Tổng cục Quân huấn, Quân lực Việt Nam Cộng Hòa

Tổng cục Quân huấn, trực thuộc Bộ Tổng Tham mưu, có nhiệm vụ tổ chức, điều hành, phối trí và chuyên về huấn luyện, đào tạo từ cấp Binh sĩ đến Hạ sĩ quan ngạch Trừ bị và Đặc biệt, Sĩ quan ngạch Hiện dịch, Trừ bị và Đặc biệt cho Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Chú trọng tích cực việc huấn luyện Căn bản Quân sự, Chiến thuật và Quân kỷ cho các lớp khóa sinh. Ngoài ra, Tổng cục còn tổ chức những khóa chuyên tu về nghiệp vụ cho mọi phương diện và lĩnh vực theo điều luật của Quân đội, các khóa bổ túc Quân sự và Chiến thuật cho các đơn vị từ cấp Đại đội trở lên. Đặc biệt còn mở ra các lớp huấn luyện và bồi dưỡng chiến thuật cho Sĩ quan các cấp theo học lớp Chỉ huy và Tham mưu. Tổng cục trưởng Quân huấn đồng thời kiêm giữ chức Tham mưu phó Huấn luyện tại Bộ Tổng Tham mưu. Tổng cục chia ra thành nhiều đơn vị trực thuộc theo hàng dọc để dễ điều hành.

Lịch sử hình thành
Sau Hiệp định Genève 20 tháng 7 năm 1954, việc huấn luyện do Phòng Quân huấn thuộc Bộ Tổng Tham mưu đảm trách tổ chức lại cho phù hợp với hiện tình Quân đội.

Các Quân trường và Trung tâm huấn luyện hoạt động đặt nặng vào hai lĩnh vực:
-Huấn luyện Tân binh hoàn hảo cá nhân và đơn vị.
-Huấn luyện tại chỗ hành quân, thao dượt các đơn vị cấp Tiểu đoàn, Trung đoàn và Đại đơn vị.

Bộ Tổng tham mưu rút tỉa kinh nghiệm, quan niệm một Quân nhân có thể chiến đấu giỏi nếu họ được huấn luyện đầy đủ và có một tinh thần Kỷ luật cao.

Hệ thống tổ chức Quân lực Việt Nam Cộng hòa mỗi ngày thêm lớn mạnh nên việc huấn luyện đòi hỏi cần phải cải tiến rộng lớn. Năm 1964, Tổng cục Quân huấn được thành lập để thay thế Phòng Quân huấn tại Bộ Tổng Tham mưu.

Từ đó, việc huấn luyện được chú trọng nhiều hơn trong việc đào tạo Sĩ quan hiện dịch, Trừ bị, Hạ sĩ quan và Binh sĩ cho các Quân, Binh chủng cùng huấn luyện đặc biệt về các lãnh vực: tham mưu, kỹ thuật và chuyên môn cho Quân nhân trong Quân lực.

Ngoại trừ Trường Cao đẳng Quốc phòng trực thuộc Bộ Quốc phòng. Còn lại các Quân trường và Trung tâm Huấn luyện đều đặt dưới sự điều hành và giám sát của Tổng cục Quân huấn thuộc Bộ Tổng tham mưu và nhiều Quân trường, Trung tâm Huấn luyện cấp Sư đoàn, các Quân, Binh chủng chuyên môn.

Cơ cấu tổ chức
Văn phòng Tổng cục trưởngSở điều hành
Sở Nghiên huấnSở Hành chính Yểm trợ

Bộ chỉ huy Tổng cục tháng 4/1975
{|class= "wikitable"
|-
!width= "1%" |Stt
!width= "22%" |Họ và Tên
!width= "14%" |Cấp bậc
!width= "20%" |Chức vụ
!Chú thích
|-
|<center> 1
|<center> Nguyễn Bảo TrịVõ khoa Nam ĐịnhXuất thân từ Trường Sĩ quan.
|<center> Trung tướng
|<center> Tổng cục trưởng
|
|-
|<center> 2 
|<center> Đặng Đình ThụyĐại tá Đặng Đình Thuỵ, sinh năm 1929 tại Hà Nội.Võ bị Huế K2
|rowspan= "2" |<center> Đại tá
|<center> Tổng cục phó
|
|-
|<center> 3
|<center> Phạm Tất ThôngĐại tá Phạm Tất Thông, sinh năm 1927 tại Hà Nam, là trưởng nam của cựu Đại tá Phạm Văn Cảm (Sĩ quan người Việt đầu tiên Chỉ huy trưởng trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức)Võ bị Đà Lạt K3
|<center> Tham mưu trưởng
|
|-
|}

Đơn vị trực thuộc Tổng cục tháng 4/1975
SttTên TrườngTrung tâm Huấn luyệnHọ và tênChỉ huy trưởngCấp bậc Chú thích<center> 1<center> Trường Chỉ huy và Tham mưuTiền thân là Trung tâm Chiến thuật Hà Nội. Năm 1954 chuyển vào Sài gòn đổi tên thành Đại học Quân sự. Năm 1960 di chuyển lên Đà Lạt trở thành Trường Chỉ huy Tham mưu. Năm 1971 chuyển cơ sở về Long Bình, Biên Hòa.Tọa lạc tại Biên Hòa
|<center> Phan Trọng ChinhVõ bị Đà Lạt K5<center> Trung tướng<center> 2<center> Trường Võ bị Quốc giaTên đầy đủ là "Trường Võ bị Quốc gia Đà Lạt", chuyên đào tạo Sĩ quan Hiện dịch cho Quân lực VNCH.Tọa lạc tại Đà Lạt
|<center> Lâm Quang ThơVõ bị Đà Lạt K3<center> Thiếu tướng<center> 3<center> Trường Bộ binh Thủ ĐứcBan đầu có danh xưng là "Trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức" chuyên đào tạo Sĩ quan Trừ bị cho Lục quân VNCH, đặt tại quận Thủ Đức thuộc tỉnh Gia Định. Năm 1957, sáp nhập thêm các Trường Huấn luyện của các ngành Quân sự Chuyên môn nên đổi tên thành "Liên trường Võ khoa Thủ Đức". Năm 1964 đổi thành "Trường Bộ binh Thủ Đức". Đầu tháng 4 năm 1974, trường di chuyển ra Huấn khu Long Thành thuộc tỉnh Biên Hòa. Đầu tháng 4 năm 1974 lại trở về Thủ ĐứcTọa lạc tại Huấn khu Thủ Đức"Huấn khu Thủ Đức" gồm có các trường: Trường Bộ binh, Trường Thiết Giáp và Trường Thể dục Quân sự.<center> Trần Đức MinhĐại tá Trần Đức Minh, sinh năm 1932 tại Thái Bình.Võ khoa Thủ Đức K3pCòn gọi là khóa 9B Trừ bị, thụ huấn tại trường Võ bị Quốc gia Đà Lạt
|<center> Đại tá
|Đầu tháng 4/1975, Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi đi nhận chức vụ Tư lệnh phó Quân đoàn III kiêm Tư lệnh Bộ Tư lệnh Tiền phương phòng tuyến Phan Rang]. Đại tá Trần Đức Minh thay thế chức vụ Chỉ huy trưởng. 
|-
|<center> 4
|<center> Trường Thiếu sinh quânTọa lạc tại Vũng Tàu<center> Ngô Văn DoanhVõ bị Đà lạt
|<center> Trung tá
|
|-
|<center> 5
|<center> Trường Hạ sĩ quanTên đầy đủ là "Trường Hạ sĩ quan Quân lực VNCH", chuyên đào tạo Hạ sĩ quan trừ bị cho Quân lực. Còn được gọi là "Trường Hạ sĩ quan Đồng Đế", vì vị trí được đặt tại khu Đồng Đế thuộc Thị xã Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.Tọa lạc tại Nha Trang<center> Phạm Quốc ThuầnVõ bị Đà Lạt K5
|<center> Trung tướng
|
|-
|<center> 6
|<center> Trường Quân yTọa lạc tại Sài Gòn<center> Hoàng Cơ LânĐại tá Hoàng Cơ Lân, sinh năm 1932 tại Hà Nội.Đại học Quân y Sài Gòn
|rowspan= "8" |<center> Đại tá
|
|-
|<center> 7
|<center> Trường Tổng Quản trịTọa lạc tại Sài Gòn<center> Nguyễn Sĩ TúcĐại tá Nguyễn Sĩ Túc, sinh năm 1923 tại Hải Dương.Võ bị Địa phương Bắc Việt
|
|-
|<center> 8
|<center> Trường Thiết giápTọa lạc tại Huấn khu Thủ Đức<center> Huỳnh Văn TámVõ khoa Thủ Đức
|
|-
|<center> 9
|<center> Trường Truyền tinTọa lạc Vũng Tàu<center> Cao Mạnh ThắngĐại tá Cao Mạnh Thắng, sinh năm 1928 tại Nam Định.Võ bị Đà Lạt K3
|
|-
|<center> 10
|<center> Trường Pháo binhTọa lạc tại Huấn khu Dục Mỹ"Huấn khu Dục Mỹ" có vị trí tại khu Dục Mỹ thuộc quận Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Gồm có các Quân trường: Trung tâm Huấn luyện Quốc gia Lam Sơn, Trung tâm Huấn luyện Biệt động quân và Trường Pháo binh.<center> Hồ Sĩ KhảiĐại tá Hồ Sĩ Khải, sinh năm 1930 tại Khánh Hòa.Võ khoa Thủ Đức K3Trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức 
|
|-
|<center> 11
|<center> Trường Tiếp vậnTọa lạc tại Gia Định<center> Trần Văn LễĐại tá Trần Văn Lễ, sinh năm 1929 tại Gò Công.Võ khoa Thủ Đức K1
|
|-
|<center> 12
|<center> Trường Công binhTọa lạc tại Gia Định<center> Nguyễn Văn TámĐại tá Nguyễn Văn Tám, sinh năm 1927 tạiGia Định.Võ khoa Thủ Đức K1
|
|-
|<center> 13
|<center> Trường Sinh ngữ Quân độiTọa lạc tại Sài Gòn<center> Trịnh Đình PhiĐại tá Trình Đình Phi sinh năm 1931, tốt nghiệp khóa 3 Võ khoa Thủ ĐứcVõ khoa Thủ Đức K3
|
|-
|<center> 14
|<center> Trường Nữ Quân nhânTọa lạc tại Gia Định<center> Hồ Thị VẻSQ Nữ Quân nhân K2
|<center> Trung tá
|
|-
|<center> 15
|<center> Trung tâm Huấn luyện Hải QuânTọa lạc tại Nha Trang<center> Nguyễn Thanh ChâuHải quân Nha Trang K3
|rowspan= "2" |<center> Chuẩn tướng
|Phó Đề đốc Hải quân
|-
|<center> 16
|<center> Trung tâm Huấn luyện Không quânTọa lạc tại Nha Trang<center> Nguyễn Ngọc OánhVõ bị Đà Lạt K3
|
|-
|<center> 17
|<center> Trung tâm Huấn Quang TrungTên đầy đủ là "Trung tâm Huấn luyện Quốc gia Quang Trung", chuyên đào tạo quân nhân cấp binh sĩ cho Quân lực VNCH, vị trí tại Trung Chánh thuộc quận Hốc Môn, Gia Định.Tọa lạc tại Gia Định<center> Trần Bá DiVõ bị Đà Lạt K5
|<center> Thiếu tướng
|
|-
|<center> 18
|<center> Trung tâm Huấn luyện Đống ĐaTên đầy đủ là "Trung tâm Huấn luyện Quốc gia Hòa Cầm", chuyên đào tạo quân nhân cấp binh sĩ cho Quân khu 1.Tọa lạc tại Huế<center> Đỗ Trọng ThuầnĐại tá Đỗ Trọng Thuần, sinh năm 1929 tại Hà Nam. Võ bị Đà Lạt K3
|rowspan= "6" |<center> Đại tá
|
|-
|<center> 19
|<center> Trung tâm Huấn luyện Lam SơnTên đầy đủ là "Trung tâm Huấn luyện Quốc gia Lam Sơn", chuyên đào tạo quân nhân cấp binh sĩ cho Quân khu 2.Tọa lạc tại Huấn khu Dục Mỹ<center> Nguyễn Hữu ToánĐại tá Nguyễn Hữu Toán, sinh năm 1930 tại Nam Định.Võ khoa Nam ĐịnhTrường Sĩ quan Trừ bị Nam Định
|Kiêm Chỉ huy trưởng Huấn khu Dục Mỹ
|-
|<center> 20
|<center> Trung tâm Huấn luyện Vạn KiếpTên đầy đủ là "Trung tâm Huấn luyện Quốc gia Vạn Kiếp", chuyên đào tạo quân nhân cấp binh sĩ cho Quân khu 3.Tọa lạc tại Bà Rịa<center> Nguyễn Bá ThịnhĐại tá Nguyễn Bá Thịnh, sinh năm 1928 tại Hòa Bình.Võ bị Đà Lạt K8
|
|-
|<center> 21
|<center> Trung tâm Huấn luyện Chi LăngTên đầy đủ là "Trung tâm Huấn luyện Quốc gia Chi Lăng", chuyên đào tạo quân nhân cấp binh sĩ cho Quân khu 4.Tọa lạc tại Châu Đốc<center> Mã Sanh NhơnVõ khoa Thủ Đức
|
|-
|<center> 22
|<center> Trung tâm Huấn luyệnBiệt động quânTọa lạc tại Huấn khu Dục Mỹ<center> Nguyễn Văn ĐạiĐại tá Nguyễn Văn Đại, sinh năm 1931 tại Vĩnh Yên.Võ bị Đà Lạt K5
|
|-
|<center> 23
|<center> Trung tâm Huấn luyện Hòa CầmQuân trường cấp Quân khu, chuyên đào tạo quân nhân cấp binh sĩ thuộc Quân khu 1Tọa lạc tại Đà Nẵng<center> Trương Như PhùngĐại tá Trương Như Phùng, sinh năm 1934 tại Thừa Thiên.Võ bị Đà Lạt K8
|
|-
|}

Với sự lớn mạnh về tổ chức cũng như điều hành huấn luyện quân nhân Quân lực Việt Nam Cộng hòa tùy theo cấp bậc có đầy đủ khả năng về lãnh đạo chỉ huy, am tường các lãnh vực tham mưu, kỹ thuật và tác chiến để hoàn thành nhiệm vụ tốt đẹp, hữu hiệu cho một Quân đội tân tiến.

Tổng cục trưởng qua các thời kỳ
{|class= "wikitable"
|-
!width= "1%" |Stt
!width= "22%" |Họ và tên
!width= "14%" |Cấp bậc
!width= "16%" |Tại chức
!Chú thích
|-
|<center> 1
|<center> Tôn Thất ĐínhVõ bị Huế K1<center> Trung tướngCấp bậc khi nhậm chức<center> 1964-1966Giải ngũ năm 1966<center> 2<center> Nguyễn Văn Vỹ<center> Thiếu tướng<center> 6/1966-11/1966Sau cùng là Trung tướng Tổng trưởng Quốc Phòng<center> 3<center> Lữ LanVõ bị Đà Lạt K3
|<center> 1966-1968
|Sau cùng là Trung tướng Chỉ huy trưởng Trường Cao đẳng Quốc phòng
|-
|<center> 4
|<center> Vĩnh LộcTên đầy đủ là Nguyễn Phước Vĩnh LộcVõ bị Lục quân Pháp <center> Trung tướng<center> 1968-1969Sau cùng giữ chức Tổng tham mưu trưởng<center> 5<center> Phan Trọng ChinhVõ bị Đà Lạt K5
|<center> 1969-1974
|Sau cùng giữ chức Chỉ huy trưởng trường Chỉ huy và Tham mưu
|-
|<center> 6
|<center> Nguyễn Bảo TrịVõ khoa Nam Định<center> 1974-1975

1975
Ngành "Huấn luyện Quân sự" cũng như tất cả các đơn vị thuộc Quân lực Việt nam Cộng hòa, vào những ngày của tháng 3 đối với Quân khu 1 và 2, tháng 4 đối với Quân khu 3 và 4 đã tự rã ngũ và di tản.

Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Thể loại:Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Ngành Quân huấn Việt Nam Cộng hòa