Cottus

Cottus là một chi cá chủ yếu là cá nước ngọt trong họ Cá bống biển (Cottidae). Chúng có nguồn gốc từ vùng sinh thái Palearctic (Cổ Bắc Cực) và Nearctic (Tân Bắc Cực). Phần lớn các loài cá trong chi này là những loài cá nhỏ, ít khi chiều dài cơ thể vượt quá 15 cm, mặc dù một vài loài có thể dài gấp đôi kích thước này.

Các loài
Hiện tại người ta ghi nhận có 68 loài nằm trong chi này:
 Cottus aleuticus C. H. Gilbert, 1896
 Cottus altaicus Kaschenko, 1899 
 Cottus amblystomopsis P. J. Schmidt, 1904 
 Cottus asper J. Richardson, 1836
 Cottus asperrimus Rutter, 1908 
 Cottus aturi Freyhof, Kottelat & Nolte, 2005
 Cottus baileyi C. R. Robins, 1961
 Cottus bairdii Girard, 1850 
 Cottus beldingii C. H. Eigenmann & R. S. Eigenmann, 1891 
 Cottus bendirei (T. H. Bean, 1881) 
 Cottus caeruleomentum Kinziger, Raesly & Neely, 2000 
 Cottus carolinae (T. N. Gill, 1861) 
 Cottus chattahoochee Neely, J. D. Williams & Mayden, 2007 
 Cottus cognatus J. Richardson, 1836 
 Cottus confusus R. M. Bailey & C. E. Bond, 1963 
 Cottus czerskii L. S. Berg, 1913 
 Cottus duranii Freyhof, Kottelat & Nolte, 2005
 Cottus dzungaricus Kottelat, 2006
 Cottus echinatus R. M. Bailey & C. E. Bond, 1963 
 Cottus extensus R. M. Bailey & C. E. Bond, 1963 
 Cottus girardi C. R. Robins, 1961 
 Cottus gobio Linnaeus, 1758
 Cottus gratzianowi Sideleva, Naseka & Zhidkov, 2015
 Cottus greenei (C. H. Gilbert & Culver, 1898) 
 Cottus gulosus (Girard, 1854) 
 Cottus haemusi Marinov & Dikov, 1986
 Cottus hangiongensis T. Mori, 1930
 Cottus hispaniolensis Băcescu & Băcescu-Mester, 1964
 Cottus hubbsi R. M. Bailey & Dimick, 1949 
 Cottus hypselurus C. R. Robins & H. W. Robison, 1985 
 Cottus immaculatus Kinziger & R. M. Wood, 2010 Kinziger, A.P. & Wood, R.M. (2010): Cottus immaculatus, a new species of sculpin (Cottidae) from the Ozark Highlands of Arkansas and Missouri, USA. Zootaxa, 2340: 50–64.
 Cottus kanawhae C. R. Robins, 2005
 Cottus kazika D. S. Jordan & Starks, 1904 
 Cottus klamathensis C. H. Gilbert, 1898
 Cottus kolymensis Sideleva & A. Goto, 2012Sideleva, V.G. & Goto, A. (2012): A New Species of Sculpin Cottus kolymensis sp. nova (Scorpaeniformes, Cottidae) from Rivers of Kolyma. Voprosy Ikhtiologii, 52 (3): 288-294.
 Cottus koreanus R. Fujii, Y. Choi & Yabe, 2005
 Cottus koshewnikowi Gratzianov, 1907
 Cottus kuznetzovi Berg, 1903
 Cottus leiopomus C. H. Gilbert & Evermann, 1894
 Cottus marginatus (T. H. Bean, 1881) 
 Cottus metae Freyhof, Kottelat & Nolte, 2005
 Cottus microstomus Heckel, 1837
 Cottus nasalis L. S. Berg, 1933
 Cottus nozawae Snyder, 1911
 Cottus paulus J. D. Williams, 2000 
 Cottus perifretum Freyhof, Kottelat & Nolte, 2005
 Cottus perplexus C. H. Gilbert & Evermann, 1894 
 Cottus petiti Băcescu & Băcescu-Mester, 1964
 Cottus pitensis R. M. Bailey & C. E. Bond, 1963 
 Cottus poecilopus Heckel, 1837 
 Cottus pollux Günther, 1873 
 Cottus princeps C. H. Gilbert, 1898 
 Cottus reinii Hilgendorf, 1879
 Cottus rhenanus Freyhof, Kottelat & Nolte, 2005
 Cottus rhotheus (R. Smith, 1882) 
 Cottus ricei (E. W. Nelson, 1876) 
 Cottus rondeleti Freyhof, Kottelat & Nolte, 2005
 Cottus sabaudicus Sideleva, 2009
 Cottus scaturigo Freyhof, Kottelat & Nolte, 2005
 Cottus schitsuumsh Lemoine, Young, Mckelvey, Eby, Pilgrim & Schwartz, 2014 
 Cottus sibiricus Kessler, 1889 
 Cottus specus G. L. Adams & Burr, 2013 Adams, G.L., Burr, B.M., Day, J.L. & Starkey, D.E. (2013): Cottus specus, a new troglomorphic species of sculpin (Cottidae) from southeastern Missouri. Zootaxa, 3609 (5): 484–494.
 Cottus spinulosus Kessler, 1872 
 Cottus szanaga Dybowski, 1869
 Cottus tallapoosae Neely, J. D. Williams & Mayden, 2007 
 Cottus tenuis (Evermann & Meek, 1898) 
 Cottus transsilvaniae Freyhof, Kottelat & Nolte, 2005
 Cottus volki Taranetz, 1933

Phân loại học
Chi Cottus như định nghĩa này là đa ngành trong mối tương quan với nhánh Baikal gồm các chi Cyphocottus, Abyssocottus, Cottinella, Asprocottus, Limnocottus, Batrachocottus, Comephorus, Procottus, Cottocomephorus, Leocottus, Paracottus.Kinziger A. P., Wood R. M. & Neely D. A., 2005. Molecular Systematics of the Genus Cottus (Scorpaeniformes: Cottidae). Copeia 2: 303-311.  Vì thế, để đảm bảo tính đơn ngành thì chi Cottus tốt nhất nên chia ra thành các chi như Cephalocottus, Cottopsis, Cottus s. s. và Uranidea, còn họ Cottidae theo nghĩa mới thì gộp cả Abyssocottidae, Comephoridae và CottocomephoridaeSmith W. L., Busby M. S., 2014. Phylogeny and taxonomy of sculpins, sandfishes, and snailfishes (Perciformes: Cottoidei) with comments on the phylogenetic significance of their early-life-history specializations. Mol. Phylogenet. Evol. 79: 332–352. .

Tham khảo