Cửa Dương

Cửa Dương là một địa danh của cụm dân cư nằm ở trung tâm đảo Phú Quốc, về mặt hành chính thuộc đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Địa lý
Địa danh Cửa Dương có vị trí địa lý:
Phía đông giáp địa danh Hàm Ninh
Phía tây giáp địa danh Cửa Cạn và Vịnh Thái Lan
Phía nam giáp các địa danh Dương Đông, Dương Tơ, Hàm Ninh
Phía bắc giáp địa danh Bãi Thơm.

Lịch sử
Xã Cửa Dương được chính quyền cách mạng thành lập trong những năm kháng chiến trên cơ sở sáp nhập xã Dương Đông và xã Cửa Cạn. Về sau, một phần diện tích và dân số của xã Cửa Dương được tách ra để thành lập thị trấn Dương Đông.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc:
 Hợp nhất tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau và 2 huyện An Biên, Vĩnh Thuận (ngoại trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) của tỉnh Rạch Giá thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (ngoại trừ huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng, tỉnh Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Long Châu Hà, tỉnh Rạch Giá và huyện Thốt Nốt của tỉnh Cần Thơ thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Long Châu Tiền, tỉnh Sa Đéc, tỉnh Kiến Tường thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc:
 Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (bao gồm cả huyện Thốt Nốt của tỉnh Long Xuyên), tỉnh Sóc Trăng thành một tỉnh mới, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
 Hợp nhất tỉnh Long Châu Hậu (tỉnh An Giang cũ bao gồm tỉnh Long Xuyên (trừ huyện Thốt Nốt và tỉnh Châu Đốc) và phía Tây tỉnh Long Châu Tiền.
 Tỉnh Rạch Giá (bao gồm 3 huyện: Hà Tiên, Phú Quốc, huyện Châu Thành A của tỉnh Long Châu Hà) vẫn để thành tỉnh riêng.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc:
 Hợp nhất tỉnh Cần Thơ (bao gồm cả huyện Thốt Nốt), tỉnh Sóc Trăng và thành phố Cần Thơ thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Hậu Giang.
 Hợp nhất tỉnh Kiến Phong và tỉnh Sa Đéc (trừ huyện Chợ Mới) thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Đồng Tháp
 Hợp nhất 5 huyện: Châu Phú, Châu Thành X, Huệ Đức Tịnh Biên, Tri Tôn và 3 thị xã: Châu Đốc, Long Xuyên, Tân Châu của tỉnh Long Châu Hà; 2 huyện: An Phú, Phú Tân của tỉnh Long Châu Tiền; huyện Chợ Mới của tỉnh Sa Đéc và tỉnh An Giang (trừ huyện Thốt Nốt) thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh An Giang.
 Hợp tỉnh Rạch Giá cũ và 3 huyện: Châu Thành A, Hà Tiên, Phú Quốc thuộc tỉnh Long Châu Hà thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Kiên Giang.

Ngày 17 tháng 2 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 50-CP về việc chia xã Cửa Dương thành xã Cửa Cạn và xã Cửa Dương.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1109/NQ-UBTVQH14 về việc thành lập thành phố Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Phú Quốc. Xã Cửa Dương trực thuộc thành phố Phú Quốc.

Xã Cửa Dương có diện tích 184,72 km², dân số năm 2024 là 20.209 người, mật độ dân số đạt  người/km² và có 8 ấp: Bến Tràm, Búng Gội, Cây Thông Ngoài, Cây Thông Trong, Gành Gió, Khu Tượng, Ông Lang, Suối Cát.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Kiên Giang vào tỉnh An Giang.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:
 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1654/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh An Giang năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, thành lập đặc khu Phú Quốc thuộc tỉnh An Giang trên cơ sở toàn bộ 34,29 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 33.503 người của phường An Thới; toàn bộ 15,06 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 48.760 người của phường Dương Đông; toàn bộ 98,50 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 6.018 người của xã Bãi Thơm; toàn bộ 40,17 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 5.984 người của xã Cửa Cạn; toàn bộ 184,72 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 20.209 người của xã Cửa Dương; toàn bộ 81,78 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 19.245 người của xã Dương Tơ; toàn bộ 57,90 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 10.676 người của xã Gành Dầu và toàn bộ 62,87 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 13.234 của xã Hàm Ninh thuộc thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.

Đặc khu Phú Quốc có 575,29 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 157.629 người.

Chú thích

Tham khảo

Thể loại:Địa danh tại An Giang