Nghị viện Pháp

Nghị viện Pháp () là cơ quan lập pháp lưỡng viện của Pháp, gồm Thượng viện và Hạ viện. Mỗi viện có trụ sở riêng tại Paris: Cung điện Luxembourg là trụ sở Thượng viện và Cung điện Bourbon là trụ sở Hạ viện.

Mỗi viện có quy định và quy tắc thủ tục riêng của mình. Trong một số trường hợp, Nghị viện họp liên tịch tại Cung điện Versailles để sửa đổi hoặc soạn thảo Hiến pháp.
Lịch sử
Nghị viện Pháp là cơ quan lập pháp, khác biệt so với Nghị viện (Parlement) trong thời kỳ phong kiến là cơ quan tòa án với quyền lực chính trị nhất định.

Từ "Nghị viện" xuất hiện trong cách mạng Pháp vào thế kỷ thứ 19 trong thời kỳ quân chủ Lập hiến 1830-1848. Nghị viện không được xuất hiện trong bất cứ văn bản hay Hiến pháp nào cho tới bản Hiến pháp đệ tứ Cộng hòa năm 1948. Trước đó có nhiều tên gọi khác nhau, nhưng không sử dụng thuật ngữ chung. Nghị viện có nhiều hình thức đơn viện, lưỡng viện, đa viện với chức năng và quyền hạn khác nhau trong chế độ cai trị khác nhau và với các bản Hiến pháp khác nhau:
 Ngày Hiến pháp Thượng viện Hạ viện Viện khác Hợp nhất Đơn viện 1791  Hiến pháp Pháp 1791      Quốc hộiAssemblée Nationale 1793  Hiến pháp Pháp 1793      Lập pháp việnCorps législatif 1795–1799  Hiến pháp Pháp 1795  Hội đồng Nguyên lãoConseil des Anciens  Hội đồng 5000Conseil des Cinq-Cents    1799–1802  Hiến pháp năm VIII  Sénat  Lập pháp việnCorps législatifCorps législatif  Hộ dân việnTribunat   1802–1804  Hiến pháp năm X Thượng việnSénat  Lập pháp việnCorps législatif  Hộ dân việnTribunat   1804–1814  Hiến pháp năm XII  Thượng việnSénat  Lập pháp việnCorps législatif    1814–1815  Hiến chương 1814  Viện Quý tộcChambre des pairs  Viện Đại biểuChambre des députés des départements    1815  Đạo luật bổ sung cho Hiến pháp Đế chế  Viện Quý tộcChambre des pairs  Viện Đại nghịChambre des représentants    1830–1848  Hiến chương 1830  Viện Quý tộcChambre des pairs  Viện Đại biểuChambre des députés des départements   1848–1852  Hiến pháp Pháp 1848      Quốc hộiAssemblée Nationale 1852–1870  Hiến pháp Pháp 1852  Thượng việnSénat  Lập pháp việnCorps législatif Hội đồng Nhà nướcConseil d'État  1871–1875       Quốc hộiAssemblée Nationale 1875–1940  Hiến pháp Pháp 1875  Thượng việnSénat  Viện Đại biểuChambre des députés des départements   Quốc hộiAssemblée Nationale  1940–1944  Hiến pháp Pháp 1940      1944–1946  Chính quyền lâm thời Cộng hòa Pháp      Quốc hộiAssemblée Nationale 1946–1958  Hiến pháp Pháp 1946  Hội đồng Cộng hòaConseil de la République  Quốc hộiAssemblée Nationale   Nghị viện  Từ 1958  Hiến pháp Pháp 1958  Thượng việnSénat  Quốc hộiAssemblée Nationale   Hội nghị Lập phápParlement réuni en Congrès 

Quyền hạn và chức năng
Nghị viện Pháp có quyền hạn và chức năng:
 Thông qua Luật do Chính phủ đệ trình hoặc do các viện thuộc Nghị viện đệ trình.
 Sửa đổi hoặc thu hồi Luật.
 Có quyền tuyên bố chiến tranh.
 Đưa ra tình trạng giới nghiêm sau khi bàn luận và thông qua tại Hội đồng Bộ trưởng.
 Giám sát công việc của Chính phủ.
 Bỏ phiếu bất tín nhiệm Chính phủ tại Hạ viện.
 Chất vấn thành viên Chính phủ. 
 Phê duyệt chính sách chung của Chính phủ tại Thượng viện.
Nghị viện
Bầu cử
Nghị viện được chia làm 2 viện gồm Hạ viện tức Quốc hội Pháp và Thượng viện.

Nghị sĩ Hạ viện Pháp được gọi là đại biểu Quốc hội Pháp. Đại biểu Quốc hội được bầu theo phổ thông đầu phiếu và thông qua 2 vòng bầu cử. Mỗi khu vực bầu cử được chia thành nhiều quận huyện với số dân trung bình khoảng 105600 cử tri. Mỗi đại biểu có thể giới thiệu người thay thế mình trong trường hợp có thể trở thành Bộ trưởng Chính phủ.

Nghị sĩ Thượng viện còn được gọi là Thượng nghị sĩ Pháp. Thượng nghị sĩ được bầu theo phố thông gián tiếp do các đại cử tri bầu. Đại cử tri bao gồm các thành viên Hội đồng vùng, tỉnh, Đại biểu Quốc hội. Nhiệm kỳ là 5 năm và mỗi 3 năm lại bầu lại 1/2 số thượng nghị sĩ.
Quyền miễn truy tố
Thành viên Nghị viện không thể bị truy tố, điều tra, bắt giữ, xét xử vì những ý kiến phát biểu khi thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình.Điều 26 Hiến pháp Pháp

Thành viên của Nghị viện chỉ bị áp dụng biện pháp bắt giữ hay biện pháp hạn chế tự do trong lĩnh vực hình sự khi có sự cho phép của Thường vụ Hạ viện hoặc Thường vụ Thượng viện nơi thành viên đó trực thuộc. Trong trường hợp phạm tội quả tang hoặc đã có bản án kết tội có hiệu lực pháp luật của Toà án thì không cần có sự cho phép này.

Biện pháp tạm giam, biện pháp hạn chế tự do hay truy tố đối với một thành viên của Nghị viện sẽ bị tạm đình chỉ trong thời gian Nghị viện họp nếu có yêu cầu từ một trong hai Viện này nơi người đó trực thuộc. Hạ viện hoặc Thượng viện sẽ đương nhiên họp phiên bổ sung để quyết định về việc áp dụng các quy định tại khoản trên.
Phiên họp
Nghị viện họp kỳ thường lệ bắt đầu vào ngày làm việc đầu tiên của tháng 10 và kết thúc vào ngày làm việc cuối cùng của tháng 6.

Nghị viện họp kỳ họp bất thường theo một chương trình nghị sự cụ thể, trên cơ sở có đề nghị của Thủ tướng hoặc của đa số thành viên của Hạ viện.

Trong trường hợp kỳ họp bất thường được tổ chức theo đề nghị của các thành viên của Hạ viện, thì kỳ họp sẽ phải bế mạc ngay khi Nghị viện đã thảo luận hết các vấn đề trong chương trình nghị sự đã xác định khi triệu tập kỳ họp bất thường và chậm nhất là sau 12 ngày kể từ ngày khai mạc.

Thủ tướng là người duy nhất có quyền yêu cầu triệu tập một kỳ họp mới của Nghị viện trong thời hạn một tháng kể từ khi kỳ họp bất thường bế mạc.

Ngoài các trường hợp Nghị viện họp đương nhiên, các kỳ họp bất thường khác đều phải được triệu tập, khai mạc và bế mạc theo quyết định của Tổng thống.

 Ghi chú 

Tham khảo

Thể loại:Quốc hội theo quốc gia
Thể loại:Cơ quan lập pháp lưỡng viện
Thể loại:Chính trị Pháp
Thể loại:Quốc hội Pháp
Thể loại:Quốc hội