Thành phố trực thuộc trung ương (Đài Loan)

Thành phố trực thuộc trung ương (, Hán-Việt: trực hạt thị) là một phân cấp hành chính của Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Hiện nay Đài Loan có sáu thành phố trực thuộc trung ương gồm Cao Hùng, Đài Bắc, Đài Nam, Đài Trung, Đào Viên và Tân Bắc.

Thành phố trực thuộc trung ương là cấp bậc thành phố cao nhất trong ba cấp bậc thành phố tại Đài Loan:
 Thành phố trực thuộc trung ương
 Thành phố trực thuộc tỉnh (, Hán-Việt: tỉnh hạt thị)
 Thành phố trực thuộc huyện (, Hán-Việt: huyện hạt thị)

Lịch sử
Giai đoạn còn kiểm soát đại lục
Trong giai đoạn lịch sử khi chính phủ Trung Hoa Dân Quốc còn kiểm soát đại lục Trung Quốc, có tất cả mười hai thành phố trực thuộc trung ương, gồm:

Biên hiệuTênĐịa điểm hiện tạiBiên hiệuTênĐịa điểm hiện tạiBiên hiệuTênĐịa điểm hiện tại51Nam Kinh南京Nam Kinh, Giang Tô55Thiên Tân天津Thiên Tân59Hán Khẩu漢口Vũ Hán, Hồ Bắc52Thượng Hải上海Thượng Hải56Trùng Khánh重慶Trùng Khánh60Quảng Châu廣州Quảng Châu, Quảng Đông53Bắc Bình北平Bắc Kinh57Đại Liên大連Đại Liên, Liêu Ninh61Tây An西安Tây An, Thiểm Tây54Thanh Đảo青島Thanh Đảo, Sơn Đông58Cáp Nhĩ Tân哈爾濱Cáp Nhĩ Tân, Hắc Long Giang62Thẩm Dương瀋陽Thẩm Dương, Liêu Ninh

Hệ thống cấp bậc thành phố trực thuộc trung ương được ra đời vào năm 1927 sau khi chúng được phân cấp là "thành phố" trong thập niên 1920. Các thành phố này lúc đầu được gọi là các thành phố đặc biệt (, Hán-Việt: đặc biệt thị), sau đó đổi thành thành phố trực thuộc Viện (, Hán-Việt: Viện trực thị).

Giai đoạn không còn kiểm soát đại lục

Sáu thành phố trực thuộc trung ương ở Đài Loan được thành lập sau khi Trung Hoa Dân Quốc lấy lại quyền kiểm soát đảo này sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Đài Bắc trở thành thành phố trực thuộc Viện vào năm 1967; Cao Hùng là năm 1979; Đài Trung và Đài Nam và Tân Bắc là năm 2010, Đào Viên năm 2014. Từ năm 1994, thành phố trực thuộc Viện (Viện trực thị) chính thực được gọi là thành phố trực thuộc trung ương (trực hạt thị) nhằm nhấn mạnh tính tự chủ của các thành phố này. Ngoài sự phát triển kinh tế, chính trị và văn hoá thì luật pháp Trung Hoa Dân Quốc còn quy định loại thành phố này phải có dân số trên 1.250.000 người.

Quản lý hành chính
Tại các thành phố trực thuộc trung ương của Đài Loan, thị trưởng là quan chức cấp cao nhất. Nhiệm kì của thị trưởng là bốn năm và dân chúng đăng ký cư trú tại thành phố đó sẽ bầu ra họ.

Danh sách các thành phố trực thuộc trung ương
STTSố thứ tựTênChữ Hán phồn thểTiếng Quan thoạiBính âmTiếng Phúc Kiến (Đài Loan)Pe̍h-oē-jīTiếng Khách giaPha̍k-fa-sṳDân sốDiện tích (km²)Ngàythành lậpBản đồ1 Cao Hùng  Gāoxióng shì  Ko-hiông-chhī  Kô-hiùng-sṳ2.779.790 2.946,2527 1 tháng 7 năm 1979250px2 Đài Bắc   Táiběi shì  Tâi-pak-chhī  Thòi-pet-sṳ2.688.140 271,7997 1 tháng 7 năm 19673 Đài Nam   Táinán shì  Tâi-lâm-chhī  Thòi-nằm-sṳ1.883.251 2.191,6531 25 tháng 12 năm 20104 Đài Trung   Táizhōng shì  Tâi-tiong-chhī  Thòi-chûng-sṳ2.702.920 2.214,8968 25 tháng 12 năm 20105 Đào Viên  Táoyuán shì  T'ao-yüan-chhī  Thô-hn̂g-sṳ2.092.977 1.220,9540 25 tháng 12 năm 20146 Tân Bắc  Xīnběi shì  Sin-pak-chhī  Sîn-pet-sṳ3.955.7772.052,5667 25 tháng 12 năm 2010

Chú thích

Thể loại:Phân vùng quốc gia châu Á
Thể loại:Phân cấp hành chính Đài Loan