesusi jijɛ, hwɛjijɔzinzan, kpodo fifa ni tiin nu wɛkɛ ɔ bi e ɔ,...

Chú thích

Liên kết ngoài

 A Facebook application to use and learn the Fon language, developed by Jolome.com
 The first blog totally in Fongbe. An access to a Fongbe forum is given
 Journal of West African Languages: Articles on Fon 
 Manuel dahoméen: grammaire, chrestomathie, dictionnaire français-dahoméen et dahoméen-français, 1894 by Maurice Delafosse at the Internet Archive

Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Gbe
Thể loại:Ngôn ngữ Benin
Thể loại:Người Fon