Ong bắp cày

Ong bắp cày là tên thông dụng của một nhóm các loài tò vò có tính xã hội cao lớn nhất, chủ yếu thuộc chi Vespa và Provespa. Có nhiều loài ong bắp cày có kích thước lên tới 5,5 cm. Loài được biết đến nhiều nhất là Vespa crabro (ong bắp cày châu Âu) với kích thước khoảng 2 - 3.5 cm, phân bố chủ yếu ở châu Âu, Nga, Bắc Mỹ và Bắc Á. Trong tiếng Việt, ong bắp cày còn có các tên khác như ong vò vẽ, ong bò, ong bò vẽ, ong bồ vẽ, ong vẽ, ong vàng. Trên khắp thế giới có 22 loài Vespa được công nhận.A.H. Smith-Pardo, J.M. Carpenter, L. Kimsey (2020) The diversity of hornets in the genus Vespa (Hymenoptera: Vespidae; Vespinae), their importance and interceptions in the United States. Insect Systematics and Diversity 4(3) https://doi.org/10.1093/isd/ixaa006
nhỏ|Ong bắp cày châu Âu
nhỏ|Ong bắp cày khổng lồ châu Á
Đặc điểm
Giống như các loài ong bắp cày xã hội khác, ong bắp cày xây tổ bằng cách nhai gỗ để làm bột giấy. Mỗi tổ có một ong chúa đẻ trứng và được những con ong thợ chăm sóc, mặc dù về mặt di truyền là con cái, không thể đẻ những quả trứng có khả năng sinh sản. Hầu hết các loài làm tổ lộ ra trên cây cối và bụi rậm, nhưng một số loài (chẳng hạn như Vespa orientalis) xây tổ dưới lòng đất hoặc trong các hốc khác. Ở vùng nhiệt đới, những chiếc tổ này có thể tồn tại quanh năm, nhưng ở những vùng ôn đới, tổ sẽ chết trong mùa đông, với những con ong chúa đơn độc sẽ ngủ đông trong lớp lá hoặc vật liệu chất lớp khác cho đến mùa xuân. 
Ong bắp cày thường được coi là loài gây hại, vì chúng tích cực bảo vệ các vị trí làm tổ của mình khi bị đe dọa và vết đốt của chúng có thể nguy hiểm hơn so với vết đốt của ong mật.
Đây là loài ong hung dữ và hay tấn công người, mùa giao phối và thiên di của ong bắp cày diễn ra từ tháng 9 đến tháng 10, đây cũng là thời điểm mà chúng hung hãn nhất.

Ong bắp cày chính là thiên địch số một của loài nhện độc phổ biến nhất châu Úc, chúng có mặt khắp nơi trên lục địa Úc, và có thể được phát hiện trong nhiều bộ sưu tập. Ong bắp cày ký sinh khét tiếng với những hình thức lạ kỳ nhưng cực kỳ thông minh.

Thời tiết ấm và khô hơn là nguyên nhân gia tăng số lượng loài ong này. Hiện nay quá trình đô thị hóa nhanh ở một số nơi khiến môi trường sống của ong bắp cày bị thu hẹp cùng với đó, biến đổi khí hậu có thể là một trong những nguyên nhân chính gây ra các vụ tấn công người.

Các loài

 Vespa affinis
 Vespa analis
 Vespa basalis
 Vespa bellicosa
 Vespa bicolor
 †Vespa bilineata
 Vespa binghami
 †Vespa ciliata
 †Vespa cordifera
 Vespa crabro
 †Vespa crabroniformis
 †Vespa dasypodia
 Vespa ducalis
 Vespa dybowskii
 Vespa fervida
 Vespa fumida
 Vespa luctuosa
 Vespa mandarinia
 Vespa mocsaryana
 Vespa multimaculata
 †Vespa nigra
 Vespa orientalis
 Vespa philippinensis
 †Vespa picea
 Vespa simillima
 Vespa soror
 Vespa tropica
 Vespa velutina
 Vespa vivax

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ong vò vẽ đốt: Người chết, người nôn ra máu
 'Sát thủ' ong vò vẽ
 Khắc tinh của nhện độc lưng đỏ
 Ong đốt chết 41 người Trung Quốc
 Ong bắp cày 'tàn sát' 41 người tại Trung Quốc
 "Sát thủ" ong bắp cày

Thể loại:Vespidae