Tiếng Hausa

Hausa (Yaren Hausa hay Harshen Hausa) là ngôn ngữ Tchad (thuộc ngữ hệ Phi-Á) với đông người nói nhất, là ngôn ngữ thứ nhất của chừng 44 triệu người, và là ngôn ngữ thứ hai của khoảng 20 triệu người khác. Tổng số người nói tiếng Hausa là 64 triệu người, theo Ethnologue.
Đây là ngôn ngữ dân tộc của người Hausa, một trong ngữ dân tộc lớn nhất miền Trung Phi. Tiếng Hausa có mặt khắp nam Niger và bắc Nigeria. Nó trở thành lingua franca hầu khắp Tây Phi nhờ nhu cầu mua bán.

Âm vị học

Phụ âm
Tiếng Hausa có từ 23 đến 25 âm vị phụ âm, tùy người nói.

+Consonant phonemesMôiChân răngChân răngsauMặt lưỡiThanh hầu<small>trước<small>thường<small>làm trònMũiTắc/Tắc xátkhép<small>hữu thanh thanh()<small>vô thanhtống ra()()Xát<small>hữu thanh<small>vô thanhTiếp cận; R

Sự phân biệt bộ ba âm vòm , âm ngạc mềm , và âm ngạc mềm môi hóa  chỉ xảy ra trước nguyên âm , ví dụ  ('cỏ'),  ('tăng'),  ('hạt mỡ'). Chỉ âm vòm và âm ngạc mềm môi hóa đứng trước nguyên âm trước, ví dụ  ('ghen tị') và  ('mặt (trước hoặc sau)'). Trước nguyên âm làm tròn, âm ngạc mềm môi hóa xuất hiện  ('bệnh nấm da').

Nguyên âm
Tiếng Hausa có 5 nguyên âm, có thể dài hay ngắn, tức tổng cộng 10 âm vị nguyên âm đơn. Thêm vào đó, có bốn nguyên âm đôi.

 Nguyên âm đơn Ngắn: . Dài: .
 Nguyên âm đôi .

Thanh điệu
Tiếng Hausa là một ngôn ngữ thanh điệu. Mỗi nguyên âm đó thể có thanh thấp, thanh cao hay thanh giáng. Trong dạng viết chuẩn, thanh không được ghi ra. Trong tài liệu ngôn ngữ học và sư phạm, thanh điệu thể thể hiện bằng dấu.

  – thanh thấp: dấu huyền ()

  – thanh giáng: dấu mũ ()

Có lúc dấu sắc () được dùng cho thanh cao, nhưng thường thanh cao không được ghi ra.

Chú thích

 Thư mục 




  (Now in the public domain).

 Liên kết ngoài 


 Omniglot
 Hausa Song 
 Hausa Language Acquisitions at Columbia University Libraries 
 Hausa Vocabulary List –World Loanword Database
 Hausa Dictionary at University of Vienna
 Hausar Yau Da Kullum: –Intermediate and Advanced Lessons in Hausa Language and Culture


Thể loại:Ngôn ngữ tại Ghana
Thể loại:Ngôn ngữ hòa kết
Thể loại:Ngôn ngữ tại Niger
Thể loại:Ngôn ngữ có thanh điệu
Thể loại:Ngôn ngữ chủ-động-tân
Thể loại:Ngôn ngữ tại Sudan
Thể loại:Ngôn ngữ tại Togo
Thể loại:Ngôn ngữ tại Bờ Biển Ngà
Thể loại:Ngôn ngữ tại Cameroon
Thể loại:Ngôn ngữ tại Bénin
Thể loại:Nhóm ngôn ngữ Tchad
Thể loại:Ngôn ngữ tại Nigeria
Thể loại:Ngôn ngữ tại Burkina Faso
Thể loại:Lingua franca