Khu di tích Chiến thắng Tầm Vu

Khu di tích Chiến thắng Tầm Vu ở gần cầu Tầm Vu, thuộc ấp Xẻo Cao, xã Thạnh Xuân, thành phố Cần Thơ, Việt Nam.

Giới thiệu
Tầm Vu nằm trên địa bàn xã Thạnh Xuân ngày nay, là nơi từng diễn ra 4 trận đánh lớn trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp (1946 - 1948).

 Trận đánh lần thứ nhất diễn ra vào ngày 20 tháng 1 năm 1946. Trong trận này, một đơn vị nhỏ do Nguyễn Đăng chỉ huy, đã diệt một xe Jeep trên lộ Tầm Vu (nay là Quốc lộ 61, đoạn gần cầu Tầm Vu), làm chết 4 quân Pháp, trong đó có viên Đại tá Dessert, là một trong 5 đại tá chỉ huy các mặt trận trên toàn cõi Đông Dương lúc bấy giờ.Theo thông tin trên báo Quân đội Nhân dân (cập nhật 29/05/2008), thì Đại tá Dessert chính là sĩ quan cao cấp nhất bỏ mạng đầu tiên trên chiến trường 3 nước Việt - Lào – Campuchia sau năm 1945. Xem:  .
 Trận đánh lần thứ hai diễn ra ngày 12 tháng 11 năm 1946, do lực lượng vũ trang Cần Thơ thực hiện, và cũng xảy ra trên lộ Tầm Vu. Người chỉ huy trận đánh là Ngô Hồng Giỏi. Trong trận này, 3 xe quân sự của Pháp bị thiêu cháy, hơn 60 lính Lê dương bị tiêu diệt. Bộ đội Cần Thơ đã thu trên 60 súng các loại. Trong trận này, chiến sĩ Dương Thành Thuận hy sinh.
 Trận đánh lần thứ ba diễn ra ngày 3 tháng 5 năm 1947, do Khu bộ trưởng Huỳnh Phan Hộ chỉ huy, và cũng xảy ra trên lộ Tầm Vu. Trận này, quân kháng chiến (gồm bộ đội của khu phối hợp tác chiến với lực lượng vũ trang của Cần Thơ) đã tiêu diệt 6 xe quân sự (mỗi xe chở chừng 20 lính Pháp) thu 8 đại liên, nhiều súng trường, đạn dược, quân trang và quân dụng...So với hai trận trước, trận này số quân hai bên tham gia đông hơn, súng đạn cũng nhiều hơn và hiện đại hơn. Và bài hát Tầm Vu (nhạc: Đắc Nhẫn, lời: Quốc Hương) có câu mở đầu: Hùng thay! Tầm Vu! đây đó vang lừng chiến công... được ra đời sau lần chiến thắng này.Theo hai bài viết đã ghi ở mục tham khảo. Có nguồn cho rằng bài hát Tầm Vu ra đời sau trận thắng lần thứ tư. Ngoài ra, lúc bấy giờ trong dân gian ở vùng miền này cũng đã có câu: 
Ngồi buồn kể chuyện đánh Tây Tầm Vu một trận diệt bầy xâm lăng 
Sợ gì thiết giáp xe tăng, Quân ta cướp súng thần công kẻ thù.

nhỏ|250px|phải|Khẩu pháo 105 ly của quân đội Pháp, hiện được trưng bày trong khu di tích
 Trận đánh lần thứ tư diễn ra chiều ngày 19 tháng 4 năm 1948. Đây là trận phục kích chặn đánh đoàn xe quân sự của Pháp ở Tầm Vu do các chi đội 24, 25, 26 thuộc bộ đội chủ lực Khu 9 thực hiện. Chỉ huy trận đánh là Khu bộ trưởng Trương Văn Giàu và Tham mưu trưởng Võ Quang Anh. Trong trận này, hơn 100 quân Pháp bị diệt (trong đó có 1 quan ba), 14 xe vận tải quân sự bị phá hủy, thu nhiều súng và quân trang, quân dụng khác. Nổi bật hơn cả là trong trận này, quân kháng chiến đã tịch thu được 1 khẩu pháo 105 ly lần đầu tiên trong cả nước, làm vang dội khắp chiến trường Đông Dương lúc bấy giờ (xem ảnh bên).Nguồn: "Vang lừng chiến thắng Tầm Vu  .

Để kỷ niệm, Tầm Vu đã được tỉnh Hậu Giang đầu tư xây dựng thành khu di tích lịch sử (gồm có tượng đài, nhà trưng bày và khẩu pháo 105 ly) trong mấy năm gần đây. Đây là khu di tích lịch sử kết hợp với du lịch sinh thái nhằm phục vụ du khách gần xa...Nội dung bài căn cứ theo bia di tích dựng tại Khu di tích Chiến thắng Tầm Vu và tổng hợp từ các nguồn đã ghi ở mục tham khảo. Lưu ý: Trong bài viết trên, những thiệt hại của quân đội Pháp, phần nhiều đều chưa được kiểm chứng từ các nguồn độc lập và của quân đội Pháp.

Khu di tích rộng trên 2 ha, gồm các hạng mục như: Tượng đài chiến thắng cao trên 20m, mảng phù điêu hoành tráng, nhà trưng bày, khẩu pháo Đại bác 105 ly trong khuôn viên vườn.

Di tích cấp Quốc gia
Ngày 25 tháng 1 năm 1991, Bộ Văn hóa - Thông tin ban hành Quyết định số 154/VH-QĐ công nhận địa điểm chiến thắng Tầm Vu là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia.

Nguồn tham khảo
Ngoài bia di tích dựng tại Khu di tích Chiến thắng Tầm Vu, còn tham khảo thêm:
 Bài "Vang lừng chiến thắng Tầm Vu" in trong sách Tìm hiểu Đất và Người Hậu Giang. Bản điện tử đăng trên website Thư viện Hậu Giang  .
 Bài Tầm Vu! đây đó vang lừng chiến công, đăng trên báo Quân đội Nhân dân, cập nhật 29/05/2008  .

Chú thích

Thể loại:Di tích tại Hậu Giang
Thể loại:Di tích tại Cần Thơ
Thể loại:Di tích quốc gia Việt Nam