Nhóm ngôn ngữ Philippines

Nhóm ngôn ngữ Philippines, theo đề xuất của Zorc (1986) và Robert Blust (1991, 2005), là một nhóm gồm mọi ngôn ngữ của Philippines và bắc Sulawesi (trừ nhóm Sama–Bajaw, ngôn ngữ của người "Di-gan Biển"), tạo nên một nhánh con trong ngữ tộc Mã Lai-Đa Đảo của ngữ hệ Nam Đảo.Zorc, R.D. The genetic relationships of Philippine languages. 1986. In Geraghty, P., Carrington, L. and Wurm, S.A. editors, FOCAL II: Papers from the Fourth International Conference on Austronesian Linguistics. C-94:147-173. Pacific Linguistics, The Australian National University, 1986. Dù quần đảo Philippines gần với trung tâm của cuộc lan tỏa Nam Đảo (Đài Loan), sự đa dạng giữa 150 ngôn ngữ Philippines không lớn lắm; có lẽ, sự đa dạng ban đầu của ngôn ngữ tại Philippines đã bị xóa sổ bởi sự lan rộng của tiền thân các ngôn ngữ Philippines hiện đại.Adelaar & Himmelmann (2005)

Phân loại
Theo chiều bắc nam, nhóm ngôn ngữ Philippines có thể chia ra như sau:

Batanes (3-4 ngôn ngữ tại Batanes và Formosa)
Bắc Luzon (40 ngôn ngữ, gồm tiếng Ilocano và tiếng Pangasinan)
Trung Luzon (10 ngôn ngữ, gồm nhóm Sambal và tiếng Kapampangan)
Bắc Mindoro (hay Bắc Mangyan; 3 ngôn ngữ)

Nam Mindoro (hay Nam Mangyan; 3 ngôn ngữ)
Trung Philippines (40 ngôn ngữ, gồm tiếng Tagalog, nhóm Bikol và nhóm Bisaya/Visaya)
Palawan (3 ngôn ngữ)
Subanon (6 ngôn ngữ, hoặc 6 phương ngữ của một ngôn ngữ)
Danao (3 ngôn ngữ, gồm tiếng Maguindanao và tiếng Maranao)
Manobo (15 ngôn ngữ)
Gorontalo–Mongondow (9 ngôn ngữ ở Gorontalo và Bắc Sulawesi)
Kalamian (2 ngôn ngữ ở bắc Palawan)
Nam Mindanao (5 ngôn ngữ)
Sangir (4 ngôn ngữ ở Sangir và Talaud)
Minahasa (5 ngôn ngữ ở Bắc Sulawesi)

Ngoài ra, tiếng Ati, tiếng Dumaget Umiray, tiếng Manide, và tiếng Alabat Inagta là những ngôn ngữ chưa phân loại trong nhóm Philippines, được Reid (2013) coi là những ngôn ngữ sớm tách ra khỏi ngôn ngữ Mã Lai-Đa Đảo nguyên thủy.

Reid (2018)
Lawrence Reid (1982,Reid, Lawrence. 1982. The demise of Proto-Philippines. In Papers from the Third International Conference on Austronesian Linguistics, Vol. 2: Tracking the travellers, ed. by Amran Halim, Lois Carrington, and Stephen Wurm, 201-216. Pacific Linguistics Series C, No. 75. Canberra: Australian National University. 2017,Reid, Lawrence. 2017. Revisiting the position of Philippine languages in the Austronesian family. The Br. Andrew Gonzalez FSC (BAG) Distinguished Professorial Chair Lecture, 2017, De La Salle University, Manila. 2018Reid, Lawrence A. 2018. "Modeling the linguistic situation in the Philippines." In Let's Talk about Trees, ed. by Ritsuko Kikusawa and Lawrence A. Reid. Osaka: Senri Ethnological Studies, Minpaku. ) phủ nhận sự thống nhất phái sinh của nhóm ngôn ngữ Philippines. Reid (2018) liệt kê những nhánh sau như.
Inati
Batanes (3 ngôn ngữ)
Bắc Luzon (47 ngôn ngữ)
Trung Luzon (10 ngôn ngữ)
Trung Philippines (52 ngôn ngữ)
Kalamian (2 ngôn ngữ)
(những nhánh khác)

Reid (2013)Reid, Lawrence A. (2013) "Who Are the Philippine Negritos? Evidence from Language." Human Biology: Vol. 85: Iss. 1, Article 15. chấp nhận những nhánh dưới đây là những phân nhóm trong vùng ngôn ngữ Philippines.

Batanes
Bắc Luzon
Manide-Alabat
Trung Luzon
Bắc Mangyan
Inati
Trung Philippines
Nam Mangyan
Kalamian
Palawa
Manobo
Danao
Subanen
Nam Mindanao

So sánh từ vựng
Bảng so sánh một số ngôn ngữ Philippines sắp xếp theo chiều bắc xuống nam với ngôn ngữ Nam Đảo nguyên thủy đứng đầu để so sánh.
 Tiếng Việt  0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Nam Đảo nguyên thủy  *əsa*isa  *duSa  *təlu  *Səpat  *lima  *Cau  *Rumaq  *asu  *niuR  *qalejaw  *baqeRu  *i-kita  *n-anu  *Sapuy Batanes 0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Yami (Tao)  ása  dóa (raroa)  tílo (tatlo)  apat (ápat)  lima  tao  vahay  chito  niyoy  araw  vayo  yaten  ango  apoy Ivatan  asa  dadowa  tatdo  apat  lima  tao  vahay  chito  niyoy  araw  va-yo  yaten  ango  apoy Bắc Luzon 0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Ilokano ibbong  awan  maysa  dua  tallo  uppat  lima  tao  balay  aso  niog  aldaw  baro  sitayo  ania  apoy Ibanag awan  tadday  dua  tallu  appa'  lima  tolay  balay  kitu  niuk  aggaw  bagu  sittam  anni  afi Gaddang  antet  addwa  tallo  appat  lima  tolay  balay  atu  ayog  aw  bawu  ikkanetam  sanenay  afuy Pangasinan  sakey  dua  duara  talo  talora  apat  apatira  lima  too  abong  aso  niyog  ageo  balo  sikatayo  anto  pool Central Luzon 0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Kapampangan ala  métung  isâ  adwâ  atlû  ápat  lima  táu  balé  ásu  ngúngut  aldô  báyu  íkatamu  nánu  api Trung Philippines 0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Tagalog wala  isa  dalawa  tatlo  apat  lima  tao  bahay  aso  niyog  araw  bago  tayo  ano  apoy Bikol 0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Trung Bikol wara  saro  duwa  tulo  upat  lima  tawo  harong  ayam  niyog  adlaw  ba-go  kita  ano  kalayo Bikol Rinconada  əsad  darwā  tolō  əpat  lima  tawō  baləy  ayam  noyog  aldəw  bāgo  kitā  onō  kalayō Visayan 0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Waray waray  usa  sayo  duha  tulo  upat  lima  tawo  balay  ayam  ido  lubi  adlaw  bag-o  kita  ano  kalayo Hiligaynon walay  isa  duwa  tatlo  apat  lima  tawo  balay  ido  lubi  adlaw  bag-o  kita  ano  kalayo Asi  usa  ruha  tuyo  upat  lima  tawo  bayay  iro  nidog  adlaw  bag-o  kita  ni-o  kayado Romblomanon  isa  duha  tuyo  upat  lima  tawo  bayay  ayam  niyog  adlaw  bag-o  kita  ano  kalayo Onhan  isya  darwa  tatlo  ap-at  lima  tawo  balay  ayam  niyog  adlaw  bag-o  kita  ano  kalayo Kinaray-a wara sara  darwa  tatlo  apat  lima  taho  balay  ayam  niyog  adlaw  bag-o  kita  tatən  ano  kalayo Aklanon uwa  isaea  sambilog  daywa  tatlo  ap-at  lima  tawo  baeay  ayam  niyog  adlaw  bag-o  kita  ano  kaeayo Cebu wala  usa  duha  tulo  upat  lima  tawo  balay  iro  lubi  adlaw  bag-o  kita  unsa  kalayo Tausug  isa  hambuuk  duwa  tu  upat  lima  tau  bay  iru'  niyug  adlaw  ba-gu  kitaniyu  unu  kayu Danao 0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Mëranaw  isa  dowa  t'lo  phat  lima  taw  walay  aso  neyog  gawi'e  bago  tano  tonaa apoy Nam Mindanao 0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Tboli  sotu  lewu  tlu  fat  lima  tau  gunu  ohu  lefo  kdaw  lomi  tekuy  tedu  ofih Minahasa 0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Tombulu (Minahasa)   esa  zua  rua  telu  epat  lima  tou  walé  asu  po'po'  endo  weru  kai  kita  apa  api Sangir 0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Sangir  sembau  esa'  darua  tatelu  epa'  lima  tau  balé  kapuna'  bango'  elo  wuhu  kité  tawé  putung Gorontalo-Mongondow 0  1  2  3  4  5  người  nhà  chó  dừa  ngày  mới  chúng ta  gì  lửa Gorontalo  tuwewu  duluwo  totolu  opato  limo  tawu  bele  'apula  sekat  dulahu  bohu  'ito  wolo  tulu Mongondow  inta'  dua  tolu  opat  lima  intau  baloi  ungku'  cekut  singgai  mobagu  kita  onda  tulu'

Chú thích

K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.

Tài liệu
Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), The history and typology of western Austronesian voice systems. Australian National University, 2002.
Austronesian Basic Vocabulary Database,  2008.
Reid, Lawrence A. (2013) "Who Are the Philippine Negritos? Evidence from Language." Human Biology: Vol. 85: Iss. 1, Article 15.

Liên kết ngoài
Bảng so sánh từ vựng ngôn ngữ Nam Đảo


Thể loại:Ngôn ngữ tại Indonesia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Malaysia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Philippines