Đảng Tự do Canada

Đảng Tự do Canada (tiếng Pháp: Parti libéral du Canada), thông tục gọi là Grits, là chính đảng liên bang lâu đời nhất ở Canada, chính thức thành lập từ ngày 1 tháng 7 năm 1867 trong quá trình Liên bang hóa Canada. Đảng này ủng hộ các nguyên tắc của chủ nghĩa tự do, và thường là ở vị trí giữa (trung dung) trong chính trường Canada,McCall, Christina; Stephen Clarkson. "Liberal Party".  The Canadian Encyclopedia. đường lối chính trị được xem là trung (cánh giữa) đến trung-tả. Trong lịch sử, khuynh hướng chính trị của Đảng Tự do được xếp vào cánh tả của Đảng Bảo thủ của Canada và cánh hữu của Đảng Tân Dân chủ (NDP).

Đảng này đã thống trị chính trị liên bang Canada trong phần lớn lịch sử của Canada, nắm giữ quyền lực trong gần 69 năm trong thế kỷ 20, lâu hơn so với bất kỳ đảng khác ở một nước phát triển và kết quả là, đảng này đôi khi được gọi là "đảng cầm quyền tự nhiên" của Canada. Trong số các chính sách mang dấu ấn của đảng và thành tựu lập pháp bao gồm chương trình chăm sóc sức khỏe phổ quát, Chương trình bảo hiểm hưu trí Canada, cho sinh viên vay tiền đi học, gìn giữ hòa bình, tham gia cộng đồng quốc tế, công nhận song ngữ Anh và Pháp là ngôn ngữ chính thức, công nhận đa văn hóa, tạo tính độc lập và chủ quyền cho hiến pháp Canada Tách ra và chuyển đổi quyền lực trong hiến pháp (Patriation) là quá trình chính trị đã dẫn đến chủ quyền của Canada, mà đỉnh cao vào năm 1982. Cho đến ngày đó, Canada đã được cai trị bởi một hiến pháp gồm luật của Anh mà có thể thay đổi chỉ bởi nghị viện Anh, mặc dù chỉ với sự đồng ý của chính phủ Canada. Quá trình patriation được xem là thực hiện chủ quyền đầy đủ. và ràng buộc với Hiến chương về các quyền và tự do của Canada (Charter of Rights and Freedoms), Đạo luật Clarity (tạo điều kiện cho chính phủ trung ương có thể can thiệp vào quá trình ly khai của các tỉnh), cân bằng ngân sách trong năm 1990, và hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính trên toàn quốc.

Trong thời gian đầu của thế kỷ 21, Đảng bị mất một số lượng ủng hộ đáng kể, vì sự tăng trưởng của cả hai đảng Bảo thủ và Tân Dân chủ. Trong cuộc bầu cử liên bang năm 2011, đảng Tự do đã có kết quả tồi tệ nhất trong lịch sử của họ, chỉ đạt 19% số phiếu bầu phổ thông và 34 ghế, và lần đầu tiên trở thành đảng thứ ba (Third party) trong Hạ nghị viện của Quốc hội Canada. Trong cuộc bầu cử liên bang năm 2015, Đảng Tự do dưới quyền lãnh đạo của Justin Trudeau trở nên nổi bật với kết quả tốt nhất của mình kể từ cuộc bầu cử liên bang Canada năm 2000, giành 39,5% số phiếu phổ thông và 184 ghế dân biểu, do đó giành lại đa số ghế trong Hạ nghị viện. Tại Thượng nghị viện Canada, hiện nay Đảng nắm giữ 29 trong tổng số 105 ghế. Từ ngày 4 tháng 11 năm 2015, Đảng Tự do trở lại nắm quyền sau 9 năm đối lập (thất bại từ năm 2006) với Thủ tướng Justin Trudeau.

Kết quả của những kỳ tổng tuyển cử đã qua
 Năm bầu cử Lãnh tụ Số phiếu % Số dân biểu (/trong tổng số) +/– Vị trí Chính quyền 1867 George Brown 60.818 22,6   62  2nd  1872 Edward Blake 110.556 34,7   33  2nd  1874 Alexander Mackenzie 128.455 39,4   34  1st  1878 Alexander Mackenzie 180.074 33,0   66  2nd  1882 Edward Blake 160.547 31,1   10  2nd  1887 Edward Blake 312.736 43,1   7  2nd  1891 Wilfrid Laurier 350.512 45,2   10  2nd  1896 Wilfrid Laurier 350.512 45.2   27  1st  1900 Wilfrid Laurier 477.758 50,2   11  1st  1904 Wilfrid Laurier 521.041 50,8   9  1st  1908 Wilfrid Laurier 570.311 48,8   4  1st  1911 Wilfrid Laurier 596.871 45,8   48  2nd  1917 Wilfrid Laurier 729.756 38,8   3  2nd  1921 William Lyon Mackenzie King 1.285.998 41,1   36  1st  1925 William Lyon Mackenzie King 1.252.684 39,7   18  2nd  1926 William Lyon Mackenzie King 1.397.031 42,9   16  1st  1930 William Lyon Mackenzie King 1.716.798 44,0   27  2nd  1935 William Lyon Mackenzie King 1.967.839 44,6   84  1st  1940 William Lyon Mackenzie King 2.365.979 51,3   6  1st  1945 William Lyon Mackenzie King 2.086.545 39,7   61  1st  1949 Louis St. Laurent 2.874.813 49,1   73  1st  1953 Louis St. Laurent 2.731.633 48,4   22  1st  1957 Louis St. Laurent 2.702.573 40,5   64  2nd  1958 Lester Pearson 2.432.953 33,4   67  2nd  1962 Lester Pearson 2.846.589 36,9   51  2nd  1963 Lester Pearson 3.276.996 41,4   29  1st  1965 Lester Pearson 3.099.521 40,1   3  1st  1968 Pierre Trudeau 3.686.801 45,3   23  1st  1972 Pierre Trudeau 3.717.804 38,4   46  1st  1974 Pierre Trudeau 4.102.853 43,1   32  1st  1979 Pierre Trudeau 4.595.319 40,1   27  2nd  1980 Pierre Trudeau 4.855.425 44,3   33  1st  1984 John Turner 3.516.486 28,0   107  2nd  1988 John Turner 4.205.072 31,9   43  2nd  1993 Jean Chrétien 5.647.952 41,2   94  1st  1997 Jean Chrétien 4.994.277 38,4   22  1st  2000 Jean Chrétien 5.252.031 40,8   17  1st  2004 Paul Martin 4.982.220 36,7   37  1st  2006 Paul Martin 4.479.415 30,2   32  2nd  2008 Stéphane Dion 3.633.185 26,2   26  2nd  2011 Michael Ignatieff 2.783.175 18,9   43  3rd  2015 Justin Trudeau 6.928.055 39,5   150  1st  2019 Justin Trudeau 6.018.728	 33,1   27  1st   2021 Justin Trudeau 5.542.360 32,6   2  1st  

Chú thích

Liên kết ngoài


 The Liberal Party of Canada Constitution 
 Canadian Encyclopedia entry on the Liberal Party 


Thể loại:Các đảng tự do tại Canada
Thể loại:Đảng phái chính trị Canada
Thể loại:Khởi đầu năm 1867
Thể loại:Tổ chức tại Ottawa
Thể loại:Đảng trung tả