Danh sách sultan Brunei

Sultan của Brunei là nguyên thủ quốc gia và quân chủ chuyên chế của Brunei. Ông cũng là người đứng đầu chính phủ với tư cách là Thủ tướng. Kể từ khi giành lại độc lập từ tay Anh vào năm 1984, chỉ có duy nhất đương kim Sultan đang trị vì, mặc dù thể chế hoàng gia có niên đại từ thế kỷ 14.

Sultan của Brunei có thể được coi là đồng nghĩa với sự cầm quyền của nhà Bolkiah, với hậu duệ bắt nguồn từ vị sultan thứ nhất, tạm thời bị gián đoạn bởi vị sultan thứ 14 là Abdul Hakkul Mubin lần lượt bị phế bỏ bởi một thành viên của nhà Bolkiah. Không rõ từ khi nào mà dòng họ này bắt đầu được biết đến với tên gọi 'Nhà Bolkiah' và cho dù nó được đặt theo tên của vị vua hiện tại Hassanal Bolkiah, hay là sultan thứ 5 là Bolkiah.

Danh hiệu đầy đủ của Sultan là: Bệ hạ Sultan và Yang Di-Pertuan của Brunei Darussalam.

Danh sách Sultan
Sau đây là danh sách sultan của Brunei kể từ năm 1368:
  Tên gọi Trị vì Chú thích  Từ  Đến 1Muhammad Shah / Awang Alak Betatar13681402Thành lập Hồi quốc Brunei.2Abdul Majid Hassan / Maharaja Karna14021408Mất ở Nam Kinh, Trung Quốc.3Ahmad / Awang Pateh Berbai140814254Sharif Ali14251432 Không có mối quan hệ phả hệ trực tiếp với người tiền nhiệm, nhưng lại được chọn vì ông là con rể của vị sultan trước đó (Ahmad) và còn thành thạo giáo lý Hồi giáo.5Sulaiman14321485Con của sultan tiền nhiệm, Sharif Ali. Thoái vị để nhường ngôi sultan cho con là Bolkiah.6Bolkiah14851524Con của sultan tiền nhiệm, Sulaiman7Abdul Kahar15241530Con của sultan tiền nhiệm, Bolkiah8Saiful Rijal15331581Cháu của sultan tiền nhiệm, Abdul Kahar. Giữa phía Brunei và Tây Ban Nha đã nổ ra cuộc Chiến tranh Castilla. 9Shah Berunai15811582Con của sultan tiền nhiệm, Saiful Rijal10Muhammad Hassan15821598Người em của sultan tiền nhiệm, Shah Berunai, và là con của vị sultan thứ 8, Saiful Rijal.11Abdul Jalilul Akbar15981659Con của sultan tiền nhiệm, Muhammad Hassan12Abdul Jalilul Jabbar1659166013Muhammad Ali16601660Bị vị vua kế nhiệm Abdul Hakkul Mubin giết chết, làm dấy lên cuộc nội chiến Brunei.14Abdul Hakkul Mubin16601673Bắt đầu cuộc nội chiến Brunei bằng cách giết chết người tiền nhiệm Muhammad Ali, rồi sau bị cháu của Muhammad Ali là Muhyiddin giết chết và lên nối ngôi sultan.15Muhyiddin16731690Cháu của Muhammad Ali đã báo thù cho cái chết của ông bằng cách sát hại người tiền nhiệm Abdul Hakkul Mubin, do đó kết thúc cuộc nội chiến Brunei.16Nassaruddin1690171017Hussin Kamaluddin17101730Trị vì lần thứ nhất 18Muhammad Alauddin1730173719Hussin Kamaluddin17371740Trị vì lần thứ hai 20Omar Ali Saifuddin I1740179521Muhammad Tajuddin1795180722Muhammad Jamalul Alam I1804180423Muhammad Kanzul Alam1807182624Muhammad Alam1826182825Omar Ali Saifuddin II18281852Brunei nhượng lại miền Sarawak cho James Brooke.26Abdul Momin185230 tháng 5 năm 1885Brunei nhượng lại miền đông Bắc Borneo.27Hashim Jalilul Alam Aqamaddin30 tháng 5 năm 188510 tháng 5 năm 1906Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland thiết lập chế độ bảo hộ lên Brunei vào năm 1888.28Muhammad Jamalul Alam II10 tháng 5 năm 190611 tháng 9 năm 192429Ahmad Tajuddin11 tháng 9 năm 19244 tháng 6 năm 195030Omar Ali Saifuddien III4 tháng 6 năm 19504 tháng 10 năm 1967Thoái vị; qua đời ngày 7 tháng 9 năm 1986.31Hassanal Bolkiah4 tháng 10 năm 1967Hiện tại Brunei giành lại độc lập từ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland vào năm 1984.

Nghi vấn
Các ghi chép lịch sử sớm nhất về các Sultan của Brunei không được biết rõ do thiếu thốn nguồn sử liệu về lịch sử buổi đầu dựng nước của Brunei. Ngoài ra đã có một nỗ lực nhằm Hồi giáo hóa lịch sử nước này, với "chính sử" không phù hợp với nguồn thư tịch nước ngoài được kiểm chứng Batu Tarsilah - cuốn gia phả ghi chép về các triều vua của Brunei - chưa được bắt đầu mãi cho đến năm 1807. Vì vậy, phần nhiều sự diễn giải về lịch sử dựa trên các nguồn thư tịch và truyền thuyết sơ khai của Trung Quốc. Xem chừng những năm đầu của Hồi quốc Brunei lại phụ thuộc vào sự ủng hộ của Trung Quốc, và có lẽ những vị Sultan thuở ban đầu đều có gốc gác Trung Quốc. Hơn nữa những vị Sultan đầu tiên có thể đã du nhập tôn giáo ngoại lại như Hindu giáo hay Phật giáo, với tên gọi ban đầu cho thấy rõ nguồn gốc này.

Xem thêm
 Nhà Bolkiah
 Dòng dõi kế vị ngôi vua Brunei
 Danh hiệu và tước vị Mã Lai

Tham khảo


Thể loại:Vương triều Alid
Thể loại:Người Hashemites
Sultan
Thể loại:Danh sách nguyên thủ quốc gia
Brunei