Quần đảo Bắc Cực thuộc Canada

Quần đảo Bắc Cực thuộc Canada (), cũng gọi là Quần đảo Bắc Cực (), là một quần đảo của Canada nằm ở phía bắc phần đại lục của đất nước này. Quần đảo nằm ở vùng cực bắc của Bắc Mỹ, có diện tích khoảng  và là quần đảo lớn thứ hai trên thế giới(sau quần đảo Mã Lai), quần đảo gồm có 36.563 đảo và bao gồm nhiều lãnh thổ của Miền Bắc Canada – hầu hết Nunavut và một phần của Các Lãnh thổ Tây Bắc.Marsh, James H., ed. 1988. "Arctic Archipelago " The Canadian Encyclopedia. Toronto: Hurtig Publishers.

Lịch sử
Người Anh đã tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo dựa trên các cuộc thám hiểm trong thập niên 1570 của Martin Frobisher. Chủ quyền của Canada, ban đầu (1870–80) chỉ trên các đảo thuộc vùng bồn địa Foxe, vịnh Hudson và eo biển Hudson, và Anh Quốc đã chuyển giao cho Canada các đảo còn lại vào năm 1880; Quận Franklin được thành lập vào năm 1895 và bao gồm hầu hết quần đảo; quận này bị giải thể khi thành lập Nunavut năm 1999. Canada tuyên bố rằng tất cả các tuyến đường thủy của Các hành lang Tây Bắc đều nằm trong vùng nội thủy của Canada; tuy nhiên Hoa Kỳ và hầu hết các quốc gia hàng hải khác lại nhìn nhận rằng chúng nằm trong vùng biển quốc tế.

Địa lý
nhỏ|Ảnh vệ tinh đảo Baffin, hòn đảo lớn nhất về diện tích trong quần đảo Bắc Cực
nhỏ|Ảnh vệ tinh dựng phim gồm đảo Ellesmere và các đảo lân cận, như đảo Axel Heiberg (bên trái Ellesmere). Greenland ở bên phải của ảnh.
Quần đảo trải dài khoảng  theo chiều dọc và  từ đại lục đến mũi Columbia, điểm cực bắc của đảo Ellesmere. Quần đảo bị giới hạn bởi biển Beaufort ở phía tây; ở phía tây bắc là Đại Tây Dương; phía đông là Greenland, vịnh Baffin và eo biển Davis; và ở phía nam là vịnh Hudson và đại lục Canada. Các hòn đảo bị tách rời khỏi nhau và với lục địa bằng một loạt các tuyến đường thủy được gọi chung là Hành lang Tây Bắc. Hai bán đảo lớn nhất, Boothia và Melville, kéo dài về phía bắc từ lục địa.

Sau Greenland, quần đảo là vùng đất cận Bắc Cực lớn nhất. Quần đảo có khí hậu Bắc Cực, địa hình quần đảo phần lớn là lãnh nguyên, còn lại là các khu vực đồi núi. Hầu hết các đảo không có cư dân sinh sống; các khu định cư đặc biệt nhỏ và thưa thớt, chủ yếu là các khu định cư của người Inuit tại vùng ven biển của các đảo phía nam.

Quần đảo bao gồm 36.563 đảo, 94 trong đó được phân loại là đảo chính với diện tích lớn hơn , tổng diện tích của quần đảo là khoảng . Những hòn đảo thuộc quần đảo có diện tích trên , theo thứ tự diện tích giảm dần là:

 Tên Vị trí* Diện tích Hạng diện tích  Dân số(2001) Thế giới Canada đảo Baffin  NU    5  1  9.563 đảo Victoria  NT, NU    9  2  1.707 đảo Ellesmere  NU    10  3  168 đảo Banks  NT    24  5  114 đảo Devon  NU    27  6  0 đảo Axel Heiberg  NU    32  7  0 đảo Melville  NT, NU    33  8  0 đảo Southampton  NU    34  9  721 đảo Prince of Wales  NU    40  10  0 đảo Somerset  NU    46  12  0 đảo Bathurst  NU    54  13  0 đảo Prince Patrick  NT    55  14  0 đảo King William  NU    61  15  960 đảo Ellef Ringnes  NU    69  16  0 đảo Bylot  NU    72  17  0* NT = Các Lãnh thổ Tây Bắc, NU = Nunavut

 Bản đồ liên kết đến các đảo 
 King Christian
 Borden
 Lougheed
 Brock
 Mackenzie King
 Helena
 Cameron
 Emerald
 Prince Patrick
 Île Vanier
 Eglinton
 Alexander
 Bathurst
 Melville
 Byam Martin
 Banks
 Stefansson
 Russell
 Prince of Wales
 Prescott
 Somerset
 Victoria
 King William
 Matty
 Wales
 Belcher
 Long
 Akimiski
 Charlton600px|Reference map of Canadian Arctic Archipelago Ellesmere
 Meighen
 Axel Heiberg
 Ellef Ringnes
 Amund Ringnes
 Cornwall
 Graham
 North Kent
 Baillie-Hamilton
 Little Cornwallis
 Cornwallis
 Devon
 Bylot
 Baffin
 Jens Munk
 Koch
 Bray
 Rowley
 Foley
 Air Force
 Prince Charles
 Vansittart
 White
 Southampton
 Resolution
 Loks
 Akpatok
 Big
 Salisbury
 Nottingham
 Mansel
 Coats
Các đảo không thể hiện trên bản đồ

 Beechey
 Duke of York
 Gateshead
 Haig-Thomas
 Hans
 Killiniq

 Jenny Lind
 Ottawa
 Prince Leopold
 Skraeling
 Trodeley
 Weston

 Tọa độ 
 đảo King Christian Island, 
 đảo Borden, 
 đảo Lougheed, 
 đảo Brock, 
 đảo Mackenzie King, 
 đảo Helena, 
 đảo Cameron, 
 đảo Emerald, 
 đảo Prince Patrick, 
 Île Vanier, 
 đảo Eglinton, 
 đảo Alexander, 
 đảo Bathurst, 
 đảo Melville, 
 đảo Byam Martin, 
 đảo Banks, 
 đảo Stefansson, 
 đảo Russell, 
 đảo Prince of Wales, 
 đảo Prescott, 
 đảo Somerset, 
 đảo Victoria, 
 đảo King William, 
 đảo Matty, 

 đảo Wales, 
 quần đảo Belcher, 
 đảo Long, 
 đảo Akimiski, 
 đảo Charlton, 
 đảo Ellesmere, 
 đảo Meighen, 
 đảo Axel Heiberg, 
 Ellef Ringnes Island, 
 đảo Amund Ringnes, 
 đảo Cornwall, 
 đảo Graham, 
 đảo North Kent, 
 đảo Baillie-Hamilton, 
 đảo Little Cornwallis, 
 đảo Cornwallis, 
 đảo Devon, 
 đảo Bylot, 
 đảo Baffin, 
 đảo Jens Munk, 
 đảo Koch, 
 đảo Bray, 
 đảo Rowley, 
 đảo Foley, 

 đảo Air Force, 
 đảo Prince Charles, 
 đảo Vansittart, 
 đảo White, 
 đảo Southampton, 
 đảo Resolution, 
 đảo Loks Land, 
 đảo Akpatok, 
 đảo Big, 
 đảo Salisbury, 
 đảo Nottingham, 
 đảo Mansel, 
 đảo Coats, 
 đảo Beechey, 
 quần đảo Duke of York, 
 đảo Gateshead, 
 đảo Haig-Thomas, 
 đảo Hans, 
 đảo Killiniq, 
 đảo Jenny Lind, 
 quần đảo Ottawa, 
 đảo Prince Leopold, 
 đảo Skraeling, 
 đảo Trodely, 
 đảo Weston, 

Tham khảo

 Đọc thêm 
 Aiken, S.G., M.J. Dallwitz, L.L. Consaul, et al. Flora of the Canadian Arctic Archipelago: Descriptions, Illustrations, Identification, and Information Retrieval[CD]. Ottawa: NRC Research Press; Ottawa: Canadian Museum of Nature, 2007. ISBN 978-0-660-19727-2.
 Aiken, S. G., Laurie Lynn Consaul, and M. J. Dallwitz. Grasses of the Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: Research Division, Canadian Museum of Nature, 1995.
 Bouchard, Giselle. Freshwater Diatom Biogeography of the Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: Library and Archives Canada = Bibliothèque et Archives Canada, 2005. ISBN 0-494-01424-5
 Brown, Roger James Evan. Permafrost in the Canadian Arctic Archipelago. National Research Council of Canada, Division of Building Research, 1972.
 Cota GF, LW Cooper, DA Darby, and IL Larsen. 2006. "Unexpectedly High Radioactivity Burdens in Ice-Rafted Sediments from the Canadian Arctic Archipelago". The Science of the Total Environment. 366, no. 1: 253-61.
 Dunphy, Michael. Validation of a modelling system for tides in the Canadian Arctic Archipelago. Canadian technical report of hydrography and ocean sciences, 243. Dartmouth, N.S.: Fisheries and Oceans Canada, 2005.
 Hamilton, Paul B., Konrad Gajewski, David E. Atkinson, and David R.S. Lean. 2001. "Physical and Chemical Limnology of 204 Lakes from the Canadian Arctic Archipelago". Hydrobiologia. 457, no. 1/3: 133-148.
 Mi︠a︡rss, Tiĭu, Mark V. H. Wilson, and R. Thorsteinsson. Silurian and Lower Devonian Thelodonts and Putative Chondrichthyans from the Canadian Arctic Archipelago. Special papers in palaeontology, no. 75. London: Palaeontological Association, 2006. ISBN 0-901702-99-4
 Michel, C Ingram, R G, and L R Harris. 2006. "Variability in Oceanographic and Ecological Processes in the Canadian Arctic Archipelago". Progress in Oceanography. 71, no. 2: 379.
 Porsild, A.E. The Vascular Plants of the Western Canadian Arctic Archipelago. Ottawa: E. Cloutier, Queen's printer, 1955.
 Rae, R. W. Climate of the Canadian Arctic Archipelago. Toronto: Canada Dept. of Transport, 1951.
 Thorsteinsson, R., and Ulrich Mayr. The Sedimentary Rocks of Devon Island, Canadian Arctic Archipelago. Ottawa, Canada: Geological Survey of Canada, 1987. ISBN 0-660-12319-3
 Van der Baaren, Augustine, and S. J. Prinsenberg. Geostrophic transport estimates from the Canadian Arctic Archipelago. Dartmouth, N.S.: Ocean Sciences Division, Maritimes Region, Fisheries and Oceans Canada, Bedford Institute of Oceanography, 2002.


Thể loại:Vùng của Bắc Cực
Bắc Cực
Thể loại:Bắc Canada
Canada