Phương diện quân Leningrad

Phương diện quân Leningrad (tiếng Nga: Ленинградский фронт) là một tổ chức tác chiến chiến lược của Hồng quân Liên Xô trong Thế chiến thứ hai.

Lịch sử
Phương diện quân Leningrad được thành lập ngày 27 tháng 8 năm 1941 dựa trên chỉ lệnh của Bộ tổng tư lệnh tối cao Liên Xô (STAVKA) ra ngày 23 tháng 8 năm 1941 về việc chia Phương diện quân Bắc ra thành phương diện quân Karelia và phương diện quân Leningrad. Biên chế gồm các tập đoàn quân 8, 23, 48, các cụm tác chiến Koporskaya, Nam và Slutsk Kolpinsky. Sau đó được bổ sung thêm các tập đoàn quân xung kích 1, 2, 4; cận vệ 6, 10; 3, 13, 15, 20, 21, 22, 42, 51, 52, 54, 55, 59, 67. Nhiệm vụ của phương diện quân là phòng thủ Leningrad ngăn không cho quân Đức chiếm được thành phố này.

Ngày 30 tháng 8 năm 1941, phương diện quân được phối thuộc thêm Hạm đội Baltic. Ngày 08 tháng 9 năm 1941, các trận chiến đấu đã diễn ra trong sự phong tỏa Leningrad của quân Đức. Đến cuối tháng 9, các cuộc tấn công của quân Đức tạm dưng. 17 tháng 12 năm 1941, các đơn vị ở cánh trái phương diện quân được tổ chức thành Phương diện quân Volkhov. Một số nỗ lực để giải phóng Leningrad đã không thành công. 25 tháng 11 năm 1942, các đơn vị không quân của phương diện quân Leningrad hợp nhất thành tập đoàn quân không quân 13. Tháng 1 năm 1943, phương diện quân Leningrad cùng với phương diện quân Volkhov đã phá vỡ sự phong tỏa Leningrad của quân Đức, Leningrad lại được nối liền với Liên Xô.

Các cuộc tấn công để phá bỏ sự phong tỏa của quân Đức bắt đầu vào năm 1944. 21 tháng 4 năm 1944, các đơn vị ở cánh trái phương diện quân Leningrad được hợp nhất thành Phương diện quân Baltic 3. Các đơn vị của phương diện quân đã giair phóng eo đất Karelia, Vyborg, buộc Phần Lan phải rút khỏi chiến tranh. Tháng 9-11 năm 1944, phương diện quân Leningrad tham gia giải phóng các quốc gia ở vùng Baltic, gồm Estonia và quần đảo Moonsund, đây là các chiến dịch cuối cùng của phương diện quân Leningrad. 16 tháng 10 năm 1944, tập đoàn quân 67 của phương diện quân Baltic 3 chuyển cho phương diện quân Leningrad.

Ngày 24 tháng 7 năm 1945, theo chỉ lệnh của STAVKA ra ngày 09 tháng 7 năm 1945, phương diện quân được tổ chức lại thành Quân khu Leningrad.

Lãnh đạo phương diện quân
Tư lệnh
STTẢnhHọ tênThời gian sốngThời gian tại nhiệmCấp bậc tại nhiệmGhi chú180pxM.M. Popov 1902 - 1969tháng 8, 1941 - tháng 9, 1941 30px Trung tướng (1940) Đại tướng (1943). Bị giáng cấp Thượng tướng năm 1944. Thăng lại Đại tướng năm 1953. 280pxK.Ye. Voroshilov 1881 - 1969tháng 9, 194130px Nguyên soái Liên Xô (1935)380pxG.K. Zhukov 1896 - 1974tháng 9, 1941 - tháng 10, 194130px Đại tướng (1940)Nguyên soái Liên Xô (1943)480pxI.I. Fedyuninsky 1896 - 1979tháng 10, 194130px Thiếu tướng (1941)Đại tướng (1955)580pxM.S. Khozin 1900 - 1977tháng 10, 1941 - tháng 6, 1942 30px Trung tướng (1940)Thượng tướng (1943)680pxL.A. Govorov 1897 - 1955tháng 6, 1942 - tháng 7, 194530px Trung tướng pháo binh (1941)
40px Thượng tướng (1943)
40px Đại tướng (1943)
40px Nguyên soái Liên Xô (1944)

Ủy viên Hội đồng quân sự
STTẢnhHọ tênThời gian sốngThời gian tại nhiệmCấp bậc tại nhiệmGhi chú180pxN.N. Klementyev 1897 - 1954 tháng 8, 1941 - tháng 9, 1941 50px Chính ủy Quân đoàn (1940) Thiếu tướng (1942)280pxA.A. Zhdanov  1896 - 1948tháng 9, 1941 - tháng 7, 194540px Trung tướng (1943)
40px Thượng tướng (1944)

Tham mưu trưởng
STTẢnhHọ tênThời gian sốngThời gian tại nhiệmCấp bậc tại nhiệmGhi chú1N.V. Gorodetsky 1901 - 1953tháng 8, 1941 - tháng 9, 194130px Đại tá (1941)Trung tướng (1946)280pxM.S. Khozin 1900 - 1977tháng 9, 1941 - tháng 10, 194130px Trung tướng (1940)Thượng tướng (1943)380pxD.N. Gusev  1894 - 1957tháng 10, 1941 - tháng 4, 194430px Thiếu tướng (1940)
30px Trung tướng (1942)Thượng tướng (1944)480pxM.M. Popov 1902 - 1969tháng 4, 1944 - tháng 7, 1945 40px Thượng tướng (1944) Đại tướng (lần 2) năm 1953. 

Biên chế chủ lực
1 tháng 10 năm 1941
 Tập đoàn quân 8
 Tập đoàn quân 23
 Tập đoàn quân 42
 Tập đoàn quân 54
 Tập đoàn quân 55
 Lực lượng đặc nhiệm Neva

1 tháng 1 năm 1942
 Tập đoàn quân 8
 Tập đoàn quân 23
 Tập đoàn quân 42
 Tập đoàn quân 54
 Tập đoàn quân 55
 Cụm chiến dịch ven biển

1 tháng 4 năm 1942 
 Tập đoàn quân 8
 Tập đoàn quân 23
 Tập đoàn quân 42
 Tập đoàn quân 54
 Tập đoàn quân 55
 Lực lượng đặc nhiệm Neva
 Cụm chiến dịch ven biển

1 tháng 7năm 1942 
 Tập đoàn quân 23
 Tập đoàn quân 42
 Tập đoàn quân 55
 Lực lượng đặc nhiệm Neva
 Cụm chiến dịch ven biển

1 tháng 1 năm 1943 
 Tập đoàn quân 23
 Tập đoàn quân 42
 Tập đoàn quân 55
 Tập đoàn quân 67
 Cụm chiến dịch ven biển
 Tập đoàn quân không quân 13

1 tháng 7 năm 1943 
 Tập đoàn quân xung kích 2
 Tập đoàn quân 23
 Tập đoàn quân 42
 Tập đoàn quân 55
 Tập đoàn quân 67
 Cụm chiến dịch ven biển
 Tập đoàn quân không quân 13

1 tháng 1 năm 1944
 Tập đoàn quân xung kích 2
 Tập đoàn quân 23
 Tập đoàn quân 42
 Tập đoàn quân 67
 Tập đoàn quân không quân 13

1 tháng 4 năm 1944
 Tập đoàn quân xung kích 2
 Tập đoàn quân 8
 Tập đoàn quân 23
 Tập đoàn quân 42
 Tập đoàn quân 54
 Tập đoàn quân 59
 Tập đoàn quân 67
 Tập đoàn quân không quân 13

1 tháng 7 năm 1944
 Tập đoàn quân xung kích 2
 Tập đoàn quân 8
 Tập đoàn quân 21
 Tập đoàn quân 23
 Tập đoàn quân 59
 Tập đoàn quân không quân 13

1 tháng 10 năm 1944
 Tập đoàn quân 8
 Tập đoàn quân 23
 Tập đoàn quân 59
 Tập đoàn quân không quân 13

1 tháng 1 năm 1945 
 Tập đoàn quân 8
 Tập đoàn quân 23
 Tập đoàn quân 67
 Tập đoàn quân không quân 13

Các chiến dịch lớn đã tham gia
Các chiến dịch chiến lược
 Chiến dịch tấn công chiến lược Vyborg-Petrozavodsk 1944
 Chiến dịch phòng thủ chiến lược Leningrad 1941
 Chiến dịch tấn công chiến lược Leningrad-Novgorod 1944
 Chiến dịch tấn công «Искра» 1943
 Chiến dịch tấn công chiến lược Baltic 1944
 Chiến dịch tấn công chiến lược Tikhvin 1941
Các chiến dịch của phương diện quân và tập đoàn quân
 Chiến dịch tấn công Vyborg 1944
 Chiến dịch phòng thủ Vyborg-Kexholmsky 1941
 Chiến dịch tấn công Kingisepp-Gdov 1944
 Chiến dịch phòng thủ Kingisepp-Luga 1941
 Chiến dịch tấn công Krasnosel'skii-Ropshinskaya 1944
 Chiến dịch tấn công Kurland 1945
 Chiến dịch tấn công Luban 1942
 Chiến dịch tấn công Mginskaya 1943
 Chiến dịch đổ bộ Moonsund 1944
 Chiến dịch tấn công Narva 1944
 Chiến dịch tấn công Novgorod-Luga 1944
 Chiến dịch tấn công Pskov 1944
 Chiến dịch tấn công Sinyavinskaya 1941
 Chiến dịch tấn công Sinyavinskaya 1942
 Chiến dịch tấn công Tallinn 1944
 Chiến dịch phòng thủ Tikhvin 1941
 Chiến dịch tấn công Tikhvin Kirishskaya 1941

Chú thích

Tham khảo
 Любанская операция

Thể loại:Phương diện quân Liên Xô
Thể loại:Đơn vị quân sự thành lập năm 1941
Thể loại:Đơn vị quân sự giải thể năm 1945
Thể loại:Cuộc phong tỏa Leningrad