Phương diện quân Voronezh

Phương diện quân Voronezh (tiếng Nga: Воронежский фронт) là một tổ chức tác chiến chiến lược của Hồng quân Liên Xô trong Thế chiến thứ hai.

 Lịch sử 
Phương diện quân Voronezh được thành lập ngày 7 tháng 7 năm 1942 trên cơ sở tách ra từ Phương diện quân Bryansk các đơn vị chiến lược hoạt động trong khu vực Voronezh, chống lại sự tấn công của Tập đoàn quân số 6 của Đức trong các hoạt động phòng thủ trên hướng tiếp cận thành phố Stalingrad. Phần lớn lực lượng của phương diện quân chịu trách nhiệm tấn công và tiêu diệt Tập đoàn quân số 2 của Hungary trong Trận Stalingrad và tiêu diệt Tập đoàn quân số 8 của Ý và một phần lực lượng của Cụm tác chiến Hollidt (Đức) trong Chiến dịch Sao Thổ tháng 12 năm 1942, .

Trong tháng 1 và tháng 2 năm 1943, phương diện quân là lực lượng chính thực hiện Chiến dịch Voronezh-Kastornoye, làm thiệt hại một số lượng lớn sinh lực của quân Đức. Thừa thắng lợi, theo chỉ đạo của Stavka, phương diện quân tiếp tục thực hiện Chiến dịch Ngôi Sao trong tháng 2 và tháng 3 năm 1943. Tuy nhiên, do chủ quan khinh địch, cũng như không chú ý đến tình trạng hao hụt quân số sau những chận chiến khốc liệt, Hồng quân Liên Xô đã nhận được một kết quả thảm hại so với dự kiến. Quân Liên Xô buộc phải rút khỏi thành phố Kharkov chỉ sau 28 ngày chiếm lại được từ tay quân Đức.

Mãi đến Chiến dịch phản công Belgorod-Kharkov, phương diện quân Voronezh mới nắm lại được thế chủ động chiến lược. Cùng với Phương diện quân Thảo Nguyên, các đơn vị thuộc phương diện quân cuối cùng đã thành công trong việc chiếm lại Belgorod và giải phóng Kharkov. Quân đội Đức Quốc xã từ đây không còn có thể đặt chân vào Kharkov.

Tháng 9 và tháng 10 năm 1943, các đơn vị của phương diện quân đã tham gia trận sông Dniepr, thực hiện chiến dịch Sumy-Pryluk, vượt qua Dnieper ở phía bắc và phía nam Kiev, chiếm được các đầu cầu tác chiến quan trọng trên bờ phải của nó, tạo điều kiện giải phóng Kiev và các hành động tiếp theo ở bờ phải Ukraina.

Do địa bàn tác chiến của phương diện quân được mở rộng về phía Tây, cách xa khu vực Voronezh, ngày 20 tháng 10, phương diện quân được đổi tên thành Phương diện quân Ukraina 1. Dưới cái tên này, phương diện quân đã hoàn tất quá trình tham chiến trong Thế chiến thứ hai với Chiến dịch Berlin (1945) và Chiến dịch Praha.

 Lãnh đạo phương diện quân 
 Tư lệnh 
STTẢnhHọ tênThời gian sốngThời gian tại nhiệmCấp bậc tại nhiệmGhi chú 180pxF.I. Golikov 1900–1980 tháng 7, 1942 30px Trung tướng (1940) 280pxN.F. Vatutin 1901–1944 tháng 7, 1942 – tháng 10, 1942 30px Trung tướng (1940)
30px Thượng tướng (1942) 380pxF.I. Golikov 1900–1980 tháng 10, 1942 – tháng 3, 1943 30px Trung tướng (1940)
50px Thượng tướng (1943) Nguyên soái Liên Xô (1961) 480pxN.F. Vatutin 1901–1944 tháng 3, 1943 – tháng 10, 1943 50px Đại tướng (1943)

 Ủy viên Hội đồng quân sự 
STTẢnhHọ tênThời gian sốngThời gian tại nhiệmCấp bậc tại nhiệmGhi chú 180pxI.Z. Susaykov 1903–1962 tháng 7, 1942 – tháng 9, 1942 50px Chính ủy Quân đoàn (1938)Thượng tướng xe tăng (1944) 280pxL.Z. Mekhlis 1889–1953 tháng 9, 1942 – tháng 10, 1942 50px Chính ủy Quân đoàn (1942)Thượng tướng (1944) 380pxF.F. Kuznetsov 1904–1979 tháng 10, 1942 – tháng 3, 1943 50px Chính ủy Tập đoàn quân bậc 2 (1941)
50px Trung tướng (1942) Thượng tướng (1944) 480pxN.S. Khrushchyov 1894–1971 tháng 3, 1943 – tháng 10, 1943 50px Trung tướng (1943) Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Liên Xô (1953–1964), Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô (1958–1964) 580pxK.V. Krainyukov 1902–1975 tháng 10, 1943 50px Thiếu tướng (1943) Thượng tướng (1965)

 Tham mưu trưởng 
STTẢnhHọ tênThời gian sốngThời gian tại nhiệmCấp bậc tại nhiệmGhi chú 180pxF.I. Shevchenko 1900–1982 tháng 7, 1942 30px Thiếu tướng (1942)Trung tướng (1944) 280pxM.I. Kazakov 1901–1979 tháng 7, 1942 – tháng 2, 1943 30px Thiếu tướng (1940)
50px Trung tướng (1943) Đại tướng (1955) 3A.P. Pilipenko 1903–1944 tháng 2, 1943 – tháng 3, 1943 50px Thiếu tướng (1942) Tử nạn máy bay ngày 25 tháng 3 năm 1944. 480pxF.K. Korzhenevich 1899–1972 tháng 3, 1943 – tháng 5, 1943 50px Thiếu tướng (1941) Trung tướng (1943) 580pxS.P. Ivanov 1907–1993 tháng 5, 1943 – tháng 10, 1943 50px Trung tướng (1943) Đại tướng (1968)

 Biên chế chủ lực
1 tháng 10 năm 1942 
 Tập đoàn quân 6
 Tập đoàn quân 38
 Tập đoàn quân 40
 Tập đoàn quân 60
 Tập đoàn quân không quân 2

1 tháng 1 năm 1943 
 Tập đoàn quân 38
 Tập đoàn quân 40
 Tập đoàn quân 60
 Tập đoàn quân xe tăng 3
 Tập đoàn quân không quân 2

1 tháng 4 năm 1943 
 Tập đoàn quân 21
 Tập đoàn quân 38
 Tập đoàn quân 40
 Tập đoàn quân 64
 Tập đoàn quân 69
 Tập đoàn quân không quân 2

1 tháng 7 năm 1943 
 Tập đoàn quân cận vệ 6
 Tập đoàn quân cận vệ 7
 Tập đoàn quân 38
 Tập đoàn quân 40
 Tập đoàn quân 69
 Tập đoàn quân xe tăng 1
 Tập đoàn quân không quân 2

1 tháng 10 năm 1943 
 Tập đoàn quân cận vệ 4
 Tập đoàn quân 27
 Tập đoàn quân 38
 Tập đoàn quân 40
 Tập đoàn quân 47
 Tập đoàn quân 52
 Tập đoàn quân xe tăng cận vệ 3
 Tập đoàn quân không quân 2

Các chiến dịch lớn đã tham gia
 Chiến dịch Voronezh (1942)
 Chiến dịch Sao Thiên Vương
 Chiến dịch tấn công chiến lược Voronezh-Kharkov
 Chiến dịch Donets
 Trận Vòng cung Kursk
 Trận sông Dniepr

 Chú thích 

 Tham khảo 
 Воронежский фронт. // — Воронеж, 2005, Центр.-Чернозем. книж. изд-во.
 На Воронежском направлении. // — Воронеж, 2-е изд., 1973. Новый Оскол
 Сталинградская битва. Июль 1942 — февраль 1943: энциклопедия / под ред. М. М. Загорулько. — 5-е изд., испр. и доп. — Волгоград: Издатель, 2012. — С. 127. — 800 с.
 Фронт
 Все фронты Великой Отечественной войны
 Воронежский фронт 
 Erickson, John 'Road to Stalingrad' (1983, 1999) 
 Ericksson, John 'Road to Berlin' (1983, 1999)
 Glantz, David 'From the Don to the Dnepr', Frank Cass (1991)
 Nemeskürty, I. 'Untergang einer Armee'
 Ziemke, E.F. 'Stalingrad to Berlin'

Thể loại:Phương diện quân Liên Xô
Thể loại:Đơn vị quân sự thành lập năm 1941
Thể loại:Đơn vị quân sự giải thể năm 1943