Di sản thế giới hỗn hợp

Di sản thế giới hỗn hợp (hay di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới) là một loại di sản thế giới kép, đáp ứng đủ cả hai yếu tố nổi bật về văn hóa và thiên nhiên. Một địa danh được công nhận là di sản thế giới hỗn hợp phải thỏa mãn ít nhất là một tiêu chí về di sản văn hóa (tiêu chuẩn i,ii,iii,iv,v,vi) và một tiêu chí về di sản thiên nhiên (tiêu chuẩn vii,viii,ix,x).Tài liệu hướng dẫn thực tiễn cho các nhà quản lý khu Di sản thế giớiNghị định quy định bảo vệ quản lý bền vững di sản văn hóa thiên nhiên thế giới ở Việt Nam

Tổng quan
Tính đến hết năm 2023, UNESCO đã công nhận 40 di sản hỗn hợp trên tổng số 1172 di sản thế giới. Số lượng di sản hỗn hợp chỉ chiếm khoảng ~3,4% số lượng di sản thế giới. Nhiều di sản hỗn hợp từng được UNESCO công nhận từ 2 lần trở lên do bổ sung thêm tiêu chuẩn hoặc mở rộng diện tích. Chính là bởi trước khi trở thành di sản thế giới hỗn hợp, nhiều khu vực đã là một di sản thiên nhiên thế giới (như Khu bảo tồn Ngorongoro, Ohrid, Tassili n'Ajjer, Vườn quốc gia Tongariro) hoặc di sản văn hóa thế giới (như núi Thái Sơn, Thành cổ Maya và rừng Calakmul).

Trung Quốc và Úc là hai quốc gia có số lượng di sản hỗn hợp nhiều nhất với 4 địa điểm, tiếp theo là Peru, Mexico, Hy Lạp, Tây Ban Nha và Thổ Nhĩ Kỳ với hai địa điểm. Vùng hoang dã ở Tasmania của Úc và Thái Sơn của Trung Quốc là 2 di sản thế giới kép đáp ứng nhiều tiêu chuẩn nhất (7 tiêu chuẩn); trong khi đó, Vách đá Bandiagara; Tehuacán-Cuicatlán; Paraty và Ilha Grande-Văn hóa và Đa dạng sinh học; Vùng các hồ Willandra lại là 4 di sản hỗn hợp đạt ít tiêu chuẩn nhất (với chỉ 1 tiêu chuẩn về văn hóa và 1 tiêu chuẩn về thiên nhiên). Có hai di sản xuyên quốc gia là Pyrénées-Mont Perdu và Khu bảo tồn xuyên biên giới Maloti-Drakensberg. Quần thể danh thắng Tràng An (Ninh Bình) hiện là di sản hỗn hợp duy nhất ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Danh sách các di sản kép
 TT  Tên di sản hỗn hợp Quốc gia  Năm công nhận  Tiêu chuẩn văn hóa  Tiêu chuẩn tự nhiên 1 Khu bảo tồn Ngorongoro  Tanzania   1979  (iv)  (vii),(viii),(ix),(x) 2 Ohrid  Macedonia   1979  (i),(iii),(iv)  (vii) 3 Vườn quốc gia Tikal  Guatemala   1979  (i),(iii),(iv)  (ix),(x) 4 Vùng các hồ Willandra  Úc   1981  (iii)  (viii) 5 Vườn quốc gia Kakadu  Úc   1981  (i),(vi)  (vii),(ix),(x) 6 Vùng hoang dã ở Tasmania  Úc   1982  (iii),(iv),(vi)  (vii),(viii),(ix),(x) 7 Khu bảo tồn lịch sử Machu Picchu  Peru   1983  (i),(iii)  (vii),(ix) 8 Vườn quốc gia Göreme và khu núi đá Cappadocia  Thổ Nhĩ Kỳ   1985  (i),(iii),(v)  (vii) 9 St Kilda  Anh   1986  (iii),(v),(vii)  (ix),(x) 10 Thái Sơn  Trung Quốc   1987  (i),(ii),(iii),(iv),(v)  (vi),(vii) 11 Vườn quốc gia Uluru-Kata Tjuta  Úc   1987  (v),(vi)  (vii),(viii) 12 Hierapolis-Pamukkale  Thổ Nhĩ Kỳ   1988  (iii),(iv)  (vii) 13 Metéora  Hy Lạp   1988  (i),(ii),(iv),(v)  (vii) 14 Núi Athos  Hy Lạp   1988  (i),(ii),(iv),(v),(vi)  (vii) 15 Vách đá Bandiagara  Mali   1989  (v)  (vii) 16 Hoàng Sơn  Trung Quốc   1990  (ii)  (vii),(x) 17 Vườn quốc gia Rio Abiseo  Peru   1990  (iii),(vii)  (ix),(x) 18 Vườn quốc gia Tongariro  New Zealand   1990  (vi)  (vii),(viii) 19 Tassili n'Ajjer  Algeria   1992  	(i),(iii)  (vii),(viii) 20 Nga Mi Sơn cùng Lạc Sơn Đại Phật  Trung Quốc   1996  (iv),(vi)  (x) 21 Vùng đất Laponia  Thụy Điển   1996  (iii),(v)  (vii),(viii),(ix) 22 Pyrénées-Mont Perdu  Pháp và Tây Ban Nha   1997  (iii),(iv),(v)  (vii),(viii) 23 Khu đa dạng sinh học ở Ibiza  Tây Ban Nha   1999  (ii),(iii),(iv)  (ix),(x) 24 Khu thắng cảnh Vũ Di Sơn  Trung Quốc   1999  (iii),(vi)  (vii),(x) 25 Khu bảo tồn xuyên biên giới Maloti-Drakensberg  Nam Phi và Lesotho   2000  (i),(iii)  (vii),(x) 26 Cảnh quan văn hóa và hệ sinh thái Lope-Okanda  Gabon   2007  (iii),(iv)  (ix),(x) 27 Papahānaumokuākea  Hoa Kỳ   2010  (iii),(vi)  (viii),(ix),(x) 28 Khu bảo tồn Wadi Rum  Jordan   2011  (iii),(v)  (vii) 29 Quần đảo nam Palau  Palau   2012  (iii),(v)  (vii),(ix),(x) 30 Thành phố cổ đại của người Maya và Các khu bảo vệ rừng nhiệt đới của Calakmul  Mexico   2014  (i),(ii),(iii),(iv)  (ix),(x) 31 Quần thể danh thắng Tràng An  Việt Nam   2014  (v)  (vii),(viii) 32 Các dãy núi Blue và John Crow  Jamaica   2015  (iii)  (vi),(x) 33 Vườn quốc gia Khangchendzonga  Ấn Độ  2016  (iii),(vi)  (vii),(x) 34 Khối núi Ennedi: Cảnh quan văn hóa và thiên nhiên  Tchad  2016  (iii)  (vii),(ix) 35 Ahwar Nam Iraq: Khu bảo vệ đa dạng sinh học và Quang cảnh sót lại của các thành phố Lưỡng Hà  Iraq  2016  (iii),(v)  (ix),(x) 36 Tehuacán-Cuicatlán: Nơi sinh sống ban đầu của nền văn minh Mesoamerica  Mexico  2018  (iv)  (x) 37 Pimachiowin Aki  Canada  2018  (iii), (vi)  (ix) 38 Vườn quốc gia Chiribiquete  Colombia  2018  (iii)  (ix),(x) 39 Paraty và Ilha Grande-Văn hóa và Đa dạng sinh học  Brasil  2019  (v)  (x) 40 Te Henua Enata – Quần đảo Marquesas  Pháp  2024  (iii), (vi)  (vii), (ix), (x)

 Hình ảnh 

Xem thêm
Di sản thế giới
Quần thể danh thắng Tràng An

Tham khảo


Thể loại:Di sản
Thể loại:UNESCO
Thể loại:Danh hiệu UNESCO
Thể loại:Tự nhiên
Thể loại:Văn hóa