Sư đoàn 2 Bộ binh Quân lực Việt Nam Cộng hòa

Sư đoàn 2 Bộ binh2nd Division (tiếng Anh: 2nd Infantry Division, 2nd ID) là một trong ba đơn vị chủ lực quân trực thuộc Quân đoàn I và Quân khu 1 của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, tồn tại từ 1955 đến 1975, hoạt động và trách nhiệm bảo vệ an ninh khu vực các tỉnh phía nam của lãnh thổ Quân khu 1. Sư đoàn đã được tuyên dương công trạng 16 lần trước quân đội và đã được nhận lãnh giây biểu chương màu tam hợp trên quân kỳ Sư đoàn.

Bộ Tư lệnh Sư đoàn đặt tại Căn cứ Chu Lai.Chu Lai là một căn cứ quân sự lớn nằm ở phía nam tỉnh Quảng Tín, trước năm 1972 là nơi đóng quân của một đơn vị quân đội Mỹ cấp Sư đoàn. Vị trí này được coi như Hậu cứ của Sư đoàn 2 Bộ binh.

Lịch sử hình thành
Tiền thân Sư đoàn 2 Bộ binh là "Liên đoàn 32 Lưu động" thuộc Quân đội Liên hiệp Pháp, thành lập vào ngày 3 tháng 11 năm 1953 tại Mỹ Côi, Ninh Bình. Đến đầu tháng 1 năm 1955 Quân đội Pháp bàn giao Liên đoàn cho sĩ quan người Việt chỉ huy và người đầu tiên chỉ huy Liên đoàn là Trung tá Tôn Thất Đính. Ngày 16 tháng 1 năm 1955, Liên đoàn 32 Lưu động được lệnh giải tán và dùng làm nòng cốt đến ngày 4 tháng 2 năm 1955 thành lập "Sư đoàn 32 Bộ binh,"Theo Nghị định số 041 1P/NĐ của Thủ tướng Ngô Đình Diệm. và Đại tá ĐínhThăng cấp Đại tá ngày 1 tháng 2 năm 1955. tiếp tục làm Tư lệnh. Đến ngày 1 tháng 8 tháng năm 1955, một lần nữa đổi tên thành "Sư đoàn 2 Dã chiến".

Sau khi chính thể Đệ Nhất Cộng hòa được thành lập. Ngày 22 tháng 11 năm 1956 Đại tá Tôn Thất Đính bàn giao Sư đoàn lại cho Trung tá Đặng Văn Sơn và nửa năm sau, ngày 16 tháng 4 năm 1957 Trung tá Lê Quang Trọng thay thế đảm nhiệm chức vụ Tư lệnh Sư đoàn. Đến ngày 1 tháng 12 năm 1958 Sư đoàn 2 Dã chiến đổi tên lần cuối, chính thức trở thành "Sư đoàn 2 Bộ binh".Thời điểm này, Tư lệnh Sư đoàn là Trung tá Dương Ngọc Lắm. Bộ tư lệnh Sư đoàn đặt tại bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng.

Tháng 5 năm 1965 Bộ Tư lệnh di chuyển về Quảng Ngãi và nhận trách nhiệm Khu 12 chiến thuật gồm 2 tỉnh Quảng Tín và Quảng Ngãi. Đến năm 1971 Bộ Tư lệnh Sư đoàn lại chuyển về căn cứ Chu Lai, tiếp nhận căn cứ của Sư đoàn 23 Bộ binh Hoa Kỳ.

Mùa hè năm 1972 Trung đoàn 4 Bộ binh do Đại tá Lê Bá KhiếuĐại tá Lê Bá Khiếu sinh năm 1934 tại Thừa Thiên, tốt nghiệp khóa 4p Võ khoa Thủ Đức (khóa 10B trừ bị Đà Lạt). làm Trung đoàn trưởng đã được điều động tăng cường để giải tỏa áp lực đối phương tại vùng giới tuyến.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở giới tuyến, Trung đoàn 4 vẫn do Đại tá Khiếu làm Trung đoàn trưởng được điều từ Quảng Trị trở về để phối hợp cùng Trung đoàn 5 và Trung đoàn 6. Trung đoàn 5 do Trung tá Võ VàngTrung tá Võ Vàng sinh năm 1940 tại Quảng Ngãi, tốt nghiệp khóa 17 Võ bị Đà Lạt. làm Trung đoàn trưởng và Trung đoàn 6 do Đại tá Phạm Văn NghìnĐại tá Phạm Văn Nghìn sinh năm 1933 tại Ninh Bình, tốt nghiệp khóa 10 Võ bị Đà Lạt. chỉ huy, đã mở cuộc hành quân tái chiếm các quận Quế Sơn, Tiên Phước thuộc tỉnh Quảng Tín. Đồng thời, Sư đoàn 2 phối hợp với các lực lượng Địa Phương Quân, Nghĩa Quân giải tỏa áp lực đối phương tại khu vực cao nguyên phía nam Quảng Ngãi. Từ chiến công phá tan mật khu Đỗ Xá năm 1970 cùng một số thắng lợi khác, các tỉnh Quảng Tín và Quảng Ngãi tạm thời yên tĩnh. Sư đoàn 2 tạm ngừng bắn từ năm 1973.

Trước tình hình chính trị, với áp lực của Quân đội Bác Việt tại miền Trung nên ngày 27 tháng 3 năm 1975 toàn bộ Quân khu cũng như Sư đoàn 2 tan hàng di tản ra Đà Nẵng. Và tại đây Sư đoàn 2 Bộ binh bị xóa phiên hiệu.
Ngày 25/3/1975 sư đoàn được lệnh di tản ra đảo Lý Sơn để chuẩn bị ra chiếm lại Đà Nẵng. Cuối tháng 3/1975, sư đoàn được tay hải quân đưa về Hàm Tân để tái trang bị vũ khí và quân số. Giữa tháng 4/1975, sư đoàn ra tái chiếm Phan Rang. Sư đoàn tan hàng sau khi bị tràn ngập và tướng Nghi bị bắt sống. Số quân nhân còn lại về tập trung ở Vũng Tàu cho đến khi có lệnh của Dương văn Minh ra lệnh buông súng. Ngày 25/3/1975, khi đường từ Tam Kỳ về Chu Lai bị cắt đứt, một đố đơn vị đang hành quusn ở trong Tiên Phước cùng lực lượng Biệt Động Quân thuộc Liên đoàn 2 theo đường bộ ra Đà Nẵng và tan hàng tại đây.

Đơn vị trực thuộc và phối thuộc
SttĐơn vịChú thíchSttĐơn vịChú thích 1Từ số 1 đến số 3 là các đơn vị "Tác chiến" trực thuộc Sư đoàn. Trung đoàn 4 10 Biệt đội Quân Báo 2 Trung đoàn 5
Trung đoàn trưởng 1973-1975: Đại Tá Cẩm ngọc Huân, xuất thân Lực Luongj Đặc Biệt  11 Biệt đội Kỹ thuậtBiệt đội trưởng:Đại úy Trần Trọng Tuấn 3 Trung đoàn 6 12 Biệt độiTác chiến Điện tửBiệt đội trưởng:Thiếu tá Đỗ Đặng Đăng 4Từ số 4 đến số 18 là các đơn vị Yểm trợ trực thuộc Sư đoàn. Đại độiTổng hành dinhĐại đội TrưởngThiếu tá Nguyễn Tri Lộc 13 Tiểu đoàn Quân yTiểu đoàn trưởng:Thiếu tá Trần Trọng Lang 5 Đại đội Trinh sát 14 Tiểu đoàn Truyền tinTiểu đoàn trưởngThiếu tá Lợi 6 Đại đội Quân Cảnh 15 Tiểu đoàn Tiếp vậnTiểu đoàn trưởng:Trung tá Phan Quang Ân(Từ 1970 đến 30/4/1975)Sau khi Trung tá Mai Xuân Tùng bị thương vì tai nạn giao thông 7 Đại đội Công vụ 16 Tiểu đoànCông binh chiến đấuTiểu đoàn trưởng:Trung tá Mông 8 Đại đội Quân vận(Quân xa)Đại đội trưởng:Đại úy Lợi 17 Trung đoàn Pháo binhCác Tiểu đoàn: 20 (155ly), 21, 22, 23 (105ly). Phối thuộc và dưới sự điều động của Tư lệnh Sư đoàn 9 Đại độiHành chính Tài chính 18 Thiết đoàn 4Thuộc "Lữ đoàn 1 Kỵ binh". Phối thuộc và dưới sự điều động của Tư lệnh Sư đoàn

Bộ Tư lệnh Sư đoàn và Chỉ huy Trung đoàn tháng 3/1975
SttHọ và TênCấp bậcChức vụChú thích 1<center> Trần Văn NhựtVõ bị Đà Lạt K10
| Chuẩn tướng
| Tư lệnh
|
|-
| 2
|<center> Hoàng Tích ThôngĐại tá Hoàng Tích Thông sinh năm 1928 tại Hà Nội.Võ khoa Thủ Đức K4Trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức. Đại tá Tư lệnh phó 3<center> Nguyễn Khoa BảoĐại tá Nguyễn Khoa Bảo sinh năm 1935 tại Thừa Thiên.Võ bị Đà Lạt K10
| Tham mưu trưởng
|
|-
| 4
|<center> Trương Đăng LiêmĐại tá Trương Đăng Liêm sinh năm 1932 tại Thừa Thiên.Võ khoa Thủ Đức K3 Chỉ huyTrung đoàn 4Sau khi Sư đoàn 2 (trong đó có Trung đoàn 4) tan rã ở miền Trung. Ông được bổ nhiệm làm Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Bình Thuận thay thế Đại tá Ngô Tấn NghĩaĐại tá Ngô Tấn Nghĩa sinh năm 1926 tại Mỹ Tho, tốt nghiệp khóa 9 Võ bị Đà Lạt. 5 Tôn Thất Lữ Chỉ huyTrung đoàn 5 6 Tôn Thất Hổ Trung tá Chỉ huyTrung đoàn 6

Trung đoàn Pháo binh
Đơn vị phối thuộc
SttHọ và TênCấp bậcChức vụĐơn vịChú thích 1<center> Lê ThươngĐại tá Lê Thương sinh năm 1927 tại Lào, tốt nghiệp khóa 5 Võ khoa Thủ ĐứcVõ khoa Thủ Đức K5
| Đại tá
| Chỉ huy trưởng
| Bộ chỉ huyTrung đoàn
|
|-
| 2
|<center> Nguyễn Viết ThuẫnVõ khoa Thủ Đức K5 Trung tá Chỉ huy phó nt 3 Chu Mạnh Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 23 4<center> Nguyễn Văn HàVõ bị Đà Lạt K12
| Tiểu đoàn 21
|
|-
| 5
|<center> Thái Thành HộiVõ bị Đà Lạt K13 Thiếu tá Tiểu đoàn 22 6 Huỳnh Nứa Tiểu đoàn 20

Tư lệnh Sư đoàn qua các thời kỳ
SttHọ và TênCấp bậcTại chứcChú thích 1<center> Tôn Thất ĐínhVõ bị Huế K1
| Trung táCấp bậc khi nhậm chức.Đại tá(2/1955)
| 1/1955-11/1956
|Giải ngũ năm 1966 ở cấp Trung tướng
|-
| 2
|<center> Đặng Văn SơnĐại tá Đặng Văn Sơn sinh năm 1916 tại Huế.Hạ sĩ quan Pháp Trung tá 11/1956-6/1957Giải ngũ năm 1964 ở cấp Đại tá 3<center> Lê Quang TrọngĐại tá Lê Quang Trọng sinh năm 1925 tại Thừa Thiên.Võ bị Huế K2
| 6/1957-8/1958
|Giải ngũ năm 1963 ở cấp Đại tá
|-
| 4
|<center> Dương Ngọc LắmVõ bị Liên quânViễn Đông Đà Lạt  Trung táĐại tá(10/1959) 8/1958-6/1961Giải ngũ năm 1964 ở cấp Thiếu tướng 5<center> Lâm Văn PhátVõ bị Liên quânViễn Đông Đà Lạt
| Đại táThiếu tướng(11/1963)
| 6/1961-6/1963
|Giải ngũ năm 1965 ở cấp Thiếu tướng. Ngày 29 tháng 4 năm 1975 tái ngũ được thăng cấp Trung tướng
|-
| 6
|<center> Trương Văn ChươngĐại tá Trương Văn Chương sinh năm 1919 tại Kiến Hòa, nguyên là sĩ quan Lực lượng Giáo phái Cao Đài. Năm 1954 chuyển sang phục vụ Quân đội Quốc gia được đồng hóa cấp bậc Thiếu tá mang số quân 39/100635. Năm 1956 được đi học khóa Chỉ huy Tham mưu tại Học viện Fort Leavenworth, Kansas, Hoa KỳSĩ quan Đồng hóa Đại tá 6/1963-12/1963Giải ngũ cùng cấp năm 1965  7<center> Tôn Thất XứngVõ bị Huế K1
| Đại táThiếu tướng(2/1964)
| 12/1963-2/1964
|Giải ngũ năm 1967 ở cấp Thiếu tướng
|-
| 8
|<center> Ngô DzuVõ bị Huế K2 Đại táChuẩn tướng(5/1964)Thiếu tướng(6/1966)  1/1964-7/1964Giải ngũ năm 1974 ở cấp Trung tướng 9<center> Nguyễn Thanh SằngVõ bị Huế K2
| Đại tá
| 7/1964-10/1964
|Giải ngũ năm 1973 ở cấp Thiếu tướng
|-
| 10
|<center> Hoàng Xuân LãmVõ bị Đà Lạt K3 Chuẩn tướngThiếu tướng(11/1965) 10/1964-1/1967Sau cùng là Trung tướng Phụ tá Tổng trưởng Quốc phòng 11<center> Nguyễn Văn ToànVõ bị Đà Lạt K5
| Đại táChuẩn tướng(6/1968)Thiếu tướng(11/1970)
| 1/1967-1/1972
|Sau cùng là Trung tướng Tư lệnh Quân đoàn III
|-
| 12
|<center> Phan Hòa HiệpVõ bị Địa phươngTrung Việt Huế K2 Đại táChuẩn tướng(1/1972) 1/1972-8/1972Sau cùng là Chuẩn tướng Trưởng đoàn Quân sự 2 bên 13 Trần Văn Nhựt Đại táChuẩn tướng(11/1972) 8/1972-4/1975Tư lệnh sau cùng

Chú thích

Xem thêm
Lục quân Việt Nam Cộng hòa

 Tham khảo 
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). ''Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Liên kết
Thời ở Sư đoàn 2 Bộ binh

2
Thể loại:Khởi đầu năm 1955 ở Việt Nam
Thể loại:Đơn vị quân sự thành lập năm 1955
Thể loại:Đơn vị quân sự giải thể năm 1975