Danh sách trường trung học phổ thông chuyên tại Việt Nam

Hệ thống trường trung học phổ thông chuyên tại Việt Nam được lập ra từ năm 1966. Bắt đầu với những lớp chuyên Toán tại các trường đại học lớn về khoa học cơ bản, sau đó các trường chuyên được thiết lập rộng rãi tại tất cả các tỉnh, thành. Mục đích ban đầu của hệ thống trường chuyên, như các nhà khoa học khởi xướng như Lê Văn Thiêm, Hoàng Tụy, Tạ Quang Bửu, Ngụy Như Kon Tum mong đợi, là nơi phát triển các tài năng đặc biệt xuất sắc trong các lĩnh vực khoa học cơ bản.

 Khái quát 
Hệ thống trường trung học phổ thông chuyên ở Việt Nam bao gồm 2 hệ: các trường chuyên trực thuộc đại học (trước đây là các trường chuyên cấp quốc gia) và các trường chuyên trực thuộc tỉnh, thành phố. Hai hệ thống có một số khác biệt về:
 Phạm vi tuyển sinh: 
 Các trường chuyên trực thuộc đại học: tuyển sinh trong cả nước.
 Các trường chuyên trực thuộc tỉnh, thành phố: chỉ tuyển sinh trong nội hạt tỉnh, thành phố đó (trừ một số trường hợp cá biệt)
 Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia: 
 Các trường chuyên trực thuộc đại học: trực tiếp tham gia kỳ thi học sinh giỏi quốc gia như một tỉnh/thành phố
 Các trường chuyên trực thuộc tỉnh, thành phố: phải tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, thành phố, thường là với các trường chuyên khác và trường THPT hệ thống thường trong tỉnh/thành phố
Trong thời kì đầu của hệ thống trường chuyên, khi chỉ mới hình thành một vài lớp phổ thông chuyên tại các trường đại học, mục tiêu này đã được theo sát và đạt được thành tựu khi mà phần lớn các học sinh chuyên Toán khi đó tiếp tục theo đuổi các lĩnh vực Toán học, Vật lý, Tin học (máy tính). Đây là giai đoạn mà hệ thống trường chuyên làm đúng nhất trách nhiệm của nó. Những học sinh chuyên trong thời kì này hiện đang nắm giữ các vị trí lãnh đạo chủ chốt tại chốt tại các trường đại học lớn, các viện nghiên cứu của Việt Nam cũng như là những cá nhân tiêu biểu nhất của nền khoa học nước nhà.

Tuy nhiên, cùng với sự mở rộng của hệ thống trường chuyên cũng như việc Việt Nam tham dự các kì Olympic khoa học quốc tế "hào hứng" hơn, mục tiêu ban đầu của hệ thống này ngày càng phai nhạt. Thành tích của các trường chuyên trong kỳ thi học sinh giỏi các cấp, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và kỳ thi tuyển sinh vào đại học và cao đẳng vẫn thường rất cao.Top 200 trường THPT có điểm thi ĐH cao nhất năm 2008, Dân Trí. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng lý do chính cho những thành tích này không phải là chất lượng giáo dục mà là phương pháp luyện thi. Tỉ lệ học sinh các trường chuyên tiếp tục theo đuổi khoa học hay các lĩnh vực liên quan cũng ngày càng thấp, và khiến cho giới khoa học Việt Nam không khỏi quan ngại.

Để được vào học tại các trường chuyên, học sinh tốt nghiệp cấp II phải thoả mãn các điều kiện về học lực, hạnh kiểm ở cấp II và đặc biệt là phải vượt qua các kỳ thi tuyển sinh đầu vào tương đối khốc liệt của các trường này.

Trường trung học phổ thông chuyên trực thuộc đại học
 Trường Trực thuộc Tỉnh/Thành phố  THPT chuyênTrường Đại học Sư phạm Hà Nội Hà Nội  THPT chuyên Khoa học Tự nhiênTrường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội THPT chuyên Khoa học Xã hội và Nhân vănTrường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội THPT chuyên Ngoại ngữTrường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội THPT chuyênTrường Đại học Vinh Nghệ An  THPT chuyên Khoa học HuếTrường Đại học Khoa học, Đại học Huế Huế Phổ thông Năng khiếuĐại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh Thành phố Hồ Chí Minh THPT Năng khiếu Đại học Tân TạoTrường Đại học Tân TạoTây Ninh

Trường trung học phổ thông chuyên trực thuộc tỉnh, thành phố
 Trường  Phường/XãTrước đâyHiện tại THPT chuyên Hà Nội – AmsterdamHà Nội Hà Nội  Yên Hòa THPT chuyên Chu Văn AnTây Hồ THPT chuyên Nguyễn HuệHà TâyDương NộiTHPT chuyên Sơn TâySơn TâyTHPT chuyên Lê Hồng PhongThành phố Hồ Chí MinhThành phố Hồ Chí MinhChợ Quán THPT chuyên Trần Đại NghĩaSài GònTHPT chuyên Hùng VươngBình DươngThủ Dầu Một THPT chuyên Lê Quý ĐônBà Rịa – Vũng Tàu Phước Thắng THPT chuyên Trần Phú Hải Phòng Hải PhòngHải AnTHPT chuyên Nguyễn TrãiHải DươngLê Thanh NghịTHPT chuyên Quốc Học – HuếHuếThuận Hóa THPT chuyên Lê Quý Đôn Đà Nẵng Đà Nẵng An Hải THPT chuyên Lê Thánh TôngQuảng NamHội An TâyTHPT chuyên Nguyễn Bỉnh KhiêmBàn Thạch THPT chuyên Lý Tự Trọng Cần Thơ Cần ThơCái RăngTHPT chuyên Vị ThanhHậu GiangVị ThanhTHPT chuyên Nguyễn Thị Minh KhaiSóc TrăngSóc Trăng THPT chuyên Thoại Ngọc HầuAn Giang An Giang Long Xuyên THPT chuyên Thủ Khoa NghĩaChâu ĐốcTHPT chuyên Huỳnh Mẫn ĐạtKiên GiangRạch Giá THPT chuyên Bắc Ninh Bắc NinhBắc Ninh Kinh BắcTHPT chuyên Bắc GiangBắc GiangBắc Giang THPT chuyên Phan Ngọc HiểnCà Mau Cà Mau An XuyênTHPT chuyên Bạc LiêuBạc LiêuBạc Liêu THPT chuyên Cao Bằng Cao Bằng Tân GiangTHPT chuyên Nguyễn DuĐắk LắkĐắk LắkTân An THPT chuyên Lương Văn Chánh Phú Yên Tuy Hòa THPT chuyên Lê Quý Đôn Điện Biên Điện Biên Phủ THPT chuyên Lương Thế Vinh Đồng NaiĐồng Nai Tam HiệpTHPT chuyên Quang TrungBình PhướcĐồng XoàiTHPT chuyên Bình LongBình Long THPT chuyên Nguyễn Quang Diêu Đồng Tháp Đồng Tháp Mỹ Trà THPT chuyên Nguyễn Đình ChiểuTân DươngTHPT chuyên Tiền GiangTiền GiangTrung AnTHPT chuyên Hùng Vương Gia LaiGia Lai Diên HồngTHPT chuyên Lê Quý ĐônBình ĐịnhQuy NhơnTHPT chuyên Chu Văn AnBồng Sơn THPT chuyên Hà Tĩnh Hà Tĩnh Trần Phú THPT chuyên Hưng Yên Hưng Yên Hưng Yên Phố HiếnTHPT chuyên Thái BìnhThái BìnhTrần Hưng Đạo THPT chuyên Lê Quý Đôn – Nam Nha Trang Khánh Hòa Khánh Hòa  Nam Nha TrangTHPT chuyên Lê Quý Đôn – Đông HảiNinh ThuậnĐông Hải THPT chuyên Lê Quý Đôn Lai Châu Tân Phong THPT chuyên Chu Văn An Lạng Sơn Đông Kinh THPT chuyên Lào Cai Lào Cai Lào Cai Cam ĐườngTHPT chuyên Nguyễn Tất ThànhYên BáiVăn PhúTHPT chuyên Thăng LongLâm ĐồngLâm ĐồngXuân Hương – Đà LạtTHPT chuyên Bảo Lộc1 Bảo LộcTHPT chuyên Trần Hưng ĐạoBình ThuậnPhú Thủy THPT chuyên Nguyễn Chí Thanh Đắk Nông Nam Gia Nghĩa THPT chuyên Phan Bội Châu Nghệ An Thành VinhTHPT chuyên Lương Văn TụyNinh BìnhNinh BìnhHoa LưTHPT chuyên Lê Hồng PhongNam ĐịnhNam ĐịnhTHPT chuyên Biên HòaHà NamPhủ Lý THPT chuyên Hùng Vương Phú ThọPhú Thọ Việt TrìTHPT chuyên Vĩnh PhúcVĩnh PhúcVĩnh PhúcTHPT chuyên Hoàng Văn ThụHòa BìnhHòa Bình THPT chuyên Lê Khiết Quảng Ngãi Quảng Ngãi Nghĩa LộTHPT chuyên Nguyễn Tất ThànhKon TumKon Tum THPT chuyên Hạ Long Quảng Ninh Hạ Long THPT chuyên Lê Quý Đôn Quảng Trị Quảng Trị  Nam Đông HàTHPT chuyên Võ Nguyên GiápQuảng BìnhĐồng Hới THPT chuyên Sơn La Sơn La Chiềng Sinh THPT chuyên Hoàng Lê Kha Tây Ninh Tây Ninh  Tân NinhTHPT chuyên Trần Văn GiàuLong AnLong AnTHPT chuyên Thái NguyênThái NguyênThái NguyênPhan Đình PhùngTHPT chuyên Bắc KạnBắc KạnBắc Kạn THPT chuyên Lam Sơn Thanh Hóa Hạc ThànhTHPT chuyên Tuyên QuangTuyên QuangTuyên QuangMinh XuânTHPT chuyên Hà GiangHà GiangHà Giang 1THPT chuyên Nguyễn Bỉnh KhiêmVĩnh LongVĩnh LongPhước HậuTHPT chuyên Bến TreBến TrePhú TânTHPT chuyên Nguyễn Thiện ThànhTrà VinhLong Đức

 Thống kê 

 1 thành phố có 8 trường chuyên: Hà Nội (trong đó có 4 trường chuyên trực thuộc đại học)
 1 thành phố có 5 trường chuyên: Thành phố Hồ Chí Minh (trong đó có 1 trường chuyên trực thuộc đại học)
 1 tỉnh có 4 trường chuyên: Lâm Đồng
 9 tỉnh, thành phố có 3 trường chuyên: Tây Ninh (trong đó có 1 trường chuyên trực thuộc đại học), Đà Nẵng, Cần Thơ, An Giang, Đồng Nai, Đồng Tháp, Gia Lai, Ninh Bình, Phú Thọ, Vĩnh Long
 14 tỉnh, thành phố có 2 trường chuyên: Huế, Nghệ An (trong đó mỗi tỉnh, thành phố có 1 trường chuyên trực thuộc đại học), Hải Phòng, Bắc Ninh, Cà Mau, Đắk Lắk, Hưng Yên, Khánh Hòa, Lào Cai, Quảng Ngãi, Quảng Trị, Thái Nguyên, Tuyên Quang
 8 tỉnh có 1 trường chuyên: Cao Bằng, Điện Biên, Hà Tĩnh, Lai Châu, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Sơn La, Thanh Hóa

 Trường trung học phổ thông có hệ chuyên 
 Trường   Phường  THPT Gia ĐịnhSẽ dừng tuyển sinh hệ chuyên từ năm học 2025-2026, các lớp chuyên còn lại tiếp tục đào tạo đến hết cấp họcThành phố Hồ Chí MinhThạnh Mỹ Tây THPT Nguyễn Thượng Hiền Tân Sơn Nhất THPT Nguyễn Hữu Huân Thủ Đức THPT Mạc Đĩnh Chi Phú Lâm

Trường trung học phổ thông chuyên đã giải thể hoặc dừng đào tạo hệ chuyên

 Trực thuộc đại học 

 Trường  Trực thuộc Tình trạngKhối Phổ thông chuyên TinĐại học Bách khoa Hà NộiGiải thểKhối Phổ thôngTrường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí MinhTrường Trung học Thực hànhTrường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí MinhDừng đào tạo hệ chuyên(kể từ năm học 2022–2023)

 Trực thuộc tỉnh, thành phố 

 Trường   Phường, xã Tình trạngTHPT Nguyễn Hữu CầuThành phố Hồ Chí MinhBà ĐiểmDừng đào tạo hệ chuyên (kể từ năm học 2018–2019)Xem Thông báo của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Hóc Môn về việc dừng tuyển sinh lớp 10 chuyên tại 3 trường THPT từ năm học 2018 - 2019THPT Củ ChiTân An HộiTHPT Trung PhúPhú Hòa ĐôngTHPT Nguyễn Trung TrựcAn GiangRạch GiáDừng đào tạo hệ chuyên (kể từ năm học 2021–2022)

Chú thích

 Ghi chú 

 Tham khảo 

*
Thể loại:Danh sách trường học tại Việt Nam