Chia động từ

Trong ngôn ngữ học, chia động từ hay biến ngôi (tiếng Anh: conjugation) là tạo nên những dạng biến đổi của một động từ bằng cách biến tố phần chính của từ (sự biến đổi này phải theo những quy tắc của ngữ pháp). Việc chia động từ có thể được ảnh hưởng bởi ngôi, số, giống, thì, thể, thức, trạng, và những thể loại ngữ pháp khác. Thường thì phần chính là gốc của từ. Tất cả những dạng khác nhau của cùng một động từ tạo nên một từ vị.

Thuật ngữ conjugation chỉ dùng để chỉ được biến đổi của động từ (sự biến đổi của danh từ và tính từ được gọi là biến cách - declension).
Ví dụ
Các thứ tiếng thuộc hệ ngôn ngữ Ấn-Âu thường biến đổi động từ trong nhiều trường hợp ngữ pháp khác nhau, dù một số, như tiếng Anh, đã đơn giản hóa việc chia động từ ở mức độ lớn. Dưới là bản chia động từ to be (là, thì) ở thì hiện tại trong các ngôn ngữ như tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Iceland, tiếng Faroe, tiếng Thụy Điển, tiếng Latvia, tiếng Bulgaria, tiếng Serbia, tiếng Croatia, tiếng Ba Lan, tiếng Hindi, tiếng Latinh, tiếng Pháp, tiếng Ý, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Nga, tiếng Albania, tiếng Hy Lạp cổ đại và hiện đại.

"To be" (thì, là) trong nhiều ngôn ngữ Ấn-Âu Nhánh Ngôn ngữ Thể vô định hiện tại Thể định hình hiện tại Ngôi số ít Ngôi số nhiều thứ nhất thứ hai thứ ba thứ nhất thứ hai thứ ba German tiếng Anh be am areart1be'st1 is are tiếng Đức sein bin bist ist sind seid sind tiếng Yiddishchuyển tự זייןzein ביןbin ביסטbist איזiz זענעןzenen זענטzent זענעןzenen tiếng Hà Lan zijn ben bentzijt2 is zijn zijnzijt2 zijn tiếng Afrikaans wees is tiếng Iceland vera er ert er erum eruð eru tiếng Faroe vera eri ert er eru tiếng Na Uy være3 vera4 vere4 er tiếng Đan Mạch være er tiếng Thụy Điển vara är gốc Ý tiếng Latinh esse sum es est sumus estis sunt tiếng Ý essere sono sei è siamo siete sono tiếng Pháp être suis es est sommes êtes sont tiếng Catalunya ser sóc ets és som sou són tiếng Tây Ban Nha ser soy eres es somos sois son tiếng Galicia ser son es é somos sodes son tiếng Bồ Đào Nha ser sou és é somos sois são tiếng Friuli jessi soi sês è sin sês son tiếng România a fi sunt ești este suntem sunteți sunt Celt tiếng Ireland bheith bím bíonn bíonn bímid bíonn bíonn tiếng Wales (dạng căn bản) bod rydw rwyt mae rydych rydyn maen Hy Lạp Cổ đại5chuyển tự eînai eimí eî estí esmén esté eisí Hiện đạichuyển tự không có6 είμαιeímai είσαιeísai είναιeínai είμαστεeímaste είσ(ασ)τεeís(as)te είναιeínai Albania me qenë jam je është jemi jeni janë Armenia Tâychuyển tự ĕllal em es ē enk| ēk'''
| en|-
! style="text-align:left" | Đôngchuyển tự
| linel| em| es| ē| enk
| ek'| en|-
| colspan="10" style="height:3px" |
|-
! style="text-align:left" rowspan="12" | Slav
! style="text-align:left" | tiếng Czech
| být
| jsem
| jsi
| je
| jsme
| jste
| jsou
|-
! style="text-align:left" | tiếng Slovak
| byť
| som
| si
| je
| sme
| ste
| sú
|-
! style="text-align:left" | tiếng Ba Lan
| być
| jestem
| jesteś
| jest
| jesteśmy
| jesteście
| są
|-
|-
! style="text-align:left" | tiếng Ngachuyển tự
| бытьbyt| colspan="6" style="text-align:center" | естьyest'|-
! style="text-align:left" | tiếng Ukrainechuyển tự
| бутиbuty| colspan="6" style="text-align:center" | єye|-
! style="text-align:left" | tiếng Serbia strongchuyển tự
| битиbiti| јесамjesam| јесиjesi| јест(е)jest(e)| јесмоjesmo| јестеjeste| јесуjesu|-
! style="text-align:left" | tiếng Serbia cliticchuyển tự
| không có| самsam| сиsi| јеje| смоsmo| стеste| суsu|-
! style="text-align:left" | tiếng Croatia strong
| biti
| jesam
| jesi
| jest
| jesmo
| jeste
| jesu
|-
! style="text-align:left" | tiếng Croatia clitic
| không có| sam
| si
| je
| smo
| ste
| su
|-
! style="text-align:left" | tiếng Slovenia
| biti
| sem
| si
| je
| smo
| ste
| so
|-
! style="text-align:left" | tiếng Bulgariachuyển tự
| không có| съмsăm| сиsi| еe| смеsme| стеste| саsă|-
! style="text-align:left" | tiếng Macedoniachuyển tự
| không có| сумsum| сиsi| еe| смеsme| стеste| сеse|-
| colspan="10" style="height:3px" |
|-
! style="text-align:left" rowspan="2"| gốc Balt
! style="text-align:left" | tiếng Latvia
| būt
| esmu
| esi
| ir
| esam
| esat
| ir
|-
! style="text-align:left" | tiếng Litva
| būti
| esu
| esi
| yra
| esame
| esate
| yra
|-
| colspan="10" style="height:3px" |
|-
! style="text-align:left" rowspan="5" | Indo-Iran
! style="text-align:left" | tiếng Ba Tưchuyển tự
|  budan|  æm|  ei|  æst (æ)9
|  eem| eed (dạng nói: een)|  and (dạng nói: an)|-
! style="text-align:left" | tiếng Phạnchuyển tự
| अस्ति| अस्मिasmi| असिasi| अस्तिasti| स्मःsmah| स्थstha| सन्तिsanti|-
! style="text-align:left" | tiếng Hindustanchuyển tự
| होना| हूँhū̃| हैhai| हैhai| हैंhãĩ| होho| हैंhãĩ|-
! style="text-align:left" | tiếng Marathachuyển tự
| असणे| आहेāhe| आहेसāhes| आहेāhe| आहोतāhot| आहातāhāt| आहेतāhet|-
! style="text-align:left" | tiếng Gujaratchuyển tự
| હોવું| છુંchhũ| colspan="2" style="text-align:center" | છેchhe| છીએchhīe| છોchho| છેchhe''
1 Từ cổ; chỉ dùng với đại từ 'thou'.
2 Trong phương ngữ Flemish.
3 Trong dạng viết căn bản bokmål.
4 Trong  dạng viết căn bản nynorsk. vera và vere là những dạng thay thế.
5 của Athen.
6 'eínai' chỉ được dùng như một danh từ ("tồn tại").
7 Ptc: qenë.
8 Trong phương ngữ Tosk và Geg.
9 Sự tồn tại: هست (hæst) có một nghĩa khác. Việc dùng (æ) hiện được xem là dân dã. 
Chú thích


Thể loại:Số ngữ pháp
Thể loại:Thuật ngữ ngôn ngữ học