Quân đoàn II (Việt Nam Cộng hòa)

Quân đoàn II là một đơn vị cấp Quân đoàn, được tổ chức hỗn hợp gồm cả Hải quân - Lục quân - Không quân. Đây là quân đoàn thành lập thứ nhì và là một trong bốn quân đoàn chủ lực của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Trong thời gian tồn tại của mình, Quân đoàn II có nhiệm vụ kiểm soát một vùng lãnh thổ có diện tích rộng lớn và địa hình phức tạp nhất so với 3 quân đoàn còn lại, gồm 7 tỉnh thuộc khu vực Cao nguyên Trung phần: Kontum, Pleiku, Phú Bổn, Darlac, Quảng Đức, Tuyên Đức và Lâm Đồng; 5 tỉnh thuộc vùng duyên hải nam Trung phần: Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận và Đặc khu Cam Ranh. Đặc biệt, vùng cao nguyên là đầu cầu của tuyến đường Trường Sơn, tuyến tiếp vận chiến lược của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cho những người Cộng sản miền Nam, vì vậy hầu hết trận đánh lớn giữa lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam với quân đội Mỹ và đồng minh diễn ra trên địa bàn của quân đoàn II. Ngày 10 tháng 3 năm 1975, Quân đội nhân dân và Quân Giải phóng nổ súng tấn công thị xã Ban Mê Thuột, mở đầu Chiến dịch Tây Nguyên. Trước sức ép của đối phương, cùng với cuộc tháo chạy thảm họa trên đường số 7, chỉ trong 10 ngày, 75% lực lượng của Quân đoàn II hoàn toàn tan vỡ,Cao Văn Viên, Những ngày cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa. Dẫn theo: Phạm Ngọc Thạch - Hồ Khang và tập thể tác giả. Lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954-1975. Tập VIII. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. Hà Nội. 2008. trang 273. không còn thực sự hiện hữu như là một lực lượng chiến đấu tương xứng với quy mô của nó nữa.Phillip B. Davidson. Vietnam at war.

Lịch sử hình thành
Tiền thân của Vùng II chiến thuật là Đệ tứ Quân khu, được thành lập ngày 1 tháng 7 năm 1952,Sắc lệnh số 61-QP của Quốc trưởng Bảo Đại ngày 26 tháng 6 năm 1952 là một trong 4 Quân khu của Quân đội Quốc gia Việt Nam. Vùng kiểm soát của Đệ tứ Quân khu ban đầu chỉ tương ứng với phần cao nguyên Trung phần Việt Nam (nay là Tây nguyên). Năm 1954, địa bàn các Quân khu được điều chỉnh lại, trong đó Đệ tứ Quân khu được mở rộng thêm phần lãnh thổ Trung Việt kể từ ranh giới phía bắc tỉnh Quảng Ngãi trở xuống.Sắc lệnh số 19-QP của Quốc trưởng Bảo Đại ngày 19 tháng 3 năm 1954

Sau khi chính thể Việt Nam Cộng hòa chính thức thành lập ngày 26 tháng 10 năm 1956, toàn bộ lãnh thổ Nam Việt Nam do Việt Nam Cộng hòa kiểm soát được chia thành 6 Quân khu.Gồm Đệ nhất Quân khu (miền đông Nam phần), Đệ nhị Quân khu (Trung phần), Đệ tam Quân khu (Kontum, Pleiku, Bình Định, Phú Yên), Đệ tứ Quân khu (nam cao nguyên Trung phần và phía nam Duyên hải Trung phần), Đệ Ngũ Quân khu (miền tây Nam phần) và Quân khu Thủ đô (Sài Gòn, Gia Định, Long An). Địa bàn của Đệ tứ Quân khu cũ được tách thành 2 Quân khu mới là Đệ tam Quân khu (gồm các tỉnh Kontum, Pleiku, Bình Định, Phú Yên) và Đệ tứ Quân khu mới (gồm các tỉnh nam cao nguyên Trung phần và phía nam duyên hải Trung phần). Tư lệnh đầu tiên của Đệ tam Quân khu là Đại tá Đỗ Cao Trí và Tư lệnh đầu tiên của Đệ tứ Quân khu là Đại tá Trần Ngọc Tám.

Quân đoàn II được thành lập vào ngày 1 tháng 10 năm 1957 tại Thị xã Ban Mê Thuột, với nòng cốt ban đầu gồm Sư đoàn 14 và Sư đoàn 15 Khinh chiến, do Thiếu tướng Trần Ngọc Tám làm Tư lệnh đầu tiên. Địa bàn kiểm soát của Quân đoàn II bao gồm cả địa bàn của cả Đệ tam và Đệ tứ Quân khu.

Cuối năm 1961, các Quân khu được cải tổ thành các Vùng chiến thuật (trừ Quân khu Thủ đô đổi thành Biệt khu Thủ đô).sắc lệnh số SL.98/QP ngày 13 tháng 4 năm 1961 Đệ tam và Đệ tứ Quân khu được sáp nhập và cải tổ thành Vùng 2 chiến thuật, từ đó có danh hiệu liên hợp Quân đoàn II và Vùng 2 chiến thuật. Địa bàn của Vùng 2 được tổ chức thành các khu chiến thuật: Khu 22 chiến thuật (gồm các tỉnh Kontum, Pleiku, Phú Bổn, Bình Định và Phú Yên) và Khu 23 chiến thuật (gồm các tỉnh Darlac, Tuyên Đức, Quảng Đức, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Bình Thuận và Ninh Thuận và Đặc khu Cam Ranh). Các tỉnh cũng được tổ chức về mặt quân sự thành các Tiểu khu chiến thuật, đứng đầu là một sĩ quan cấp Đại tá hoặc Trung tá với chức danh Tỉnh trưởng (hoặc Thị trưởng) kiêm Tiểu khu trưởng, trực tiếp chỉ huy và điều động các đơn vị Địa phương quân và các Chi khu (trong đó có các Trung đội Nghĩa quân). Quân số của mỗi Tiểu khu tương đương với quân số từ một đến hai Trung đoàn bộ binh nhưng về mặt trang bị không bằng các đơn vị chủ lực. Vì vậy khi cần thiết sẽ được sự hỗ trợ của các Sư đoàn bộ binh. Do đó, khi phối hợp tác chiến Tiểu khu trưởng dưới quyền của Tư lệnh Sư đoàn. Tháng 10 năm 1962, Bộ Tư lệnh Quân đoàn di chuyển lên Pleiku (Đặt sở Chỉ huy tại đây cho đến 1975). Sau, 2 tỉnh Kontum và Pleiku được đặt thuộc Biệt khu 24. Ngày 1 tháng 7 năm 1970, Vùng 2 chiến thuật được cải danh thành Quân khu 2.

Phong trào ly khai BAJAKARA

Nỗ lực chặn tuyến tiếp vận Trường Sơn

Mậu Thân 1968

Mùa hè đỏ lửa

Trận chiến cuối cùng

Sau khi Hiệp định Paris 1973 được ký kết, lực lượng quân Mỹ và đồng minh lần lượt rút khỏi Việt Nam. Viện trợ bị cắt giảm.

Trụ sở Bộ Tư lệnh Quân đoàn II đặt tại Pleiku (Tháng 3/1975 chuyển về Nha Trang). Sau năm 1975 nơi này được trưng dụng thành trụ sở Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh Gia Lai.

Biên chế tổ chức
Dưới đây là biên chế tổ chức của Quân đoàn II vào đầu năm 1975.

Bộ Tư lệnh:

Bộ Tham mưuSở An ninh Quân độiPhòng Tổng Quản trị

Phòng 2 Tình báoPhòng 3 Tác chiếnBộ chỉ huy Tiếp vận

Đơn vị tác chiến trực thuộc:

Sư đoàn 22 bộ binh: Trách nhiệm địa bàn các tỉnh Kontum, Pleiku, Phú Bổn, Bình Định và Phú YênSư đoàn 23 Bộ binh: Trách nhiệm địa bàn các tỉnh Darlac, Quảng Đức, Tuyên Đức, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Bình Thuận, Ninh Thuận và Đặc khu Cam Ranh.Địa phương quân và Nghĩa quân: Trách nhiệm trên địa bàn của từng Tiểu khu.Các đơn vị Địa phương quân và Nghĩa quân: Mỗi tiểu khu (tỉnh) có từ 3 đến 5 Tiểu đoàn Địa phương quân, mỗi Chi khu (quận) có từ 10 đến 15 Trung đội Nghĩa quân.

Đơn vị tác chiến phối thuộc:

Hải quân Vùng 2 Duyên hảiSư đoàn 2 Không quânSư đoàn 6 Không quân

Lữ đoàn 2 Kỵ binhPháo binh Quân khu 2Lực lượng Biệt động quân (Liên đoàn 21, 22, 23, 24 và 25)

'Tiểu khu, Đặc khu trực thuộc:

Tiểu khu Kontum: Các Chi khu (Quận) Chương Nghĩa, Daksut, Dakto và Yếu khu Thị xã KontumTiểu khu Pleiku: Các Chi khu Lệ Trung, Phú Nhơn, Thanh An, Thuận Đức và Yếu khu Thị xã PleikuTiểu khu Phú Bổn: Các Chi khu Phú Thiện, Phú Túc, Thuần Mẫn và Yếu khu Thị xã Hậu BổnTiểu khu Darlac: Các Chi khu Ban Mê Thuột, Buôn Hồ, Lạc Thiện, Phước An và Yếu khu Thị xã Ban Mê ThuộtTiểu khu Quảng Đức: Các Chi khu Đức Lập, Đức Xuyên, Khiêm Đức, Kiến Đức và Yếu khu Thị xã Gia NghĩaTiểu khu Tuyên Đức: Các Chi khu Đơn Dương, Đức Trọng, Lạc Dương và Yếu khu Thị xã Đà Lạt (1 quận)Tiểu khu Lâm Đồng: Các Chi khu Bảo Lộc, Di Linh và Yếu khu Thị xã Bảo LộcTiểu khu Bình Định: Các Chi khu An Khê, An Lão, An Nhơn, Bình Khê, Hoài Ân, Hoài Nhơn, Phù Cát, Phù Mỹ, Tuy Phước, Vân Canh, Vĩnh Thạnh và Yếu khu Thị xã Quy Nhơn (Gồm 2 quận: Nhơn Bình và Nhơn Định)Tiểu khu Phú Yên: Các Chi khu Đồng Xuân, Hiếu Xương, Phú Đức, Sông Cầu, Sơn Hoà, Tuy An, Tuy Hoà và Yếu khu Thị xã Tuy HòaTiểu khu Khánh Hòa: Các Chi khu Cam Lâm, Diên Khánh, Khánh Dương, Ninh Hòa, Vạn Ninh, Vĩnh Xương và Yếu khu Thị xã Nha Trang (2 quận: 1 và 2)Tiểu khu Ninh Thuận: Các Chi khu An Phước, Bửu Sơn, Du Long, Sông Pha, Thanh Hải và Yếu khu Thị xã Phan RangTiểu khu Bình Thuận: Các Chi khu Hải Long, Hải Ninh, Hàm Thuận, Hòa Đa, Phan Lý Chàm, Thiện Giáo, Tuy Phong và Yếu khu Thị xã Phan ThiếtĐặc khu Cam Ranh: Yếu khu Thị xã Cam Ranh (Gồm 2 quận: Bắc và Nam)

Bộ Tham mưu và Phòng Sở của Quân đoàn II đầu tháng 3/1975
SttHọ và tênCấp bậcChức vụPhòng SởChú thích 1<center> Phạm Văn PhúVõ bị Đà Lạt K8Xuất thân từ Trường Sĩ quan
| Thiếu tướng
| Tư lệnh
|rowspan= "4"| Bộ Tư lệnh
|Tự sát ngày 29/4/1975
|-
| 2
|<center> Trần Văn CẩmVõ bị Địa phươngTrung Việt Huế K1 Chuẩn tướng Tư lệnh phóKiêm Phụ tá Hành quân cho Tư lệnh 3<center> Lê Văn ThânVõ bị Đà Lạt K7
| Tư lệnh phóLãnh thổ
|
|-
| 4
|<center> Lê Khắc LýĐại tá Lê Khắc Lý sinh năm 1933 tại Thừa Thiên.Võ khoa Thủ Đức K4p Đại tá Tham mưu trưởng 5 Nguyễn Văn HãnĐại tá Nguyễn Văn Hãn sinh năm 1928 tại Hà Nam.Võ khoa Thủ Đức K3pTrường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức Chánh Sở An ninh Quân đội 6 Phạm Thanh NghịĐại tá Phạm Thanh Nghị sinh năm 1930 tại Thanh Hóa.Võ khoa Nam ĐịnhTrường Sĩ quan Trừ bị Nam Định Chỉ huy trưởng Tiếp vận 7 Vĩnh Phổ Trưởng phòng Phòng 2 Tình báo 8<center> Nguyễn Văn ĐệVõ bị Đà Lạt K10
|rowspan= "2"| Trung tá
| Phòng 3 Tác chiến
|
|-
| 9
| Trần Tiệp
| Tổng Quản trị
|
|-
|}

Pháo binh Quân đoànCác đơn vị Pháo binh biệt phái cho các Sư đoàn, xem ở trang Sư đoàn Bộ binh QLVNCH.
{|class= "wikitable"
|-
!width= "1%" |Stt
!width= "22%" |Họ và tên
!width= "13%" |Cấp bậc
!width= "16%" |Chức vụ
!width= "25%" |Đơn vị
!Chú thích
|-
| 1
|<center> Nguyễn Ngọc SáuĐại tá Nguyễn Ngọc Sáu, sinh năm 1928 tại Sài GònVõ bị Đà Lạt K8 Đại tá Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huyPháo binh Quân đoànBộ chỉ huy đặt cạnh Bộ tư lệnh Quân đoàn II (Pleiku) 2<center> Phan Văn SangVõ bị Đà Lạt K8
| Trung tá
| Chỉ huy phó
|
|-
| 3
| Nguyễn Bá Nguyệt
|rowspan= "2"| Thiếu tá
|rowspan= "5"| Tiểu đoàn trưởng
| Tiểu đoàn 103 Cơ động(Đại bác 175 ly)
|
|-
| 4
| Nguyễn Hữu Nhân
| Tiểu đoàn 4 Phòng không
|
|-
| 5
| Nguyễn Mạnh Tuấn
|rowspan= "3"| Trung tá
| Tiểu đoàn 37 (155 ly)
|
|-
| 6
|<center> Trần Văn ThôngVõ khoa Thủ Đức K5 Tiểu đoàn 63 (105 ly) 7 Phạm Thế Chương Tiểu đoàn 69 (105 ly)

==Pháo binh Tiểu khu<ref>Đơn vị Pháo binh Tiểu khu có cấp số tương đương 1 Tiểu đoàn, trang bị đại bác 105 ly, còn gọi là "Pháo binh Diện địa".Còn thiếu danh tính Chỉ huy trưởng Pháo binh các Tiểu khu: Phú Bổn, Tuyên Đức và Lâm Đồng</ref>==
{|class= "wikitable"
|-
!width= "1%" |Stt
!width= "22%" |Họ và tên
!width= "13%" |Cấp bậc
!width= "16%" |Chức vụ
!width= "20%"| Đơn vị
!Chú thích
|-
| 1
|<center> Lê ĐàoVõ khoa Thủ Đức K7
|rowspan= "3" | Thiếu tá
|rowspan= "9"| Chỉ huy trưởng
| Tiểu khu Bình Định
| 
|-
| 2
| Đinh Văn Sang
| Tiểu khu Phú Yên
|
|-
| 3
| Nguyễn Liên Đô
| Tiểu khu Khánh Hòa
|
|-
| 4
|<center> Đinh Tiến HùngVõ khoa Thủ Đức K6
| Trung tá
| Tiểu khu Ninh Thuận
|
|-
| 5
| Nguyễn Công Lý
|rowspan= "5" | Thiếu tá
| Tiểu khu Bình Thuận
|
|-
| 6
| Tiêu Đại Giang
| Tiểu khu Kontum
|
|-
| 7
| Nguyễn Văn Hiển
| Tiểu khu Pleiku
|
|-
| 8
| Đặng Văn Song
| Tiểu khu Darlac
|
|-
| 9
|<center> Trần Văn BườngVõ bị Đà Lạt K18
| Tiểu khu Quảng Đức
|
|-
| 10
|
|
|
| Tiểu khu Phú Bổn
|
|-
| 11
|
|
|
| Tiểu khu Tuyên Đức
|
|-
| 12
|
|
|
| Tiểu khu Lâm Đồng
|
|-
|}

Chỉ huy các đơn vị trực thuộc và phối thuộc
SttHọ và tênCấp bậcChức vụĐơn vịChú thích 1<center> Phan Đình NiệmVõ bị Đà Lạt K4Lều Thọ CườngĐại tá Lều Thọ Cường sinh năm 1930 tại Hà Nội.Võ khoa Nam Định
| Thiếu tướngĐại tá
| Tư lệnhPhó tư lệnh
| Sư đoàn 22 Bộ binh
|Bộ tư lệnh đặt tại Quy Nhơn, Bộ tư lệnh Tiền phương tại Kontum
|-
| 2
|<center> Lê Trung TườngVõ bị Huế K2Vũ Thế QuangĐại tá Vũ Thế Quang sinh năm 1933 tại Hà Nội.Võ bị Đà Lạt K4 Chuẩn tướngĐại tá Tư lệnhPhó tư lệnh Sư đoàn 23 Bộ binhBộ tư lệnh đặt tại Ban Mê Thuột, Bộ Tư lệnh Tiền phương tại căn cứ Hàm Rồng, Pleiku 3<center> Phan Đình HùngĐại tá Phan Đình Hùng sinh năm 1929.Võ bị Đà Lạt K6
|rowspan= "2"| Đại tá
|rowspan= "12"| Tỉnh trưởngTiểu khu trưởng
| KontumKontumTên Tỉnh lỵ, Trung tâm Hành chính của tỉnh
|Trung tâm Hành chính Tỉnh và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Kontum 4<center> Hoàng Thọ NhuĐại tá Hoàng Thọ Nhu sinh năm 1935 tại Nam Định.Võ bị Đà Lạt K10
|<center> PleikuPleikuTrung tâm Hành chính Tỉnh và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Pleiku
|-
| 5
|<center> Lò Văn BảoVõ bị Đà lạt K8 Trung tá<center> Phú BổnHậu Bổn
|Trung tâm Hành chính Tỉnh và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Hậu Bổn (Cheo Reo) 6<center> Nguyễn Trọng LuậtĐại tá Nguyễn Trọng Luật sinh năm 1929 tại Long Xuyên.Võ khoa Thủ Đức K1
|rowspan= "3"| Đại tá
|<center> DarlacBan Mê ThuộtTrung tâm Hành chính Tỉnh và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Ban Mê Thuột
|-
| 7
|<center> Phạm Văn NghìnĐại tá Phạm Văn Nghìn sinh năm 1933 tại Ninh Bình.Võ bị Đà Lạt K10<center> Quảng ĐứcGia Nghĩa
|Trung tâm Hành chính Tỉnh và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Gia Nghĩa 8<center> Nguyễn Hợp ĐoànĐại tá Nguyễn Hợp Đoàn sinh năm 1930 tại Hải Dương.Võ bị Đà Lạt K4
| Tuyên ĐứcĐà LạtThị xã Đà Lạt trực thuộc Trung ương. Tỉnh trưởng Tuyên Đức kiêm Thị trưởng Đà Lạt
|Trung tâm Hành chính Tỉnh, Thị và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Thị xã Đà Lạt. Năm 1967, Trung tâm Hành chính và Bộ chỉ huy Tiểu khu Tuyên Đức dời về xã Tùng Nghĩa, quận Đức Trọng.
|-
| 9
| Vương Đăng Phong
| Trung tá
|<center> Lâm ĐồngBảo LộcTrung tâm Hành chính Tỉnh và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Bảo Lộc
|-
| 10
|<center> Trần Đình VỵĐại tá Trần Đình Vỵ sinh năm 1928 tại Nam Định.Võ bị Lục quân Pháp Đại tá Bình ĐịnhQuy NhơnThị xã Quy Nhơn trực thuộc Trung ương. Tỉnh trưởng Bình Định kiêm Thị trưởng Quy NhơnTrung tâm Hành chính Tỉnh, Thị và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Thị xã Quy Nhơn 11<center> Vũ Quốc giaĐại tá Vũ Quốc gia sinh năm 1930 tại Hà Nội.Võ khoa Thủ Đức K1
|<center> Phú YênTuy HòaTrung tâm Hành chính Tỉnh và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Tuy Hòa
|-
| 12
|<center> Lý Bá PhẩmĐại tá Lý Bá Phẩm sinh năm 1923 tại Cần Thơ.Võ bị Huế K2 Khánh HòaNha TrangThị xã Nha Trang trực thuộc Trung ương. Tỉnh trưởng Khánh Hòa kiêm Thị trưởng Nha TrangTrung tâm Hành chính Tỉnh, Thị và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Thị xã Nha Trang 13<center> Ngô Tấn NghĩaĐại tá Ngô Tấn Nghĩa sinh năm 1926 tại Mỹ Tho.Võ bị Đà Lạt K9 
|<center> Bình ThuậnPhan ThiếtTrung tâm Hành chính Tỉnh và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Phan Thiết
|-
| 14
|<center> Trương Đăng LiêmĐại tá Trương Đăng Liêm sinh năm 1932 tại Thừa Thiên.Võ khoa Thủ Đức K4<center> Ninh ThuậnPhan Rang
|Trung tâm Hành chính Tỉnh và Bộ chỉ huy Tiểu khu đặt tại Phan Rang 15<center> Trần Công LiễuĐại tá Trần Công Liễu sinh năm 1932 tại Bà Rịa.Võ bị Đà Lạt K8
| Thị trưởngĐặc khu trưởng
| Đặc khuCam RanhBa NgòiThị xã Cam Ranh trực thuộc Trung ương
|Trung tâm Hành chính Thị xã và Bộ chỉ huy Đặc khu đặt tại Ba Ngòi  16<center> Nguyễn Văn LượngVõ khoa Nam ĐịnhPhan Quang PhúcVõ bị Đà Lạt K5
| Chuẩn tướngĐại tá
| Tư lệnhPhó tư lệnh
| Sư đoàn 2 KQBộ tư lệnh đặt tại căn cứ Không quân Nha Trang
|rowspan= "5"| Đơn vị phối thuộc
|-
| 17
|<center> Phạm Ngọc SangVõ khoa Thủ Đức K1Lưu Đức ThanhVõ bị Không quânMarrakech Chuẩn tướngĐại tá Tư lệnhPhó tư lệnh Sư đoàn 6 KQBộ tư lệnh đặt tại căn cứ Không quân Cù Hanh, Pleiku 18<center> Hoàng Cơ MinhPhó Đề đốc Hải quânHải quân Nha Trang K5
| Chuẩn tướng
| Tư lệnh
| Hải khu 2Hải quân Vùng 2 Duyên Hải. Bộ tư lệnh đặt tại Cam Ranh
|-
| 19
|<center> Phạm Duy TấtVõ khoa Thủ Đức K4p Chuẩn tướng Chỉ huy trưởng Biệt động quân Quân khu 2Bộ chỉ huy cạnh Bộ tư lệnh Quân đoàn II (Pleiku) 20<center> Nguyễn Văn ĐồngLương ChíĐại tá Lương Chí sinh năm 1935 tại Thừa Thiên.Võ bị Đà Lạt K10
| Đại táĐại tá
| Tư lệnhPhó tư lệnh
| Lữ đoàn 2Kỵ binhBộ tư lệnh cạnh Bộ tư lệnh Quân đoàn II (Pleiku)
|-
|}

Tư lệnh Quân đoàn qua các thời kỳ
{|class= "wikitable"
|-
!width="1%" |Stt
!width="21%" |Họ và tên
!width="18%" |Cấp bậc tại nhiệm
!width="19%" |Thời gian tại chức
!Chú thích
|-
| 1
|<center> Trần Ngọc TámVõ bị Liên quânViễn Đông Đà Lạt Đại tá(1956)Thiếu tướng(2/1958)  10/1957-8/1958Tư lệnh đầu tiên. Chức vụ sau cùng: Đại sứ Việt Nam Cộng hòa tại Thái Lan 2<center> Tôn Thất ĐínhVõ bị Huế K1
| Thiếu tướng(1958) 
| 8/1958-12/1962
|Chức vụ sau cùng: Thượng nghị sĩ nhiệm kỳ 1967-1973.
|-
| 3
|<center> Nguyễn KhánhVõ bị Liên quânViễn Đông Đà lạt Thiếu tướng(1960)Trung tướng(1963) 12/1962-12/1963Chức vụ sau cùng: Quốc trưởng Việt Nam Cộng hòa (1964) 4<center> Đỗ Cao TríVõ bị Nước NgọtVũng Tàu
| Trung tướng(1963) 
| 12/1963-9/1964
|Tư lệnh Quân đoàn III kiêm Tư lệnh Biệt khu Thủ đô. Tử nạn trực thăng năm 1971, được truy thăng Đại tướng
|-
| 5
|<center> Nguyễn Hữu CóVõ bị Huế K1 Thiếu tướng(1963)  9/1964-6/1965Chức vụ sau cùng: Trung tướng, Phụ tá Tổng trưởng Quốc phòng (1975) 6<center> Vĩnh LộcVõ bị Lục quân Pháp
| Thiếu tướng(1965)Trung tướng(1966) 
| 6/1965-2/1968
|Chức vụ sau cùng: Tổng tham mưu trưởng (1975)
|-
| 7
|<center> Lữ LanVõ bị Đà Lạt K3 Thiếu tướng(1965)Trung tướng(1969)  2/1968-8/1970Chức vụ sau cùng: Chỉ huy trưởng Trường Cao đẳng Quốc phòng 8<center> Ngô DzuVõ bị Huế K2
| Thiếu tướng(1964)Trung tướng(11/1970) 
| 8/1970-5/1972
|Chức vụ sau cùng: Trưởng đoàn Việt Nam Cộng hòa tại Phái đoàn Quân sự 4 bên(1973-1974)
|-
| 9
|<center> Nguyễn Văn ToànVõ bị Đà Lạt K5 Thiếu tướng(1970)Trung tướng(3/1974)  5/1972-11/1974Chức vụ sau cùng: Chỉ huy trưởng Thiết giáp (1974-1975), kiêm Tư lệnh Quân đoàn III & Quân khu 3 (1975) 10 Phạm Văn Phú Thiếu tướng(1971)  11/1974-3/1975Tư lệnh cuối cùng. Tự sát ngày 29 tháng 4 năm 1975.

Các đơn vị thuộc dụng Quân đoàn II tháng 3/1975

Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Trang 598

Thể loại:Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Đơn vị quân sự thành lập năm 1957
Thể loại:Đơn vị quân sự giải thể năm 1975
Thể loại:Quân đoàn Quân lực Việt Nam Cộng hòa