Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam

Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam  là một chức vụ cao cấp trong Quân đội nhân dân Việt Nam, đứng thứ hai trong Bộ Tổng tham mưu sau Tổng tham mưu trưởng có chức trách giúp Tổng tham mưu trưởng tổ chức lực lượng, chỉ huy và điều hành các hoạt động quân sự quân đội.

Đảm nhận chức vụ Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam thường là một sĩ quan cao cấp mang hàm từ Thiếu tướng đến Thượng tướng. Căn cứ theo điều 25 được sửa đổi, bổ sung của Luật Sửa đổi, Bổ sung một số Điều của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, số 19/2008/QH12 ngày 03-06-2008 thì chức vụ Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm. Theo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân số 72/2014/QH13 của Quốc hội thông qua ngày 27/11/2014 thì Phó Tổng tham mưu trưởng có quân hàm Thượng tướng không được quá 03 người.

 Tiêu chuẩn chức danh 
Theo Quy định số 89-QĐ/TW ngày 19 tháng 12 năm 2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, tại Phụ lục 1, Mục II, Tiểu mục 3 và tại Điều 5, Điều 13 thì chức danh Phó Tổng Tham mưu trưởng có thời hạn giữ chức vụ là 5 năm và thuộc diện thẩm quyền Ban Bí thư quản lý, đánh giá, bố trí, giới thiệu ứng cử, chỉ định; quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng; điều động, luân chuyển, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cho thôi giữ chức, đình chỉ chức vụ; khen thưởng, kỷ luật.

Theo Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam sửa đổi, bổ sung năm 2014 tại Điều 15 thì chức vụ Phó Tổng Tham mưu trưởng có cấp bậc quân hàm cao nhất là Thượng tướng. Tại Điều 25, thẩm quyền quyết định đối với sĩ quan thì Thủ tướng Chính phủ có quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Tổng Tham mưu trưởng theo sự đề nghị của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Theo Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015, tại Điều 38 quy định số lượng Phó Tổng Tham mưu trưởng là không quá 05. Các đồng chí giữ chức vụ Phó Tổng Tham mưu trưởng giữ các chức danh bên Đảng đó là Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương.

Theo Quy định số 89-QĐ/TW ngày 4 tháng 8 năm 2017 và Quy định số 90-QĐ/TW ngày 4 tháng 8 năm 2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thì tiêu chuẩn chung của chức danh Phó Tổng Tham mưu trưởng bao gồmː

 Về chính trị tư tưởngː Trung thành với Tổ quốc, Đảng, Nhà nước. Lập trường bản lĩnh chính trị vững vàng.
 Về đạo đức, lối sốngː Mẫu mực, trung thực, khiêm tốn, chân thành, cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư.
 Về trình độː Tốt nghiệp đại học trở lên (chuyên về lĩnh vực quân sự) 
 Về năng lực và uy tínː Có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược; phương pháp làm việc khoa học; nhạy bén chính trị; có năng lực cụ thể hóa và lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện có hiệu quả. Là hạt nhân quy tụ được cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân tin tưởng, tín nhiệm cao.
 Sức khỏe, độ tuổi và kinh nghiệmː Đủ sức khỏe, đã kinh qua và hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ của chức danh lãnh đạo, quản lý chủ chốt cấp dưới trực tiếp ở đây; có nhiều kinh nghiệm thực tiễn. Theo quy định của Đảng, độ tuổi bổ nhiệm từ 30 tuổi và không quá 60 tuổi. 
 Về quân hàm: từ Thiếu tướng Quân đội hoặc Chuẩn Đô đốc trở lên. 

Theo Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 tại phần III, mục 2 có quy định cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp trên phải kinh qua vị trí chủ chốt cấp dưới. Cơ cấu tổ chức của Bộ Quốc phòng gồm có Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, các Quân khu, các Quân chủng, các Tổng cục, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, như vậy để được bổ nhiệm chức danh Phó Tổng Tham mưu trưởng thì phải kinh qua cấp dưới chủ chốt trực tiếp hay từng giữ các chức vụ đó là Tư lệnh Quân khu, Tư lệnh Quân đoàn, Tư lệnh Quân chủng, Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân chủng, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Tư lệnh Cảnh sát biển, Chủ nhiệm Tổng cục.

 Tiêu chuẩn riêng đối với mỗi vị trí Phó Tổng tham mưu trưởng 

 Phó Tổng tham mưu trưởng là Bí thư Đảng ủy cơ quan Bộ Tổng Tham mưu
 Từng giữ chức Tư lệnh Quân khu
 Cấp bậc quân hàm: Trung tướng hoặc Thượng tướng
 Phó Tổng tham mưu trưởng phụ trách Tác chiến, Cứu hộ, Cơ yếu
 Từng giữ chức Tư lệnh Quân khu
 Cấp bậc quân hàm: Trung tướng hoặc Thượng tướng 
 Phó Tổng tham mưu trưởng phụ trách Hải quân, Cảnh sát biển
 Từng giữ một trong hai chức vụ: Tư lệnh  hoặc  Phó Tư lệnh Quân chủng Hải quân , Tư lệnh Cảnh sát biển
 Cấp bậc quân hàm : Chuẩn Đô đốc , Trung tướng ( Phó đô đốc ) . Thượng tướng  hoặc  Đô đốc nếu kiêm Tư Lệnh Quân chủng Hải quân 
 Phó Tổng tham mưu trưởng phụ trách Phòng không - Không quân
 Từng giữ một trong các chức vụ: Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân, Phó Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân
 Cấp bậc quân hàm: Trung tướng PK - KQ hoặc Thượng tướng
 Phó Tổng tham mưu trưởng phụ trách Dân quân tự vệ, Quân lực
 Từng giữ một trong các chức vụ: Tư lệnh Quân khu, Tư lệnh Quân đoàn hoặc Cục trưởng
 Cấp bậc quân hàm: Trung tướng , Thượng tướng
 Phó Tổng tham mưu trưởng phụ trách Huấn luyện, Nhà trường
 Từng giữ chức Tư lệnh Quân khu
 Cấp bậc quân hàm: Trung tướng

 Phó Tổng tham mưu trưởng qua các thời kỳ 
Họ tênNăm sinh-năm mấtThời gianđảm nhiệmCấp bậctại nhiệmQuân chủngChức vụ cao nhấtGhi chúĐào Văn Trường
(1916-2017)1950-1954Đại táLục quânPhó tổng Tham mưu trưởng kiêm Cục trưởng Cục Tác chiến. Hoàng Văn Thái(1915-1986)1954-1966Trung tướng (1959)Thượng tướng (1974)Đại tướng (1980)Lục quânTổng tham mưu trưởng đầu tiên (1945-1953)Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (1975-1980)Huân chương Sao Vàng - Huân chương Hồ Chí MinhNguyễn Chánh(1914-1957)1954-1957Trung tướngLục quânHuân chương Sao vàngTrần Quý Hai(1913-1985)1955-1978Trung tướng (1974)Lục quânTrưởng ban Ban Cơ yếu Trung ương (1978-1985)Trần Văn Trà(1919-1996)1955-1962Trung tướng (1959)Thượng tướng (1974)Lục quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (1978-1982) Phó chủ tịch Hội cựu Chiến Binh Việt Nam (1992 -1996)Nguyễn Văn Vịnh(1918-1978)1959-1969Trung tướng (1959)Lục quânThứ trưởng Bộ Quốc phòngChủ nhiệm Ủy ban Thống nhất Trung ươngLê Trọng Tấn(1914-1986)1961-19691970-1979Đại tướng (1984)Lục quânTổng tham mưu trưởng (1978-1986)
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Lê Đức Anh(1920-2019)1963-1964Đại tá (1958)Đại tướng (1984)Lục quânChủ tịch nước (1992-1997)Đồng Sĩ Nguyên(1923-2019)1964-1965Đại táTrung tướng (1974)Lục quânPhó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (1986-1991)Vương Thừa Vũ(1910-1980)1964-1980Thiếu tướng (1954)Trung tướng (1974)Lục quânTrần Sâm(1918-2009)1965-19741975-1976Trung tướng (1974)Thượng tướng (1986)Lục quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (1982-1990)Phùng Thế Tài(1920-2014)1967-1987Trung tướng (1980)Thượng tướng (1986)Phòng không-Không quânCao Văn Khánh(1917-1980)1974-1980Thiếu tướng (1974)Trung tướng (1980)Lục quânLê Ngọc Hiền(1928-2006)1974-1975Thiếu tướng (1974)Trung tướng (1980)Thượng tướng (1986)Lục quânTrần Văn Quang(1917-2013)1974-1978Trung tướng (1974)Thượng tướng (1984)Lục quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (1981-1992)Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam (1992-2002)Giáp Văn Cương(1921-1990)1974-1977Thiếu tướng (1974)Đô đốc (1988)Hải quânTư lệnh Quân chủng Hải quân (1977-1990)Doãn Tuế(1917-1995)1978-1988Thiếu tướng (1974)Trung tướng (1984)Lục quânĐặng Kinh(1922-2019)1978-1988Thiếu tướng (1974)Trung tướng (1982)Lục quânNguyễn Thế Bôn(1926-2009)1982-1997Trung tướng (1984)Lục quânĐỗ Văn Đức(1925-2013)1982-1995Thiếu tướng (1980)Trung tướng (1986)Lục quânĐào Đình Luyện(1929-1999)1986-1989Trung tướng (1983)Thượng tướng (1988)Phòng không-Không quânTổng tham mưu trưởng (1991-1995)
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Chơn(1927-2015)1987-1994Thượng tướng (1988)Lục quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (1987-1994)Trần Hanh(1932-2024)1989-1996Trung tướng (1988)Phòng không-Không quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (1996-2000)Chủ tịch, Tổng thư ký Hội Cựu chiến binh Việt Nam (2007-2012)Nguyễn Thới Bưng(1927-2014)1989-1992Trung tướng (1988)Lục quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (1992-1997)Phạm Văn Trà(1935-)1993-1995Trung tướng (1995)Thượng tướng (1999)Đại tướng (2003)Lục quânTổng tham mưu trưởng (1995-1997)Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (1997-2006)Nguyễn Văn Rinh(1942-)1995-1998Trung tướng (1996)Thượng tướng (2004)Lục quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (1999-2007)Nguyễn Huy Hiệu(1947-)1995-1998Trung tướng (1995)Thượng tướng (2003)Lục quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (1998-2011)Đào Trọng Lịch(1939-1998)1997-1997Trung tướng (1998)Lục quânTổng tham mưu trưởng (1997-1998)
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Đỗ Trung Dương(1946-)1999-2006Trung tướng (1999)Lục quânLê Hải Anh(1945-2016)1998-2003Trung tướng (1999)Lục quânNguyễn Đăng Luyện(1947-)1998-2008Trung tướng (2004)Lục quânPhạm Hồng Lợi(1950-)2002-2010Trung tướng (2003)Lục quânNguyễn Đức Soát(1946-)2002-2008Trung tướng (1999)Phòng không-Không quânNguyễn Hữu Khảm(1950-)2002-2010Trung tướng (2004)Lục quânNguyễn Khắc Nghiên(1951-2010)2004-2006Trung tướng (2002)Thượng tướng (2007)Lục quânTổng tham mưu trưởng (2006-2010)
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Năng Nguyễn(1949-)2004-2009Trung tướng (2004)Lục quânHoàng Kỳ(1946-)2005-2008Trung tướng (2000)Lục quânTrần Quang Khuê(1950-)2008-2012Trung tướng (2008)Hải quânNguyễn Song Phi(1952-)2008-2012Trung tướng (2007)Lục quânPhạm Xuân Hùng(1953-)2008-2016Trung tướng (2006)Thượng tướng (2014)Lục quânNguyễn Quốc Khánh(1956-)2009-2016Trung tướng (2008)Lục quânNguyễn Văn Thành(1951-)2010-2011Trung tướng (2010)Lục quânNguyễn Trung Thu(1954-)2010-2014Trung tướng (2007)Lục quânVõ Văn Tuấn(1957-)2011-2017Trung tướng (2011)Thượng tướng (2016)Phòng không-Không quânPhan Văn Giang(1960-)2011-2014Trung tướng (2013)Thượng tướng (2017)Đại tướng (2021)Lục quânTổng tham mưu trưởng (2016-2021)
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam (2021-nay)Bế Xuân Trường(1957-)2014-2015Trung tướng (2011)Thượng tướng (2015)Lục quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (2015-2021)Phạm Ngọc Minh(1959-)2014-2019Phó Đô đốc (2012)Thượng tướng (2016)Hải quânLê Chiêm(1958-)2015-2015Trung tướng (2012)Thượng tướng (2016)Lục quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (2015-2021)Phạm Hồng Hương(1959-)2015-2019Trung tướng (2014)Thượng tướng (2018)Lục quânPhó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam (2021-nay)Nguyễn Phương Nam(1957-)2015-2021Thượng tướng (2016)Lục quânNgô Minh Tiến(1962-)2018-2022Trung tướng (2019)Thượng tướng (2022)Lục quânNguyễn Tân Cương(1966-)2018-2019Trung tướng (2016)Thượng tướng (2021)
Đại tướng 

(2024)Lục quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (2019-)
Tổng tham mưu trưởng (2021-)Phùng Sĩ Tấn(1966-)2019-nayTrung tướng (2019)
Thượng tướng (2022)Lục quânNguyễn Trọng Bình(1965-)2019-2025Chuẩn Đô đốc (2016)
Trung tướng (2020)Hải quânLê Huy Vịnh(1961-)2019-2020Trung tướng (2015)Thượng tướng (2020)Phòng không-Không quânThứ trưởng Bộ Quốc phòng (2020-2026)Nguyễn Văn Nghĩa(1964-)2019-2025Trung tướng (2019) Thượng tướng (2023)Lục quânHuỳnh Chiến Thắng(1965-)2020-2026Trung tướng (2019) Thượng tướng (2022)Lục quânỦy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Ủy viên Quân ủy Trung ươngPhạm Trường Sơn(1967-)2022-nayThiếu tướng (2019)
Trung tướng (2023)

Thượng tướng (2025)Phòng không-Không quânNguyễn Doãn Anh 
(1967-)2022-2024Trung tướng (2019)
Thượng tướng (2024)Lục quânỦy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Ủy viên Quân ủy Trung ương
Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa (2024-nay)Thái Đại Ngọc
(1966-)2025-2025Trung tướng (2020)
Thượng tướng (2025)Lục quânỦy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Ủy viên Quân ủy Trung ương
Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai (2025-nay)Nguyễn Quang Ngọc
(1968-)2025-2025Trung tướng (2021)
Thượng tướng (2025)Lục quânỦy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Ủy viên Quân ủy Trung ương
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (2025-nay)Nguyễn Bá Lực
(1972-)2025-nayThiếu tướng (2024)
Trung tướng (2025) Lục quânLê Quang Đạo
(1971-)2025-nayTrung tướng (2024)Cảnh sát biểnLê Văn Hướng
(1974-)2025-nayTrung tướng (2025)Lục quân

 Xem thêm 

 Bộ trưởng Bộ Quốc phòng
 Tổng tham mưu trưởng
 Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị

Chú thích

Tham khảo

Thể loại:Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam