Danh sách quân chủ Myanmar

Đây là danh sách các vua của Myanmar (Miến Điện), bao gồm quốc vương của tất cả các vương quốc chính từng tồn tại trên lãnh thổ Myanmar ngày nay. Mặc dù Myanmar về mặt truyền thống duy trì quan điểm các quốc gia của Myanmar (người Môn, người Miến, người Arakan), bắt đầu từ thế kỷ 9 TCN song các tư liệu lịch sử chỉ có thể xác nhận mốc thời điểm sớm nhất là 1044 SCN khi Anawrahta sáng lập triều Pagan. Còn các sự kiện nằm xa mốc năm 1044 khó có điều kiện kiểm chứng. Giả như, việc thành lập thành phố Pagan (Bagan) vào thế kỷ 9 mặc dù được kiểm chứng về niên đại, được ghi trong Biên niên sử vào năm 849, song vẫn còn các câu hỏi về việc sáng lập triều Pagan là từ thế kỷ 2 hay một mốc khác.Harvey (1925): 364

Tên và cách đọc Anh hóa của chúng cũng như ngày tháng ở đây nói chung được tham khảo từ G.E. Harvey và Htin Aung. Trong một số trường hợp, danh sách sử dụng ngày tháng chính xác hơn do các sử gia sau này đưa ra, bao gồm G.H. Luce và Than Tun. Ví dụ, các năm mất của Kyansittha, Wareru và Nyaungyan được đưa ra tương ứng là vào các năm 1113, 1307 và 1606 (không phải 1112, 1306 và 1605 theo Harvey và Htin Aung.) Tương tự, năm mất của Razadarit được ghi là 1422 ở giữa các nguồn của người Môn (1421) và các nguồn của người Miến (1423). Các vương quốc thời kỳ đầu chủ yếu mang tính huyền thoại và không có bằng chứng xác thực.

 Arakan (đến 1430) 

Các biên niên sử Arakan thuật lại từ mốc thời gian 2666 TCN. Thời gian trước khi Pagan chinh phục Arakan hoàn toàn không được chứng thực.

 Truyền thuyết Pagan (107–849) 
Các biên niên sử Miến Điện không đồng nhất về nguồn gốc của triều Pagan. Các biên niên sử thế kỷ 18 cho rằng nguồn gốc của Pagan là năm 167 SCN, khi Pyusawhti, một hậu duệ của thần mặt trời, đã thành lập một triều đại ở Pagan. Song Hmannan Yazawin (Biên niên sử Cung Pha lê) liên hệ nguồn gốc của triều đại với thị tộc của Đức Phật và vị Phật quốc vương đầu tiên Maha Sammata ().Than Tun (1964): ix–xLieberman (2003): 196 Danh sách của Harvey bắt đầu từ Pyusawhti, không như Thamudarit bắt đầu với Hmannan.

 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Thamudarit 107–152   Yathekyaung 152–167  Pyusawhti 167–242 Phò mã của Thamudarit Sáng lập triều Pagan trước khi Hmannan Htiminyin 242–299 Con trai  Yinminpaik 299–324 Con trai  Paikthili 324–344 Con trai  Thinlikyaung I 344–387 Con trai  Kyaungdurit 387–412 Con trai  Thihtan 412–439 Con trai  Một số người tiếm quyền 439–494   Tharamunhpya 494–516 Cháu của Thihtan  Thaiktaing 516–523 Con trai  Thinlikyaung II 523–532 Con trai  Thinlipaik 532–547 Em trai  Hkanlaung 547–557 Em trai  Hkanlat 557–569 Em trai  Htuntaik 569–582 Con trai  Htunpyit 582–598 Con trai  Htunchit 598–613 Con trai  Popa Sawrahan 613–640  Bị tiếm quyền Shwe Onthi 640–652 Con rể  Peitthon 652–660 Anh/em trai  Peittaung 660–710 Con trai  Ngahkwe 710–716 Em trai  Myinkywe 716–726  Bị tiếm quyền Theinkha 726–734  Triều đình lựa chọn; có dòng máu hoàng gia Theinsun 734–744 Con trai  Shwelaung 744–753 Con trai  Htunhtwin 753–762 Con trai  Shwemauk 762–785 Con trai  Munlat 785–802 Anh/em trai  Sawhkinhnit 802–829 Con trai  Hkelu 829–846 Con trai 

 Hanthawaddy sơ kỳ (825–1057) 
Danh sách ở đây do Harvey dựa vào Shwemawdaw Thamaing (nghĩa "Lịch sử của chùa Shwemawdaw"); không rõ niên đại.Harvey (1925): 368 Các biên niên sử của người Môn có một danh sách những người cai trị tương tự từ năm 573 đến 781 song không có ghi chép về giai đoạn sau đó, để lại một khoản trống 276 năm khi Pagan chinh phục Pegu năm 1057.Phayre (1883): 289 Nhưng theo Michael Aung-Thwin, các vương quốc Mông tiền Pagan ở hạ Miến Điện là truyền thuyết từ thế kỷ 15, không có bằng chứng xác nhận. Pegu mới chỉ xuất hiện trong các ghi chép Miến cổ vào năm 1266.Aung-Thwin (2005): 29

Danh sách ở đây là mỗi Harvey đã báo cáo từ Thamaing Shwemawdaw (dịch nghĩa "Lịch sử của Shwemawdaw chùa"); ngày unattested [4] Th 2 Chronicles cho một danh sách tương tự của các nhà cai trị từ 573 đến 781 với không có hồ sơ sau đó, để lại một khoảng cách 276 năm để chinh phục Pagan của Pegu năm 1057. [5] Harvey của danh sách tốt hơn đồng bộ hóa với lịch sử xác nhận ngày Pagan. Nhưng theo Michael Aung-Thwin, Pagan Th 2 vương quốc của Miến Điện Hạ là truyền thuyết thế kỷ sau đó 15, unattested bằng các chứng cứ. Pegu là tên một địa chỉ đầu tiên xuất hiện tại 1266 Old Miến Điện ghi. [6]

 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Thamala 825–837  Thành lập Pegu (Bago) năm 825 Wimala 837-854 Anh/em trai  Atha 854–861 Cháu trai  Areindama 861–885 Con trai  Một vị sư tăng 885–902   Geinda 902–917   Migadeippa I 917–932   Geissadiya 932–942   Karawika 942–954   Pyinzala 954–967 Con trai  Attatha 967–982 Anh/em trai  Anuyama 982–994 Cháu trai  Migadeippa II 994–1004   Ekkathamanda 1004–1016   Uppala 1016–1028   Pontarika 1028–1043  Sáng lập Dagon Tissa 1043–1057  

 Vương quốc Thaton (đến 1057) 
Các biên niên sử Mông thuật lại rằng vương quốc Thaton được thành lập vào khoảng thời gian Đức Phật còn sống trên trần gian, và vị quốc vương đầu tiên là Thiha Raza đã qua đới cùng năm với Đức Phật, tức 543 TCN.Phyare (1883): 288 Vua cuối cùng của vương quốc là Manuha, bị Anawrahta bắt, được cho là vua thứ 59 của Thaton. Tình trạng tồn tại của vương quốc này, cùng với các vương quốc Môn tiền Pagan khác vẫn còn là một câu hỏi.Lieberman (2003): 91

Pagan (849–1298)
Đầu Pagan
Dưới đây là một phần danh sách các vua đầu của triều Pagan do Hmannan ghi nhận.Aung-Thwin (1985): 21–22 Danh sách bắt đầu từ Pyinbya.

 Vua Trị vì theo Hmannan Yazawin / (được điều chỉnh) theo Zatadawbon Yazawin Quan hệ Pyinbya 846–878 / 874–906  Tannet 878–906 / 906–934 Con trai Sale Ngahkwe 906–915 / 934–943 Tiếm quyền Theinhko 915–931 / 943–959 Con trai Nyaung-u Sawrahan 931–964 / 959–992 956–1001 Tiếm quyền Kunhsaw Kyaunghpyu 964–986 / 992–1014 1001–1021 Con trai của Tannet Kyiso 986–992 / 1014–1020  Con trai của Nyaung-u Sawrahan Sokkate 992–1017 / 1020–1044  Anh/em trai Anawrahta 1017–1059 / 1044–1076 1044–1077 Con trai của Kunhsaw Kyaunghpyu

Đế quốc Pagan
Danh sách nói chung được lấy từ các biên niên sử ngoại trừ Kyansittha và từ Kyaswa đến Narathihapate, ngày tháng xét lại của Luce được sử dụng. Luce không công nhận Naratheinkha, và đưa ra một đứt quãng 9 năm giữa 1165 và 1174. Song điều này bị đặt nhiều dấu hỏi lớn.Htin Aung (1970): 40–44

 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Anawrahta 1044–1077 Con trai của Kunhsaw Kyaunghpyu Sáng lập đế quốc Pagan Sawlu 1077–1084 Con trai  Kyansittha 1084–1113 Anh/em trai khác mẹ 1084–1112 theo Hmannan Sithu I 1113–1167 Tôn Cũng là tôn của Sawlu Narathu 1167–1170 Con trai  Naratheinkha 1170–1174 Con trai  Sithu II 1174–1211 Anh/em trai  Htilominlo 1211–1235 Con trai  Kyaswa 1235–1249 Con trai 1235–1250 theo Hmannan Uzana 1249–1256 Con trai 1250–1254 theo Hmannan Narathihapate 1256–1287 Con trai 1254–1287 theo Hmannan Kyawswa 1287–1298 Con trai Chư hầu của Mông Cổ (1297–1298) Sawhnit 1298–1325 Con trai Phó vương Pagan của Myinsaing Uzana II 1325–1369 Con trai Phó vương Pagan

Các vương quốc nhỏ
Myinsaing (1298–1313)
 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Athinhkaya  Yazathingyan  Thihathu 1298–1310  1298–1303  1298–1313  Anh em trai và cùng nhiếp chính

Pinya (1313–1364)
 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Thihathu 1313–1324 Anh/em trai của Athinhkaya và Yazathingyan  Uzana I 1324–1343 Con nuôi Con trai của Kyawswa của Pagan Kyawswa I (Ngarsishin) 1343–1350 Anh/em trai kahcs mẹ Con trai của Thihathu, anh/em trai của Sawyun của Sagaing Kyawswa II 1350–1359 Son  Narathu của Pinya 1359–1364 Brother  Uzana II 1364 Brother 

Sagaing (1315–1364)
 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Sawyun 1315–1323 Con trai của Thihathu Anh/em trai của Kyawswa I của Pinya Tarabya I 1323–1336 Anh/em trai cùng mẹ  Shwetaungtet 1336–1340 Con trai  Kyaswa of Sagaing 1340–1350 Bác/Chú Con trai của Sawyun Nawrahta Minye 1350 Anh/em trai  Tarabya II 1350–1353 Anh/em trai  Minbyauk Thihapate 1353–1364 Anh rể Bị con ghẻ Thadominbya ám sát

Ava (1364–1555)
 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Thadominbya 1364–1368  Tôn của Sawyun Swasawke 1368–1400 Được triều đình lựa chọn Tôn của Kyawswa của Pagan và chất tôn của Thihathu Tarabya 1400–1401 Con trai  Minkhaung I 1401–1422 Anh/em trai khác mẹ  Thihathu 1422–1426 Con trai  Minhlange 1426 Con trai Bị ám sát Kale Kyetaungnyo 1426–1427 Bác/Chú  Mohnyin Thado 1427–1440  Có nguồn gốc từ Kyawswa I của Pinya Minyekyawswa 1440–1443 Con trai  Narapati 1443–1468 Anh/em trai  Thihathura 1469–1481 Con trai  Minkhaung II 1481–1502 Con trai  Thihathura II 1487–1502 Con trai liên vương dưới thời trị vì của Minkhaung II Shwenankyawshin 1502–1527 Con trai của Minkhaung II  Thohanbwa 1527–1543 Con trai của Sawlon của Mohnyin  Hkonmaing 1543–1546  Saopha của Thibaw Mobye Narapati 1546–1552 Con trai Saopha của Mobye (Mong Pai) Sithu Kyawhtin 1552–1555  Saopha của Salin

Prome (1482–1542)
 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Thado Minsaw 1482–1527 Con trai Narapati của Ava  Bayin Htwe 1527–1533 Con trai  Narapati 1533–1539 Con trai  Minkhaung 1539–1542 Anh/em trai 

Hanthawaddy (1287–1539)
 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Wareru 1287–1307   Hkun Law 1307–1311 Anh/em trai  Saw O 1311–1324 Cháu trai  Saw Zein 1324–1331 Anh/em trai  Zein Pun 1331  Tiếm quyền Saw E 1331 Cháu trai của Saw Zein  Binnya E Law 1331–1348 Bác/chú Con trai của Hkun Law Binnya U 1348–1384 Cháu trai Con trai của Saw Zein Razadarit 1384–1422 Con trai  Binnya Dhammaraza 1422–1426 Con trai  Binnya Ran I 1426–1446 Anh/em trai  Binnya Waru 1446–1450 Cháu trai  Binnya Kyan 1450–1453 Anh/em họ Con trai của Binnya Dhamaraza Leik Munhtaw 1453 Anh/em họ Con trai của Binnya Ran Shin Sawbu 1453–1472 Cô Con gái của Razadarit Dhammazedi 1472–1492 Con rể  Binnya Ran II 1492–1526 Con trai  Takayutpi 1526–1539 Con trai  Smim Sawhtut 1550  Đòi lên ngôi Smim Htaw 1550–1552 Anh/em trai của Takayutpi Đòi lên ngôi

Mrauk-U (1430–1785)

 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Min Saw Mon 1430–1434 Con trai của Razathu Dời đô đến Mrauk-U năm 1433 Min Khari 1434–1459 Anh/em trai  Ba Saw Phyu 1459–1482 Con trai  Dawlya 1482–1492 Con trai  Ba Saw Nyo 1492–1494  Bác/chú, con trai của Min Khari  Ran Aung 1494 Cháu trai, con trai của Dawlya  Salin Gathu 1494–1501 Cậu  Min Raza 1501–1523  Con trai  Gazapati 1523–1525 Con trai  Min Saw O 1525 Thúc tổ, anh/em trai của Salin Gathu  Thatasa 1525–1531  Con trai của Dawlya  Min Bin 1531–1553 Con trai của Min Raza  Dikha 1553–1555 Con trai Saw Hla 1555–1564 Con trai  Min Setya 1564–1571 Anh/em trai  Min Palaung 1571–1593 Con trai của Min Bin  Min Razagyi 1593–1612 Con trai  Min Khamaung 1612–1622 Con trai  Thiri Thudhamma 1622–1638  Con trai  Min Sani 1638 Con trai Trị vì 28 ngày Narapati 1638–1645 Tằng tôn của Thasata  Thado 1645–1652 Cháu trai  Sanda Thudhamma 1652–1684 Con trai  Thiri Thuriya 1684–1685 Con trai  Wara Dhammaraza 1685–1692 Anh/em trai  Muni Thuddhammaraza 1692–1694  Anh/em trai  Sanda Thuriya I 1694–1696 Anh/em trai Nawrahta Zaw 1696 Con trai Trị vì 15 ngày Mayokpiya 1696–1697 Tiếm quyền  Kalamandat 1697–1698 Tiếm quyền  Naradipati I 1698–1700 Con trai của Sanda Thuriya  Sanda Wimala I 1700–1706 Tôn tử của Thado Sanda Thuriya II 1706–1710 Tôn tử của Sanda Thudhamma  Sanda Wizaya 1710–1731 Tiếm quyền  Sanda Thuriya III 1731–1734 Con rể  Naradipati II 1734–1735 Con trai Narapawara 1735–1737 Tiếm quyền  Sanda Wizaya 1737 Anh/em họ Trị vì 8 tháng Madarit 1737–1742 Anh/em trai  Nara Apaya 1742–1761 Bác/chú Thirithu 1761 Con trai Trị vì 3 tháng Sanda Parama 1761–1764 Anh/em trai  Apaya 1764–1773 Anh/em rể  Sanda Thumana 1773–1777 Anh/em rể  Sanda Wimala II 1777 Tiếm quyền Trị vì 40 ngày Sanda Thaditha 1777–1782  Lãnh chúa Ramree Thamada 1782–1785 

Toungoo (1510–1752)
Kinh đô: Toungoo (1510–1539), Pegu (1539–1635), Ava (1635–1752)

 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Mingyinyo 1510–1530 Phó vương Toungoo, 1486–1510 Tabinshwehti 1530–1550 Con trai  Bayinnaung 1551–1581 Anh/em rể  Nanda 1581–1599 Con trai Bị ám sát; cháu trai của Tabinshwehti Nyaungyan 1599–1606 Anh/em khác mẹ  Anaukpetlun 1606–1628 Con trai  Minyedeippa 1628–1629 Con trai  Thalun 1629–1648 Bác/chú  Pindale 1648–1661 Con trai  Pye 1661–1672 Anh/em trai  Narawara 1672–1673 Con trai  Minyekyawdin 1673–1698 Cháu trai  Sanay 1698–1714 Con trai  Taninganway 1714–1733 Con trai  Mahadhammaraza Dipadi 1733–1752 Con trai 

Hanthawaddy Phục hưng (1740–1757)

 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Smim Htaw Buddhaketi 1740–1747 Thoái vị Binnya Dala 1747–1757 

Konbaung (1752–1885)
Kinh đô: Shwebo (1752–1760); Sagaing (1760–1764); Ava (1764–1783, 1823–1837), Amarapura (1783–1823, 1837–1857), Mandalay (1857–1885)

 Vua Trị vì Quan hệ Chú thích Alaungpaya 1752–1760  Naungdawgyi 1760–1763 Con trai  Hsinbyushin 1763–1776 Em trai Con trai thứ hai của Alaungpaya Singu 1776–1782 Con trai Bị ám sát Phaungkaza Maung Maung 1782 Anh/em họ Con trai của Naungdawgyi Bodawpaya 1782–1819 Chú Con trai thứ tư của Alaungpaya Bagyidaw 1819–1837 Tử tôn Phế truất Tharrawaddy 1837–1846 Anh/em trai  Pagan 1846–1853 Con trai Phế truất Mindon 1853–1878 Anh/em trai  Thibaw 1878–1885 Con trai Phế truất

Yên cầu ngai vàng Miến Điện từ 1885
Triều Konbaung
Vua Thibaw (1885–1916)
Công chúa Myat Paya Lat (1916–1956)
Công chúa Myat Phaya (1956–1962)
Hoàng tử Taw Phaya (1962–nay)

Xem thêm
Danh sách vua Arakan
Danh sách người cai trị Shan

Chú thích

Tham khảo











Vua Myanmar
Myanmar