Phúc lợi xã hội

Phúc lợi xã hội là một bộ phận của thu nhập quốc dân, được dùng để làm thỏa mãn nhu cầu về vật chất và tinh thần của người dân trong xã hội, chủ yếu là phân phối ngoài theo lao động.
Thành phần
Phúc lợi xã hội bao gồm những chi phí xã hội:
 Tiền trợ cấp hưu trí
 Trợ cấp bảo hiểm xã hội
 Học bổng
 Chi phí cho học tập miễn phí (học phí miễn phí)
 Dịch vụ y tế, nghỉ ngơi, an dưỡng, viện dưỡng lão
 Nhà trẻ, trường mẫu giáo, cô nhi viện
 Các loại hình khác

Phân loại
Phúc lợi xã hội gồm 3 nhóm cơ bản:
 Quỹ tập trung do nhà nước quản lý
 Quỹ phúc lợi của các xí nghiệp, đơn vị kinh doanh
 Quỹ phúc lợi tập thể của các hợp tác xã, tập đoàn sản xuất
Hình thức hoạt động
Phúc lợi xã hội gồm 2 hình thức hoạt động:
 Trả tiền:
 Tiền lương
 Tiền hưu trí
 Khoản trợ cấp
 Tiền nghỉ phép
 Học bổng
 Dịch vụ miễn phí:
 Giáo dục
 Y tế
Vai trò
Phúc lợi xã hội là phương tiện cần thiết để điều chỉnh các quan hệ xã hội, giảm bớt sự chênh lệch về thu nhập giữa các tầng lớp và nhóm xã hội, đồng thời xóa bỏ sự khác biệt giữa thành thị và nông thôn, giữa lao động chân tay và lao động trí óc.
Phúc lợi xã hội ở Việt Nam
Trong công cuộc đổi mới của Việt Nam, việc tăng cường phúc lợi xã hội đã trở nên cần thiết để nhà nước có thể đáp ứng những nhu cầu của người dân. Trong quá trình quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội, nhà nước Việt Nam cần có cái nhìn mới về phúc lợi xã hội. Điều kiện hiện nay đang khiến cho nhà nước không thể chi phí tràn lan cho phúc lợi xã hội. Nó phải tập trung vào những vấn đề thiết yếu nhất của người dân lao động, bảo đảm các thành phần kinh tế được công bằng và khuyến khích người dân tham gia vào công cuộc xây dựng và phát triển nước nhà. Phúc lợi xã hội không thể vượt quá khả năng của nền kinh tế, đồng thời cũng không bị động, cứng nhắc.
Về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế
Theo một bài viết của National Defence Journal, tính đến giữa năm 2024, số người tham gia bảo hiểm xã hội khoảng 18,305 triệu người, chiếm ~39,05 % lực lượng lao động trong độ tuổi. Tỉ lệ bao phủ bảo hiểm y tế liên tục tăng: năm 2021 là ~91 %, năm 2022 ~92 %, năm 2023 ~93,35 %.  

Năm 2025, có hơn 95 triệu người Việt Nam hiện đã được bảo hiểm y tế.
Về giảm nghèo, nâng cao mức sống và hỗ trợ xã hội
Nhà nước có nỗ lực lớn trong việc cải thiện phúc lợi xã hội và khả năng tiếp cận dịch vụ cơ bản. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, trong năm 2024 mức thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 5,4 triệu đồng/người/tháng, tăng khoảng 8,8 % so với năm 2023. Chính phủ thông báo tỷ lệ hộ nghèo đã giảm mạnh: từ 4,4 % năm 2021 xuống còn ~1,93 % năm 2024.
Các chương trình trợ giúp xã hội (ví dụ hỗ trợ gạo, trợ cấp hộ khó khăn) đang được triển khai. Ví dụ: đến ngày 28 tháng 12 năm 2024, tổng hỗ trợ cho người có công là ~33,9 nghìn tỉ đồng.

Chú thích

Thể loại:Xã hội
Thể loại:Phúc lợi xã hội