Tiếng Goth

Tiếng Goth là một ngôn ngữ German từng được nói bởi người Goth. Những điều ta biết về nó chủ yếu là thông qua Codex Argenteus, một bản in thế kỷ 6 của một bản dịch Kinh Thánh thế kỷ 4, và là ngôn ngữ German Đông duy nhất với số văn liệu đáng kể. Những ngôn ngữ German Đông khác, gồm tiếng Burgundy và tiếng Vandal, chỉ được được biết đề từ những tên riêng còn sót lại trong văn bản lịch sử, và từ từ mượn trong những ngôn ngữ khác như tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Tây Ban Nha, và tiếng Pháp.

Là một ngôn ngữ German, tiếng Goth là một phần của ngữ hệ Ấn-Âu. Đây là ngôn ngữ German sớm nhất được chứng thực bằng nhiều văn bản lớn, nhưng không có hậu duệ trực tiếp. Tài liệu cổ nhất viết bằng tiếng Goth có niên đại từ thế kỷ thứ tư. Ngôn ngữ đã bị suy thoái vào giữa thế kỷ thứ sáu, một phần do thất bại quân sự của người Goth trước người Frank, người Goth ở Ý bị loại bỏ, và sự cô lập về mặt địa lý (ở Tây Ban Nha, tiếng Goth có lẽ đã đánh mất chức năng chính và chỉ còn được sử dụng như một ngôn ngữ nhà thờ khi người Visigoth cải sang đạo Công giáo năm 589). Ngôn ngữ này vẫn tồn tại như một ngôn ngữ địa phương ở bán đảo Iberia (Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha hiện đại) cho đến tận cuối thế kỷ thứ tám. Ở vùng hạ lưu sông Danube và các vùng núi non ở Crimea, ngôn ngữ này vẫn tiếp tục tồn tại đến cuối thế kỷ thứ chín.

 Ví dụ 
+Kinh Lạy Cha bằng tiếng Goth Tiếng Goth  Chuyển ngữ  Bản tiếng Việt  Phiên âm IPA 𐌰𐍄𐍄𐌰 𐌿𐌽𐍃𐌰𐍂 𐌸𐌿 𐌹𐌽 𐌷𐌹𐌼𐌹𐌽𐌰𐌼,  1. Atta unsar þu in himinam  1. Lạy Cha chúng con ở trên trời,  1.  𐍅𐌴𐌹𐌷𐌽𐌰𐌹 𐌽𐌰𐌼𐍉 𐌸𐌴𐌹𐌽  2. weihnai namo þein  2. chúng con nguyện danh Cha cả sáng,	  2.  𐌵𐌹𐌼𐌰𐌹 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌹𐌽𐌰𐍃𐍃𐌿𐍃 𐌸𐌴𐌹𐌽𐍃  3. qimai þiudinassus þeins  3. nước Cha trị đến,  3.  𐍅𐌰𐌹𐍂𐌸𐌰𐌹 𐍅𐌹𐌻𐌾𐌰 𐌸𐌴𐌹𐌽𐍃  4. wairþai wilja þeins  -  4.  𐍃𐍅𐌴 𐌹𐌽 𐌷𐌹𐌼𐌹𐌽𐌰 𐌾𐌰𐌷 𐌰𐌽𐌰 𐌰𐌹𐍂𐌸𐌰𐌹  5. swe in himina jah ana airþai.  5. ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời.  5.  𐌷𐌻𐌰𐌹𐍆 𐌿𐌽𐍃𐌰𐍂𐌰𐌽𐌰 𐌸𐌰𐌽𐌰 𐍃𐌹𐌽𐍄𐌴𐌹𐌽𐌰𐌽 𐌲𐌹𐍆 𐌿𐌽𐍃 𐌷𐌹𐌼𐌼𐌰 𐌳𐌰𐌲𐌰  6. hlaif unsarana þana sinteinan gif uns himma daga  6. Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày  6.  𐌾𐌰𐌷 𐌰𐍆𐌻𐌴𐍄 𐌿𐌽𐍃 𐌸𐌰𐍄𐌴𐌹 𐍃𐌺𐌿𐌻𐌰𐌽𐍃 𐍃𐌹𐌾𐌰𐌹𐌼𐌰</span>  7. jah aflet uns þatei skulans sijaima  7. và tha nợ chúng con  7.  𐍃𐍅𐌰𐍃𐍅𐌴 𐌾𐌰𐌷 𐍅𐌴𐌹𐍃 𐌰𐍆𐌻𐌴𐍄𐌰𐌼 𐌸𐌰𐌹𐌼 𐍃𐌺𐌿𐌻𐌰𐌼 𐌿𐌽𐍃𐌰𐍂𐌰𐌹𐌼</span>  8. swaswe jah weis afletam þaim skulam unsaraim  8. như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con.  8.  𐌾𐌰𐌷 𐌽𐌹 𐌱𐍂𐌹𐌲𐌲𐌰𐌹𐍃 𐌿𐌽𐍃 𐌹𐌽 𐍆𐍂𐌰𐌹𐍃𐍄𐌿𐌱𐌽𐌾𐌰𐌹  9. jah ni briggais uns in fraistubnjai  9. Xin chớ để chúng con sa trước cám dỗ,  9.  𐌰𐌺 𐌻𐌰𐌿𐍃𐌴𐌹 𐌿𐌽𐍃 𐌰𐍆 𐌸𐌰𐌼𐌼𐌰 𐌿𐌱𐌹𐌻𐌹𐌽  10. ak lausei uns af þamma ubilin  10. nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ.  10.  𐌿𐌽𐍄𐌴 𐌸𐌴𐌹𐌽𐌰 𐌹𐍃𐍄 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐌽𐌲𐌰𐍂𐌳𐌹 𐌾𐌰𐌷 𐌼𐌰𐌷𐍄𐍃  11. unte þeina ist þiudangardi jah mahts  -  11.  𐌾𐌰𐌷 𐍅𐌿𐌻𐌸𐌿𐍃 𐌹𐌽 𐌰𐌹𐍅𐌹𐌽𐍃  12. jah wulþus in aiwins.  -  12. 

Ghi chú

Tham khảo

 W. Braune and E. Ebbinghaus, Gotische Grammatik, 17th edition 1966, Tübingen
 20th edition, 2004. ISBN 3-484-10852-5 (hbk), ISBN 3-484-10850-9 (pbk)
 Fausto Cercignani, The Development of the Gothic Short/Lax Subsystem, in «Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung», 93/2, 1979, pp. 272–278.
 Fausto Cercignani, The Reduplicating Syllable and Internal Open Juncture in Gothic, in «Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung», 93/1, 1979, pp. 126–132.
 Fausto Cercignani, The Enfants Terribles of Gothic «Breaking»: hiri, aiþþau, etc., in «The Journal of Indo-European Studies», 12/3–4, 1984, pp. 315–344.
 Fausto Cercignani, The Development of the Gothic Vocalic System, in Germanic Dialects: Linguistic and Philological Investigations, edited by Bela Brogyanyi and Thomas Krömmelbein, Amsterdam and Philadelphia, Benjamins, 1986, pp. 121–151.
 N. Everett, "Literacy from Late Antiquity to the early Middle Ages, c. 300–800 AD", The Cambridge Handbook of Literacy, ed. D. Olson and N. Torrance (Cambridge, 2009), pp. 362–385.
 W. Krause, Handbuch des Gotischen, 3rd edition, 1968, Munich.
 Thomas O. Lambdin, "An Introduction to the Gothic Language", Wipf and Stock Publishers, 2006, Eugene, Oregon.
 F. Mossé, Manuel de la langue gotique, Aubier Éditions Montaigne, 1942

 E Prokosch, A Comparative Germanic Grammar, 1939, The Linguistic Society of America for Yale University.
 C. Rowe, "The problematic Holtzmann’s Law in Germanic", Indogermanische Forschungen Bd. 108, 2003. 258–266.
 Wilhelm Streitberg, Die gotische Bibel , 4th edition, 1965, Heidelberg
 Joseph Wright, Grammar of the Gothic language, 2nd edition, Clarendon Press, Oxford, 1966
 2nd edition, 1981 reprint by Oxford University Press, ISBN 0-19-811185-1

 Liên kết ngoài 

Online Gothic language resources. 
Gots'ka Mova  "The Gothic Language", by V.V. Evchenko; Gothic texts with Ukrainian apparatus
Gotisch im WWW  Portal for information on Gothic (in German)
Website of the german association of the gothic language  (german)
English-Gothic Dictionary  (Also contains neologisms and reconstructed words)
"Gothic dictionary with etymologies" by Andras Rajki 
Gothic lessons by David Salo (copy at the Internet Archive)
Germanic Lexicon Project – early (Public Domain) editions of several of the references.
 Texts:
 The Gothic Bible in Latin alphabet
 The Gothic Bible in Ulfilan script (Unicode text) from Wikisource
 The Gothic Bible in Runic alphabet (Unicode text) from Wikisource 
 Titus has Streitberg's Gotische Bibel and Crimean Gothic material after Busbecq.
 Wulfila Project 
 Skeireins Projet 
 Bagme Bloma, a Gothic poem by J. R. R. Tolkien
Gothic for Travellers: Good conversation starters are death, torture, eating and drinking.
Gothic Online  from the University of Texas at Austin
Gothic Readings  Video clips in Gothic language
Gothic basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database

Thể loại:Tiếng Goth
Thể loại:Chữ viết Gothic
Thể loại:Ngôn ngữ tại Bồ Đào Nha
Thể loại:Ngôn ngữ tại Ukraina
Thể loại:Ngôn ngữ tại Ý
Thể loại:Ngôn ngữ tại România
Thể loại:Ngôn ngữ tại Pháp
Thể loại:Ngôn ngữ Trung Cổ
Thể loại:Ngôn ngữ tại Nga
Thể loại:Ngôn ngữ tại Slovakia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Ba Lan
Thể loại:Ngôn ngữ tại Tây Ban Nha