Tổng cục Tiếp vận, Bộ Tổng tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa

Tổng cục Tiếp vận (1964 - 1975), trực thuộc Bộ Tổng tham mưu, là một ngành có nhiệm vụ quản lý tất cả chiến cụ, quân trang, quân dụng, phương tiện vận chuyển, vật tư tổng hợp v.v... trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Từ đó, tiếp nhận quân viện và điều hành phân phối theo nhu cầu, theo thời hạn đến tất cả các Quân, Binh chủng trong Quân lực. Bộ chỉ huy nằm trong Bộ Tổng tham mưu. Tổng cục trưởng đồng thời kiêm luôn chức vụ Tham mưu phó Tiếp vận Liên quân, sau đổi là Tham mưu phó Tiếp vận Bộ tổng tham mưu. Tổng cục chia ra thành nhiều đơn vị nhỏ và theo hệ thống hàng dọc để việc điều hành và phân phối được nhanh gọn hơn.

Lịch sử hình thành
Từ thượng tuần tháng 11 năm 1964 trở về trước, các cơ cấu tiếp vận đều thuộc quyền điều động của Phòng 4 Bộ Tổng Tham mưu.

Khuôn khổ này không đáp ứng với thực tại chiến trường đã biến đổi từ du kích chiến sang chiến tranh quy ước.

Chiến trường đã mở rộng hàng chục cây số với sự tham chiến của nhiều Sư đoàn cơ giới, đại pháo, chiến xa yểm trợ. Chiến tranh Việt Nam bắt đầu mang hình thức quy ước chiến của Đệ nhị Thế chiến ở Âu Châu. Yếu tố tiếp vận trở thành chủ yếu đối với các trận chiến.

Ngày 16 tháng 11 năm 1964, Tổng cục Tiếp vận được thành lập để thay thế Phòng 4 Bộ Tổng Tham mưu trong nhiệm vụ kết hợp 8 Cục Tiếp vận, điều hoà 5 Vùng Tiếp vận được chỉ huy bởi các Bộ Chỉ huy Tiếp vận, phối trí đều khắp 4 Quân khu như Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang (về sau là Cam Ranh), Sài Gòn, Cần Thơ và yểm trợ tiếp vận về quân dụng chung luôn cho 2 Quân chủng Hải và Không quân.

Bộ chỉ huy Tổng cục tháng 4/1975
SttHọ và TênCấp bậcChức vụChú thích<center> 1<center> Đồng Văn KhuyênVõ khoa Thủ Đức K1Xuất thân từ Trường Sĩ quan.
|<center> Trung tướng
|<center> Tổng cục trưởng
|kiêm Tham mưu trưởng Bộ Tổng tham mưu
|-
|<center> 2
|<center> Phạm Kỳ LoanĐại tá Phạm Kỳ Loan, sinh năm 1930 tại Bà Rịa.Võ khoa Thủ Đức K1Trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức.<center> Đại tá<center> Tổng cục phó<center> 3<center> Phạm Bá HoaĐại tá Phạm Bá Hoa, sinh năm 1930 tại Sóc Trăng. Tác giả của cuốn Hồi ký "Đôi dòng ghi nhớ"  Võ khoa Thủ Đức K5
|<center> Tham mưu trưởng
|
|}

Đơn vị trực thuộc Tổng cục tháng 4/1975
SttĐơn vịHọ và TênCấp bậcChức vụChú thích<center> 1<center> Cục Quân y<center> Phạm Hà ThanhĐại học Quân yHà Nội
|rowspan= "2" |<center> Chuẩn tướng
|rowspan= "8" |<center> Cục trưởng
|
|-
|<center> 2
|<center> Cục Công binh
|<center> Nguyễn Văn ChứcVõ bị Địa phươngNam Việt Vũng Tàu K2Ngày 29/4/1975, tướng Khuyên di tản, tướng Chức đảm nhiệm chức vụ Tổng cục trưởng Tổng cục Tiếp vận. Đại tá Nguyễn Thiện Nghị thay thế chức vụ Cục trưởng Cục Công binh</ref><center> 3<center> Cục Truyền tin<center> Bùi Trọng HuỳnhĐại tá Bùi Trọng Huỳnh, sinh năm 1930 tại Thái Nguyên.Võ khoa Nam ĐịnhTrường Sĩ quan Trừ bị Nam Định.
|rowspan= "14" |<center> Đại tá
|
|-
|<center> 4
|<center> Cục Quân nhu
|<center> Đỗ Trọng CươngVõ bị Đà lạt K7<center> 5<center> Cục Quân cụ<center> Từ Nguyên QuangĐại tá Từ Nguyên Quang, sinh năm 1928 tại Quảng Nam.Võ bị Đà Lạt K3
|
|-
|<center> 6
|<center> Cục Quân vận
|<center> Nguyễn Tử KhanhĐại tá Nguyễn Tử Khanh, sinh năm 1926 tại Ninh Bình.Võ khoa Thủ Đức K1<center> 7<center> Cục Quân Tiếp vụ<center> Tô Đăng MaiĐại tá Tô Đăng Mai, sinh năm 1931 tại Hà Nội.Võ khoa Thủ Đức K1
|
|-
|<center> 8
|<center> Cục Mãi dịch
|<center> Nguyễn Hữu ĐiềnĐại tá Nguyễn Hữu Điền, sinh năm 1927 tại Sóc Trăng.Võ khoa Thủ Đức K1<center> 9<center> Lục quân Công xưởng<center> Huỳnh Thu ToànĐại tá Huỳnh Thu Toàn, sinh năm 1928 tại Long Xuyên.Võ bị Đà Lạt K3
|rowspan= "8" |<center> Chỉ huy trưởng
|
|-
|<center> 10
|<center> Tổng kho Long Bình 
|<center> Trương Đình LiệuĐại tá Trương Đình Liệu, sinh năm 1928 tại Hà Nam.Võ bị Đà Lạt K8<center> 11<center> Trung tâm Điện toán<center> Nguyễn Thành HuêVõ khoa Thủ Đức
|
|-
|<center> 12
|<center> Bộ Chỉ huy Tiếp vận 1
|<center> Ngô Minh ChâuĐại tá Ngô Minh Châu, sinh năm 1926 tại Thừa Thiên.Võ khoa Thủ Đức K4Bộ chỉ huy đặt tại Đà Nẵng<center> 13<center> Bộ Chỉ huy Tiếp vận 2<center> Phạm Thanh NghịĐại tá Phạm Thanh Nghị, sinh năm 1930 tại Thanh Hóa.Võ khoa Nam Định
|Bộ chỉ huy ban đầu đặt tại Quy Nhơn, sau chuyển về Nha Trang
|-
|<center> 14
|<center> Bộ Chỉ huy Tiếp vận 3
|<center> Trần Quốc KhangĐại tá Trần Quốc Khang, sinh năm 1931 tại Nam Định.Võ khoa Nam ĐịnhBộ chỉ huy đặt tại Biên Hoà<center> 15<center> Bộ Chỉ huy Tiếp vận 4<center> Nguyễn Văn NhỏVõ bị Huế K1
|Bộ chỉ huy đặt tại Cần Thơ
|- 
|<center> 16
|<center> Bộ chỉ huy Tiếp vận 5
|<center> Mai Duy ThưởngĐại tá Mai Duy Thưởng, sinh năm 1930 tại Quảng Nam.Võ khoa Nam ĐịnhBộ chỉ huy đặt tại Cam Ranh(Đại tá Mai Duy Thưởng kiêm Quân trấn trưởng Cam Ranh)

Trước tháng 11 năm 1964 quân số ngành Tiếp vận có khoảng 50.000 người. Sau khi thành lập Tổng cục và mở rộng quy chế đã tăng lên đến 153.000 người (duy trì tới tháng 4 năm 1975), trong đó 19.000 người thuộc Tiếp vận Không quân và 11.000 người thuộc Tiếp vận Hải quân.

Nhiệm vụ của những sĩ quan, binh sĩ trong ngành Tiếp vận rất nặng nề và gian truân. Tuy nhiên, họ vẫn luôn làm đúng chức năng và tròn trách nhiệm của mình, luôn kịp thời mỗi khi yểm trợ tiếp vận trong bất cứ hoàn cảnh nào, kể cả có phải băng qua vùng chiến trận bom đạn.

Tổng cục trưởng qua các thời kỳ
{|class= "wikitable"
|-
!width= "1%" |Stt
!width= "21%" |Họ và Tên
!width= "17%" |Cấp bậc
!width= "13%" |Tại chức
!Chú thích
|-
|<center> 1
|<center> Bùi Hữu NhơnVõ bị Liên quânViễn Đông Đà Lạt K1<center> Chuẩn tướngCấp bậc khi nhậm chức<center> 1964-1966Giải ngũ năm 1968 ở cấp Thiếu tướng<center> 2<center> Đào Ngọc ThọĐại tá Đào Ngọc Thọ, sinh năm 1929 tại Vĩnh Long.Võ khoa Thủ Đức K1
|rowspan= "2" |<center> Đại tá
|<center> 1966-1967
|
|-
|<center> 3
|<center> Đồng Văn Khuyên
|<center> 1967-1975
|
|-
|<center> 4
|<center> Nguyễn Văn ChứcVõ bị Địa phươngNam Việt Vũng Tàu K2<center> Chuẩn tướng<center> 29-30/4/1975Thay thế Trung tướng Khuyên đã rời bỏ nhiệm sở

1975
Ngành Tiếp vận cũng như tất cả các đơn vị trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa, vào những ngày cuối cùng của tháng 3 (Quân khu 1 và 2) và cuối tháng 4 năm 1975 (Quân khu 3 và 4), đã tự rã ngũ và di tản.

Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). ''Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Thể loại:Bộ Tổng Tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa