Danh sách cuộc nhường ngôi trong lịch sử Trung Quốc và Mông Cổ

Dưới đây là danh sách ghi nhận về những cuộc nhường ngôi trong lịch sử Trung Quốc:
Tự nguyện nhường ngôi
Nhường ngôi nhưng vẫn giữ quyền nhiếp chính
 Năm 299 TCN, Triệu Vũ Linh Vương Triệu Ung nhường ngôi cho con thứ là Huệ Văn Vương Triệu Hà rồi lui về cung Sa Khâu tự xưng là Triệu Chủ Phụ,Chiến Quốc sách, quyển 19 do Triệu Hà lúc đó mới 11 tuổi nên ông vẫn là người nắm quyền nhiếp chính. Vũ Linh Vương an dưỡng ở đây được 5 năm thì bị công tử Thành và Lý Đoái đem quân bao vây tới mấy tháng và chết đói trong đó, hưởng dương 45 tuổi.Đế vương chi tử, chết đói cung Sa KhâuTriệu quốc sử cảo, Vũ Linh Vương Nguyên nhân binh biến này là do con trưởng của ông là An Dương quân Triệu Chương không phục Huệ Văn vương mà định làm loạn, Vũ Linh Vương thương con định đem giang san chia làm đôi cho mỗi người một nửa, nhưng chưa kịp thực hiện thì Triệu Chương đã bị những người thân tín của Huệ Văn vương là công tử Thành và Lý Đoái sát hại,Toàn thượng cổ tam đại văn, Triệu Vũ Linh Vương bởi sợ bị trách tội nên họ nhân đà đưa quân vây hãm cung Sa Khâu mới xảy ra cơ sự như vậySử ký, quyển 43Các đời đế vương Trung Quốc, Triệu Vũ Linh Vương
 Năm 471, Bắc Ngụy Hiến Văn Đế Thác Bạt Hoằng truyền ngôi cho Thái tử Thác Bạc Hoành (lúc đó mới 4 tuổi) để lui về làm Thái thượng hoàng,Thông giám, quyển 133 chuyên tâm nghiên cứu triết học,Bắc sử quyển 2 và 13Trung Hoa nhân, Ngụy Hiến Văn Đế Thác Bạt HoằngNgụy Tấn Nam Bắc triều sử, chương 7 tuy nhiên do Thái tử còn quá nhỏ nên ông vẫn giữ quyền nhiếp chính. Năm 476, Thác Bạt Hoằng bị mẹ kế là Phùng Thái hậu (vốn có tư thù vì trước đây nhà vua giết hại nhân tình của bà) ngầm sai người đánh thuốc độc hạ sát tại điện Vĩnh An trong cung Bình Thành, khi đó ông vừa tròn 23 tuổi.Ngụy thư quyển 6 và 13Thái bình ngự lãm, quyển 103Thương Thánh, sđd, mục Bắc Ngụy Hiến Văn ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Bắc Ngụy Hiến Văn ĐếTam thập quốc xuân thu, quyển 30 mục Hiến Văn ĐếKể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều, mục 37Đặng Huy Phúc, sđd, mục Bắc Ngụy Hiến Văn Đế
 Năm 565, Bắc Tề Vũ Thành Đế Cao Trạm sau thời gian tại vị gây ra không ít những điều dị nghị trong chốn hậu cung,Bắc Tề chí, Vũ Thành ĐếTrung Hoa nhân, Tề Vũ Thành Đế Cao TrạmĐặng Huy Phúc, sđd, mục Bắc Tề Vũ Thành Đế ông đã nghe lời khuyên của viên quan Ty Thiên Giám quyết định nhường ngôi cho Thái tử Cao Vĩ (lúc đó mới 8 tuổi) rồi lui về làm Thái thượng hoàng nhưng vẫn giữ quyền nhiếp chính.Bắc Tề thư, quyển 7Bắc sử, quyển 8Thông giám, quyển 169Đời tư các vị hoàng đế, Hậu Chủ Bắc Tề Cao Vĩ Cao Trạm giữ ngôi vị này được 5 năm thì qua đời, hưởng dương 33 tuổiThương Thánh, sđd, mục Bắc Tề Vũ Thành ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Tề Vũ Thành ĐếKể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều, mục 51
 Năm 579, Bắc Chu Tuyên Đế Vũ Văn Uân nhường ngôi cho thái tử Vũ Văn Xiển (lúc đó mới 6 tuổi). Tuy ông tự xưng là Thiên Nguyên hoàng đế nhưng vẫn trực tiếp điều hành chính trị,Chu thư, quyển 7Thái bình ngự lãm, quyển 105Đặng Huy Phúc, sđd, mục Bắc Chu Tuyên Đế ở ngôi vị này được 1 năm thì lâm bệnh chết khi đang định mở cuộc hành quân lớn tiến xuống phương nam để đánh nhà Trần (Đại Việt), hưởng dương 22 tuổi.Bắc sử, quyển 10Thương Thánh, sđd, mục Bắc Chu Tuyên ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Bắc Chu Tuyên ĐếTrung Hoa nhân, Chu Tuyên Đế Vũ Văn Uân
 Năm 1796, Thanh Cao Tông Hoằng Lịch sau 60 năm trị vì cảm thấy mình đã già yếu, hơn nữa ông cũng không muốn vượt quá thời gian tại vị của nội tổ Khang Hi nên đã xuống chiếu nhường ngôi cho Thái tử Ngung Diễm,Thanh sử cảo, quyển 15Đặng Huy Phúc, sđd, mục Thanh Cao Tông ông lui về làm Thái thượng hoàng nhưng vẫn trực tiếp phán quyết công việc triều chính được 3 năm thì lâm bệnh qua đời, hưởng thọ 89 tuổi.Thanh thực lục, Hoàng đế 169 - Cao Tông quyển 1500Thương Thánh, sđd, mục Thanh Cao TôngCác đời đế vương Trung Hoa, Thanh Cao TôngLê Giảng, sđd, tr.331-332Trung Quốc lịch sử giảng đường, quyển 5

Nhường ngôi bởi ốm đau bệnh tật
 Mùa hè năm 581 TCN, Tấn Cảnh công Cơ Cứ ốm nặng trong lúc đang cử binh tấn công nước Trịnh.Phương Triều Huy, sđd, quyển 2 mục Tấn Cảnh Công Ông quyết định lập thế tử Thọ Mạn lên nối ngôi, tức là Tấn Lệ công.Sử ký, Tấn thế giaXuân Thu sử, chương 11 Hơn 1 tháng sau, Tấn Cảnh công qua đời.Tả truyện, Thành Công thập niênTấn quốc sử cương yếu, Chương 6 phần 4Quốc ngữ, quyển 12 Tấn ngữ 6
 Năm 399, Hậu Lương Thái Tổ Lã Quang trong lúc ốm nặng đã xuống chiếu thiện nhượng cho con trai thứ là Lã Thiệu rồi tự xưng là Thái thượng hoàng.Thập lục quốc Xuân Thu, quyển 10Tấn thư, quyển 122Thông giám, quyển 111Tam thập quốc xuân thu, quyển 13Trung Hoa nhân, Hậu Lương Thái Tổ Lã QuangĐặng Huy Phúc, sđd, mục Hậu Lương Ý Vũ Đế Tuy nhiên, việc nhường ngôi này vừa diễn ra được vài ngày thì Lã Quang băng hà, thọ 64 tuổi.Thương Thánh, sđd, mục Hậu Lương Thái Tổ Lã QuangCác đời đế vương Trung Quốc, Hậu Lương Ý Vũ Đế Hậu Lương Ẩn vương sợ thế lực của anh trưởng là Lã Toản có ý nhường ngôi nhưng ông này không nghe,Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử, chương 4 ngày hôm sau đích thân Lã Toản đưa quân bao vây cấm cung, Lã Thiệu phải bỏ chạy rồi tự sát.Ngụy thư, quyển 95Trung Quốc lịch sử giảng đường 3 - Ngũ Hồ thập lục quốcTrung Quốc đích lịch sử 5, chương 2 mục 1

Nhường ngôi để xuất gia tu hành
 Năm 1026, Đại Lý Bỉnh Nghĩa Đế Đoàn Tố Long sau khi giữ ngôi vị được 4 năm thì tuyên bố thiện nhượng cho anh con bác ruột là Đoàn Tố Chân rồi lên núi ở ẩn cạo đầu làm sư,Đại Lý quốc sử, Bỉnh Nghĩa Đế mở đầu truyền thống "thiện vị vi tăng" của hoàng gia Đại Lý.Nam Chiếu dã sử, sđd, Tố Long
 Năm 1041, Đại Lý Thánh Đức Đế Đoàn Tố Chân sau thời gian tại vị 15 năm,Đại Lý quốc sử, Thánh Đức Đế do đam mê Phật pháp nên thiện nhượng ngôi vị cho cho cháu nội là Đoàn Tố Hưng rồi lên chùa niệm Phật cầu kinh lánh xa trần thế.Nam Chiếu dã sử, sđd, Tố Chân
 Năm 1108, Đại Lý Trung Tông Đoàn Chính Thuần sau 12 năm tại vị đã truyền ngôi cho con là Đoàn Chính Nghiêm rồi xuất gia làm hòa thượng theo Phật giáo Mật tông.Đại Lý quốc sử, Trung Tông Văn An ĐếNam Chiếu dã sử, sđd, Chính Thuần
 Năm 1147, Đại Lý Hiến Tông Đoàn Chính Nghiêm sau 39 năm trị vì đất nước đã truyền ngôi cho con là Đoàn Chính Hưng rồi xuống tóc đi tu.Đại Lý quốc sử, Hiến Tông Tuyên Nhân ĐếNam Chiếu dã sử, sđd, Chính Nghiêm
 Năm 1171, Đại Lý Cảnh Tông Đoàn Chính Hưng sau 24 năm ngự trị đất nước đã nhường lại ngôi báu cho con là Đoàn Trí Hưng rồi xuất gia tu hành.Đại Lý quốc sử, Cảnh Tông Chính Khang ĐếNam Chiếu dã sử, sđd, Chính Hưng
 Năm 1199, Đại Lý Tuyên Tông Đoàn Trí Hưng sau 28 năm ngồi trên ngai vàng đã từ nhiệm và trao lại cho con là Đoàn Trí Liêm rồi lui về hậu cung trở thành 1 cư sĩ tại gia.Đại Lý quốc sử, Tuyên Tông Công Cực ĐếNam Chiếu dã sử, sđd, Trí Hưng
 Năm 1205, Đại Lý Anh Tông Đoàn Trí Liêm là người rất sùng bái Phật giáo do vậy ở ngôi chỉ 4 năm đã thiện nhượng cho em mình là Đoàn Trí Tường,Đồng Tước lịch sử cương, Hanh Thiên Đế sau đó thoái ẩn để có thì giờ nghiên cứu những tinh hoa Phật pháp mà trong thời gian tại vị ông đã cử người sang nhà Tống thỉnh về được 1465 quyển Đại Tạng kinh.Đại Lý quốc sử, Anh Tông Hanh Thiên ĐếNam Chiếu dã sử, sđd, Trí Liêm
 Năm 1238, Đại Lý Thần Tông Đoàn Trí Tường làm vua được 33 năm rồi do sùng bái Phật giáo mà xuống tóc tu hành nhượng lại ngôi vị quân chủ cho Thái tử Đoàn Tường Hưng.Đại Lý quốc sử, Thần TôngNam Chiếu dã sử, sđd, Trí Tường

Nhường ngôi do tác động từ ngoại cảnh
Đầu thời Xuân Thu ở Trung Nguyên, quân chủ nước Thục là Đỗ Vũ nhân nhà Chu suy yếu đã tự xưng đế hiệu, đó chính là Thục Vọng Đế. Bấy giờ, nước Thục xảy lũ lụt trầm trọng, Vọng Đế truyền mệnh cho tướng quốc Biết Linh chịu trách nhiệm trị thủy. Trong thời gian đó, Vọng Đế thông dâm với phu nhân của tướng quốc.Thục Vương bản kỷ, đoạn viết về Thục Vọng Đế Đỗ Vũ Vì việc ấy, Vọng Đế cảm thấy áy náy nên sau khi Biết Linh trị thủy thành công đã bắt chước cách làm của Nghiêu Thuấn ngày trước đem ngôi báu nhường cho vị tướng quốc này,Trần Phương Hồ, sđd, trang 358 ông dời đến vùng núi phía Tây ẩn cư rồi qua đời ở đó, không rõ thọ bao nhiêu tuổi.Hoa Dương quốc chí, quyển 3 phần 2 Có thuyết khác nói rằng, khi Biết Linh hay chuyện đã tương kế tựu kế xui vợ bảo Đỗ Vũ nhường ngôi cho mình rồi sẽ đi ra ngoài ở cùng ông, Đỗ Vũ cả tin làm theo nhưng không ngờ bị mắc lừa,Truyện Kiều tập chú, sđd, trang 393 do đó nhường ngôi được ít lâu thì hối hận mưu đồ phục bích, nhưng khởi sự bất thành nên uất quá mà chết.Thái Bình hoàn vũ ký, quyển 76Nguyễn Tử Quang, sđd, trang 367 Linh hồn hóa thành giống chim suốt ngày chỉ kêu "quốc, quốc", người ta gọi đó là chim quốc và nói đấy là Vọng Đế nhớ nước nên mới phát ra tiếng kêu như thếTiêu Bình, sđd, Chương 4 phần 8
 Năm 317 TCN, Yên vương Cơ Khoái nhường ngôi cho tướng quốc Tử Chi để lãnh đạo cải cách. Nguyên nhân dẫn đến sự việc này bắt nguồn từ việc kinh tế nước Yên suy nhược, tướng quốc Tử Chi nắm quyền chỉ huy cải cách đạt được những hiệu quả nhất định.Chiến Quốc sử, chương 7Trung Quốc lịch sử giảng đường 2 Chiến Quốc Sau một thời gian, Yên vương Khoái nhận thấy mình tuổi đã cao, lại cho rằng tài năng của mình không bằng Tử Chi, và nghe theo lời khuyên của Lộc Mao Thọ, quyết định nhường ngôi vua cho Tử Chi để người này toàn quyền lãnh đạo. Ông bắt chước cách làm của Nghiêu Thuấn ngày trước, làm lễ trao ấn, nhường ngôi vua cho Tử Chi rất long trọng.Yên quốc sử cảo, sđd, phần Thiện nhượng sự kiệnCác đời đế vương Trung Quốc, Yên vương Khoái Tử Chi nhận ngôi vua của Yên Khoái, từ đó cai trị nước Yên. Người nước Yên phản đối Tử Chi nên năm 312 TCN bùng phát bạo động, Tề Tuyên Vương nhân cơ hội sai đại tướng Khuông Chương đem quân tấn công thẳng vào kinh đô giết chết Yên vương Khoái, không rõ dương thọ bao nhiêu.Yên quốc giản sử, Chương 2 phần 3 Tử Chi bỏ trốn cũng bị quân Tề bắt giết sau đó ít lâu, người nước Yên lập Thái tử Bình làm vua mới.Sử ký, quyển 34Chiến Quốc sách, quyển 29
 Năm 576, trong bối cảnh tình hình đất nước bị quân Bắc Chu công hãm kinh thành thế mạnh như vũ bão.Bắc Tề thư, quyển 8 Sau thất bại ở Cao Lương Kiều, Bắc Tề Hậu Chủ Cao Vĩ trên đường rút lui đã trao lại ngai vàng cho Thái tử Cao Hằng,Bắc Tề chí, Hậu ChủTrung Hoa nhân, Tề Hậu Chủ Cao Vĩ về đến Nghiệp Thành ông chính thức được Cao Hằng tôn làm Thái thượng hoàng.Thông giám, quyển 172Thương Thánh, sđd, mục Bắc Tề Hậu ChủCác đời đế vương Trung Quốc, Tề Hậu ChủKể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc triều, mục 53Đặng Huy Phúc, sđd, mục Bắc Tề Hậu Chủ
 Năm 626, sau Sự biến Huyền Vũ môn không lâu, do e ngại tiếp tục có sự nội loạn trong dòng tộc, Đường Cao Tổ Lý Uyên đã quyết định nhường ngôi cho con thứ là Lý Thế Dân - người đã trực tiếp sát hại anh và em trai mình.Đế vương trị quốc sách, sđd, trang 128Bộ thông sử Thế giới vạn năm, sđd, trang 1207Mĩ nhân kế - cạm bẫy mê người, sđd, trang 51Kể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 28Tùy Đường Ngũ Đại sử, chương 2Huyền Cơ, sđd, mục Đường Thái Tông Lý Thế DânTuỳ Đường sử, phần nhà ĐườngLê Thành Lân, sđd, trang 427 Ông lui về làm Thái thượng hoàng được 10 năm thì mất, thọ 69 tuổi.Thông giám, quyển 191Thái bình ngự lãm, quyển 108Các đời đế vương Trung Quốc, Đường Cao TổLê Giảng, sđd, trang 153Kiếm Kiều Trung Quốc Tùy Đường sử, chương 3 mục 6Trung Quốc lịch sử giảng đường 3 - nhà Đường
 Năm 649, Bạch vương Trương Nhạc Tiến Cầu nhường ngôi cho đệ nhất đại chiếu của Mông Xá Chiếu là Mông Tế Nô La.Nam Chiếu dã sử, Tế Nô La 
 Năm 712, Đường Duệ Tông Lý Đán, do e ngại thế lực của em gái là Thái Bình công chúa, sợ sẽ làm một Võ Tắc Thiên thứ hai đồng thời kết hợp với sự thỉnh cầu của quần thần đã nhường ngôi cho Thái tử Lý Long Cơ.Cựu Đường thư, quyển 7Bộ thông sử Thế giới vạn năm, sđd, trang 1209 Ông được Đường Huyền Tông tôn làm Thái thượng hoàng, nhưng trên thực tế, còn tiếp tục ra chỉ lệnh có ảnh hưởng và tác động lớn hơn của Huyền Tông cho tới năm 713.Trung Hoa nhân, Đường Duệ Tông Lý ĐánĐặng Huy Phúc, sđd, mục Đường Duệ TôngHuyền Cơ, sđd, mục Đường Huyền Tông Lý Long Cơ Chính thức nhường ngôi cho con trai vào ngày 30 tháng 7 năm đó, giữ ngôi vị được 5 năm thì mất, thọ 54 tuổi.Thương Thánh, sđd, mục Đường Duệ TôngCác đời đế vương Trung Quốc, Đường Duệ TôngKể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 43
 Năm 1126, Tống Huy Tông Triệu Cát trong tình hình quân Kim trên đà nam tiến rất mạnh được quần thần kiến nghị nên quyết định nhường ngôi cho Thái tử Triệu Hoàn,100 sự kiện Trung Quốc, sự kiện 59Lê Thành Lân, sđd, trang 440 còn mình lui về cung Long Đức xưng là Giáo chủ Đạo quân Thái thượng hoàng đế.Tống sử, quyển 22 Tuy nhiên, chỉ được 2 năm thì quân Kim tấn công vào cung điện bắt sống cả hai cha con, phế trừ ngôi vị.Trung Quốc nhân sử cương, Chương 25  phần 4 Quân Kim ép quần thần nhà Tống phải công nhận Thái tể Trương Bang Xương làm Hoàng đế với quốc hiệu Sở.Mỹ nhân kế - cạm bẫy mê người, sđd, trang 115-117 Triệu Cát cùng Triệu Hoàn bị quân Kim đưa về Bắc, ông sống đời bị đày ở đó thêm 8 năm nữa thì chết, thọ 54 tuổi.Tục thông giám, quyển 95Thương Thánh, sđd, mục Tống Huy TôngCác đời đế vương Trung Quốc, Tống Huy TôngLê Giảng, sđd, trang 236-239Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tống Huy TôngTrung Quốc lịch sử giảng đường 4 - Bắc TốngTống sử (hiện đại) - chương 10
 Năm 1189, hai năm sau cái chết của Thượng hoàng Cao Tông,Trung Hoa nhân, Tống Hiếu Tông Triệu Thận Tống Hiếu Tông Triệu Thận do mất lòng tin vào việc trị lý quốc gia nên đã nhường ngôi cho con thứ 3 là Triệu Đôn,Tục thông giám, quyển 151Mĩ nhân kế - cạm bẫy mê người, sđd, trang 162Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tống Hiếu Tông ông lui về làm Thái thượng hoàng ở cung Trùng Hoa gọi đây là Thọ hoàng thánh địa, được 6 năm thì chết, hưởng thọ 68 tuổi.Tống sử, quyển 35Thương Thánh, sđd, mục Tống Hiếu TôngCác đời đế vương Trung Quốc, Tống Hiếu TôngTống sử (hiện đại) - chương 12
 Năm 1234, Kim Ai Tông Hoàn Nhan Thủ Tự thất thế trước sức công phá của vó ngựa Mông Cổ,Trung Hoa nhân, Kim Ai Tông Hoàn Nhan Thủ Tự vì không muốn chứng kiến đất nước bị đoạn tuyệt trong tay mình nên thoái vị nhường ngôi cho hậu duệ dòng thứ của Kim Thái Tổ là Đông diện nguyên soái Hoàn Nhan Thừa Lân.Kim sử, quyển 18Đặng Huy Phúc, sđd, trang 387 Khi nghi thức chuyển giao quyền lực vừa xong thì quân Mông Cổ tràn vào thành, Ai Tông thắt cổ tự vẫn, hưởng dương 37 tuổi.Đại Kim quốc chí, quyển 26 Về phần Mạt Đế, với cương vị đương kim thiên tử đã chỉ huy binh lính chiến đấu tới cùng rồi cũng bị giết chết trong đám loạn quân.Tục thông giám, quyển 167Thương Thánh, sđd, mục Kim Ai TôngCác đời đế vương Trung Quốc, Kim Ai TôngTrung Quốc nhân sử cương, Chương 26  phần 4Trung Quốc lịch sử giảng đường 4 - nhà KimLiêu Kim Tây Hạ sử, Thượng biên chương 6Liêu Tây Hạ Kim Nguyên sử, chương 3
 Tháng 2 năm 1329, Nguyên Văn Tông Tugh Temür làm lễ thoái vị trao Ngọc tỷ truyền quốc cho anh là Chu vương Kuśala khi vị thân vương này vừa ở Mạc Hoa về tới Đại Đô,Nguyên sử, quyển 32Lê Thành Lân, sđd, trang 445 ông được lập làm Hoàng trữ để kế vị sau này.Tục thông giám, quyển 205Đồng Tước lịch sử cương, Nguyên Văn Tông Thực ra Kuśala được quần thần chọn làm người nối ngôi Thái Định Đế nhưng do ở quá xa chưa về đăng cơ thì trong triều đã xảy ra nội loạn, Bình Chương Chính Sự Đảo Thích Sa lập con của Thái Định Đế là Borjigin Arigabag lên ngôi tức Nguyên Thiên Thuận Đế. Được sự hỗ trợ của Khu mật viện sự El Temür, Tugh Temür dẹp tan cuộc nội loạn này rồi tuyên bố tạm thời đăng cơ để chờ anh về tiếp nhiệm, tuy nhiên khi biết tin mình được tôn vị Kuśala lập tức xưng đế ngay tại Hòa Lâm, sau đó mới rầm rộ kéo quân về kinh kế vị ngai vàng.Tân Nguyên sử, quyển 21Nguyên triều sử, chương 6 Nhưng việc nhường ngôi này tồn tại trong 6 tháng, Tugh Temür lại nghe lời xúi giục của Khu mật viện sự El Temür bày mưu mời Minh Tông dự yến đầu độc chết rồi tuyên bố phục vị.Nguyên sử, quyển 31Đặng Huy Phúc, sđd, mục Nguyên Văn TôngNguyên sử (hiện đại) - chương 11 Lần lên ngôi thứ 2 Văn Tông tại vị được 3 năm thì mất, hưởng dương 29 tuổi.Thương Thánh, sđd, mục Nguyên Văn TôngCác đời đế vương Trung Hoa, Nguyên Văn TôngTrung Hoa nhân, Nguyên Văn Tông Đồ Thiếp Mục NhĩTrung Quốc đích lịch sử 8, chương 6 mục 2

Không tự nguyện nhường ngôi
 Năm 8, quyền thần nhà Tây Hán là Nhiếp hoàng đế Vương Mãng soán ngôi Nhũ Tử Lưu Anh lập ra nhà Tân dưới danh nghĩa Hán đế (khi đó mới 4 tuổi) tự nguyện thoái vị bằng việc hạ chiếu thư trao ngôi báu, đổi quốc hiệu là Tân.Hán thư, quyển 99 thượngBộ thông sử Thế giới vạn năm, sđd, trang 1201Trung Quốc sử cương yếu, chương 4 tiết 2 phần 6Đặng Huy Phúc, sđd, mục Hán Nhũ TửKiếm Kiều Trung Quốc Tần Hán sử, chương 2Lê Thành Lân, sđd, trang 408 Vương Mãng sai em là An Dương hầu Vương Thuấn vào cung ép Thái hoàng thái hậu Vương Chính Quân trao Ngọc tỷ truyền quốc cho mình,Thương Thánh, sđd, mục Tân Đế vương MãngTần Hán sử, chương 12Trung Quốc đích lịch sử 3, chương 7 mục 5 nhưng bà từ chối, mắng anh em họ Vương rồi cầm ngọc tỉ ném mạnh xuống đất,Đế vương thế kỷ, quyển 7 khiến viên ngọc này bị sứt một góc, về sau Vương Mãng phải sai người dùng vàng để khảm lại chỗ sứt đó.Thông giám, quyển 36Lưỡng Hán kỷ, quyển 30 Tuy nhiên, triều đại của Vương Mãng chỉ duy trì được 15 năm thì bị quật đổ bởi quân khởi nghĩa Xích Mi và Lục Lâm.Thái bình ngự lãm, quyển 89 Về phía Lưu Anh bị giáng làm Định An công, năm 25 được tướng Phương Vọng ở Bình Lăng phục vị.Kể chuyện Tần Hán, sđd, trang 274 Chẳng bao lâu, Hán Cánh Thủy Đế Lưu Huyền sai quân trấn áp được Phương Vọng, giết chết Lưu Anh, khi đó ông mới 20 tuổi.100 sự kiện Trung Quốc, sự kiện 22Thương Thánh, sđd, mục Hán Nhụ TửCác đời đế vương Trung Quốc, Hán Nhụ TửTrung Hoa nhân, Hán Nhũ Tử Lưu AnhTrung Quốc lịch sử giảng 2 - Tây Hán
 Năm 220, Hán Hiến Đế Lưu Hiệp, dưới áp lực của quyền thần, phải ra chiếu chỉ thoái vị nhường ngôi cho Ngụy vương Tào Phi,Tam quốc chí, quyển 2Đế vương thế kỷ, quyển 8Thông giám, quyển 69Thương Thánh, sđd, mục Ngụy Văn ĐếLê Thành Lân, sđd, trang 413 hợp thức hóa quyền lực của họ Tào nắm giữ từ trước đó.Bộ thông sử Thế giới vạn năm, sđd, trang 1204Kể chuyện Tần Hán, sđd, trang 407100 sự kiện Trung Quốc, sự kiện 28Kể chuyện Tam Quốc, sđd, trang 354Trung Quốc sử cương yếu, chương 5 tiết 1 phần 1Trung Quốc nhân sử cương, Chương 16  phần 2Đặng Huy Phúc, sđd, mục Ngụy Văn Đế Tào Phi sau ba lần giả vờ từ chối bằng việc bảo sứ thần đem "Ngọc tỷ truyền quốc" trả lại cho Hán Đế, đến lần thứ tư mới chính thức nhận ngôi lập ra nhà Ngụy.Cát Kiếm Hùng, sđd, Tập 1 trang 602Ngụy Tấn Nam Bắc triều sử, chương 1Lưỡng Hán kỷ, quyển 60Trung Quốc lịch sử giảng đường, quyển 3 phần 9Kiếm Kiều Trung Quốc Tần Hán sử, chương 4Trung Quốc đích lịch sử 4, chương 1 mục 1 Sau khi nhường ngôi, Lưu Hiệp bị giáng làm Sơn Dương công, giữ tước hiệu này thêm 14 năm mới qua đời, thọ 53 tuổi.Hậu Hán thư, quyển 9Thái bình ngự lãm, quyển 92 và 93Thang Cầu, sđd, phần Hán Tấn xuân thu  - Hán Hiến ĐếThương Thánh, sđd, mục Hán Hiến ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Hán Hiến ĐếTam thập quốc xuân thu, quyển 1 mục Văn ĐếTrung Hoa nhân, Hán Hiến Đế Lưu HiệpLê Giảng, sđd, trang 104Đặng Huy Phúc, sđd, mục Hán Hiến ĐếTrung Quốc lịch sử giảng đường 2 - Đông Hán
 Năm 265, Tào Ngụy Nguyên Đế Tào Hoán bị bức phải xuống chiếu nhường ngôi cho quyền thần Tấn vương Tư Mã Viêm.Tam quốc chí, quyển 4Thông giám, quyển 79100 sự kiện Trung Quốc, sự kiện 29Trung Quốc nhân sử cương, Chương 16 phần 4Lê Giảng, sđd, trang 106Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tấn Vũ ĐếNgụy Tấn Nam Bắc triều sử, chương 3Lê Thành Lân, sđd, trang 414 Lịch sử lặp lại với màn kịch của 45 năm về trước được giàn dựng y hệt bản chính, sau hai lần giả vờ từ chối định nhường cho thái uý Hà Tăng và vệ tướng quân Giả Sung, Tư Mã Viêm mới chính thức hành lễ đăng cơ, đổi quốc hiệu là Tấn.Tam thập quốc xuân thu, quyển 2 mục Vũ ĐếĐế vương trị quốc sách, sđd, trang 48Thương Thánh, sđd, mục Tấn Vũ ĐếKể chuyện Tam Quốc, sđd, trang 431Trung Quốc sử cương yếu, chương 5 tiết 1 phần 5Trung Quốc lịch sử giảng đường 3 phần 17 Về phía Tào Hoán, bị giáng làm Trần Lưu vương, giữ tước hiệu này đến khi mất vào 302, thọ 57 tuổi.Đế vương thế kỷ, quyển 9Tấn thư, quyển 3Thái bình ngự lãm, quyển 94 và 96Thang Cầu, sđd, các mục viết về Tấn Vũ ĐếThương Thánh, sđd, mục Ngụy Nguyên ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Ngụy Nguyên ĐếTam thập quốc xuân thu, quyển 1 mục Nguyên ĐếTrung Hoa nhân, Ngụy Nguyên Đế Tào HoánĐặng Huy Phúc, sđd, mục Ngụy Nguyên ĐếTrung Quốc đích lịch sử 4, chương 6 mục 2Trung Quốc đích lịch sử 5, chương 1 mục 2
 Năm 301, Triệu vương Tư Mã Luân ép cháu ruột là Tấn Huệ Đế Tư Mã Trung thoái vị nhường ngôi cho mình để làm Thái thượng hoàng.Tấn thư, quyển 4 và 59Thông giám, quyển 84 Tuy nhiên Tư Mã Luân ngồi trên ngai vàng chưa nóng chỗ thì các tông thất họ Tư Mã khác đem binh đánh phá (nối tiếp "loạn bát vương") khiến nhà Tấn suy yếu.Kiến Khang thực lục, quyển 6Trung Quốc lịch sử giảng đường 3 phần 18 Tư Mã Trung tuy được phục vị, nhưng đến năm 306 thì bị chú ruột là Đông Hải vương Tư Mã Việt đầu độc chết, hưởng dương 48 tuổi.Thái bình ngự lãm, quyển 97100 sự kiện Trung Quốc, sự kiện 30Thang Cầu, sđd, các mục viết về Tấn Huệ ĐếThương Thánh, sđd, mục Tấn Huệ ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Tấn Huệ ĐếTam thập quốc xuân thu, quyển 2 mục Huệ ĐếKể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều, mục 4 và 5Đời tư các vị hoàng đế, Tấn Huệ Đế Tư Mã TrungLê Giảng, sđd, trang 107Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tấn Huệ Đế
 Năm 404, Tấn An Đế Tư Mã Đức Tông bị quyền thần Sở vương Hoàn Huyền ép phải trao ngọc tỷ truyền quốc và cử hành nghi lễ nhường ngôi rất long trọng.Ngụy thư, quyển 97Kiến Khang thực lục, quyển 11Trung Hoa nhân, Tấn An Đế Tư Mã Đức Tông Tuy nhiên Hoàn Huyền dựng nước chưa được bao lâu thì bị thái thú Hạ Bì là Lưu Dụ cất quân về kinh sát phạt, Hoàn Huyền thua to tháo chạy rồi bị giết chết.Tam thập quốc xuân thu, quyển 26 Tư Mã Đức Tông được Lưu Dụ rước về cung phục vị,Tấn thư, quyển 10 và 99Thông giám, quyển 113 nhưng đến cuối năm 418, cũng chính Lưu Dụ sai người giết chết Tư Mã Đức Tông để tôn lập Tấn Cung Đế, lúc ấy nhà vua mới 38 tuổi.Thái bình ngự lãm, quyển 100Thang Cầu, sđd, các mục viết về Tấn An ĐếThương Thánh, sđd, mục Tấn An ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Tấn An ĐếTam thập quốc xuân thu, quyển 2 mục An ĐếKể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều, mục 25Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tấn An ĐếNgụy Tấn Nam Bắc triều sử, chương 5Trung Quốc lịch sử giảng đường 3 - phần Đông TấnTrung Quốc đích lịch sử 5, chương 4 mục 1 
 Năm 420, đến lượt người kế vị của Tấn An Đế là Tấn Cung Đế Tư Mã Đức Văn cũng bị quyền thần Lưu Dụ ép phải thoái vị nhường ngôi cho ông ta,Tấn thư, quyển 10 lập ra triều đại mới Lưu Tống ở Giang Nam.Tống thư, quyển 1Nam sử, quyển 1Bộ thông sử Thế giới vạn năm, sđd, trang 1205Thương Thánh, sđd, mục Tống Vũ ĐếKiến Khang thực lục, quyển 12Trung Quốc nhân sử cương, Chương 18  phần 2Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tống Vũ ĐếLê Thành Lân, sđd, trang 418 Sau khi từ nhiệm, Tư Mã Đức Văn bị giáng làm Linh Lăng vương, chỉ được 1 năm thì bị Lưu Tống Vũ Đế sai người giết chết, hưởng dương 36 tuổi.Thông giám, quyển 119Thang Cầu, sđd, các mục viết về Tấn Cung ĐếThương Thánh, sđd, mục Tấn Cung ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Tấn Cung ĐếTam thập quốc xuân thu, quyển 2 mục Cung ĐếKể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều, mục 30Trung Hoa nhân, Tấn Cung Đế Tư Mã Đức VănLê Giảng, sđd, trang 109Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tấn Cung Đế
 Năm 479, Lưu Tống Thuận Đế Lưu Chuẩn bị quyền thần Tề vương Tiêu Đạo Thành ép phải xuống chiếu nhường ngôi cho mình,Ngụy thư quyển 98Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tề Cao Đế lập ra nhà Nam Tề.Nam sử quyển 3-4Thông giám, quyển 135Thương Thánh, sđd, mục Nam Tề Cao ĐếKể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều, mục 36Trung Quốc nhân sử cương, Chương 18 phần 5Lê Thành Lân, sđd, trang 420 Sau khi nhường ngôi, Lưu Chuẩn bị giáng làm Nhữ Âm vương và bị giám quản rất nghiêm ngặt, chưa đầy một tháng sau thì bị sát hại, lúc đó ông mới hơn 10 tuổi.Tống thư quyển 10Nam Tề thư, quyển 1Thương Thánh, sđd, mục Tống Thuận ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Tống Thuận ĐếKiến Khang thực lục, quyển 15Trung Hoa nhân, Tống Thuận Đế Lưu ChuẩnĐặng Huy Phúc, sđd, mục Tống Thuận ĐếNgụy Tấn Nam Bắc triều sử, chương 6Trung Quốc lịch sử giảng đường 3 - Nam triềuTrung Quốc đích lịch sử 5, chương 4 mục 3 
 Năm 502, Nam Tề Hòa Đế Tiêu Bảo Dung bị quyền thần Lương vương Tiêu Diễn ép phải xuống chiếu nhường ngôi.Nam Tề thư, quyển 8Nam sử, quyển 5 lập ra nhà Lương.Thương Thánh, sđd, mục Nam Lương Vũ ĐếKể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều, mục 39Trung Quốc nhân sử cương, Chương 19  phần 1Đời tư các vị hoàng đế, Nam Lương Cao Tổ Tiêu DiễnĐặng Huy Phúc, sđd, mục Lương Vũ ĐếLê Thành Lân, sđd, trang 422 Sau khi nhường ngôi, Tiêu Bảo Dung bị giáng làm Ba Lăng vương, tuy nhiên, chỉ được một ngày thì bị Lương Vũ Đế sai người giết chết, khi ấy ông mới 14 tuổi.Lương thư, quyển 1Thông giám, quyển 145Thương Thánh, sđd, mục Nam Tề Hòa ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Nam Tề Hòa ĐếKiến Khang thực lục, quyển 17Trung Hoa nhân, Tề Hòa Đế Tiêu Bảo DungĐặng Huy Phúc, sđd, mục Tề Hòa Đế
 Năm 532, Bắc Ngụy Hậu Phế Đế Nguyên Lãng bị quyền thần Cao Hoan ép phải nhường ngôi cho Bình Dương Vương Nguyên Tu,Thông giám, quyển 155 Cao Hoan lấy lý do Nguyên Lãng không phù hợp làm Hoàng đế bởi chỉ là thành viên của một nhánh hoàng tộc xa so với các vị Hoàng đế gần trước đó, hơn nữa lại do phản thần Nhĩ Chu Thế Long dựng lên nhằm chống đối với Tiết Mẫn Đế.Tam thập quốc xuân thu, quyển 30 mục Hậu Phế Đế Nguyên Lãng bị giáng làm An Định Vương, mùa đông năm ấy, Hiếu Vũ Đế hạ lệnh cho An Định Vương phải tự sát, hưởng dương 20 tuổi.Ngụy thư, quyển 11Bắc sử, quyển 5Thái bình ngự lãm, quyển 104Thương Thánh, sđd, mục Bắc Ngụy Hậu Phế ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Bắc Ngụy Hậu Phế ĐếTrung Hoa nhân, Ngụy An Định Vương Nguyên LãngĐặng Huy Phúc, sđd, mục Bắc Ngụy Hậu Phế ĐếTrung Quốc đích lịch sử 5, chương 8 mục 1
 Năm 550, Đông Ngụy Hiếu Tĩnh Đế Nguyên Thiện Kiến bị quyền thần là Tề Quận vương Cao Dương ép phải ra chiếu chỉ nhường ngôi, lập ra nhà Bắc TềNgụy thư, quyển 12Bắc Tề chí, Văn Tuyên ĐếBắc Tề thư, quyển 4Bắc sử, quyển 5 và 7Thương Thánh, sđd, mục Bắc Tề Văn Tuyên ĐếTrung Quốc nhân sử cương, Chương 19 phần 5Đặng Huy Phúc, sđd, mục Bắc Tề Văn Tuyên Đế Sau khi nhường ngôi, Nguyên Thiện Kiến bị giáng làm Trung Sơn vương, được Bắc Tề Văn Tuyên Đế gả em gái.Đời tư các vị hoàng đế, Bắc Tề Văn Tuyên Đế Cao Dương Tuy nhiên, chỉ 2 năm sau, năm 552, Văn Tuyên Đế cho người giết hại cựu hoàng Nguyên Thiện Kiến (lúc này mới 29 tuổi) để trừ hậu hoạn.Thông giám, quyển 163Thương Thánh, sđd, mục Đông Ngụy Hiếu Tĩnh ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Đông Ngụy Hiếu Tĩnh ĐếKể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều, mục 44Trung Hoa nhân, Ngụy Hiếu Tĩnh Đế Nguyên Thiện KiếnĐặng Huy Phúc, sđd, mục Đông Ngụy Hiếu Tĩnh ĐếTrung Quốc đích lịch sử 5, chương 8, mục 2
 Năm 551, Dự Chương vương Tiêu Đống bị quyền thần Hầu Cảnh, người vừa tôn lập Tiêu Đống lên ngôi hoàng đế nhà Lương trước đó 3 tháng, ép buộc phải xuống chiếu nhường ngôi cho ông ta,Lê Thành Lân, sđd, trang 424 đổi quốc hiệu là Hán,Lương thư, quyển 56Nam sử, quyển 80 giáng Tiêu Đống làm Hoài Âm vương nhưng lại giam cầm trong ngục.Kể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều, mục 47Trung Quốc nhân sử cương, Chương 19 phần 4 Tuy nhiên, Hầu Cảnh lên ngôi chưa được bao lâu thì bị bộ tướng Vương Tăng Biện của Tương Đông vương Tiêu Dịch đánh bại rồi bị giết.Trung Quốc đích lịch sử 5, chương 5 mục 1 Tiêu Đống cũng có số phận bi thảm khi bị ông chú của mình là Tiêu Dịch sai người giết chết đầu năm 552, không thấy thư tịch nào ghi lại dương thọ của ôngThông giám, quyển 164Thương Thánh, sđd, mục Lương Dự Chương VươngCác đời đế vương Trung Quốc, Lương Dự Chương VươngKiến Khang thực lục, quyển 19Trung Hoa nhân, Lương Dự Chương Vương Tiêu ĐốngĐặng Huy Phúc, sđd, mục Lương Dự Chương Vương
 Đầu năm 557, Tây Ngụy Cung Đế Thác Bạt Khuếch bị quyền thần là Đại tư mã Vũ Văn Hộ ép phải hạ chỉ nhường ngôi cho cháu ruột mình là Vũ Văn GiácĐặng Huy Phúc, sđd, mục Bắc Chu Tiếy Mẫn Đế lập ra nhà Bắc Chu.Chu thư, quyển 3 và 11Đế vương trị quốc sách, sđd, trang 90Thương Thánh, sđd, mục Bắc Chu Hiếu Mẫn ĐếTrung Hoa nhân, Chu Hiếu Mẫn Đế Vũ Văn Giác Thác Bạt Khuếch bị giáng làm Tống công, chưa đầy một tháng thì bị chú cháu Vũ Văn Hộ đầu độc chết, hưởng dương 21 tuổi.Thông giám, quyển 166Thái bình ngự lãm, quyển 104 và 105Thương Thánh, sđd, mục Tây Ngụy Cung ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Tây Ngụy Cung ĐếTrung Hoa nhân, Ngụy Cung Đế Thác Bạt KhuếchĐặng Huy Phúc, sđd, mục Tây Ngụy Cung ĐếTrung Quốc đích lịch sử 5, chương 8 mục 3
 Cuối năm 557, Lương Kính Đế Tiêu Phương Trí bị quyền thần Trần vương Trần Bá Tiên ép phải nhường ngôi, lập ra nhà Trần.Lương thư, quyển 6Nam sử, quyển 8 và 9Thông giám, quyển 167Trần thư, quyển 1Thương Thánh, sđd, mục Trần Vũ ĐếĐặng Huy Phúc, sđd, mục Trần Vũ Đế Sau khi thoái vị, Tiêu Phương Trí bị giáng làm Giang Âm vương.Kể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều, mục 50 Tuy nhiên, vào hè năm 558, Trần Vũ Đế đã cho người giết chết cựu hoàng, năm ấy ông vừa tròn 16 tuổi.Thương Thánh, sđd, mục Nam Lương Kính ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Lương Kính ĐếKiến Khang thực lục, quyển 20Trung Hoa nhân, Lương Kính Đế Tiêu Phương TríĐặng Huy Phúc, sđd, mục Lương Kính ĐếTrung Quốc đích lịch sử 5, chương 5 mục 2
 Năm 577, Bắc Tề Thái thượng hoàng Cao Vĩ hạ lệnh cho Bắc Tề Ấu Chủ Cao Hằng nhường lại ngôi vị cho Nhiệm Thành Vương Cao Dai,Bắc Tề chí, Ấu ChủĐặng Huy Phúc, sđd, mục Bắc Tề Ấu Chủ sau đó ông cùng Cao Hằng bỏ chạy trước sự truy kích gắt gao của đối phương.Trung Hoa nhân, Tề Ấu Chủ Cao Hằng Chẳng bao lâu, cả Cao Vĩ lẫn Cao Hằng đều bị quân Bắc Chu bắt được giải về Trường An. Cuối năm đó, có người tố cáo Cao Vĩ cấu kết với thứ sử Tuyên Châu là Mục Đề Bà âm mưu phản loạn. Bắc Chu Vũ Đế Vũ Văn Ung hạ lệnh nhét đầy ớt cay vào miệng Cao Vĩ cho đến khi chết sặc, các thành viên khác trong hoàng tộc Bắc Tề cũng bị buộc phải tự sát, lúc đó Cao Vĩ mới 22 xuân xanh còn Cao Hằng vừa tròn 8 tuổi.Thông giám, quyển 173Thương Thánh, sđd, mục Bắc Tề Ấu ChủCác đời đế vương Trung Quốc, Bắc Tề Ấu Chủ
 Năm 581, Bắc Chu Tĩnh Đế Vũ Văn Xiển bị quyền thần là Tùy vương Dương Kiên, ép phải xuống chiếu thoái vị nhường ngôi,Tùy thư, quyển 1100 sự kiện Trung Quốc, sự kiện 37Kể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 2Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tùy Văn Đế chính thức thay thế lập ra nhà Tùy.Chu thư, quyển 8Đế vương trị quốc sách, sđd, trang 106Bộ thông sử Thế giới vạn năm, sđd, trang 1206Thương Thánh, sđd, mục Tùy Văn Đế Vũ Văn Xiển bị giáng làm Giới quốc công, ba tháng sau thì bị Tùy Văn Đế cho người ám sát, lúc đó ông mới gần 9 tuổi.Bắc sử, quyển 10 và 11Thông giám, quyển 175Thái bình ngự lãm, quyển 105 và 106Thương Thánh, sđd, mục Bắc Chu Tĩnh ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Bắc Chu Tĩnh ĐếVong quốc đế vương liệt truyện, phụ Bắc Chu Tĩnh ĐếTrung Hoa nhân, Chu Tĩnh Đế Vũ Văn XiểnLê Giảng, sđd, trang 133Đặng Huy Phúc, sđd, mục Bắc Chu Tĩnh ĐếKiếm Kiều Trung Quốc Tùy Đường sử, chương 2 mục 3
 Năm 618, sau cái chết của Thái thượng hoàng Tùy Dạng Đế, Tùy Cung Đế Dương Hựu bị quyền thần Đường vương Lý Uyên, người vừa tôn lập Dương Hựu lên ngôi chỉ mới sáu tháng trước,Tùy thư, quyển 5Bắc sử, quyển 12 buộc phải thoái vị để nhường ngôi cho mình lập ra triều đại nhà Đường.Cựu Đường thư, quyển 1Thương Thánh, sđd, mục Đường Cao TổĐặng Huy Phúc, sđd, mục Đường Cao TổMĩ nhân kế - cạm bẫy mê người, sđd, trang 29Kể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 25Lê Thành Lân, sđd, trang 426 Dương Hựu bị giáng làm Hi quốc công, đến mùa thu năm sau thì không rõ bị ai giết chết, khi đó mới 15 tuổi, nhiều sử gia cho rằng khả năng là theo lệnh của Đường Cao Tổ.Tân Đường thư, quyển 1Thông giám, quyển 185Thái bình ngự lãm, quyển 107 và 108Thương Thánh, sđd, mục Tùy Cung ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Tùy Cung ĐếTrung Hoa nhân, Tùy Cung ĐếTùy Đường Ngũ Đại sử, chương 1Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tùy Cung ĐếKiếm Kiều Trung Quốc Tùy Đường sử, chương 3 mục 2Trung Quốc lịch sử giảng đường 3 - nhà TùyTùy Đường sử, phần nhà Tùy
 Năm 619, một hoàng đế nhà Tùy khác là Hoàng Thái Đế Dương Đồng bị quyền thần Trịnh vương Vương Thế Sung bức ép xuống chiếu nhường ngôi,Tùy thư, quyển 85Lê Thành Lân, sđd, trang 455 đổi quốc hiệu là Trịnh.Thái bình ngự lãm, quyển 107 Vương Thế Sung giáng Dương Đồng làm Lộ quốc công, các tướng lĩnh trung thành với nhà Tuỳ nổi dậy rước cựu hoàng phục vị sau đó 1 tháng.Thông giám, quyển 187Kể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 20 Nhưng chẳng được bao lâu, Trịnh vương dẹp yên bạo loạn rồi sai người mang rược độc đến bức tử Dương Đồng, khi đó nhà vua vừa tròn 15 tuổi.Bắc sử, quyển 79Các đời đế vương Trung Quốc, Tùy Hoàng Thái ĐếTrung Hoa nhân, Tùy Hoàng Thái Đế Còn Vương Thế Sung sau 3 năm tự lập cũng bị nhà Đường đánh bại phải đầu hàng và đưa vào đất Thục lưu đày,Tân Đường thư, quyển 85 ở đây ông bị Độc Cô Tu Đức sát hại để trả mối thù giết cha.Cựu Đường thư, quyển 54
 Năm 705, Chu Thánh Thần Đế Võ Tắc Thiên sau 15 năm cai trị, bị Tể tướng Trương Giản Chi làm cuộc "Ngũ vương chính biến" đưa quân vào hậu cung ép phải thoái vị, nhường ngôi cho thái tử Lý Hiển,Lê Thành Lân, sđd, trang 428 người từng bị chính bà phế truất.Cựu Đường thư, quyển 6Tân Đường thư, quyển 4 Đường Trung Tông sau khi tái đăng cơ vào tháng 2, đã tôn hiệu cho mẹ là Thái thượng hoàng, khôi phục quốc hiệu Đại Đường.Thương Thánh, sđd, mục Đường Trung TôngĐặng Huy Phúc, sđd, mục Đường Trung Tông Bấy giờ Võ Tắc Thiên đã 82 tuổi, bà qua đời ở cung Thượng Dương chỉ 9 tháng sau đó,Thái bình ngự lãm, quyển 110Thông giám, quyển 207Bộ thông sử Thế giới vạn năm, sđd, trang 1208Kể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 38Kể chuyện DNLS Trung Quốc, nữ hoàng đế Võ Tắc Thiên trước lúc lâm chung bà đã hạ chỉ phế bỏ đế hiệu mà xưng là "Hoàng hậu đại thánh Tắc thiên vương".Đế vương trị quốc sách, sđd, trang 194Thương Thánh, sđd, mục Chu Thánh Thần ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Chu Thánh Thần ĐếLê Giảng, sđd, trang 188-192Đặng Huy Phúc, sđd, mục Chu Thánh Thần ĐếKiếm Kiều Trung Quốc Tùy Đường sử, chương 5 mục 3Huyền Cơ, sđd, mục Chu Vũ Hậu Võ Tắc Thiên
 Năm 710, Đường Thương Đế Lý Trọng Mậu kế vị cha là Đường Trung Tông Lý Hiển chưa được 10 ngày thì bị cô ruột là Thái Bình công chúa và em họ là Lâm Truy vương Lý Long Cơ phát động cuộc đảo chính cung đình,Đế vương trị quốc sách, sđd, trang 199 giết chết Vi Thái hậu và An Lạc công chúa (mẹ và chị ruột của Lý Trọng Mậu), buộc Lý Trọng Mậu phải xuống chiếu nhường ngôi cho cha của Long Cơ là cựu hoàng Lý Đán.Thông giám, quyển 210<ref="lethanhlan429">Lê Thành Lân, sđd, trang 249</ref> Lý Trọng Mậu bị buộc trở về tước vị cũ là Ôn vương và bị đưa ra khỏi kinh đô Trường An.Trung Hoa nhân, Đường Thương Đế Lý Trọng Mậu Ông chết 4 năm sau đó khi đang ở Phòng Châu làm Thứ sử, khi mới 17 tuổi.Tân Đường thư, quyển 5Kiếm Kiều Trung Quốc Tùy Đường sử, chương 6Cựu Đường thư, quyển 7 và 86Thương Thánh, sđd, mục Đường Thương ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Đường Thương ĐếKể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 42Đặng Huy Phúc, sđd, mục Đường Thương Đế
 Năm 805, dù mới kế vị vua cha Đường Đức Tông mới được 8 tháng, dưới sự bức ép của các hoạn quan do Câu Văn Trân cầm đầu và Tứ Xuyên tiết độ sứ Vi Cao.Thái bình ngự lãm, quyển 113Kể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 67 Vị hoàng đế câm điếc Đường Thuận Tông Lý Tụng buộc phải ra chiếu thoái vị nhường ngôi cho con trai là Lý Thuần,Lê Thành Lân, sđd, trang 430 sử sách gọi là "Vĩnh Trinh nội thiện".Cựu Đường thư, quyển 14Tân Đường thư, quyển 7Đặng Huy Phúc, sđd, mục Đường Thuận Tông Ông lui về hậu cung tự xưng là Thái thượng hoàng được hơn 1 năm thì qua đời, hưởng dương 46 tuổi.Thông giám, quyển 236Thương Thánh, sđd, mục Đường Thuận TôngCác đời đế vương Trung Quốc, Đường Thuận TôngKiếm Kiều Trung Quốc Tùy Đường sử, chương 8
 Năm 900, Đường Chiêu Tông Lý Hoa bị hoạn quan Tả trung uý Lưu Quý Thuật dẫn cấm quân đột nhập vào nội cung phối hợp với Hữu quân Trung uý Vương Trọng Tiên bắt giam,Cựu Đường thư, quyển 20 thượngTrung Hoa nhân, Đường Chiêu Tông Lý Hoa sau đó bọn họ ngụy tạo chiếu thư với nội dung là Chiêu Tông nhường ngôi cho Thái tử Lý Dụ để lui về hậu cung làm Thái thượng hoàng.Tân Đường thư, quyển 10 và 82Kể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 85Đặng Huy Phúc, sđd, mục Đường Chiêu Tông Tuy nhiên, việc chuyển giao quyền lực này chỉ diễn biến trong 3 tháng thì có Tuyên Vũ Tiết độ sứ Chu Toàn Trung bày mưu tập hợp các hữu quân bộ tướng lật đổ được Lý Dụ rồi rước Chiêu Tông trở lại ngai vàng,Thông giám, quyển 262 ba năm sau chính Chu Toàn Trung lại là kẻ sai người hạ sát thiên tử mà lập ấu đế Lý Chúc để dễ bề thao túng triều đình.Thái bình ngự lãm, quyển 116Thương Thánh, sđd, mục Đường Chiêu TôngCác đời đế vương Trung Quốc, Đường Chiêu TôngKiếm Kiều Trung Quốc Tùy Đường sử, chương 9
 Năm 907, Đường Ai Đế Lý Chúc bị quyền thần Lương vương Chu Toàn Trung bức phải xuống chiếu thoái vị nhường ngôi cho mình,Lê Thành Lân, sđd, trang 432 lập ra nhà Hậu LươngCựu Ngũ Đại sử, quyển 1Tân Ngũ Đại sử, quyển 1Bộ thông sử Thế giới vạn năm, sđd, trang 1210100 sự kiện Trung Quốc, sự kiện 48Thương Thánh, sđd, mục Hậu Lương Thái Tổ Chu ÔnCác đời đế vương Trung Quốc, Hậu Lương Thái TổKể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 91Tùy Đường Ngũ Đại sử, chương 8Đặng Huy Phúc, sđd, mục Lương Thái Tổ Lý Chúc bị giáng làm Tế Âm vương, được đưa từ Lạc Dương đến Tào Châu và bị quản thúc nghiêm ngặt.Cựu Đường thư, quyển 20 hạTân Đường thư, quyển 10 Năm 908, Hậu Lương Thái Tổ cho người dùng rượu độc giết chết Lý Chúc, lúc ấy ông mới gần 17 tuổiThông giám, quyển 266Thương Thánh, sđd, mục Đường Ai ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Đường Ai ĐếTrung Hoa nhân, Đường Ai Đế Lý ChúcĐặng Huy Phúc, sđd, mục Đường Ai ĐếKiếm Kiều Trung Quốc Tùy Đường sử, chương 10
 Năm 937, Nam Ngô Duệ Đế Dương Phổ bị quyền thần là Tề vương Từ Tri Cáo bức phải xuống chiếu thoái vị để nhường ngôi cho mình,Cựu Ngũ Đại sử, quyển 134Tân Ngũ Đại sử, quyển 61 và 62 đặt quốc hiệu là Tề.Thương Thánh, sđd, mục Nam Đường Liệt TổCác đời đế vương Trung Quốc, Nam Đường Liệt TổNgũ quốc cố sự, Ngụy Ngô Dương Thị mục Phổ Sau khi thoái vị, Dương Phổ được Từ Tri Cáo cho an trí tại cung điện cũ ở Giang Đô, được phép duy trì tông miếu, cùng các nghi thức dành cho hoàng đế nước Ngô trước kia.Thông giám, quyển 281 Để tránh bị nghi ngờ, lâm họa sát thân, Dương Phổ hết sức giữ gìn rất hạn chế sử dụng các nghi thức dành cho mình mà tập trung vào việc chuyên tâm nghiên cứu Đạo giáoThương Thánh, sđd, mục Nam Ngô Duệ Đế Năm 939, Dương Phổ qua đời, hưởng dương 40 tuổi.Thập quốc Xuân Thu, quyển 3Các đời đế vương Trung Quốc, Nam Ngô Duệ ĐếĐặng Huy Phúc, sđd, mục Ngô Duệ Đế Cũng năm đó, Từ Tri Cáo đổi tên thành Lý Biện, đổi quốc hiệu là Đường với chính danh kế thừa nhà Hậu Đường vừa mất trước đó chưa lâu.Tống sử, quyển 478Ngũ quốc cố sự, Ngụy Đường Lý Thị mục Tiên Chủ ThăngThập quốc xuân thu, quyển 15Kể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 96 và 97Trung Hoa nhân, Đường Liệt Tổ Lý ThăngĐặng Huy Phúc, sđd, mục Nam Đường Liệt TổTrung Quốc lịch sử giảng đường 3 - Thập quốc
 Năm 960, xảy ra vụ Binh biến Trần Kiều, Điện tiền đô kiểm điểm Triệu Khuông Dận được binh sĩ tôn lập lên ngôi Hoàng Đế.Tân Ngũ Đại sử, quyển 12Cựu Ngũ Đại sử, quyển 120Tục thông giám trường biên, quyển 1Tống sử (hiện đại) - chương 1 Để chính danh, Triệu Khuông Dận dẫn binh quay lại kinh đô, ép Hậu Chu Cung Đế Sài Tông Huấn, lúc đó mới 7 tuổi, xuống chiếu thoái vị nhường ngôi,Lê Thành Lân, sđd, trang 437 lập nên nhà Tống.Tống sử nghiên cứu, Tống đại hoàng đếTục thông giám, quyển 1Đế vương trị quốc sách, sđd, trang 257Thương Thánh, sđd, mục Tống Thái TổCác đời đế vương Trung Quốc, Tống Thái Tổ Sau khi đăng cơ chính thức, Tống Thái Tổ giáng Sài Tông Huấn làm Trịnh vương, ban cho "miễn tử kim bài", bảo đảm con cháu họ Sài được hưởng phú quý vĩnh viễn, nếu có phạm tội cũng không bị gia hình.100 sự kiện Trung Quốc, sự kiện 50Huyền Cơ, sđd, mục Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dận Tuy nhiên, chỉ 2 năm sau, Sài Tông Huấn bị đày đi Phòng Lăng và mất tại đây năm 973, khi mới 20 tuổi.Tống sử, quyển 1Thương Thánh, sđd, mục Hậu Chu Cung ĐếCác đời đế vương Trung Quốc, Hậu Chu Cung ĐếLê Giảng, sđd, trang 207-208
 Năm 1075, sau khi làm vua được 27 năm,Đại Lý quốc sử, Hưng Tông Hiếu Đức Đế Đại Lý Hưng Tông Đoàn Tư Liêm bị quyền thần là Thiện Xiển hầu Cao Trí Thăng ép phải nhường ngôi cho con trai là Đoàn Liêm Nghĩa rồi xuống tóc tu hành.Nam Chiếu dã sử, sđd, Tư Liêm
 Năm 1081, Đại Lý Thượng Minh Đế Đoàn Thọ Huy bị quyền thần Thiện Xiển hầu Cao Thăng Thái bức phải xuất gia đi tu,Đại Lý quốc sử, Thượng Minh Đế ngai vàng được nhường cho cháu nội của Thượng Đức đế Đoàn Liêm Nghĩa là Đoàn Chính Minh.Nam Chiếu dã sử, sđd, Thọ Huy
 Năm 1094, Đại Lý Bảo Định Đế Đoàn Chính Minh bị Cao Thăng Thái ép thoái vị xuất gia, nhường ngôi cho mình, đổi quốc hiệu là Đại Trung.Đại Lý quốc sử, Bảo Định Đế Năm 1096, Cao Thăng Thái lâm bệnh nặng, nhân cơ hội này các bộ tộc du mục thiểu số thừa cơ nổi loạn. Trước lúc băng hà, Cao Thăng Thái dặn con là Cao Thái Minh nên tôn lập em của Đoàn Chính Minh là Đoàn Chính Thuần để dẹp yên bạo động. Cao Thái Minh y lời cha mời Đoàn Chính Thuần về kinh trả lại ngôi báu, đổi lại quốc hiệu là Đại Lý.Nam Chiếu dã sử, sđd, Chính Minh và Cao Thăng Thái
 Năm 1129, Tống Cao Tông Triệu Cấu bị quyền thần phát động binh biến ép phải nhường ngôi cho Thái tử Ngụy quốc công Triệu Phu (lúc đó mới 3 tuổi),Lê Thành Lân, sđd, trang 441 tôn làm Duệ Thánh Nhân Hiếu Hoàng Đế và đưa Long Hựu thái hậu ra buông rèm nhiếp chính.Tống sử, quyển 25Tục thông giám, quyển 103 Tuy nhiên, chỉ hơn 1 tháng sau, danh tướng Hàn Thế Trung đem quân về kinh đánh dẹp loạn đảng. Triệu Phu cũng chết không rõ nguyên nhân, nhờ đó Cao Tông phục vị. 
 Năm 1162, Tống Cao Tông Triệu Cấu một lần nữa bị quần thần gây áp lực bức phải nhường ngôi cho con nuôi là Thái tử Triệu Thận và lui về làm Thái thượng hoàng,Tống sử, quyển 32Tục thông giám, quyển 137Mĩ nhân kế - cạm bẫy mê người, sđd, trang 158 và 161 ông quy tiên vào năm 1187, thọ 81 tuổi.Trung Quốc nhân sử cương, Chương 25 phần 7
 Năm 1194, lấy cớ Tống Quang Tông Triệu Đôn không chịu đứng ra chủ trì tang lễ Thái thượng hoàng Hiếu Tông,Trung Hoa nhân, Tống Quang Tông Triệu ĐônLê Thành Lân, sđd, trang 442 Ngô thái hậu và các đại thần ép nhà vua phải thoái vị nhường ngôi cho em là Triệu Khoách,Tục thông giám, quyển 153Mĩ nhân kế - cạm bẫy mê người, sđd, trang 175-176 lui về cung Thọ Khang làm Thái thượng hoàng được 7 năm thì quy tiên, thọ 54 tuổi.Tống sử, quyển 36Thương Thánh, sđd, mục Tống Quang TôngCác đời đế vương Trung Quốc, Tống Quang TôngĐặng Huy Phúc, sđd, mục Tống Quang Tông
 Năm 1211, Tây Liêu Mạt Chủ Gia Luật Trực Lỗ Cổ bị con rể là Nãi Man vương tử Thái Dương hãn Küchlüg phục kích nhân lúc ra ngoài thành săn bắn,Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tây Liêu Mạt Chủ sau đó giam hãm trong cung cấm rồi ép phải nhường ngôi cho mình.Ngụy Lương Thao, sđd, trang 111-113Các đời đế vương Trung Quốc, Tây Liêu Mạt Đế Gia Luật Trực Lỗ Cổ được tôn lên làm Thái thượng hoàng, giữ ngôi vị 2 năm thì mất, không rõ thọ bao nhiêu tuổi, có thuyết khác lại nói Khuất Xuất Luật phế truất bố vợ làm dân thường.Liêu sử, quyển 30Thương Thánh, sđd, mục Tây Liêu Mạt ĐếLiêu Tây Hạ Kim Nguyên sử, chương 1 Năm 1218, quân Mông Cổ tấn công Tây Liêu, giết chết Küchlüg, Tây Liêu diệt vong.Nguyên sử, quyển 120Trung Quốc lịch sử giảng đường 4 - Tây LiêuLiêu Kim Tây Hạ sử, Thượng biên chương 3
 Năm 1223, Tây Hạ Thần Tông Lý Tuân Hiệt trước cuộc tấn công dũng mãnh của đại quân Mông Cổ đã thất bại thảm hại,Trung Hoa nhân, Hạ Thần Tông Lý Tuân HiệtĐặng Huy Phúc, sđd, mục Tây Hạ Thần Tông ông bị quần thần ép phải nhường ngôi cho con thứ là Lý Đức Vượng.Tống sử, quyển 486Tục thông giám, quyển 162 Lý Tuân Hiệt lui về làm Thái thượng hoàng được 4 năm thì qua đời trước khi nước Tây Hạ bị Gengis Khan tiêu diệt không lâu, thọ 64 tuổi.Tây Hạ thư sự, quyển 42Thương Thánh, sđd, mục Tây Hạ Thần TôngCác đời đế vương Trung Quốc, Tây Hạ Thần TôngTrung Quốc lịch sử giảng đường 4 - Tây HạLiêu Tây Hạ Kim Nguyên sử, chương 2Liêu Kim Tây Hạ sử, Hạ biên chương 11Tây Hạ thông sử, Chương 7 tiết 4

Danh sách những cuộc nhường ngôi không phải do quân chủ thực hiện
 Cuối năm 950, Hậu Hán Ẩn Đế bị loạn binh giết chết,Các đời đế vương Trung Quốc, Hậu Hán Ẩn ĐếThương Thánh, sđd, mục Hậu Hán Ẩn ĐếĐặng Huy Phúc, sđd, mục Hán Ẩn Đế Vũ Ninh tiết độ sứ Lưu Lại nhận được tin Khu mật sứ Quách Uy tôn làm hoàng đế. Trong thời gian Lưu Lại về kinh để đăng cơ, Lý Thái hậu của nhà Hậu Hán bị buộc phải giao ngọc tỷ truyền quốc để cho Quách Uy lên ngôi Hoàng đế lập ra nhà Hậu Chu.Cựu Ngũ Đại sử, quyển 103Trung Hoa nhân, Chu Thái Tổ Quách Uy Tháng 1 (âm lịch) năm 951, khi Lưu Lại vừa về đến nơi thì bị Quách Uy ép phải ký vào chiếu thư nhường ngôi dù chưa làm vua ngày nào.Thông giám, quyển 289Kể chuyện Tùy Đường, sđd, mục 94 và 95Lê Thành Lân, sđd, trang 436 Sau khi lên ngôi chính thức, Hậu Chu Thái Tổ phế Lưu Lại làm Tương Âm công, ít lâu sau thì sai người giết hại, không rõ dương thọ bao nhiêuTrung Quốc lịch sử giảng đường 3 - Ngũ ĐạiTân Ngũ Đại sử, quyển 11Thương Thánh, sđd, mục Hậu Chu Thái TổCác đời đế vương Trung Quốc, Hậu Chu Thái TổĐặng Huy Phúc, sđd, mục Chu Thái Tổ
 Năm 1127, sau khi quân Kim rút về Bắc, Ngụy Sở hoàng đế Trương Bang Xương bị các quần thần bức thoái vị,Đặng Huy Phúc, sđd, mục Tống Cao Tông nhường lại ngai vàng cho em của Tống Khâm Tông là Khang vương Triệu Cấu,Tục thông giám, quyển 98Trung Quốc nhân sử cương, Chương 25 phần 5 tái lập nhà Tống.Thương Thánh, sđd, mục Tống Cao TôngCác đời đế vương Trung Quốc, Tống Cao TôngTống sử (hiện đại) - chương 11 Tống Cao Tông phong Trương Bang Xương làm Thái bảo, Phụng Quốc quân Tiết độ sứ, Đồng An Quận vương, sau gia thêm Thái phó.Tống sử, quyển 24 và 475 Tuy nhiên, được ít lâu thì một số đại thần tố cáo việc Trương Bang Xương tội dâm loạn hậu cung khi còn tại vị, Cao Tông liền ra lệnh biếm hết mọi chức vụ, đày ông này đi Chương Châu, đến tháng 9 thì sai người bức tử, dưởng dương 47 tuổi.Trung Quốc lịch sử giảng đường 4 - Nam TốngMỹ nhân kế - cạm bẫy mê người, sđd, trang 125-127
 Năm 1229, Nguyên Duệ Tông Tolui sau 2 năm Giám quốc đã triệu tập các quý tộc Mông Cổ họp hội nghị Kurultai bàn việc tuyển chọn người kế vị ngôi Khả hãn,Nguyên sử, quyển 115Nguyên triều sử, chương 3Nguyên sử (hiện đại) - chương 5 hầu hết mọi người đều suy tôn ông nhưng Tolui không nghe mà quyết định thoái vị để nhường ngôi cho anh thứ 3 là Ögedei.Mông Cổ bí sử, quyển 12Tân Nguyên sử, quyển 110Tục thông giám, quyển 164Đồng Tước lịch sử cương, Nguyên Duệ TôngĐặng Huy Phúc, sđd, mục Nguyên Thái TôngLê Thành Lân, sđd, trang 460 Tuy thời gian tại vị ông chỉ xưng hiệu là Dã khả na nhan nhưng thực tế đã nắm quyền lực Đại Hãn, Tolui qua đời năm 1232 tại thảo nguyên Mông Cổ, hưởng dương 40 tuổi.Liêu Tây Hạ Kim Nguyên sử, chương 4Trung Quốc lịch sử giảng đường 4 - nhà NguyênThương Thánh, sđd, mục Nguyên Thái TôngCác đời đế vương Trung Hoa, Nguyên Thái TôngTrung Hoa nhân, Đà Lôi giám quốc
 Năm 1246, Hoàng hậu Töregene Khâtûn sau 6 năm xưng chế dẫn đến triều cương bại hoại, pháp độ rối loạn, điều này khiến nhiều thế lực nổi dậy tranh đấu hỗn chiến không ngừng nên bị quần thần phản đối kịch liệt mà buộc phải thoái vị.Tục thông giám, quyển 171Tân Nguyên sử, quyển 104 Tuy nhiên, bà dứt khoát không theo di nguyện của Nguyên Thái Tông Ögedei trả ngôi báu cho Širemün, bà triệu tập hội nghị bách quan chư vương để quyết định công bố trao ngai vàng cho con trai mình là Güyük.Đồng Tước lịch sử cương, Nãi Mã Chân HậuĐặng Huy Phúc, sđd, mục Nguyên Định TôngLê Thành Lân, sđd, trang 461 Vì vậy, Töregene Khâtûn vẫn là người khống chế chính sự thực tế của đế quốc Mông Cổ,Trung Hoa nhân, Nãi Mã Chân giám quốc bà qua đời vào cuối năm ấy, không rõ thọ bao nhiêu tuổi.Nguyên sử, quyển 114Thương Thánh, sđd, mục Nguyên Định TôngCác đời đế vương Trung Hoa, Nguyên Định TôngCác bà hoàng phi Trung Quốc, mục Nãi Mã Chân Hậu
Xem thêm
Thiện nhượng
Danh sách những cuộc nhường ngôi trong lịch sử Việt Nam
Danh sách những cuộc nhường ngôi trong lịch sử Triều Tiên
Danh sách những cuộc nhường ngôi trong lịch sử Nhật Bản

Nguồn tham khảo

 Tả Khâu Minh, Xuân Thu Tả thị truyện "thường gọi tắt là Tả truyện"
 Quốc ngữ
Tư Mã Thiên (91 TCN), Sử ký
 Dương Hùng, Thục vương bản kỷ
 Lưu Hướng, Chiến Quốc sách
 Ban Cố và Ban Chiêu, Hán thư (82)
 Trần Thọ, Tam Quốc chí (280)
Hoàng Phủ Mật, Đế vương thế kỷ 
 Thường Cừ, Hoa Dương quốc chí (354)
 Phạm Diệp, Hậu Hán thư (445)
 Thẩm Ước, Tống thư (448)
 Thôi Hồng, Thập lục quốc xuân thu (522)
 Tiêu Tử Hiển, Nam Tề thư (537)
 Tiêu Phương Đẳng, Tam thập quốc xuân thu
 Ngụy Thâu, Ngụy thư (554)
 Vương Thiệu, Bắc Tề chí
 Diêu Tư Liêm, Lương thư (636)
 Diêu Tư Liêm, Trần thư (636)
 Lý Bách Dược, Bắc Tề thư (636)
 Lệnh Hồ Đức Phân, Chu thư (636)
 Ngụy Trưng, Tùy thư (636)
 Phòng Huyền Linh, Tấn thư (648)
 Lý Diên Thọ, Nam sử (659)
 Lý Diên Thọ, Bắc sử (659)
 Lưu Hu, Cựu Đường thư (945)
 Tiết Cư Chính, Cựu Ngũ Đại sử (974)
 Nhạc Sử, Thái bình hoàn vũ ký (984)
 Âu Dương Tu, Tân Ngũ Đại sử  (1053)
 Âu Dương Tu, Tân Đường thư (1060)
 Tư Mã Quang, Tư trị thông giám "gọi tắt là Thông giám" (1084)
Lý Phưởng, Thái bình ngự lãm, Hoàng vương bộ (984)
 Lý Đảo, Tục tư trị thông giám trường biên "gọi tắt là Tục thông giám trường biên" (1183)
 Vũ Văn Mậu Chiêu, Đại Kim quốc chí
 Long Cổn, Giang Nam dã sử  
 Toktoghan, Liêu sử (1345)
 Toktoghan, Kim sử (1345)
 Toktoghan, Tống sử (1345)
 Tống Liêm, Nguyên sử (1370)
 Thận Thăng Am biên soạn, Uý Tiện Môn hiệu đính. Vân Nam địa phương sử nghiên cứu thất, Tăng Đính Nam Chiếu dã sử thượng quyển  "gọi tắt là Nam Chiếu dã sử": các mục Đại Lý quốc, Đại Trung quốc và Hậu Lý quốc.
 Ngô Nhâm Thần, Thập quốc xuân thu (1669)
 Trương Đình Ngọc, Minh sử (1739)
 Hoa Nguyên, Tục tư trị thông giám "gọi tắt là Tục thông giám"
 Ngô Quảng Thành, Tây Hạ thư sự 
 Thang Cầu, Chúng gia biên niên thể Tấn sử 
 Admin, Ngũ quốc cố sự - quyển thượng . Chiết Giang bào sĩ cung gia tàng bản
 Giác La Lặc Đức Hồng, Đại Thanh lịch triều thực lục  "gọi tắt là Thanh thực lục"
 Kha Thiệu Văn, Tân Nguyên sử (1920)
 Triệu Nhĩ Tốn, Thanh sử cảo (1927)
 Thành Đô ký

 Dịch giả: Trung Quốc xã hội khoa học viện lịch sử nghiên cứu sở, nguồn sách: Kiếm Kiều Trung Quốc sử
 Dịch giả: Dương Phẩm Tuyền, nguồn sách: Kiếm Kiều Trung Quốc sử
 Trung Quốc nhất bách hậu phi, Tân thế kỷ xuất bản xã - 1995. Biên dịch: Long Cương và Khổng Đức, đổi tên thành: Lịch sử Trung Quốc - Các bà hoàng phi Trung Quốc. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1996
 Trần Phương Hồ, Điển tích trong Truyện Kiều. Nhà xuất bản Đồng Nai, 1996
 Nguyễn Tử Quang, Điển tích Truyện Kiều  câu "ấy hồn Thục Đế hay mình Đỗ Quyên", Nhà xuất bản Tổng hợp Đồng Tháp, 1997
 Trương Tú Phong, Lôi Khánh và Trương Học Thành: Mỹ nhân kế - cạm bẫy mê người (phần II). Bắc Kinh Quốc tế văn hóa xuất bản xã, 1995. Người dịch: Dương Quốc Anh, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, Hà Nội, 1997
 Dịch giả: Sử Vệ Dân, nguồn sách: Kiếm Kiều Trung Quốc sử
 Trương Tú Bình và Vương Hiểu Minh, 100 sự kiện Trung Quốc. Quảng Tây Nhân dân xuất bản xã, 1993. Nhóm biên dịch: Phạm Việt Chương, Xuân Kính, Huy Sanh và Nguyễn Trần Phụng. Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, Hà Nội, 1998 
 Trần Văn Chánh, Trần Phước Thuận và Phạm Văn Hòa, Truyện Kiều tập chú - Tập chú câu 1307 "Dưới trăng Quyên đã gọi Hè". Nhà xuất bản Đà Nẵng, 1999
 Đế vương trị quốc sách . Biên dịch: Nguyễn Hữu Trí, Nhà xuất bản Thanh niên, 1999
 Sầm Trọng Miễn, Tùy Đường sử. Hà Bắc giáo dục xuất bản xã, 2000. Nguồn sách: Nhị thập thế kỷ Trung Quốc sử học danh trứ, mã nguồn: ISBN 9787543438569

 Đặng Huy Phúc, Các hoàng đế Trung Hoa. Nhà xuất bản Hà Nội, 2001
 Trương Chí Quân, Truyện các vị vua Trung Quốc - Tập 5 "Đời tư các vị hoàng đế". Dịch giả: Trần Đình Hiến, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin - Hà Nội, 2002
 và ISBN 9577764509

 Nguồn sách: Trung Quốc đoạn đại sử hệ liệt
 Nguồn sách: Bồng Lai các chúng thư
 Nguồn sách: Trung Quốc đoạn đại sử hệ liệt
 Nguồn sách: Trung Quốc đoạn đại sử hệ liệt
 Nguồn sách: Trung Quốc đoạn đại sử hệ liệt
 Nguồn sách: Trung Quốc đoạn đại sử hệ liệt
 Nguồn sách: Trung Quốc đoạn đại sử hệ liệt
 Trần Chấn, Tống sử (hiện đại). Thượng Hải nhân dân xuất bản xã, 2003. Nguồn sách: Trung Quốc đoạn đại sử hệ liệt, mã nguồn ISBN 9787208044449
 Chu Lương Tiêu và Cố Cúc Anh, Nguyên sử (hiện đại). Thượng Hải Nhân dân xuất bản xã, 2003. Nguồn sách: Trung Quốc đoạn đại sử hệ liệt, mã nguồn ISBN 9787208041738
 Nguồn sách: Trung Quốc đoạn đại sử hệ liệt
 Bành Hoa, Yên quốc sử cảo chương 5 Thời kỳ phát triển - Chiến Quốc. Trung Quốc Văn sử xuất bản xã - Bắc Kinh, 2005
 Cát Kiếm Hùng, Bước thịnh suy của các triều đại phong kiến Trung Quốc. Người dịch: Phong Đảo. Nhà xuất bản Văn hoá - Thông tin, Tập 1 "Tần chí Tùy" (2004) - Tập 2 "Đường chí Nguyên" và Tập 3 "Minh Thanh" (2005)



 Lã Tư Miễn, Tiên Tần sử. Thượng Hải Cổ tịch xuất bản xã, 2005. Nguồn sách: Lã Tư Miễn văn tập, mã nguồn: ISBN 9787532540297
Tiêu Nhất Sơn (1963), Thanh đại thông sử Hoa Đông Sư phạm đại học xuất bản xã, 2006 ISBN 9787561745069
 Mạnh Sâm, Thanh sử giảng nghĩa Trung Hoa thư cục, 2006. Nguồn sách: Mạnh Sâm trước tác tập, mã nguồn: ISBN 9787101050325
 Mạnh Sâm, Minh Nguyên Thanh hệ thông kỷ Trung Hoa thư cục, 2006. Nguồn sách: Mạnh Sâm trước tác tập, mã nguồn: ISBN 9787101053630
 Chu Thụy Hi, Trình Úc Trứ và Dương Hoằng: Tống sử nghiên cứu. Phúc Kiến Nhân dân xuất bản xã, 2006. Nguồn sách: Nhị thập thế kỷ Trung Quốc nhân văn học khoa học thuật nghiên cứu sử chúng thư, mã nguồn ISBN 9787211050352 
 Nguồn sách: Hoàng Nhân Vũ tác phẩm hệ liệt
 Lê Đông Phương và Vương Tử Kim, Kể chuyện Tần Hán. Thượng Hải Nhân dân xuất bản xã, 1997. Người dịch: Cao Tự Thanh. Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2007
 Lê Đông Phương, Kể chuyện Tam Quốc Người dịch: Cao Tự Thanh. Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2007
 Thẩm Khởi Vĩ, Kể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều. Người dịch: Cao Tự Thanh. Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2007
 Triệu Kiến Mẫn, Kể chuyện Tùy Đường. Người dịch: Cao Tự Thanh. Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2008
 Nguồn sách: Nhân dân văn khố
 Lê Giảng, Các triều đại Trung Hoa. Nhà xuất bản Từ điển bách khoa, 2008
 Trung Hoa dân quốc kiều vụ uỷ viên hội, Hải hoa văn khố - phần Chiến Quốc thời đại.
 Nguồn sách: Đại Giai Võng - Tân Thư Thí Độc phần Thí Độc Thư Khố mục Lịch sử sách Trung Quốc Sử 
 Thương Thánh, Chính sử Trung Quốc qua các triều đại - 350 vị Hoàng Đế nổi tiếng. Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, 2011
 Nguyễn Khắc Thuần, Các đời đế vương Trung Quốc. Nhà xuất bản Thời đại, 2012
 Huyền Cơ, Mười hai đại hoàng đế Trung Hoa. Nhà xuất bản Thời đại, 2012
 Trung Hoa nhân, phần Trung Hoa đế quốc hưng vong sử
 Đồng Tước lịch sử cương - Trung Quốc lịch sử chuyên đề võng: phần "Trung Quốc thông sử văn chương phân loại" mục Lịch đại đế vương 
 Nguồn sách: Giảng đàm xã, Trung Quốc đích lịch sử
 Nguồn sách: Giảng đàm xã, Trung Quốc đích lịch sử
 Nguồn sách: Giảng đàm xã, Trung Quốc đích lịch sử
 Nguồn sách: Giảng đàm xã, Trung Quốc đích lịch sử
 Nguồn sách: Giảng đàm xã, Trung Quốc đích lịch sử
 Nguồn sách: Giảng đàm xã, Trung Quốc đích lịch sử
 Nguồn sách: Giảng đàm xã, Trung Quốc đích lịch sử
 Nguồn sách: Giảng đàm xã, Trung Quốc đích lịch sử
 Nguồn sách: Giảng đàm xã, Trung Quốc đích lịch sử
 Võng dịch lịch sử, võng hữu bình luận 37 điều: Tôn Ngọc Lương, Tiếp thụ thiện nhượng - Vương Mãng thị phục cổ tân nho gia. Số ra ngày 06/10/2008
 Vương Hằng Vĩ, Điền Dã và Tôn Dã Đinh: Trung Quốc lịch sử giảng đường. Hương Cảng Trung Hoa thư cục, 2005. Quyển 1 Viễn Cổ chí Xuân Thu  ISBN 9628885243, Quyển 2 Chiến Quốc Tần Hán  ISBN 9628885251, Quyển 3 Tam Quốc chí Ngũ Đại ISBN 9789628885268, Quyển 4 Tống Nguyên Minh ISBN 9628885278, Quyển 5 Thanh  ISBN 9628885286

 Trung tâm Khoa học tự nhiên và công nghệ Quốc gia - Lê Thành Lân, Lịch và niên biểu lịch sử hai mươi thế kỷ (0001 - 2010) chương V "niên biểu lịch sử Việt Nam" và chương VI "niên biểu lịch sử Trung Quốc". Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội - 2000
 Phương Thi Danh, Niên biểu lịch sử Trung Quốc. Người dịch: Nguyễn Liên Hoàn. Nhà xuất bản Thế giới, Hà Nội - 2001
 Đại Kỷ Nguyên tập đoàn công ty, Đại Kỷ Nguyên - Văn Hóa Võng phần Nghệ thuật Bác Lãm mục Công nghệ. Tân Hoa Tứ Xuyên võng, 2001-2002
 Lã Tư Miễn, Trung Quốc thông sử

Thiên triều thập di lục, phần Trung Quốc lịch sử sự kiện nhất lãm biểu (viễn cổ chí Tần)  thời kỳ Ngũ Đế mục "Thiện nhượng chính trị" và phần "Cương chí phân loại" với các mục Khai quốc đế vương liệt truyện cùng Vong quốc đế vương liệt truyện
Hoàng Hạc Thăng, Đại Kỷ Nguyên phần Sử hải câu trầm số ra ngày 17/03/2011
Hội khoa học lịch sử Bình Dương, Truyện kể danh nhân lịch sử Trung Quốc (viết tắt là truyện kể DNLS Trung Quốc) - xuất bản ngày 25/07/2012

 Hạ Tằng Hữu, Trung Quốc cổ đại sử - đệ nhất biên "Thượng cổ sử". Hà Bắc giáo dục xuất bản xã, 2003. Nguồn sách: Nhị thập thế kỷ Trung Quốc sử học danh trứ, mã nguồn: ISBN 9787543438538

Vương Chính Bình, Lầu Quân Tín và Tôn Nhân Tông: Bộ thông sử Thế giới vạn năm (tập 1 chương 1 - "xã hội Nguyên Thủy" và phần "Tóm tắt biên niên lịch sử Trung Quốc"). Nhóm biên dịch: Trần Đăng Thao, Nguyễn Văn Ánh, Nguyễn Hoàng Điệp, Nguyễn Quang Thái, Nguyễn Trình, Tạ Phú Chinh, Việt Hoa và Ngọc Hoan. Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, Hà Nội, 2000 
 Thiếu niên nhi đồng xuất bản xã, 1991

Chú thích

Thể loại:Thiện nhượng
Thể loại:Danh sách vua
Thể loại:Hoàng tộc Trung Quốc
Thể loại:Triều đại Trung Quốc