Tăng (Tùy Châu)

Tăng () là một nước chư hầu họ Cơ thời kỳ Chiến Quốc nằm ở thành phố Tùy Châu tỉnh Hồ Bắc nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Hiện tại giới khảo cổ đã khai quật những bài minh văn và bốc từ khắc trên đồ đồng xanh có thể chứng minh được sự tồn tại của nước Tăng, mà trong văn hiến truyền đời chẳng tìm thấy những ghi chép có liên quan đến quốc gia này.

Bí ẩn nước Tăng
Do trong sử liệu chẳng có ghi chép nào về quốc gia này, khiến cho mối quan hệ giữa nước Tăng (曾) này với nước Tăng (鄫) thời Xuân Thu, và mối quan hệ với nước Tùy (随) được gọi là "bí ẩn nước Tăng, Tùy" (曾随之謎) hay "bí ẩn nước Tăng" (曾國之謎). Giới học giả hiện nay hầu hết đều có ba loại quan điểm như sau: 
Tăng và Tùy là cùng một nước, chỉ khác biệt về tên gọi, các học giả Lý Học Cần, Thạch Tuyền, Hoàng Phượng Xuân đều theo quan điểm này.Bí ẩn nước Tăng (曾國之謎) của Lý Học Cần (李學勤), Quang Minh nhật báo (光明日報) số ra ngày 4 tháng 10 năm 1979 và phụ trang Văn vật với khảo cổ (文物與考古) số 92 đều có phát biểu.Thạch Tuyền (石泉), Bước đầu tìm kiếm về khu vực nước Tăng - Tùy thời cổ đại (古代曾國──隨國地望初探), Vũ Hán Đại học học báo (武漢大學學報) số đầu tiên. Hoàng Phượng Xuân còn căn cứ vào minh văn trên dàn chuông đào được ở khu mộ Tháp Văn Phong tại Tùy Châu, cho thấy rõ thủy tổ của nước Tăng chính là con của Chu Văn vương tên Nam Cung Quát, tức là Nhiễm Quý Tái,Hoàng Phượng Xuân (黄鳳春) nói về chữ Nam công trong kim văn thời Tây Chu - thêm bài luận về khu mộ nước Tăng thời Tây Chu ở Hiệp Gia Sơn Tùy Châu đăng trên Giang Hán khảo cổ (江漢考古) số thứ hai năm 2014 Hoàng Phượng Xuân cũng cho biết trong cuộc chiến tranh Ngô-Sở vào năm 506 TCN, theo minh văn dàn chuông là ba nước Ngô, Sở, Tăng mà tài liệu lại ghi chép là ba nước Ngô, Sở, Tùy, "Tăng tức là Tùy, không khỏi lo lắng". 
Tăng và Tùy là hai nước khác nhau, nước Tăng vào thời Xuân Thu đã diệt nước Tùy rồi dời đô qua đất Tùy, nước Tăng theo như văn hiến ghi chép chính là nước Tùy thời Xuân Thu, Nhâm Vĩ theo quan điểm này.Nhâm Vĩ (任伟), Tây Chu phong quốc khảo nghi (西周封國考疑) 
Tăng và Tùy là hai nước khác nhau và cùng tồn tại song song, Dương Khoan và Tiền Lâm Thư theo quan điểm này.Xem thêm bài Giải thích bí ẩn nước Tăng (曾國之謎解釋) của Dương Khoan (楊寬) và Tiền Lâm Thư (錢林書), Phục Đán học báo (復旦學報) số thứ ba năm 1980.

Vua nước Tăng
 Thụy hiệu  Họ tên  Thời gian tại vị  Thân phận và ghi chúTăng hầu KhángCơ Khángđầu thời Tây Chucon Nam Cung Quát, cháu Chu Văn vươngTăng hầu GiánCơ Giánđầu thời Tây Chu Tăng hầu DưCơ Dưđầu thời Tây Chuđời sau chưa rõTăng bá VănNgô Trấn Phong (吳鎮鋒), Kim văn nhân danh hối biên (金文人名匯編), Trung Hoa thư cục (中華書局) bản in lần 1 tháng 8 năm 2006, trang 327Cơ Vănthời Chu Tuyên vươngTăng bá MụcCơ Mụcthời Chu U vươngTăng hầu KhảCơ Khảđầu thời Chu Bình vươngTăng bá Tùng SủngCơ Tùng Sủngcuối thời Chu Bình vươngTăng bá TấtCơ Tấtthời Chu Hoàn vươngTăng hầu Mã BạchNgô Trấn Phong (吳鎮鋒), Kim văn nhân danh hối biên (金文人名匯編), Trung Hoa Thư Cục (中華書局) bản in lần 1 tháng 8 năm 2006, trang 328Cơ Mã Bạchthời Chu Trang vươngTăng Mục hầuÂn Chu kim văn tập thành (殷周金文集成), số 11365, 11309; Ngô Trấn Phong (吳鎮鋒), Kim văn nhân danh hối biên (金文人名匯編), Trung Hoa thư cục (中華書局) bản in lần 1 tháng 8 năm 2006, trang 397 thời Chu Ly vươngTăng hầu thời Chu Huệ Vươnghội minh cùng Sở Thành vương đời sau không rõTăng hầu DữCơ Dữđầu thời Chu Kính vươngTăng hầu MậuCơ Mậucuối thời Chu Kính vươngTăng hầu ẤtCơ Ất477 TCN - 433 TCNkhảo cổ học xác định niên đạiTăng hầu BínhCơ Bínhthời Chu Khảo vươngTăng hầu ThỉCơ Thỉthời Chu Uy Liệt vươngđời sau chưa rõ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tài liệu khai quật nói về nước Tăng chia làm ba loại 

Thể loại:Nhà Chu
Thể loại:Các nước chư hầu Trung Quốc cổ đại
Thể loại:Lịch sử Hồ Bắc