Chi Giảo cổ lam

Chi Giảo cổ lam (danh pháp khoa học: Gynostemma) là một chi thực vật thân thảo sống lâu năm trong họ Bầu bí (Cucurbitaceae). Các loài trong chi này sinh sống trong khu vực nhiệt đới châu Á cho tới Đông Á, từ dãy núi Himalaya tới Nhật Bản, Malaysia và New Guinea.

Lịch sử phân loại
Năm 1825 Carl Ludwig Blume thiết lập chi Gynostemma với 2 loài được ông mô tả là G. pedata và G. simplicifolia (Blume coi Gynostemma là danh từ giống cái, nhưng thực tế nó là danh từ giống trung). Tuy nhiên, từ năm 1784 thì Carl Peter Thunberg đã mô tả loài Vitis pentaphylla.Carl Peter Thunberg, 1784a. Vitis pentaphylla trong J. A. Murray, 1784. Systema Vegetabilium (ấn bản lần 14):  244.Carl Peter Thunberg, 1784b. Vitis pentaphylla. Flora Japonica 105. Năm 1902 Tomitarô Makino nhận thấy  Vitis pentaphylla của Thunberg cũng chính là Gynostemma pedatum của Blume,Tomitarô Makino, 1902. Gynostemma pentaphyllum. Botanical Magazine 16: 179. vì thế loài điển hình của chi này Gynostemma pedatum = Gynostemma pentaphyllum.

Các loài
HIện tại người ta công nhận 16 loài trong chi này.Gynostemma trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 15-3-2023.
 Gynostemma aggregatum C.Y.Wu & S.K.Chen, 1983 - giảo cổ lam quả tụ
 Gynostemma cardiospermum Cogn. ex Oliv., 1892 - giảo cổ lam hạt hình tim
 Gynostemma caulopterum S.Z.He, 1996
 Gynostemma compressum X.X.Chen & D.R.Liang, 1991 - giảo cổ lam quả dẹt
 Gynostemma guangxiense X.X.Chen & D.H.Qin, 1988 - giảo cổ lam Quảng Tây
 Gynostemma intermedium W.J.de Wilde & Duyfjes, 2007
 Gynostemma laxiflorum C.Y.Wu & S.K.Chen, 1983 - giảo cổ lam hoa thưa
 Gynostemma longipes C.Y.Wu, 1983 - giảo cổ lam cành dài
 Gynostemma microspermum C.Y.Wu & S.K.Chen, 1983 - giảo cổ lam hạt nhỏ
 Gynostemma pallidinerve Z.Zhang, 1991 - giảo cổ lam gân lá trắng
 Gynostemma papuanum W.J.de Wilde & Duyfjes, 2007
 Gynostemma pentagynum Z.P.Wang, 1989 - giảo cổ lam ngũ quế
 Gynostemma pentaphyllum  (Thunb.) Makino, 1902 (đồng nghĩa: Gynostemma burmanicum, Gynostemma laxum, Gynostemma simplicifolium) - giảo cổ lam, thư tràng năm lá, cổ yếm, dần toòng, nhân sâm phương nam, giảo cổ lam lá bóng, thư tràng thưa, cổ yếm lá bóng.
 Gynostemma pubescens  (Gagnep.) C.Y.Wu, 1983 - giảo cổ lam lông
 Gynostemma yixingense  (Z.P.Wang & Q.Z.Xie) C.Y.Wu & S.K.Chen, 1983
 Gynostemma zhejiangense X.J.Xue, 1995 - giảo cổ lam Chiết Giang.

 Hình ảnh 

Chú thích

Tham khảo




Thể loại:Họ Bầu bí