Hợp chất dị vòng

Hợp chất dị vòng là hợp chất vòng chứa ít nhất một nguyên tử không phải là carbon.IUPAC Gold Book heterocyclic compounds  Nguyên tố lạ trong vòng được gọi là dị nguyên tử. Thông thường nó là nitơ, oxy hoặc lưu huỳnh. Hóa học dị vòng là một nhánh của hóa học hữu cơ liên quan đến sự tổng hợp, tính chất và ứng dụng của các dị vòng này. 

 Các hình ảnh 
Tên in nghiêng được giữ lại bởi IUPAC và chúng không theo Hantzsch-Widman nomenclature
  Bão hòa  Không bão hòa Nguyên tử dị  Nitơ Oxy Lưu huỳnh NitơOxyLưu huỳnh Vòng 3 nguyên tử Aziridine  Oxiran Thiirane  Azirine  Oxirene  Thiirene 
 50px|Structure of Aziridine  72px|Structure of Oxirane  60px|Structure of Thiirane  60px|Structure of Azirine  60px|Structure of Oxirene  60px|Structure of Thiirene Vòng 4 nguyên tử Azetidine  Oxetan Thietan Azete  Oxete Thiete 70px|Structure of Acetidine  60px|Structure of Oxetane  60px|Structure of Thietane  60px|Structure of Azete  64px|Structure of Oxete  74px|Structure of Thiete Vòng 5 nguyên tử Pyrrolidine  Oxolane Thiolane  Pyrrole  Furan  Thiophene 60px|Structure of Pyrrolidine  70px|Structure of Oxolane  70px|Structure of Thiolane 70px|Structure of Pyrrole  70px|Structure of Furan  70px|Structure of Thiophene Vòng 6 nguyên tử Piperidine  Oxan Thiane  Pyridine  Pyran  Thiopyran 70px|Structure of Piperidine  70px|Structure of Oxane  70px|Structure of Thiane 70px|Structure of Pyridine  70px|Structure of Pyran  70px|Structure of Thiopyran Vòng 7 nguyên tử Azepan Oxepan Thiepane  Azepine  Oxepine  Thiepine 66px|Structure of Azepane  70px|Structure of Oxepane  70px|Structure of Thiepane  70px|Structure of Azepine  74px|Structure of Oxepine  70px|Structure of Thiepine

 Lịch sử của hoá học dị vòng 
Lịch sử của hóa học dị vòng bắt đầu từ những năm 1800, cùng với sự phát triển của hóa học hữu cơ. Một số diễn biến đáng chú ý:

1832: Dobereiner sản xuất furfural (một loại furan) bằng cách xử lý tinh bột với acid sulfuric;

1834: Runge thu được pyrrole ("dầu lửa") bằng cách chưng cất khô xương

1906: Friedlander tổng hợp thuốc nhuộm chàm, cho phép ngành hóa học tổng hợp thay thế cả một ngành nông nghiệp lâu đời

1936: Treibs cô lập các dẫn xuất chlorophyl từ dầu thô, giải thích nguồn gốc sinh học của dầu mỏ

1951: Các quy tắc của Chargaff được mô tả, làm nổi bật vai trò của các hợp chất dị vòng (purin và pyrimidine) trong mã di truyền.

 Tham khảo 

 Liên kết ngoài 

 Hantzsch-Widman nomenclature, IUPAC
 Heterocyclic amines in cooked meat, US CDC
 List of known and probable carcinogens, American Cancer Society 
  (more comprehensive)

Thể loại:Hợp chất dị vòng