Danh sách máy bay-X

Máy bay X (X-plane) là một loạt các máy bay và trực thăng thử nghiệm của Hoa Kỳ (và một số rocket) được sử dụng để thử nghiệm và đánh giá các công nghệ và khái niệm khí động học mới. Hầu hết các X-plane được Ủy ban tư vấn hàng không quốc gia (NACA), sau này là Cơ quan không gian và hàng không quốc gia (NASA) vận hành, thông thường sẽ có sự hợp tác với Không quân Hoa Kỳ. Các cuộc thử nghiệm chính của X-Plane thường diễn ra tại Căn cứ không quân Edwards.

Một số X-plane được công khai nhưng một số khác, chẳng hạn như X-16 lại được phát triển bí mật.Miller 2001, p. 209 Chiếc đầu tiên là Bell X-1, trở nên nổi tiếng ngay sau khi hoàn thành vào năm 1947, là chiếc máy bay đầu tiên phá vỡ rào cản âm thanh trên độ cao bay thường."First Generation X-1". NASA Dryden Fact Sheets. NASA. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2010.  Các X-plane sau đó đã hỗ trợ nghiên cứu quan trọng trong vô số lĩnh vực khí động học và kỹ thuật, nhưng chỉ có máy bay tên lửa North American X-15 vào đầu thập niên 1960 đạt được danh tiếng tương đương với X-1. Các X-plane từ 7 tới 12 thực chất là tên lửaMiller 2001 (được sử dụng để thử nghiệm các động cơ mới), và một số phương tiện không phi công khác (một số điều khiển từ xa, một số là máy bay không người lái hoàn toàn).

Hầ hết các X-plane không được đưa vào sản xuất toàn diện; nhưng một ngoại lệ là Lockheed Martin X-35, cạnh tranh với Boeing X-32 trong Chương trình máy bay tiêm kích tấn công liên quân, được đưa vào sản xuất với tên chính thức là F-35.A history of the Joint Strike Fighter Program , Martin-Baker. Truy cập January 2010

Không phải tất cả các máy bay thử nghiệm của Hoa Kỳ được định danh là X-plane; một số được định danh bởi Hải quân Hoa Kỳ trước năm 1962,"D-558-I"  NASA Dryden Fact Sheets. NASA. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2010. trong khi những chiếc khác được định danh theo hãng sản xuất, không được định danh theo mã 'X', hoặc tên mã tuyệt mật.

 Tên Hãng chế tạoCơ quan quản lý Hình ảnh Chuyến bay đầu Mục đích và Ghi chúX-1Bell AircraftUSAF, NACA100px19 tháng 1 năm 1946Thử nghiệm bay tốc độ và độ cao lớn.Máy bay đầu tiên phá vỡ rào cản âm thanh khi đang bay.Chứng minh khả năng khí động học của các bộ phận cánh mỏng.Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 5–7.X-2"Starbuster"Bell AircraftUSAF100px27 tháng 6 năm 1952Thử nghiệm bay tốc độ và độ cao lớn.Máy bay đầu tiên đạt vận tốc Mach 3.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 8.X-3StilettoDouglas AircraftUSAF, NACA100px27 tháng 10 năm 1952Có cấu trúc hợp kim titanium.Thử nghiệm bay tốc độ cao trong thời gian dài.Không đạt được tốc độ theo thiết kế, nhưng cung cấp cái nhìn sâu vào khớp nối quán tính.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 9.X-4BantamNorthropUSAF, NACA100px15 tháng 12 năm 1948Đánh giá các tính năng điều khiển của máy bay không đuôi khi bay tốc độ siêu thanh.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 10.X-5Bell AircraftUSAF, NACA100px20 tháng 6 năm 1951Máy bay đầu tiên bay với cánh có thể thay đổi hình dạng.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 11.X-6ConvairUSAF, AEC100pxKhông bayConvair B-36 hoán cải để nghiên cứu động cơ hạt nhân cho máy bay; không chế tạo.NB-36H được dùng để thử nghiệm mặt đất.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 12.X-7"Flying Stove Pipe"Lockheed3 quân chủng100pxTháng 4, 1951Thử nghiệm mặt đất cho động cơ ramjet tốc độ cao.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 13.X-8AerobeeAerojetNACA, USAF, USN100pxRocket thử nghiệm tầng khí quyển.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 14.X-9ShrikeBell AircraftUSAF100pxTháng 4, 1949Thử nghiệm công nghệ đẩy và dẫn đường.Hỗ trợ cho việc phát triển tên lửa GAM-63 Rascal.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 15.X-10North American AviationUSAF100px13 tháng 10 năm 1953Thử nghiệm cho tên lửa SM-64 Navajo.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 16.X-11ConvairUSAF50px11 tháng 6 năm 1957Thử nghiệm cho tên lửa SM-65 Atlas.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 17.X-12ConvairUSAF50pxTháng 7, 1958Thử nghiệm nâng cao cho tên lửa SM-65 Atlas.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 18.X-13VertijetRyan AeronauticalUSAF, USN75px10 tháng 12 năm 1955Thử nghiệm cất hạ cánh thẳng đứng (VTOL).Thử nghiệm cấu hình cho các chuyến bay VTOL.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 19.X-14Bell AircraftUSAF, NASA100px19 tháng 2 năm 1957Thử nghiệm VTOL.Kiểm tra cấu hình lực đẩy vector cho chuyến bay VTOL.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 20.X-15North American AviationUSAF, NASA100px8 tháng 6 năm 1959Thử nghiệm vận tốc siêu thanh (Mach 6.7), và trần bay lớn ().Máy bay siêu thanh đầu tiên do người điều khiển; có khả năng thực hiện các chuyến bay không gian ở độ cao cận quỹ đạo.Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 21–22.X-16Bell AircraftUSAFKhông bayDự án máy bay trinh sát tầng cao.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 23.Định danh "X-16" được sử dụng như câu chuyện trang bìa."X-16". globalsecurity.org, accessed ngày 11 tháng 5 năm 2010.X-17LockheedUSAF, USN100pxTháng 4, 1956Thử nghiệm hiệu ứng khi trở lại tầng khí quyển ở vận tốc Mach lớn.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 24.X-18Hiller AircraftUSAF, USN100px24 tháng 11 năm 1959Thử nghiệm VTOL/Cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng (STOVL).Đánh giá khái niệm tiltwing cho VTOL.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 25.X-19Curtiss-WrightTri-service100pxTháng 11, 1963Thử nghiệm vận tải VTOL.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 26.Định danh XC-143 được sử dụng.Baugher 2007X-20Dyna-SoarBoeingUSAF100pxKhông chế tạoTàu không gian tái sử dụng cho các nhiệm vụ quân sự.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 27.X-21NorthropUSAF100px18 tháng 4 năm 1963Thử nghiệm điều khiển lớp biên.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 28.X-22Bell Aircraft3 quân chủng100px17 tháng 3 năm 1966Thử nghiệm STOVL với rotor nghiêng 4 cánh.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 29.X-23PRIMEMartin MariettaUSAF75px21 tháng 12 năm 1966Thử nghiệm hiệu ứng trở lại khí quyển.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 30.Chú ý: Định danh không bao giờ được sử dụng chính thức.Parsch 2009, "Missing Designations"X-24Martin MariettaUSAF, NASA100px  100px1 tháng 8 năm 1973Thử nghiệm điều khiển khái niệm thân nâng tốc độ thấp.Thử nghiệm hình dạng khí động học.Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 31–32.X-25BensonUSAF100px6 tháng 12 năm 1955Autogyro hạng nhẹ cho trường hợp khẩn cấpJenkins, Landis and Miller 2003, p. 33.X-26FrigateSchweizerDARPA, Lục quân Hoa Kỳ, USN100px  100px1967Tàu lượn thử nghiệmThử nghiệm máy bay thám sát.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 34.X-27Lockheed75pxKhông bayMẫu thử tiêm kích hiệu năng cao.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 35.X-28Sea SkimmerOsprey AircraftUSN100px12 tháng 8 năm 1970Thử nghiệm thủy phi cơ.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 36.X-29GrummanDARPA, USAF, NASA100px1984Thử nghiệm cánh xuôi trước.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 37.X-30NASPRockwellNASA, DARPA, USAF100pxKhông chế tạoMẫu thử tàu không gian.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 38.X-31RockwellDARPA, USAF, BdV100px1990Thử nghiệm khả năng siêu cơ động của lực đẩy vector.Thử nghiệm ESTOL.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 39.X-32BoeingUSAF, USN, RAF100pxTháng 9, 2000Mẫu thử tiêm kích tấn công liên quân.Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 40–41.X-33Venture StarLockheed MartinNASA100pxMẫu thử chưa hoàn thànhMẫu thử phương tiện phóng tái sử dụng kích thước nhỏ.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 42.X-34Orbital SciencesNASA100pxKhông bayThử nghiệm tàu không gian không người lái tái sử dụng.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 43.X-35Lockheed MartinUSAF, USN, RAF100px2000Mẫu thử Joint Strike Fighter.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 44–45.X-36McDonnell Douglas/BoeingNASA100px17 tháng 5 năm 1997Thử nghiệm tiêm kích không đuôi kích thước 28% mẫu thật.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 46.X-37BoeingUSAF, NASA100px7 tháng 4 năm 2006 (thử nghiệm thả)22 tháng 4 năm 2010 (bay vào quỹ đạo)Tàu tàu không gian quỹ đạo tái sử dụng.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 47.X-38Scaled CompositesNASA100px1999Mẫu trình diễn thân nâng.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 48.X-39Không rõUSAFBí mậtKhông rõChương trình Future Aircraft Technology Enhancements (FATE).Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 49.Chú ý: Định danh không bao giờ được gán chính thức.X-40BoeingUSAF, NASA100px11 tháng 8 năm 1998Thử nghiệm tàu không gian kích thước 80% thật.Mẫu thử X-37.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 50.X-41Không rõUSAFBí mậtKhông rõPhương tiện bay trở lại khí quyển.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 51.X-42Không rõUSAFBí mậtKhông rõThử nghiệm rocket.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 52.X-43Hyper-XMicro CraftNASA100px2 tháng 6 năm 2001Thử nghiệm động cơ scramjet.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 53.X-44MANTALockheed MartinUSAF, NASAHủy bỏThử nghiệm lực đẩy vector dựa trên F-22.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 54.X-45BoeingDARPA, USAF100px  100px22 tháng 5 năm 2002Mẫu trình diễn máy bay chiến đấu không người lái.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 55.X-46BoeingDARPA, USN100pxHủy bỏMẫu trình diễn UCAV của Hải quân.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 56.X-47A Pegasus  X-47BNorthrop GrummanDARPA, USN100px23 tháng 2 năm 2003Mẫu trình diễn UCAV của Hải quân.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 57.X-48BoeingNASA100pxngày 20 tháng 7 năm 2007Thử nghiệm thân nâng.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 58.X-49SpeedhawkPiasecki AircraftUS Army 29 tháng 7 năm 2007Trực thăng thử nghiệmThử nghiệm cánh quạt (VTDP).Parsch 2009, "DOD 4120.15-L"X-50DragonflyBoeingDARPA100px24 tháng 11 năm 2003Thử nghiệm cánh/rotor cánh mũi.Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 60.X-51WaveriderBoeingUSAF100px26 tháng 5 năm 2010Mẫu trình diễn scramjet siêu thanh."X-51 Scramjet Engine Demonstrator - WaveRider" globalsecurity.org. Truy cập 2010-05-11.X-52Số này không dùng để tránh nhầm lẫn với B-52.X-53Boeing Phantom WorksNASA, USAF100pxTháng 11, 2002Thử nghiệm cánh khí động tích cực.Jordan 2006X-54Gulfstream AerospaceNASATương laiThử nghiệm vận tải siêu thanh.X-55Lockheed Martin Skunk WorksUSAF100px2 tháng 6 năm 2009Advanced Composite Cargo Aircraft (ACCA).Thử nghiệm khung thân.Kaufman 2009X-56Lockheed Martin Skunk WorksUSAF/NASA100px2012Máy bay trinh sát tầng cao, thời gian bay dài tương lai.Norris 2012

Xem thêm
 Máy bay thử nghiệm
 Danh sách máy bay thử nghiệm
 Danh sách máy bay quân sự của Hoa Kỳ

Tham khảo
Chú thích

Ghi chú

Tài liệu










Liên kết ngoài

 Early X-planes 
 X-15 Videos by NASA 

Thể loại:Danh sách
*
Thể loại:Máy bay thử nghiệm Hoa Kỳ