Gia Vân

Gia Vân là một xã thuộc tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Gia Vân có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Gia Trấn
Phía tây giáp xã Đại Hoàng
Phía nam giáp phường Tây Hoa Lư
Phía bắc giáp xã Gia Viễn.

Xã Gia Vân có diện tích 26,94 km², dân số năm 2024 là 25.920 người, mật độ dân số đạt 962 người/km².

Xã nằm trên Quốc lộ 37C và có sông Hoàng Long chảy qua.

Hành chính
Xã Gia Vân được chia thành 21 thôn: Bích Sơn, Chung Chính, Đông Thượng, Hòa Bình, Hoàng Long, Lãng Ngoại, Long An, Mai Trung, Nam Hải, Ngọc, Nội, Phù Long, Tân Long Mỹ, Tập Ninh, Thanh Long, Thanh Uy, Thần Thiệu, Thiện Hối, Tri Lễ, Trung Hòa, Xuân Đài và 2 xóm: Cao Bích, Quyết Thắng.

Lịch sử
Ngày 5 tháng 12 năm 1953, Ban Thanh tra Chính phủ ban hành Quyết định số 454/QNQuyết định số 450/QN-TC về việc phân chia đơn vị hành chính các xã thuộc tỉnh Ninh Bình. về việc chia xã Gia Hòa thuộc huyện Gia Viễn thành xã Gia Hòa và xã Gia Vân.

Ngày 21 tháng 4 năm 1965, Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành Quyết định số 103-NQ-TVQH về việc phê chuẩn việc thành lập tỉnh Nam Hà trên cơ sở tỉnh Hà Nam và tỉnh Nam Định.

Ngày 27 tháng 12 năm 1975, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc thành lập tỉnh Hà Nam Ninh trên cơ sở tỉnh Nam Hà và tỉnh Ninh Bình.

Ngày 27 tháng 4 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 125-CP về việc thành lập huyện Hoàng Long thuộc tỉnh Hà Nam Ninh trên cơ sở huyện Gia Viễn và huyện Nho Quan.

Ngày 9 tháng 4 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 151-CP về việc chia huyện Hoàng Long thuộc tỉnh Hà Nam Ninh thành huyện Gia Viễn và huyện Hoàng Long.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Hà Nam Ninh thành tỉnh Nam Hà và tỉnh Ninh Bình.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Nam Hà thành tỉnh Hà Nam và tỉnh Nam Định.

Tính đến ngày 31/12/2015, xã Gia Lập có 4 thôn: Lãng Ngoại, Lãng Nội, Tân Long Mỹ, Xuân Đài và 4 xóm: Cao Bích, Long An, Quyết Tiến, Tân Ngọc.

Ngày 14 tháng 12 năm 2016, HĐND tỉnh Ninh Bình ban hành Nghị quyết số 14/NQ-HĐND về việc:
 Thôn Bắc Lãng Nội thuộc xã Gia Lập trên cơ sở 49,65 ha diện tích đất tự nhiên, 226 hộ gia đình, 797 nhân khẩu của thôn Lãng Nội.
 Thôn Đông Lãng Nội thuộc xã Gia Lập trên cơ sở 50,66 ha diện tích đất tự nhiên, 252 hộ gia đình, 926 nhân khẩu của thôn Lãng Nội.
 Thôn Nam Lãng Nội thuộc xã Gia Lập trên cơ sở 49,54 ha diện tích đất tự nhiên, 230 hộ gia đình, 846 nhân khẩu của thôn Lãng Nội.
 Thôn Tây Lãng Nội thuộc xã Gia Lập trên cơ sở 46,89 ha diện tích đất tự nhiên, 232 hộ gia đình, 793 nhân khẩu của thôn Lãng Nội.

Xã Gia Lập có 7 thôn: Bắc Lãng Nội, Đông Lãng Nội, Lãng Ngoại, Nam Lãng Nội, Tân Long Mỹ, Tây Lãng Nội, Xuân Đài và 4 xóm: Cao Bích, Long An, Quyết Tiến, Tân Ngọc.

Tính đến ngày 31/12/2024:
 Xã Gia Lập có 6 thôn: Lãng Ngoại, Long An, Ngọc, Nội, Tân Long Mỹ, Xuân Đài và 2 xóm: Cao Bích, Quyết Thắng.
 Xã Gia Tân có 9 thôn: Chung Chính, Đông Thượng, Hòa Bình, Hoàng Long, Nam Hải, (trừ Tân Hối), Thanh Long, Thần Thiệu, Thiện Hối.
 Xã Gia Vân có 7 thôn: Bích Sơn, Mai Trung, Phù Long, Tập Ninh, Thanh Uy, Tri Lễ, Trung Hòa.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Hà Nam và tỉnh Nam Định vào tỉnh Ninh Bình.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:
 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, thành lập xã Gia Vân thuộc tỉnh Ninh Bình trên cơ sở toàn bộ 8,98 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 9.559 người của xã Gia Lập; toàn bộ 10,41 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 6.960 người của xã Gia Vân và điều chỉnh 7,55 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 9.401 người của xã Gia Tân thuộc huyện Gia Viễn.

Xã Gia Vân có 26,94 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 25.920 người.

Danh sách di tích
	Chùa Thiện Hối	ở	Thôn Thiện Hối	thờ	Phật, Đức Thập Bát
	Chùa Tùy Hối	ở	Thôn Tùy Hối	thờ	Phật, Tổ, Mẫu
	Chùa Thần Thiệu	ở	Thôn Thần Thiệu	thờ	Phật
	Chùa U (chùa Chiều U)	ở	Thôn Vân Thị	thờ	Phật
	Chùa Hối	ở	Thôn Vân Thị	thờ	Phật
	Đình Trùng Hạ	ở	Thôn Tùy Hối	thờ	Tô Hiến Thành, Đông Hải Đại vương, Sóc Giang
	Đình Trùng Thượng (Đình Phú Nha)	ở	Thôn Tùy Hối	thờ	Tô Hiến Thành, Đông Hải Đại vương, Sóc Giang
	Đình Vân Thị (Đình Hạc hay đình Hối)	ở	Thôn Vân Thị	thờ	Tô Hiến Thành
	Đình núi Thiệu	ở	Thôn Thần Thiệu	thờ	Tô Hiến Thành
	Đình Thần Thiệu (Đình Trong)	ở	Thôn Thần Thệu	thờ	Triệu Việt Vương, Đông Hải Đại vương, Sóc Giang
	Đình Thiện Hối (Đình Hạ)	ở	Thôn Thiện Hối	thờ	Đông Hải Đại vương
	Đền Nhà Bà (đền Quốc Mẫu)	ở	Thôn Tùy Hối	thờ	  Trang Nương  Bảo Huệ phu nhân (vợ Trần Hưng đạo), Trần Quốc Tảng, Các Quan trong triều
	Văn chỉ Tùy Hối	ở	Thôn Tùy Hối	thờ	Khổng Tử và 4 học trò của ông
	Từ đường họ Vũ	ở	Thôn Thần Thiệu	thờ	Tổ họ Vũ
	Nhà thờ họ Phạm Xuân	ở	Thôn Thiện Hối	thờ	Thờ Tổ Phạm Phúc Cường (hậu cận của cụ Phạm Phúc Hữu thời Quang Trung)
	Nhà thờ họ Phạm Trung	ở	Thôn Vân Thị	thờ	Tổ họ Phạm
	Từ đường ngành 3 họ Nguyễn	ở	Trung Chính Tùy Hối	thờ	Tổ ngành 3 họ Nguyễn
	Nhà thờ họ Giáo				
	Chùa Sào Long	thờ	Phật
	Chùa Xuân Đài	thờ	Phật
	Đình Sào Long	thờ	Thành hoàng làng
	Đình Lãng Ngoại	thờ	Thành Hoàng làng,   Đức Thánh Trần,   Mẫu Cửu Trùng Thiên,   Long Mạch thần quan
	Đền Sào Long	thờ	Tô Hiến Thành,  Triệu Quang Phục,  Đông Hải Đại vương,  Việt Nam Dũng Khí,  Uy Linh Minh Phục
	Đền Quan Táo thờ Thành hoàng
	Từ Đồng Mỹ	thờ	Thành hoàng làng (tổ của 8 dòng họ về làng khai đất), Thờ 5 vị thánh: Tô Hiến Thành, Triệu Quang Phục, Việt Nam Dung Khí, Uy Linh Minh Phụng, Đông Hải Đại vương, 
	Nhà thờ họ Đinh	ở	Thôn Lãng Ngoại	thờ	Ông tổ họ Đinh
	Nhà thờ họ Nguyễn Đình	ở	Thôn Tân Ngọc	thờ	tổ họ Nguyễn Đình
	Nhà thờ họ Nguyễn Xuân	ở	Thôn Cao Bích	thờ	Cụ khởi tổ và gia tiên họ Nguyễn Xuân
	Nhà thờ họ Đinh	ở	Thôn Lãng Ngoại	thờ	Cụ khởi tổ và gia tiên họ Đinh
	Nhà thờ họ Nguyễn Cao	ở	Thôn Sào Long	thờ	Cụ khởi tổ và gia tiên họ Nguyễn Cao
	Nhà thờ họ Lãng Ngoại	thờ	Chúa
	Nhà thờ Lãng Nội	thờ	Chúa
	Cầu Sào Long	là cầu ngói cổ đặc trưng của xứ Sơn Nam xưa		
	Chùa Phù Long	ở	Thôn Phù Long	thờ	Phật
	Chùa Mai Trung	ở	Thôn Mai Trung	thờ	Phật
	Chùa Tập Ninh	ở	Thôn Tập Ninh	thờ	Phật
	Chùa thôn Tri Lễ	ở	Thôn Tri Lễ	thờ	Phật
	Chùa thôn Thanh Uy	ở	Thôn Thanh Uy	thờ	Phật
	Chùa thôn Trung Hòa	ở	Thôn Trung Hòa	thờ	Phật
	Chùa thôn Bích Sơn	ở	Thôn Bích Sơn	thờ	Phật
	Đình Phù Long	ở	Thôn Phù Long	thờ	  Ngọ Sơn Đại vương, Tản Viên Sơn Thánh
	Đình Tập Ninh	ở	Thôn Tập Ninh	thờ	  Ngọ Sơn Đại vương, Tứ Vị Hồng Nương
	Đình thôn Mai Trung	ở	Thôn Mai Trung	thờ	Thành hoàng làng
	Đình Bích Sơn	ở	Thôn Bích Sơn	thờ	Thành hoàng làng
	Đền Mai Trung	ở	Thôn Mai Trung	thờ	Tứ Vị Hồng Nương, Hưng Đạo vương, Bà Cô bách gia trăm họ, Ngũ Hổ
	Đền Tập Ninh	ở	Thôn Tập Ninh	thờ	  Ngọ Sơn Đại vương, Tứ Vị Hồng Nương
	Đền Cây Lim	ở	Thôn Bích Sơn
	Đền Ba Non	ở	Thôn Thanh Uy	thờ	ê Khả Lãng, Lê Ngang, Lê Nhân Kế
	Đền Mẫu (Chuộn Trãi)	ở	Thôn Thanh Uy	thờ	Thân sinh cụ Trần Trương Dật, Thân mẫu cụ Trần Trương Dật, Trần Trương Dật, Trần Trí Viễn
	Nhà thờ Lê Phúc Đạt	ở	Thôn Bích Sơn	thờ	  Cụ Lê Phúc Đạt, Các con của cụ: Lê Đình Vụ, Lê Đức Phổ, Lê Đình Khánh
	Nhà thờ Lê Khả Lãng	ở	Thôn Trung Hòa	thờ	  Lê Khả Lãng: quan thời Trần, sau làm quan Hậu Lê, Lê Ngang: Tư Quận công thời Hậu Lê, Lê Nhân Kế: Tả Đô đốc
	Nhà thờ Trần Trương Dật	ở	Thôn Bích Sơn	thờ	 Cụ Trần Trương Dật,  Cụ Trần Trí Viễn
	Nhà thờ chi 2	ở	Thôn Bích Sơn	thờ	Cụ Tổ chi 2
	Nhà thờ họ Quách	ở	Thôn Tập Ninh	thờ	Cụ tổ chi 2 họ Quách
	Vườn Chùa	ở	Thôn Tập Ninh		
	Nhà Cổ	ở	Thôn Bích Sơn
	Hang Thúi Thớ	Di chỉ người tiền sử cách ngày nay trên dưới 1 vạn năm

Chú thích

Liên kết ngoài