Phỗng

Phỗng (Chữ Nôm : 俸) là tục danh một ngẫu tượng thường đặt ở chốn thờ cúng trong phong tục An Nam trung đại.
nhỏ|phải|282px|Tượng phỗng thời Lê ; nguyên văn dẫn từ Kiến văn tiểu lục và Khâm định Việt sử thông giám cương mục (Trần Quang Đức chú).

Lịch sử

Phỗng / bổng (俸, 𪫊Huình Tịnh Của, Đại-nam quấc-âm tự-vị, Sài Gòn, 1895.) minh diễn là những người được đền công nhờ việc đem trí lực ra hầu hạ bề trên. Tuy nhiên theo cổ sử, phỗng chủ yếu là các tù binh được quý tộc An Nam trưng dụng làm nô lệ. Cho nên, đặc trưng tượng phỗng là bụng phệ, dáng quỳ dâng nghi trượng hoặc đèn.

Tục tạc tượng phỗng có lẽ xuất hiện sớm nhất thời Hồng Đức, ban sơ chỉ có trong hoàng miếu, sau lan ra đền thờ các võ quan. Từ thời Mạc và Lê trung hưng thì tràn lan trong mọi nhà có chút tài sản, tới mức triều đình phải nhiều lần hạ lệnh cấm. Từ triều Nguyễn về sau, tục này căn bản mai một, phần nhiều do triều đình đặt trung ương ở Huế, phong hóa Bắc Thành đôi phần sa sút.

Hình ảnh

Văn hóa
Trong buổi dạy học ở nhà quan kinh lược Hoàng Cao Khải, nhân thấy đôi phỗng đá ngoài vườn, thi sĩ Nguyễn Khuyến bèn tức cảnh làm hai bài Ông phỗng đá.
Tham khảo
 Thạch Ông Trọng
Liên kết

Tài liệu
 Nguyễn Dư, Thằng phỗng, ông phỗng
 Vân Trai Trần Quang Đức, Ngàn năm áo mũ - Vàng và nô, Nhã Nam xuất bản, Hà Nội, 2013.
Tư liệu
 Hãy bảo tồn nghề nặn phỗng đất truyền thống
 Phỗng đất : Đồ chơi truyền thống đang chìm vào lãng quên
 Ăn cắp phỗng tượng
Thể loại:Đại Lễ
Thể loại:Tượng
Thể loại:Phong tục Việt Nam
Thể loại:Thủ công mỹ nghệ Việt Nam
Thể loại:Văn hóa dân gian Việt Nam