Cát Tiên

Cát Tiên là một xã thuộc tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam. Đây là một trong 124 phường, xã và đặc khu mới ở tỉnh Lâm Đồng sau đợt sắp xếp vào năm 2025.

 Địa lý 
Xã Cát Tiên là một xã miền núi nằm ở phía Tây của tỉnh Lâm Đồng, cách phường Phan Thiết khoảng 185km về phía Tây Bắc, cách phường La Gi khoảng 160km về phía Bắc, cách phường Nam Gia Nghĩa khoảng 110km về phía Tây Nam và cách Phường 1 Bảo Lộc khoảng 85km về phía Tây, thuộc huyện Đạ Huoai trước đây, có vị trí địa lý:

 Phía Bắc giáp với xã Cát Tiên 3.
 Phía Đông giáp với xã Đạ Tẻh
 Phía Nam giáp với xã Đak Lua của tỉnh Đồng Nai với ranh giới là Sông Đồng Nai
 Phía Tây giáp với xã Cát Tiên 2

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, xã Cát Tiên sau sắp xếp có diện tích 78,13km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 19.735 người, mật độ dân số đạt  người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

 Hành chính 
Xã Cát Tiên được chia thành các tổ dân phố và thôn gồm: Tổ dân phố 1, Tổ dân phố 2, Tổ dân phố 3, Tổ dân phố 4, Tổ dân phố 5, Tổ dân phố 6, Tổ dân phố 8, Tổ dân phố 10, Tổ dân phố 12, Tổ dân phố 13, Tổ dân phố 14, Tổ dân phố 15, Buôn Go, Mỹ Bắc, Mỹ Nam, Ninh Đại, Ninh Hạ, Ninh Hậu, Ninh Trung, Quảng Ngãi 1, Quảng Ngãi 2, Quảng Ngãi 3, Quảng Ngãi 4.

Lịch sử
Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra Nghị định về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam. Theo đó, thành lập tỉnh Sông Bé trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các tỉnh Thủ Dầu Một, Bình Long, Phước Long cùng với diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 3 xã: An Bình, Bình An và Đông Hòa thuộc huyện Thủ Đức của Thành phố Hồ Chí Minh.

Khi này, địa bàn xã Đồng Nai thuộc huyện Bù Đăng của tỉnh Sông Bé.

Ngày 11 tháng 03 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 55-CP về việc hợp nhất và điều chỉnh địa giới một số huyện thuộc tỉnh Sông Bé. Theo đó:

 Thành lập huyện Phước Long trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các huyện Bù Đăng, Bù Đốp và Phước Bình thuộc tỉnh Sông Bé.
 Theo đó, xã Đồng Nai thuộc huyện Phước Long của tỉnh Sông Bé.

Ngày 29 tháng 12 năm 1981, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc sáp nhập xã Đồng Nai thuộc huyện Phước Long của tỉnh Sông Bé vào huyện Đạ Huoai của tỉnh Lâm Đồng. Theo đó, sáp nhập xã Đồng Nai thuộc huyện Phước Long của tỉnh Sông Bé vào huyện Đa Houai của tỉnh Lâm Đồng quản lý.

Ngày 6 tháng 3 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 38-HĐBT về việc phân vạch địa giới một số xã thuộc tỉnh Lâm Đồng. Theo đó:

 Thành lập xã Quảng Ngãi trên cơ sở phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của của xã Đồng Nai.
 Thành lập xã Phù Mỹ trên cơ sở phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của của xã Đồng Nai.
 Thành lập xã Phước Cát trên cơ sở phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của của xã Đồng Nai.
 Từ đây, các xã Quảng Ngãi, Phù Mỹ và Đồng Nai thuộc huyện Đạ Huoai của tỉnh Lâm Đồng.

Ngày 6 tháng 6 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 67-HĐBT về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, phường, thị trấn thuộc các huyện Đạ Huoai, Đơn Dương, Di Linh và thành phố Đà Lạt thuộc tỉnh Lâm Đồng. Theo đó:
Thành lập xã Tư Nghĩa trên cơ sở 3.300 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 2.190 người của xã Quảng Ngãi.
Thành lập xã Mỹ Lâm trên cơ sở 5.500 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 1.666 người của xã Phù Mỹ.
Thành lập xã Nam Ninh trên cơ sở 4.480 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 2.640 người của xã Đồng Nai.
Thành lập xã Gia Viễn trên cơ sở 5.940 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 2.699 người của xã Đồng Nai.
Thành lập xã Tiên Hoàng trên cơ sở 6.280 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 2.050 người của xã Đồng Nai.
Thành lập thị trấn Đồng Nai trên cơ sở 1.050 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 3.911 người của xã Đồng Nai.
Sau khi điều chỉnh:
Xã Quảng Ngãi có 3.700 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 2.076 người.
Xã Phù Mỹ có 700 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 1.789 người.
Phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số còn lại của xã Đồng Nai được đổi tên thành xã Đức Phổ.
Từ đây, thị trấn Đồng Nai và các xã Tư Nghĩa, Quảng Ngãi, Mỹ Lâm, Nam Ninh, Phù Mỹ thuộc huyện Đạ Huoai của tỉnh Lâm Đồng.

Ngày 6 tháng 6 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 68-HĐBT về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Đạ Huoai thuộc tỉnh Lâm Đồng. Theo đó:

 Thành lập huyện Đạ Tẻh trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của:
 Thị trấn Đạ Tẻh thuộc huyện Đạ Huoai.
 9 xã của huyện Đạ Huoai gồm: Đạ Kho, Triệu Hải, Quảng Trị, Hà Đông, Mỹ Đức, Quốc Oai, An Nhơn, Đạ Lây, Hương Lâm.
 Thành lập huyện Cát Tiên trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của:
 Thị trấn Đồng Nai thuộc huyện Đạ Huoai.
 10 xã thuộc huyện Đạ Huoai gồm: Quảng Ngãi, Tư Nghĩa, Mỹ Lâm, Phù Mỹ, Đức Phổ, Nam Ninh, Gia Viễn, Tiên Hoàng, Phước Cát 1, Phước Cát 2.
 Từ đây, thị trấn Đồng Nai và các xã Tư Nghĩa, Quảng Ngãi, Mỹ Lâm, Nam Ninh, Phù Mỹ thuộc huyện Cát Tiên của tỉnh Lâm Đồng.

Ngày 29 tháng 12 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 134/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã, thị trấn để mở rộng địa giới hành chính thị trấn Lạc Dương thuộc huyện Lạc Dương, thị trấn Di Linh thuộc huyện Di Linh, thị trấn Đồng Nai thuộc huyện Cát Tiên và đổi tên thị trấn Đồng Nai thành thị trấn Cát Tiên thuộc huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng. Theo đó:

 Sáp nhập toàn bộ 679 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 3.921 người của xã Phù Mỹ vào thị trấn Đồng Nai quản lý.
 Đổi tên thị trấn Đồng Nai thành thị trấn Cát Tiên.

 Sau khi điều chỉnh, thị trấn Cát Tiên có 2.025,81 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 11.319 người.

Ngày 31 tháng 7 năm 2017, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định số 1606/QĐ-UBND về việc công nhận thị trấn Cát Tiên là đô thị loại V.

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 833/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Lâm Đồng. Theo đó:

 Sáp nhập toàn bộ 15,84km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 1.293 người của xã Mỹ Lâm vào xã Nam Ninh.
 Nhập toàn bộ 14,00km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 1.442 người của xã Tư Nghĩa vào xã Quảng Ngãi.
 Sau khi điều chỉnh:
 Xã Nam Ninh có 36,27km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 3.586 người.
 Xã Quảng Ngãi có 21,48km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 3.181 người.

Ngày 24 tháng 10 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1245/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2023–2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2024). Theo đó:

 Sáp nhập toàn bộ 426,71km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 44.783 người của huyện Cát Tiên và toàn bộ diện tích tự nhiên là 526,73km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 57.194 người của huyện Đạ Tẻh vào huyện Đạ Huoai quản lý.
 Sau khi điều chỉnh, huyện Đạ Huoai có 1.448,48km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 146.064 người.
 Từ đây, thị trấn Cát Tiên và các xã Quảng Ngãi, Nam Ninh thuộc huyện Đạ Huoai của tỉnh Lâm Đồng.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Lâm Đồng, tỉnh Bình Thuận và tỉnh Đắk Nông thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Lâm Đồng.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1671/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Lâm Đồng năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Cát Tiên và các xã Quảng Ngãi, Nam Ninh thuộc huyện Đạ Huoai trước đây thành xã mới có tên gọi là xã Cát Tiên (Khoản 38 Điều 1).

Chú thích

Tham khảo