Thượng viện Ý

Thượng viện Ý () là thượng viện của Nghị viện Ý. Viện hiện nay được thành lập ngày 8 tháng 5 năm 1948, trước đó cũng tồn tại dưới Vương quốc Ý với tên gọi Senato del Regno (thượng viện vương quốc) và là sự tiếp nối của Senato Subalpino (Thượng viện rặng núi) thành lập ngày 8 tháng 5 năm 1848. Thượng viện có trụ sở tại Palazzo Madama, Roma.

Cơ cấu
Thượng viện gồm 205 thượng nghị sĩ, trong đó 200 thượng nghị sĩ được bầu trực tiếp và 5 thượng nghị sĩ suốt đời. Thượng nghị sĩ dân cử phải đủ 40 tuổi trở lên, trong số thượng nghị sĩ được bầu có sáu người được bầu từ khu vực bầu cử ở nước ngoài. Công dân Ý đủ 25 tuổi trở lên có quyền bầu cử Thượng viện. Thượng nghị sĩ suốt đời thường là các cựu Tổng thống và là nghị sĩ suốt đời trừ khi họ từ chức. 5 người còn lại do tổng thống chỉ định 5 công dân đã làm vẻ vang Tổ quốc bằng những thành tựu xuất sắc trong các lĩnh vực xã hội, khoa học, nghệ thuật, văn chương.

6 thượng nghị sĩ suốt đời hiện tại là:
 Cựu tổng thống Giorgio Napolitano
 Cựu tổng thống Carlo Azeglio Ciampi (không đảng phái)
 Cựu thủ tướng Mario Monti (SC)
 Kiến trúc sư người đã từng đạt giải Pritzker: Renzo Piano (không đảng phái)
 Nhà phát minh vật lý đã từng đạt giải Nobel: Carlo Rubbia (không đảng phái)
 Viện sĩ: Elena Cattaneo (không đảng phái)

Thượng viện Ý khác với thượng viện các nước châu Âu khác là thượng viện Ý có quyền lực tương đương với hạ viện. Bất kỳ các dự thảo luật nào cũng có thể bắt đầu từ 2 viện. Đồng thời, Nội các cần phải chấp thuận của cả hai mới được nhậm chức.

Nhiệm kỳ của Thượng viện là 5 năm. Trước đó có nhiệm kỳ 6 năm và được thay đổi khi Hiến pháp tu chính ngày 9/2/1963. Thượng viện có thể bị giải tán khi Tổng thống yêu cầu.
Thành viên
Thành phần Thượng viện sau cuộc tổng tuyển cử Ý năm 2022:
+Liên minhĐảngSố ghế%Liên minh trung hữuĐảng Anh em nước Ý (FdI)6632.0Lega2914.1 (FI)188.7Us Moderates (NM)21.0Tổng số ghế11555.8Liên minh trung tảĐảng Dân chủ – IDP (PD–IDP)4019.4Liên minh Xanh Tả (AVS)41.9Tổng số ghế4421.4Phong trào năm sao (M5S)2813.6Action – Italia Viva (A–IV)94.421.0South calls North (ScN)10.510.5Thượng nghị sĩ suốt đời62.9Tổng cộng206100
Chủ tịch Thượng viện
Theo Hiến pháp hiện tại, phiên họp đầu tiên của Thượng viện phải được triệu tập trong vòng 20 ngày sau bầu cử. Phiên họp đầu tiên được chủ trì bởi thượng nghị sĩ suốt đời và bầu chủ tịch thượng viện. 2 vòng đầu tiên cần hội đủ đa số tuyệt đối của các thượng nghị sĩ, nếu xảy ra vòng 3 thì chỉ cần đa số là đủ. Nếu vòng 3 không bầu được chủ tịch thượng viện thì sẽ tổ chức bầu 2 thượng nghị sĩ có phiều bầu cao nhất. Trong trường hợp hòa, thượng nghị sĩ có tuổi cao hơn sẽ chiến thắng.

Ngoài việc giám sát công việc của viện, chủ tịch thượng viện còn chủ trì và điều tiết phiên tranh luận, quyết định có hoặc không cho bản kiến nghị và dự thảo luật có thể chấp nhận được, đại diện thượng viện...và là người kế vị chức vụ Tổng thống Cộng hòa khi không đảm nhiệm được. Chủ tịch hiện tại của Thượng viện là Pietro Grasso.

Danh sách các Chủ tịch thượng viện Cộng hòa Ý:

 Danh sách chủ tịch Thượng viện 
</b></b>
Họ tênNhiệm kỳKhóa Nghị việnIvanoe Bonomi (PSDI)8 tháng 5 năm 1948 – 20 tháng 4 năm 1951IEnrico De Nicola (Đảng Tự do Ý)28 tháng 4 năm 1951 – 24 tháng 6 năm 1952Giuseppe Paratore (Đảng Tự do Ý)26 tháng 6 năm 1952 – 24 tháng 3 năm 1953Meuccio Ruini (Chính khách độc lập)25 tháng 3 năm 1953 – 25 tháng 6 năm 1953Cesare Merzagora (Chính khách độc lập)25 tháng 6 năm 1953 – 7 tháng 11 năm 1967II, III, IVEnnio Zelioli-Lanzini (Đảng Dân chủ Kitô giáo)8 tháng 11 năm 1967 – 4 tháng 6 năm 1968IVAmintore Fanfani (Đảng Dân chủ Kitô giáo)5 tháng 6 năm 1968 – 26 tháng 6 năm 1973V, VIGiovanni Spagnolli (Đảng Dân chủ Kitô giáo)27 tháng 6 năm 1973 – 4 tháng 7 năm 1976VIAmintore Fanfani (Đảng Dân chủ Kitô giáo)5 tháng 7 năm 1976 – 1 tháng 12 năm 1982VII, VIIITommaso Morlino (Đảng Dân chủ Kitô giáo)9 tháng 12 năm 1982 – 6 tháng 5 năm 1983VIIIVittorino Colombo (Đảng Dân chủ Kitô giáo)12 tháng 5 năm 1983 – 11 tháng 7 năm 1983Francesco Cossiga (Đảng Dân chủ Kitô giáo)12 tháng 7 năm 1983 – 24 tháng 6 năm 1985IXAmintore Fanfani (Đảng Dân chủ Kitô giáo)9 tháng 7 năm 1985 – 17 tháng 4 năm 1987Giovanni Malagodi (Đảng Tự do Ý)22 tháng 4 năm 1987 – 1 tháng 7 năm 1987Giovanni Spadolini (PRI)2 tháng 7 năm 1987 – 14 tháng 4 năm 1994X, XICarlo Scognamiglio (FI)16 tháng 4 năm 1994 – 8 tháng 5 năm 1996XIINicola Mancino (Đảng Nhân dân Ý)9 tháng 5 năm 1996 – 30 tháng 5 năm 2001XIIIMarcello Pera (FI)30 tháng 5 năm 2001 – 27 tháng 4 năm 2006XIVFranco Marini (Đảng Dân chủ)29 tháng 4 năm 2006 – 28 tháng 4 năm 2008XVRenato Schifani (Đảng Dân chủL)29 tháng 4 năm 2008 – 14 tháng 3 năm 2013XVIPietro Grasso (Đảng Dân chủ)16 tháng 3 năm 2013 – 22 tháng 3 năm 2018XVIIElisabetta Casellati (FI)24 tháng 3 năm 2018 – 13 tháng 10 năm 2022XVIIIIgnazio La Russa (Đảng Anh em nước Ý)13 tháng 10 năm 2022 – hiện tạiXIX

 Thành phần các khóa Thượng viện 

 Từ năm 1994 
1994199620012006
2008201320182022

 Ghi chú 

Tham khảo

 Liên kết ngoài 




Thể loại:Chính trị Ý
Thể loại:Cơ quan lập pháp lưỡng viện
Thể loại:Khởi đầu năm 1848
Thể loại:Thượng viện quốc gia