Hoàn Nghĩ

Hoàn Nghĩ (chữ Hán: 桓齮; ? – 227 TCN) là tướng lĩnh nước Tần cuối thời kỳ Chiến Quốc.

Binh nghiệp
Năm 237 TCN, Hoàn Nghĩ được phong làm tướng quân. Năm sau ông cùng Vương Tiễn, Dương Đoan Hòa cầm quân đánh nước Triệu, chiếm được chín thành huyện Nghiệp. Năm 234 TCN, Hoàn Nghĩ đánh ấp Bình Dương của nước Triệu, giết tướng Triệu là Hỗ Triếp và chém đầu mười vạn quân địch. Năm 233 TCN, Hoàn Nghĩ dẫn binh từ Thượng Đảng vượt qua núi Thái Hành tiến đánh Xích Lệ, Nghi AnNay là phía đông nam Thạch Gia Trang của Triệu, giao chiến với Lý Mục tại Phì HạĐông bắc Nghi An nhưng bị Lý Mục dùng kế ly gián nên đại bại, 10 vạn quân Tần bị truy đuổi và tiêu diệt gần như toàn bộ.

Tung tích của Hoàn Nghĩ sau đó ra sao không rõ.

 Mối liên hệ với Phàn Ô Kỳ 
Theo thuyết của Dương Khoan trong Chiến Quốc sử thì sau khi bại trận, Hoàn Nghĩ sợ bị xử tội bèn trốn sang nước Yên, đổi tên thành Phàn Ô Kỳ,Chiến Quốc sách nói là thất bại bị quân Triệu giết chết, Tư Mã Quang trong Tư trị thông giám lại ghi là: Quân Tần đại bại, Hoàn Nghĩ trốn về cũng có thuyết nói ông trở về Hàm Dương thì bị Tần vương cách chức, giáng làm thứ dân, ít lâu sau mất vào năm 227 TCN.

Liên quan đến việc Phàn Ô Kỳ làm phản bỏ trốn sang nước Yên, khiến Tần vương Chính nổi cơn thịnh nộ, bèn treo thưởng "ai lấy được đầu Phàn tướng quân thì sẽ được thưởng ngàn lạng vàng, ấp vạn hộ". Khi Thái tử Đan nước Yên phái Kinh Kha mưu sát Tần vương, Kinh Kha thỉnh cầu lấy thủ cấp của ông với địa đồ đất Đốc CươngNay là khu vực huyện Trác tỉnh Hà Bắc làm lễ vật dâng lên Tần vương, nhân cơ hội mà hành thích. Phàn Ô Kỳ sau khi biết được, bèn tự sát mà chết.

 Trong văn hóa 
Trong bộ manga Kingdom của Hara Yasuhisa, do chữ Nghĩ (齮) không phổ biến tại Nhật Bản nên tên của nhân vật dựa trên Hoàn Nghĩ được đổi thành Hoàn Kỵ (桓騎).

 Chú thích 

 Tham khảo 
Dương Khoan, Chiến Quốc sử 
Tư Mã Quang, Tư trị thông giám
Chiến Quốc sách – Tần sách, Triệu sách 
Sử ký Tư Mã Thiên – Tần Thủy Hoàng bản kỷ, Triệu thế gia, Liêm Pha - Lạn Tương Như liệt truyện 

Thể loại:Năm sinh không rõ
Thể loại:Mất năm 227 TCN
Thể loại:Mất thập niên 220 TCN
Thể loại:Nhân vật quân sự nhà Tần
Thể loại:Nhân vật quân sự Chiến Quốc