Mạc Can

Lê Trung Can (sinh ngày 14 tháng 4 năm 1945), thường được biết đến với nghệ danh Mạc Can là một nghệ sĩ, nhà văn, nhà ảo thuật Việt Nam. Ông nổi tiếng là một nghệ sĩ đa tài, tham gia vào nhiều lĩnh vực hoạt động nghệ thuật như đóng hài, đóng phim, biểu diễn ảo thuật và viết văn. Ngoài ra ông còn làm MC cho các chương trình ca nhạc thiếu nhi, nổi tiếng là cuốn video "Út Cưng" do Trùng Dương Audio-Video thực hiện năm 1995.

Tiểu sử
Mạc Can sinh năm 1945. Theo lời mẹ kể ông được sinh ra trong một đêm mưa, trên chiếc ghe hát "Xiếc" nhỏ của cha ông, được biết đến với nghệ danh là Sạc lô - Trần. Sinh ra trong một gia đình có cha đam mê nghệ thuật sân khấu, mẹ là người Miến Điện gốc Hoa. Suốt thời thơ ấu của mình, ông cùng với 1 người anh trai và 1 cô em gái rong ruổi, ngược xuôi sông nước từ miền Tây sang miền Đông Nam Bộ biểu diễn "Xiếc", bán thuốc dán và làm ảo thuật.

Sau khi rời ghe thuyền, Mạc Can tham gia vào những đoàn làm phim. Ông tạo ấn tượng với khán giả bởi các vai diễn hồn hậu, dí dỏm và hào sảng trong “Người đẹp Tây Đô”, “Xích lô, “Đất phương Nam”, “Đất khách”, “Vó ngựa trời Nam”, “Áo lụa Hà Đông”, “Khi đàn ông có bầu”... Trong đó, vai bác Ba Phi ở phim “Đất phương Nam” (1997) của đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn được nhiều người yêu thích. Sau đó, còn rất nhiều bộ phim truyền hình, tiểu phẩm hài, sân khấu kịch hài các đạo diễn cũng mời Mạc Can tham gia.

Ông có một con gái chung với một người phụ nữ Mỹ gốc Nhật tên Yoko, tuy vậy hai người không kết hôn với nhau. Ông cũng đã từng có thời gian sang sinh sống tại Houston, Texas, nhưng rồi lại trở về Việt Nam vào năm 2011, sau chưa đầy 3 năm vì không hòa nhập được với cuộc sống nơi xứ người. Có rất ít thông tin về vợ con chính thức của ông ở Việt Nam, chỉ biết vợ ông đã mất vào năm 2022, hai người từng chia tay vì những bất đồng trong cuộc sống, sau đó tái hợp nhờ sự hàn gắn của em gái ông. Ông sống một mình, nhưng vẫn có con gái út lại ghé thăm, mua đồ dùng và nấu nướng cho ông.

Dù có cuộc sống tuổi già khó khăn và thiếu thốn về mặt tiền bạc, nhưng ông vẫn rất tự trọng, không nhờ cậy vào sự giúp đỡ từ người thân hoặc khán giả, nhờ vậy ông lại được rất nhiều người yên mến và tôn trọng.

Sự nghiệp
Phim đã tham gia
NămTên phimGhi chúVai1986Hai Cũphim điện ảnhLính của Tám Kỷ1994Cổ tích Việt Nam: Phượng Hoàng đấtCổ tích Việt Nam 3Ông ẤtCổ tích Việt Nam: Đúc ngườiCổ tích Việt Nam 4Bá hộ LýThời thơ ấu1998Cổ tích Việt Nam: 2 cô gái và cục bướuCổ tích Việt Nam 9Phú ông1999Cổ tích Việt Nam: Hoàng tử cứu mẹCổ tích Việt Nam 10Mụ yêu tinh2002Cổ tích Việt Nam: Người học trò và ba con quỷCổ tích Việt Nam 14Quỷ xanh2003Cổ tích Việt Nam: Sự tích con muỗiCổ tích Việt Nam 13Ông lão2005Danh nhân đất Việt: Lê Như HổDanh nhân Đất Việt 1Ông Bá hộ1998"Dũng Sài Gòn"Chú Tài?Một thời ngang dọc2007Cái bóng bên chồng2007Cải ơi!Ông Tư Đèo?Ngôi nhà bí ẩn?Chết lúc nửa đêm?Xóm suối sâu?Minh Tâm kỳ án?Đánh thức trái tim?Xóm trọ vui nhộn1982Ván bài lật ngửaẢo thuật gia1995Xích lôNgười đi tiểu nhiều1996Người đẹp Tây ĐôChủ sòng bài1997Người con báo hiếuĐiền ThanhĐất phương NamBác Ba Phi2001Vật đổi sao dờiTrung tâm Vân Sơn phát hànhTài xế xe lam2002Xóm cũ2004Một chuyến phiêu lưu2005Khi đàn ông có bầuÔng quản giaXóm cào càoNgười cưa bom2006Áo lụa Hà ĐôngÔng già chiếu phimDưới cờ đại nghĩaÔng chủ quán rượu2007Hoạ MiLinh lan trắngÔng Tư2008Kính vạn hoaTổ trưởng dân phố2009TaxiHoa dạiChú Ngầu2010Vó ngựa trời NamÔng Năm xe ngựa2011Thiên sứ lông bôngBệnh nhân già2013Hiệp sĩ guốc vông Trinh thám nghiệp dưChú Ba2015Tiếng cú đêmSitcom: Cười để ngẫmThế giới cổ tích Ông Tám2016Bông trang đỏBiệt thự trắng2017Gia đình số 1 (Phần 1 - Tập 173)Hàn Thư Sinh2018Mỹ nhân sài thànhÔng Lai 2019Gia đình số 1 (Phần 2)2020Giòng Sông Không Nhìn ThấyPhim NgắnThầy Chùa2022Chuyện ma gần nhà

Tác phẩm văn học
 Năm Tên Thể loại 1999  Món nợ kịch trường  tập truyện ngắn 2004 Tấm ván phóng daotiểu thuyết 2004  Tờ 100 đôla âm phủ  tập truyện ngắn 2005  Cuộc hành lễ buổi sáng  tập truyện ngắn 2006  Tạp bút Mạc Can  tạp bút 2006  Người nói tiếng bồ câu  tập truyện ngắn 2007  Phóng viên mồ côi  tiểu thuyết 2008  Những bầy mèo vô sinh  tiểu thuyết 2010  Ba... ngàn lẻ một đêm  tập truyện ngắn 2010  Quỷ với Bụt và Thần Chết  tiểu thuyết 2010  Tuyển tập Mạc Can  tuyển tập 2011  Nhớ  tập truyện ngắn 2013  Mạc Can – Truyện ngắn chọn lọc tập truyện ngắn
Các talk show truyền hình đã tham gia
+NămTên gameshowGhi chú2017Gương hai chiềuTập 122018Sau ánh hào quangTập 192020Vang bóng một thờiTập 82020Ký ức vui vẻTập 1

Các chương trình video đã dẫn
Tên chương trình Năm sản xuất Đơn vị thực hiện Định dạngKết hợp cùngCa nhạc tạp kỹ thiếu nhi "Những nốt nhạc hồng"1993Bến Thành Audio - VideoVHS Đội Sơn ca Nhà Thiếu nhi Quận 1, nhóm 3 Con mèo, nhóm rối Nụ cười,... Tự học nấu ăn 11994Hãng phim Phương Nam VHS, VCD, DVD Nguyễn Thị Thanh - Giáo viên nữ công gia chánh Nhà văn hoá TP HCM  Tự học nấu ăn 21994Hãng phim Phương Nam VHS, VCD, DVD Nguyễn Thị Thanh - Giáo viên nữ công gia chánh Nhà văn hoá TP HCM Ca nhạc thiếu nhi "Ngựa gỗ"1995Hãng phim TrẻVHSĐội Sơn ca Nhà Thiếu nhi Quận 1Ca nhạc thiếu nhi "Út cưng"1995Trùng Dương Audio - VideoVHS, VCDĐội ca Nhà thiếu nhi TP HCMCa nhạc thiếu nhi "Thêm 1 tuổi hồng"1996Bến Thành Audio - VideoVHS, VCD, DVDLinh Sang, Đội ca Nhà thiếu nhi TP HCMCa nhạc thiếu nhi "Út cưng" 20002000Công ty TNHH Thùy Dương VCD, VHSĐội ca Nhà thiếu nhi TP HCMCa nhạc thiếu nhi “Trường mầm non của bé” 2001Công ty TNHH Thùy DươngVHS, VCDBé Xuân Mai, Đội ca Nhà Thiếu nhi Quận 5
MV đã tham gia diễn xuất 
Tên ca khúcChương trình Đơn vị thực hiện Ca sĩ thể hiện Năm sản xuất Câu lạc bộ làm quen Paris by Night 55: "Dưới Ánh Nắng Mặt Trời"Trung tâm Thúy NgaNhư Quỳnh 2000Có ông bà, có ba má Ca nhạc thiếu nhi "Ba mẹ cho con"Bến Thành Audio - Video Gia Luật1996Siêu QuậyCa nhạc thiếu nhi “Em muốn làm ca sỹ (Tiếng hát bé Trần Mỹ Linh (Vol.1))”Tùng ProductionsTrần Mỹ Linh 2004Bài Ca Người Nữ Tự Vệ Sài Gòn Ca nhạc "Cẩm Ly - Quốc Đại: Cuộc đời vẫn đẹp sao 9"Hãng phim trẻ, Kim Lợi StudioCẩm Ly 2006

Giải thưởng
Giải A cuộc thi tiểu thuyết năm 2005 của Hội Nhà văn Việt Nam (cuốn Tấm ván phóng dao).

Chú thích

 Liên kết ngoài 

 Mạc Can: Tin yêu những người sống quanh mình...
 Mạc Can tái xuất với "Ba… ngàn lẻ một đêm". 
 Mạc Can "biệt tích" trở về. 
 Mạc Can và thời kỳ bí ẩn ở Mỹ.
 "Nhà văn trẻ" Mạc Can: Không đâu nghĩa tình bằng quê hương.
 Mạc Can: "Tui bất ngờ khi thành cảm tình Đảng". 
 Năm chuyện 'kỳ cục' của Mạc Can

Thể loại:Nghệ sĩ hài Việt Nam
Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Việt Nam
Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Việt Nam
Thể loại:Nhà ảo thuật
Thể loại:Nhà văn Việt Nam
Thể loại:Người Sài Gòn
Thể loại:Nam diễn viên Việt Nam thế kỷ 20