Hòn Đất (xã)

Hòn Đất là một xã thuộc tỉnh An Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Hòn Đất có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Cô Tô và xã Sơn Kiên
Phía tây giáp xã Bình Sơn
Phía nam giáp xã Sơn Kiên và Vịnh Thái Lan
Phía bắc giáp các xã Bình Sơn, Cô Tô, Ô Lâm.

Xã Hòn Đất có diện tích là 281,70 km², dân số năm 2024 là 61.517 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Hành chính
Xã Hòn Đất được chia thành 25 ấp: Bến Đá, Cây Chôm, Chòm Sao, Đầu Doi, Đường Hòn, Hòa Thuận, Hòa Tiến, Hòn Đất, Hòn Me, Hòn Quéo, Hòn Sóc, Huỳnh Sơn, Lình Huỳnh, Sơn An, Sơn Bình, Sơn Hòa, Sơn Lập, Sơn Nam, Sơn Tân, Sơn Thái, Sơn Thành, Sư Nam, Tri Tôn, Vàm Biển, Vạn Thanh.

Lịch sử
Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc:
 Hợp nhất tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau và 2 huyện An Biên, Vĩnh Thuận (ngoại trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) của tỉnh Rạch Giá thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (ngoại trừ huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng, tỉnh Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Long Châu Hà, tỉnh Rạch Giá và huyện Thốt Nốt của tỉnh Cần Thơ thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Long Châu Tiền, tỉnh Sa Đéc, tỉnh Kiến Tường thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc:
 Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (bao gồm cả huyện Thốt Nốt của tỉnh Long Xuyên), tỉnh Sóc Trăng thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Long Châu Hậu (tỉnh An Giang cũ bao gồm tỉnh Long Xuyên (trừ huyện Thốt Nốt và tỉnh Châu Đốc) và phía Tây tỉnh Long Châu Tiền.
 Tỉnh Rạch Giá (bao gồm 3 huyện: Hà Tiên, Phú Quốc, huyện Châu Thành A của tỉnh Long Châu Hà) vẫn để thành tỉnh riêng.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc:
 Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (bao gồm cả huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Hậu Giang.
 Hợp nhất tỉnh Kiến Phong và tỉnh Sa Đéc (trừ huyện Chợ Mới) thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Đồng Tháp.
 Hợp nhất 5 huyện: Châu Phú, Châu Thành X, Huệ Đức Tịnh Biên, Tri Tôn và 3 thị xã: Châu Đốc, Long Xuyên, Tân Châu của tỉnh Long Châu Hà; 2 huyện: An Phú, Phú Tân của tỉnh Long Châu Tiền; huyện Chợ Mới của tỉnh Sa Đéc và tỉnh An Giang (trừ huyện Thốt Nốt) thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh An Giang.
 Hợp tỉnh Rạch Giá cũ và 3 huyện: Châu Thành A, Hà Tiên, Phú Quốc thuộc tỉnh Long Châu Hà thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Kiên Giang.

Ngày 3 tháng 6 năm 1978, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 125-CP về việc:
 Thành lập huyện Hòn Đất thuộc tỉnh Kiên Giang trên cơ sở một phần của huyện Châu Thành và một phần của huyện Hà Tiên.
 Chuyển xã Nam Thái Sơn thuộc huyện Châu Thành về huyện Hòn Đất mới thành lập quản lý.

Ngày 17 tháng 2 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 50-CP về việc chia xã Nam Thái Sơn thuộc huyện Hòn Đất thành 5 xã: Hà Sơn, Hải Sơn, Nam Thái Sơn, Thổ Sơn, Trung Sơn.

Ngày 24 tháng 5 năm 1988, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 92-HĐBTQuyết định số 92-HĐBT năm 1988 về việc điều chỉnh địa giới huyện Châu Thành để mở rộng địa giới thị xã Rạch Giá; thành lập phường, xã, thị trấn thuộc thị xã Rạch Giá và các huyện Châu Thành, An Minh, Gò Quao, Hòn Đất; điều chỉnh địa giới hành chính huyện Hà Tiên và huyện Kiên Hải, tỉnh Kiên Giang. về việc:
 Sáp nhập xã Hà Sơn thuộc huyện Hòn Đất vào xã Nam Thái Sơn.
 Sáp nhập xã Hải Sơn thuộc huyện Hòn Đất vào xã Thổ Sơn.
 Thành lập thị trấn Hòn Đất thuộc huyện Hòn Đất trên cơ sở 4 ấp rưỡi của xã Thổ Sơn và 1 ấp của xã Nam Thái Sơn.

Ngày 7 tháng 2 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định số 15/2005/NĐ-CP về việc:
 Thành lập xã Lình Huỳnh thuộc huyện Hòn Đất trên cơ sở 2.174,83 ha diện tích tự nhiên và 6.999 nhân khẩu của xã Thổ Sơn.
 Thành lập xã Mỹ Thái thuộc huyện Hòn Đất trên cơ sở 5.935 ha diện tích tự nhiên và 5.124 nhân khẩu của xã Nam Thái Sơn.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính:
 Xã Nam Thái Sơn có 18.175 ha diện tích tự nhiên và 7.103 nhân khẩu.
 Xã Thổ Sơn có 5.920,17 ha diện tích tự nhiên và 11.096 nhân khẩu.

Tính đến ngày 31/12/2024:
 Thị trấn Hòn Đất có 5 khu phố: Chòm Sao, Đầu Doi, Đường Hòn, Sư Nam, Tri Tôn.
 Xã Lình Huỳnh có 4 ấp: Cây Chôm, Huỳnh Sơn, Lình Huỳnh, Vàm Biển. 
 Xã Nam Thái Sơn có 10 ấp: Hòa Thuận, Hoà Tiến, Sơn An, Sơn Bình, Sơn Hòa, Sơn Lập, Sơn Nam, Sơn Tân, Sơn Thái, Sơn Thành.
 Xã Thổ Sơn có 6 ấp: Bến Đá, Hòn Đất, Hòn Me, Hòn Quéo, Hòn Sóc, Vạn Thanh.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Kiên Giang vào tỉnh An Giang.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:
 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1654/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh An Giang năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, thành lập phường, xã  thuộc tỉnh An Giang trên cơ sở toàn bộ 32,96 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 16.590 người của thị trấn Hòn Đất; toàn bộ 32,96 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 11.644 người của xã Lình Huỳnh; toàn bộ 154,95 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 14.558 người của xã Nam Thái Sơn và toàn bộ 60,83 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 18.725 người của xã Thổ Sơn thuộc huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang.

Xã Hòn Đất có 281,70 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 61.517 người.

Hình ảnh 
Khu vực Hòn Đất có ba hòn lớn là hòn Đất, hòn Me, hòn Sóc và một hòn nhỏ là hòn Quéo. Gọi là hòn nhưng qua quá trình bồi lấp đã dính vào đất liền. Trước năm 1975, vùng đất này đã hứng chịu rất nhiều bom đạn. Trong quyển tiểu thuyết Hòn Đất, phần lớn viết về cuộc chiến đấu của dân và quân ở nơi đây. 

Chú thích

Tham khảo