Giải Demidov

Giải Demidov () là một giải thưởng khoa học quốc gia của Đế quốc Nga được trao hàng năm cho các viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, và là một trong các giải thưởng khoa học uy tín nhất và lâu đời nhất trên thế giới, có ảnh hưởng tới các giải thưởng cùng loại, trong đó có giải Nobel.

Lịch sử

Năm 1831 Pavel Nikolaievich Demidov, người đại diện của gia đình Demidov nổi tiếng, đã lập ra giải thưởng khoa học mang tên ông. Viện hàn lâm Khoa học Sankt-Peterburg (nay là Viện Hàn lâm Khoa học Nga) được chọn làm cơ quan trao giải này. Năm 1832, Sergei Uvarov, chủ tịch Viện hàn lâm Khoa học Sankt-Peterburg trao giải này lần đầu.

Từ năm 1832 tới 1866 Viện hàn lâm Khoa học Sankt-Peterburg đã trao 55 giải thưởng đầy đủ (5.000 ruble) và 220 giải thưởng từng phần. Trong số những người đoạt giải có nhiều nhà khoa học Nga nổi tiếng như: người sáng lập lãnh vực giải phẫu và sáng chế phương pháp giữ cố định chỗ gãy xương bằng thạch cao, Nikolai Pirogov; nhà địa lý kiêm người đi biển Adam Johann von Krusenstern; người sáng tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố, Dmitri Mendeleev; nhà phát minh động cơ điện, Boris Yakobi; cùng nhiều nhà khoa học nổi tiếng khác.

Từ năm 1866, 25 năm sau khi Pavel Demidov qua đời, thời hạn tài sản di tặng của ông chấm dứt nên giải này đã bị ngưng.

Năm 1993, do sáng kiến của phó chủ tịch Viện hàn lâm Khoa học Nga Gennady Mesyats và thống đốc tỉnh Sverdlovsk Eduard Rossel, giải Demidov lại được phục hồi để trao cho những thành tựu xuất sắc trong khoa học tự nhiên và nhân văn. Những người đoạt giải được tuyển chọn trong số các viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Nga. Theo truyền thống thì hàng năm Viện tuyển chọn 3 hoặc 4 viện sĩ để trao giải.

Giải thưởng gồm một huy chương, một bằng chứng nhận, và khoản tiền là 10.000 dollar Mỹ. Buổi lễ trao giải thưởng diễn ra tại dinh thống đốc tỉnh Sverdlovsk, ở thành phố Yekaterinburg, Nga. Những người đoạt giải cũng có bài nói chuyện ở Đại học vùng Ural.

Những người đoạt giải
NămHìnhNgười đoạt giảiLãnh vựcTham khảo1832Magnus Georg PauckerVật lý học1832Yulii GagemeysterKinh tế học183380pxAleksandr VostokovNgữ văn học1833Filipp ReyfNgữ văn học1835Fydor SidonskiyTriết học183580pxNikita BichurinLịch sử1835Pyotr SokolovNgữ văn học183680pxFyodor LitkeĐịa lý183680pxNikolai BrashmanToán học1836´80pxAlexander Mikhailovsky-DanilevskyLịch sử183780pxIvan KruzenshternĐịa lý183780pxFriedrich Wilhelm ArgelanderThiên văn học183780pxNikolay UstryalovLịch sử183880pxStanislav ShoduarLịch sử183980pxNikita BichurinNgữ văn học1839Alexander KazembekNgữ văn học1839Nikolay MedemKhoa học quân sự184080pxMikhail PogodinNgữ văn học184080pxDavid ChubinashviliNgữ văn học184080pxBoris YakobiVật lý học1841Alexander PostelsSinh học184080pxFranz Josef RuprechtSinh học184280pxFerdinand von WrangelĐịa lý184480pxAleksandr VostokovNgữ văn học184480pxGerasim PavskyNgữ văn học184480pxNikolai PirogovY học184580pxFriedrich von AdelungĐịa lý184680pxAleksey SavichThiên văn học184680pxOsip KovalevskyNgữ văn học184680pxKarl Ernst ClausHóa học184780pxAlexander KeyserlingĐịa lý1847Pavel KruzenshternĐịa lý184780pxAnatoly DemidovĐịa lý184780pxDmitry TolstoyLịch sử184780pxDavid ChubinashviliNgữ văn học1848 80pxJohan Jakob NervanderKhí tượng học184980pxPafnuty ChebyshevToán học1850Fyodor GoremykinKhoa học quân sự185180pxNikolai PirogovY học185180pxMikhail ReynekeĐịa lý185280pxKonstantin NevolinLịch sử185280pxLoggin ZeddelerKhoa học quân sự185380pxDmitry MilyutinLịch sử185480pxMikhail BulgakovThần học185480pxKonstantin NevolinLịch sử185580pxDmitrii Ivanovich ZhuravskiiKhoa học kỹ thuật 185780pxNikolai TurchaninovSinh học185780pxHeinz Christian PanderĐịa lý1858Iosif GoshkevichNgữ văn học185980pxKarl MaximovichSinh học186080pxNikolai PirogovY học1860Fyodor DmitriyevLuật học1861Pyotr PekarskyNgữ văn học186180pxModest BogdanovichLịch sử186280pxModest KorfLịch sử186280pxDmitri MendeleevHóa học186380pxGrigory ButakovKhoa học hàng hải 1865Fyodor SmitLịch sử1865Lyudvig ShwartsKhoa đo đạcKhông trao giải từ năm 1866 tới năm 19921993Sergei VonsovskyVật lý học1993Nikolay KochetkovHóa học1993Boris ChesnokovĐịa chất học1993Valentin YaninLịch sử1993Anatoly KarpovKinh tế học1994Boris RauschenbachCơ học1994Aleksandr BayevSinh học1994Pyotr KropotkinĐịa chất học1994Nikita TolstoyNgữ văn học199580pxAndrey Gaponov-GrekhovVật lý học1995Genrich TolstikovHóa học1995Vladimir MagnitskyĐịa vật lý199580pxNikolay PokrovskyLịch sử1996Nikolai KrasovskyToán học và Cơ học1996Vladimir SokolovSinh học199680pxGeorgy GolitsynKhoa học Trái Đất1996Yevgeni ChelyshevNgữ văn học1997Alexander SkrinskyVật lý học1997Nikolay VatolinHóa học199780pxNikolay LaverovKhoa học Trái Đất199780pxAndrey ZaliznyakNgôn ngữ học1998Oleg GazenkoSinh học1998Andre GoncharToán học1998Valentin SedovLịch sử1998Nikolay YushkinKhoa học Trái Đất199980pxZhores AlferovVật lý học1999Nikolay DobretsovKhoa học Trái Đất1999Vladimir TartakovskyHóa học2000Victor MaslovToán học2000Nikolay SemikhatovCơ học200080pxRem PetrovKhoa học Trái Đất200080pxTatyana ZaslavskayaKinh tế học và Xã hội học200180pxAleksandr ProkhorovVật lý học200180pxViktor KabanovHóa học2001Igor GrambergKhoa học Trái Đất200280pxLudvig FaddeevToán học2002Viktor SavelyevY học2002Vladimir KudryavtsevLuật học200280pxGennady MesyatsVật lý học2003Boris LitvinovVật lý học2003Irina BeletskayaHóa học2003Oleg BogatikovKhoa học Trái Đất200480pxGury MarchukToán học2004Vladimir BolshakovSinh học2004Anatoly DerevyankoLịch sử và Khảo cổ học2005Oleg KrokhinVật lý học2005Nikolay LyakishevHóa lý200580pxAleksey KontorovichKhoa học Trái Đất2006Timur EneevToán học2006Veniamin AlekseyevLịch sử2006Vladimir KulakovY học2007Boris KovalchukVật lý học2007Oleg ChupakhinHóa học2007Mikhail KuzminKhoa học Trái Đất2008Evgeny MischenkoToán học2008Anatoly GrigorievY học2008Valery MakarovKinh tế học2009Yuri KaganVật lý học2009Dmitry RundkvistKhoa học Trái Đất2009Yuri TretyakovHóa học2009Alexey OlovnikovSinh học201080pxYury OsipovToán học2010Gennady SakovichHóa học201080pxSergei AlekseevNhân văn2011Alexander AndreevVật lý học2011Yuriy ZhuravlyovSinh học201180pxVladimir KotlyakovKhoa học Trái Đất2012Yevgeny PrimakovKhoa học xã hội2012Ilya MoiseevHóa học2012Eugeny AvrorinVật lý học

Tham khảo 

Thư mục
 (tiếng Nga) N. A. Mezenin: Лауреаты Демидовских премий Петербургской Академии наук. Л., Наука, 1987.
 (tiếng Nga) Yuri Alexandrovich Sokolov, Zoya Antonovna Bessudnova, L. T. Prizhdetskaya: Отечественные действительные и почетные члены Российской академии наук 18-20 вв. Геология и горные науки.- М.: Научный мир, 2000.

Liên kết ngoài
 Demidov Foundation short history 
 List of all the winners of the full Demidov Prize 
 Demidov Prize and Demidov Lecturing at Lebedev Physical Institute web site


Thể loại:Giải thưởng thành lập năm 1831
Thể loại:Giải thưởng sinh học
Thể loại:Giải thưởng toán học
Thể loại:Giải thưởng vật lý
Thể loại:Giải thưởng hóa học