Kỳ Thánh (Shogi)

là một trong tám danh hiệu lớn của thế giới Shogi chuyên nghiệp Nhật Bản, được tranh đấu lần đầu tiên vào năm 1962 với sự chiến thắng của kì thủ Oyama Yasuharu. Giải đấu tranh danh hiệu này được gọi là , được tài trợ bởi Nhật báo Sankei, tập đoàn Hulichttps://www.shogi.or.jp/news/2018/03/post_1667.html và được tổ chức bởi Liên đoàn Shogi Nhật Bản.

Giải đấu - danh hiệu này lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1962 theo thể thức 2 lần một năm cho tới năm 1995, thể thức 1 lần mỗi năm mới được cố định như ngày hôm nay. Kể từ kì Kì Thánh chiến thứ 81, thể thức giải đấu mới được giới thiệu gồm ba giai đoạn là Sơ loại thứ Nhất - Sơ loại thứ Hai và Xác định Khiêu chiến giả. Vào tháng 2/2021, Liên đoàn Shogi Nhật Bản thông báo về việc nếu một Nữ Lưu kì sĩ - kì thủ nghiệp dư lọt vào top 8 kì thủ xuất sắc nhất của giai đoạn Xác định Khiêu chiến giả, họ sẽ ngay lập tức đạt đủ điều kiện để tham gia Kỳ thi Kết nạp Kỳ thủ chuyên nghiệp (棋士編入試験) - từ đó có cơ hội trở thành kì thủ chuyên nghiệp.https://www.shogi.or.jp/news/2021/02/post_1989.html

Danh hiệu Kì Thánh dù ra đời thứ tư nếu tính về mặt thời gian (sau Danh Nhân năm 1937, Vương Tướng năm 1951 và Vương Vị năm 1960) nhưng theo Liên đoàn Shogi Nhật Bản, trong thứ tự sắp xếp các danh hiệu nếu một kì thủ sở hữu từ hai danh hiệu trở lên, Kì Thánh kể từ năm 2009 luôn đứng cuối cùng.https://web.archive.org/web/20101012071340/http://www.shogi.or.jp/kisen/index.html Đây cũng đồng thời là giải danh hiệu đầu tiên thi đấu các ván cờ của nó chỉ trong vòng một ngày.

 Từ nguyên 
Từ Kì Thánh (棋聖, Kisei) vốn được sử dụng như một danh dự cho những kì thủ bộc lộ trình độ vượt trội trong Shōgi hay cờ vây.

 Thể thức 
Kể từ khi lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1962 cho tới hết năm 1994, Kì Thánh là danh hiệu duy nhất được tổ chức tranh đấu tới hai lần một năm, với hai loạt trận tranh danh hiệu được tổ chức từ tháng 6 - 7 và tháng 12 - tháng 2 năm sau. Từ năm 1995, danh hiệu này được tổ chức một lần mỗi năm - cùng với năm mà Habu Yoshiharu đạt được danh hiệu đầu tiên trên hành trình Thất quán (sở hữu đồng thời 7 danh hiệu cùng lúc) của mình.

Thể thức tranh đấu như hiện tại được giới thiệu lần đầu tiên từ kì thứ 81, trải qua ba giai đoạn nối tiếp nhau để tìm ra người thách đấu danh hiệu là Sơ loại thứ Nhất (一次予選) - Sơ loại thứ Hai (二次予選) và Xác định Khiêu chiến giả (決勝トーナメント). Vào tháng 2/2021, Liên đoàn Shogi Nhật Bản thông báo về việc nếu một Nữ Lưu kì sĩ - kì thủ nghiệp dư lọt vào top 8 kì thủ xuất sắc nhất của giai đoạn Xác định Khiêu chiến giả, họ sẽ ngay lập tức đạt đủ điều kiện để tham gia Kỳ thi Kết nạp Kỳ thủ chuyên nghiệp (棋士編入試験) - từ đó có cơ hội trở thành kì thủ chuyên nghiệp.

 Sơ loại thứ Nhất 
Giai đoạn  gồm có tất cả các kì thủ chuyên nghiệp trong hệ thống Thuận Vị chiến từ tổ C1 trở xuống và hai Nữ Lưu kì sĩ xuất sắc nhất năm đó. Họ được chia làm tám nhánh đấu, và mỗi kì thủ xuất sắc nhất của nhánh đó sẽ bước tiếp vào giai đoạn Sơ loại thứ Hai.

Kể từ Kì Thánh chiến kì thứ 81, thời gian cho mỗi kì thủ thi đấu các ván cờ trong Sơ loại thứ Nhất được giảm xuống 1 tiếng đồng hồ cờ vua (thay vì 3 tiếng byoyomi như trước đây), và hai ván đấu của cùng một kì thủ có thể được tổ chức trong một ngày - tương tự như Duệ Vương chiến, Cup Asahi mở rộng và Nữ Lưu Vương Tướng chiến.

 Sơ loại thứ Hai 
Giai đoạn  gồm có 8 kì thủ vượt qua giai đoạn Sơ loại thứ Nhất và tất cả các kì thủ chưa nằm trong giai đoạn Xác định Khiêu chiến giả, đánh theo thể thức loại trực tiếp và chọn ra từ 8 - 12 kì thủ xuất sắc nhất bước vào giai đoạn Xác định Khiêu chiến giả. Mỗi ván đấu, kì thủ sẽ có 3 tiếng byoyomi.

 Xác định Khiêu chiến giả 
Giai đoạn Xác định Khiêu chiến giả (決勝トーナメント) luôn gồm có 16 kì thủ:

 8/12 kì thủ vượt qua giai đoạn Sơ loại thứ Hai. 
 4 kì thủ top 4 của Xác định Khiêu chiến giả - Kì Thánh chiến kì trước (+ 4 kì thủ sở hữu danh hiệu nếu như lấy 8 kì thủ ở Sơ loại thứ Hai)

Họ sẽ được bắt cặp ngẫu nhiên để thi đấu loại trực tiếp một lượt, với người chiến thắng cuối cùng - Kì Thánh Khiêu chiến giả, thách đấu danh hiệu Kì Thánh của đương kim sở hữu. Mỗi ván đấu, kì thủ sẽ có 4 tiếng byoyomi.

 Loạt trận tranh danh hiệu 
Trong loạt trận này, đương kim Kì Thánh và Kì Thánh Khiêu chiến giả sẽ thi đấu với nhau loạt 5 ván cờ, với người chiến thắng trước 3 ván trở thành người sở hữu danh hiệu Kì Thánh. Mỗi ván đấu, kì thủ sẽ có 4 tiếng byoyomi để thi đấu, và ván đấu được tổ chức trong một ngày.

Kể từ năm 2020, các ván đấu trong loạt tranh ngôi được phát sóng trực tiếp bởi ABEMA. Từ năm 2019 trở về trước, kênh Niconico cũng đồng thời phát sóng trực tiếp loạt trận này.

 Thể thức trong quá khứ 

 Từ kì 1 - kì 65 
Kể từ kì đầu tiên tới kì 65, Kì Thánh chiến được tổ chức hai năm một lần, với lần đầu tiên ở nửa đầu năm - lần còn lại ở nửa cuối năm. 
+KìThời gian 
trong loạt tranh ngôiXác định Khiêu chiến giảSơ loại thứ HaiSơ loại thứ NhấtThời gianChung kếtKích thướcĐược đặc cách
8 ngườiSuất vượt quaBao gồmSuất vượt quaBao gồm17 tiếng3 kì thủ là Oyama Yasuharu, Masuda Kozo và Tsukada Masao thi đấu vòng tròn hai lượt, hai kì thủ xuất sắc nhất bước vào loạt tranh ngôi.27 tiếng3 ván16 người 7 kì thủ đứng đầu tổ A của Thuận Vị chiến
 Masuda Kozo8 ngườiThuận Vị chiến:

 Kì thủ đứng thứ 8 tổ A trở xuống 
 Tất cả các kì thủ từ tổ B2 trở lên2 ngườiTất cả các kì thủ chuyên nghiệp còn lại từ tổ C1 - Thuận Vị chiến trở xuống. 3Top 8 của kì 2Tất cả các kì thủ từ tổ B2 - Thuận Vị chiến trở lên 4-10 Top 4 của kì trước đó 
 4 kì thủ đứng đầu tổ A - Thuận Vị chiến4 người11-166 tiếng6 tiếng1 ván17-255 tiếng5 tiếng26-314 tiếng Top 4 của kì trước đó 
 Các kì thủ sở hữu danh hiệu. 
 Các kì thủ đạt danh dự Vĩnh thế
 Các kì thủ đứng đầu tổ A - Thuận Vị chiến (nếu còn suất)32-5657-65 Tất cả các kì thủ từ tổ B2 - Thuận Vị chiến trở lên 
 Các kì thủ từng lọt vào trận Chung két của các kì trước

 Từ kì 66 - kì 80: Sơ loại thứ Ba 
Kể từ kì 66, khi mà Kì Thánh chiến được tổ chức mỗi năm một lần, có thêm một phần nữa là  được tổ chức trước khi tiến tới Xác định Khiêu chiến giả. Kể từ kì 72, giai đoạn này được gọi là 
+Kì Thời gian 
trong loạt tranh ngôiXác định Khiêu chiến giảKì 66 - 71: Sơ loại thứ Ba 
Kì 72 - 80: Sơ loại Cuối cùngSơ loại thứ HaiSơ loại thứ NhấtThời gianChung kếtBao gồmThời gianBao gồmĐược đặc cáchThể thứcSuất đi tiếpĐược đặc cáchSuất đi tiếpBao gồm66 - 715 tiếng4 tiếngMột ván8 người3 tiếng16 người8 người:

 Top 4 kì trước 
 Người sở hữu danh hiệu 
 Kì thủ đạt danh dự Vĩnh thế 
 Ở tổ A - Thuận Vị chiến 16 kì thủ được chia làm 4 bảng, mỗi bảng 4 kì thủ
 Đánh vòng tròn một lượt, hai kì thủ đứng đầu mỗi bảng đi tiếp8 người Tham gia Sơ loại thứ Ba/Sơ loại Cuối cùng ở kì trước 
 Từng tham gia loạt trận tranh danh hiệu Kì Thánh.
 Các kì thủ từ tổ B2 ở Thuận Vị chiến trở lên8 người Tất cả các kì thủ chuyên nghiệp từ tổ C1 - Thuận Vị chiến trở xuống. 
 Hai Nữ Lưu kì sĩ xuất sắc nhất nămThứ tự lựa chọn hai Nữ Lưu kì sĩ này như sau (theo thứ tự ưu tiên giảm dần): Sở hữu nhiều hơn một danh hiệu - Nữ Lưu Danh Nhân - Nữ Lưu Vương Tướng - các danh hiệu Nữ Lưu khác - đẳng cấp Nữ Lưu. Đôi khi, các kì thủ nữ tới từ Trường đào tạo Kỳ thủ Trẻ cũng tham gia - ví dụ như Nishiyama Tomoka ở kì 92.72 - 804 tiếng8 người:

 Top 4 kì trước: 
 Người sở hữu danh hiệu, kì thủ đạt danh dự Vĩnh thế 
 Ở tổ A - Thuận Vị chiến hoặc top 8 kì trước16 kì thủ được rút thăm ngẫu nhiên để thi đấu theo thể thức Loại kép (Double Elimination). 

 Danh dự Vĩnh thế Kì Thánh 
 là danh dự được trao cho một kì thủ nếu kì thủ đó sở hữu danh hiệu Kì Thánh đủ 5 kì. Tính tới tháng 8 năm 2017, có tất cả 5 kì thủ đã đủ điều kiện để có được danh dự này, đó là:

 Habu Yoshiharu (16 kì, Kì 62-66, 71, 79-88) 
 Oyama Yasuharu (16 kì, Kì 1-7, 9, 16, 24-30) 
 Nakahara Makoto (16 kì, Kì 12-14, 17-20, 31-35, 41, 53-55) 
 Yonenaga Kunio (7 kì, Kì 22, 36, 43-47) 
 Sato Yasumitsu (6 kì, Kì 73-78)

 Những điều đặc biệt 

 Khi Kì Thánh chiến ra đời, tất cả các giải danh hiệu khi đó là Danh Nhân chiến - Thập Đẳng chiến - Vương Tướng chiến hay Vương Vị chiến đều có những ván tranh danh hiệu được tổ chức trong 2-3 ngày. Kì Thánh chiến là giải đấu đầu tiên có ván tranh danh hiệu chỉ diễn ra trong 1 ngày. Lý do cho điều này có thể là do sức khỏe đã tàn lụi nhiều của Masuda Kozo. Ông cũng tham gia loạt trận Kì Thánh 2 lần nhưng chưa từng dành chiến thắng. 
 Oyama Yasuharu đã chiến thắng danh hiệu này kể từ khi nó ra đời, giữ được danh hiệu này trong 7 kì liên tiếp và nhanh chóng đạt danh dự Vĩnh thế Kì Thánh vào năm 23 tuổi - 11 tháng, kỉ lục trẻ nhất tới nay. 
 Kì thứ 37 của Kì Thánh chiến năm 1980, Futakami Tatsuya giành chiến thắng trước Yonenaga Kunio, giúp ông trở thành người có thời gian lâu nhất để giành lại một danh hiệu.
 Ván 2 trong loạt trận tranh danh hiệu của Kì Thánh chiến kì 46 được tổ chức ở Los Angeles, Hoa Kỳ. Đây là lần thứ hai mà có một ván đấu của giới Shogi chuyên nghiệp được tổ chức ngoài Nhật Bản, kể từ Kì Vương chiến kì 1 năm 1975. 
 Ở kì thứ 55, Yashiki Nobuyuki đã thiết lập kỉ lục về người trẻ tuổi nhất thách đấu danh hiệu Kì Thánh, khi đó ông 17 tuổi. Tuy không giành được chiến thắng chung cuộc, ở kì sau đó (56 - 1990), Yashiki đã thiết lập kỉ lục về người trẻ nhất sở hữu danh hiệu Kì Thánh - 18 tuổi. Tuy nhiên, cả hai kỉ lục này đã bị xô đổ bởi Fujii Sota - điều sẽ được đề cập dưới đây. 
 Ở kì thứ 67 năm 1996, Habu Yoshiharu - người khi đó đang đạt chiến tích Thất quán (七冠 - Sở hữu đồng thời 7 danh hiệu cùng một lúc) bị thách đấu bởi Kì Thánh Khiêu chiến giả Miura Hiroyuki. Chiến tích Thất quán của Habu kéo dài 167 ngày, bắt đầu từ ngày Valentine 14/2/1996 với chiến thắng ở Vương Tướng - kết thúc khi ông mất danh hiệu Kì Thánh vào ngày 30/7/1996. 
 Từ kì thứ 67 tới kì 73 (1996 - 2002), tất cả các kì thủ sở hữu danh hiệu Kì Thánh đều không thể bảo vệ danh hiệu này ở kì tiếp theo.

 Các kì thủ giành danh hiệu 
KìNămNgười chiến thắngTỉ sốĐối thủ 1 1962 Ōyama Yasuharu 3-1 Tsukada Masao 2 1963 lần 1 Ōyama Yasuharu (2) 3-0 Futakami Tatsuya3 1963 lần 2 Ōyama Yasuharu (3) 3-1 Masuda Kozō4 1964 lần 1 Ōyama Yasuharu (4) 3-2 Sekine Shigeru5 1964 lần 2 Ōyama Yasuharu (5) 3-0 Homma Sōetsu 6 1965 lần 1 Ōyama Yasuharu (6) 3-2 Masuda Kozō7 1965 lần 2 Ōyama Yasuharu (7) 3-2 Futakami Tatsuya8 1966 lần 1 Futakami Tatsuya 3-1 Ōyama Yasuharu9 1966 lần 2 Ōyama Yasuharu (8) 3-0 Futakami Tatsuya10 1967 lần 1 Yamada Michiyoshi 3-1 Ōyama Yasuharu11 1967 lần 2 Yamada Michiyoshi (2) 3-2 Nakahara Makoto12 1968 lần 1 Nakahara Makoto 3-1 Yamada Michiyoshi13 1968 lần 2 Nakahara Makoto (2) 3-1 Ōyama Yasuharu14 1969 lần 1 Nakahara Makoto (3) 3-0 Yamada Michiyoshi15 1969 lần 2 Naitō Kunio  3-1 Nakahara Makoto16 1970 lần 1 Ōyama Yasuharu (9) 3-1 Naitō Kunio 17 1970 lần 2 Nakahara Makoto (4) 3-0 Ōyama Yasuharu18 1971 lần 1 Nakahara Makoto (5) 3-1 Ōyama Yasuharu19 1971 lần 2 Nakahara Makoto (6) 3-1 Futakami Tatsuya20 1972 lần 1 Nakahara Makoto (7) 3-1 Naitō Kunio 21 1972 lần 2 Ariyoshi Michio 3-2 Nakahara Makoto22 1973 lần 1 Yonenaga Kunio 3-1 Ariyoshi Michio23 1973 lần 2 Naitō Kunio  3-2 Yonenaga Kunio24 1974 lần 1 Ōyama Yasuharu (10) 3-1 Naitō Kunio 25 1974 lần 2 Ōyama Yasuharu (11) 3-0 Yonenaga Kunio26 1975 lần 1 Ōyama Yasuharu (12) 3-1 Futakami Tatsuya27 1975 lần 2 Ōyama Yasuharu (13) 3-0 Futakami Tatsuya28 1976 lần 1 Ōyama Yasuharu (14) 3-1 Kiriyama Kiyozumi29 1976 lần 2 Ōyama Yasuharu (15) 3-2 Yonenaga Kunio30 1977 lần 1 Ōyama Yasuharu (16) 3-1 Mori Keiji31 1977 lần 2 Nakahara Makoto (8) 3-2 Ōyama Yasuharu32 1978 lần 1 Nakahara Makoto (9) 3-0 Ariyoshi Michio33 1978 lần 2 Nakahara Makoto (10) 3-1 Futakami Tatsuya34 1979 lần 1 Nakahara Makoto (11) 3-1 Katō Hifumi 35 1979 lần 2 Nakahara Makoto (12) 3-0 Awaji Hitoshige36 1980 lần 1 Yonenaga Kunio (2) 3-1 Nakahara Makoto37 1980 lần 2 Futakami Tatsuya (2) 3-1 Yonenaga Kunio38 1981 lần 1 Futakami Tatsuya (3) 3-0 Nakahara Makoto39 1981 lần 2 Futakami Tatsuya (4) 3-0 Katō Hifumi 40 1982 lần 1 Mori Keiji 3-0 Futakami Tatsuya41 1982 lần 2 Nakahara Makoto (13) 3-1 Mori Keiji42 1983 lần 1 Hidemitsu Moriyasu 3-2 Nakahara Makoto43 1983 lần 2 Yonenaga Kunio (3) 3-1 Hidemitsu Moriyasu44 1984 lần 1 Yonenaga Kunio (4) 3-0 Tanigawa Kōji45 1984 lần 2 Yonenaga Kunio (5) 3-2 Osamu Nakamura46 1985 lần 1 Yonenaga Kunio (6) 3-1 Osamu Katsuura47 1985 lần 2 Yonenaga Kunio (7) 3-0 Osamu Nakamura48 1986 lần 1 Kiriyama Kiyozumi 3-1 Yonenaga Kunio49 1986 lần 2 Kiriyama Kiyozumi (2) 3-1 Minami Yoshikazu50 1987 lần 1 Kiriyama Kiyozumi (3) 3-0 Nishimura Kazuyoshi51 1987 lần 2 Minami Yoshikazu 3-0 Kiriyama Kiyozumi52 1988 lần 1 Tanaka Torahiko 3-2 Minami Yoshikazu53 1988 lần 2 Nakahara Makoto (14) 3-2 Tanaka Torahiko54 1989 lần 1 Nakahara Makoto (15) 3-1 Minami Yoshikazu55 1989 lần 2 Nakahara Makoto (16) 3-2 Yashiki Nobuyuki56 1990 lần 1 Yashiki Nobuyuki 3-2 Nakahara Makoto57 1990 lần 2 Yashiki Nobuyuki (2) 3-1 Morishita Taku58 1991 lần 1 Minami Yoshikazu (2) 3-2 Yashiki Nobuyuki59 1991 lần 2 Tanigawa Kōji 3-0 Minami Yoshikazu60 1992 lần 1 Tanigawa Kōji (2) 3-1 Gōda Masataka61 1992 lần 2 Tanigawa Kōji (3) 3-0 Gōda Masataka62 1993 lần 1 Habu Yoshiharu 3-1 Tanigawa Kōji63 1993 lần 2 Habu Yoshiharu (2) 3-2 Tanigawa Kōji64 1994 lần 1 Habu Yoshiharu (3) 3-1 Tanigawa Kōji65 1994 lần 2 Habu Yoshiharu (4) 3-0 Shima Akira66 1995 Habu Yoshiharu (5) 3-0 Miura Hiroyuki67 1996 Miura Hiroyuki 3-2 Habu Yoshiharu68 1997 Yashiki Nobuyuki (3) 3-1 Miura Hiroyuki69 1998 Gōda Masataka 3-0 Yashiki Nobuyuki70 1999 Tanigawa Kōji (4) 3-0 Gōda Masataka71 2000 Habu Yoshiharu (6) 3-2 Tanigawa Kōji72 2001 Gōda Masataka (2) 3-2 Habu Yoshiharu73 2002 Satō Yasumitsu  3-2 Gōda Masataka74 2003 Satō Yasumitsu (2)  3-0 Maruyama Tadahisa75 2004 Satō Yasumitsu (3)  3-0 Moriuchi Toshiyuki76 2005 Satō Yasumitsu (4)  3-2 Habu Yoshiharu77 2006 Satō Yasumitsu (5)  3-0 Suzuki Daisuke78 2007 Satō Yasumitsu (6)  3-1 Watanabe Akira79 2008 Habu Yoshiharu (7) 3-2 Satō Yasumitsu 80 2009 Habu Yoshiharu (8) 3-2 Kimura Kazuki81 2010 Habu Yoshiharu (9) 3-0 Fukaura Kōichi82 2011 Habu Yoshiharu (10) 3-0 Fukaura Kōichi83 2012 Habu Yoshiharu (11) 3-0 Nakamura Taichi84 2013 Habu Yoshiharu (12) 3-1 Watanabe Akira852014Habu Yoshiharu (13)3-0Moriuchi Toshiyuki862015Habu Yoshiharu (14)3-1Toyoshima Masayuki872016Habu Yoshiharu (15)3-2Nagase Takuya882017Habu Yoshiharu (16)3-1Saito Shintaro892018Toyoshima Masayuki3-2Habu Yoshiharu902019Watanabe Akira3-1Toyoshima Masayuki912020Fujii Sota3-1Watanabe Akira922021Fujii Sota (2)3-0Watanabe Akira932022Fujii Sota (3)3-1Nagase Takuya
Tên kì thủ được in đậm để chỉ năm/kì mà kì thủ đã đạt đủ điều kiện cho danh dự Vĩnh thế Kì Thánh.

 Xem thêm 
Shogi
Kisei (Go)

 Tham khảo 
Liên đoàn Shogi Nhật Bản: Giải đấu Kisei

Thể loại:Shogi
Thể loại:Danh hiệu Shogi Nhật Bản chuyên nghiệp