Nguyễn Danh Đới

Nguyễn Danh Đới tự Điền Hải (tháng 9 năm 1905 – tháng 8 năm 1943) là nhà cách mạng Việt Nam, Đảng viên Đảng Cộng sản Việt nam, Tỉnh ủy viên Tỉnh ủy Thái Bình.

Ông quê xã Vũ Trung, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, nhưng sinh tại xã Đông Trang. Ông nội là nghĩa sĩ Văn Thân, từng cầm quân chống Pháp ở Nam Định năm 1883. Cha ông là Đảng viên Việt Nam Quang phục hội, hi sinh năm 1913. Ông từng học ở trường Thành chung Nam Định. Trong thời gian học, ông kết bạn với Đặng Xuân Khu, Nguyễn Đức Cảnh, Nguyễn Văn Năng, v.v.. và cùng trao đổi về cảnh mất nước, bàn luận về chính sự.

Ông tham gia vận động để tang cho Phan Chu Trinh năm 1926. Mùa hè năm 1926, sang Quảng Châu dự lớp huấn luyện cách mạng được tổ chức bởi Nguyễn Ái Quốc và tham gia Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội ngay sau khoá học. Cuối năm 1926, ông về Hà Nội hoạt động trong Kỳ bộ Thanh niên Bắc Kỳ. Tháng 6 năm 1927, Tỉnh bộ Việt Nam Cách mạng thanh niên đầu tiên của Hà Nội được thành lập, gồm có ông cùng Mai Lập Đôn và Nguyễn Phong Sắc. Nguyễn Danh Đới được bầu làm Bí thư Kỳ bộ Bắc Kỳ kiêm Bí thư Tỉnh bộ Cách mạng Thanh niên Hà Nội.

Tháng 2 năm 1929, ông bị địch bắt tại quê, bị xử tù 5 năm, đày ra Côn Đảo. Tại đây, ông được tiếp xúc với các đồng chí Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Văn Cừ, Hà Huy Giáp, Bùi Lâm. Thời gian này, ông cũng vận động một số đảng viên Quốc dân Đảng ngả theo Đảng cộng sản. Cuối năm 1932, ông trở về Thái Bình, tham gia Tỉnh ủy.

Thời kỳ Mặt trận Dân chủ, Nguyễn Danh Đới tích cực hoạt động trên nhiều lĩnh vực, dịch các loại sách lý luận cách mạng, tham gia nhiều hình thức đấu tranh công khai. Tên ông xuất hiện nhiều trên các tờ báo xuất bản ở Hà Nội và Thái Bình như LeTravail, Rassemblement. Trong cuộc vận động bầu cử Viện Dân biểu Bắc Kỳ năm 1938, Nguyễn Danh Đới, Nguyễn Văn Năng, Bùi Đăng Chi, Trần Cung v.v.. đều ở trong ban lãnh đạo đấu tranh.

Tháng 6 năm 1940, Nguyễn Danh Đới lại bị bắt đưa đi căng Bắc Mê (Hà Giang), rồi các nhà lao Phú Thọ, Thái Nguyên. Kẻ thù hèn hạ đã tiêm thuốc độc làm cho ông trở thành phế nhân và chết trong lao tù vào tháng 8 năm 1943.

Con trai thứ hai của ông là Nghệ sĩ nhân dân Trung Kiên, cựu Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin.

Tại phường Trần Lãm, Thành phố Thái Bình có tên đường Nguyễn Danh Đới.

 Tham khảo 

Thể loại:Nhà cách mạng Việt Nam
Thể loại:Người Thái Bình