Danh sách công trình kiến trúc thuộc địa Pháp tại Hà Nội

280px|phải|nhỏ|Phủ Chủ tịch
Năm 1897, sau khi trở thành kiến trúc sư trưởng Hà Nội, kiến trúc sư Henri Vildieu bắt đầu quy hoạch lại Hà Nội theo phong cách quy hoạch đô thị phương Tây bằng việc xây dựng khu vực hành chính với hàng loạt trụ sở hành chính của Đông Dương và Bắc Kỳ, ông cũng đưa nhà tù (Maison centrale) vào trung tâm khu phố Pháp (tương tự kiểu quy hoạch của nhiều thành phố Pháp thời đó).

Năm 1924, Ernest Hébrard bắt đầu thực hiện kế hoạch đô thị hóa Hà Nội lần 1 gồm quy hoạch lại khu vực hành chính vào trung tâm Hà Nội (khu quảng trường Ba Đình hiện nay); tập trung các cơ sở công nghiệp vào khu vực Gia Lâm bên bờ trái sông Hồng; dự định di dời cảng sông Hồng sang địa điểm mới rộng rãi hơn và phát triển ga đường sắt phụ tại Gia Lâm; phát triển các đường nhánh từ đại lộ có sẵn; dự định quy hoạch xung quanh khu vực hồ phía Tây thành phố một không gian xanh dạng Bois de Boulogne ở Paris.Xem Le Brusq & de Selva, tr. 156-157. 10 năm sau, người kế nhiệm Hébrand trong vai trò kiến trúc sư trưởng Hà Nội là Louis-Georges Pineau đưa ra kế hoạch đô thị hóa Hà Nội lần 2 với quy mô nhỏ hơn gồm kè bờ hồ Gươm; xây dựng quảng trường Ernest-Hébrard (1937); lập quy hoạch về hồ Bảy Mẫu và khu phố Sinh Từ bên cạnh ga Hà Nội.Xem Le Brusq & de Selva, tr.158.

Năm 1943, kế hoạch đô thị hóa cuối cùng của người Pháp với Hà Nội được Henri Cerutti, kiến trúc sư trưởng thành phố, đề xuất gồm phát triển tuyến đường sắt về phía Nam; xây dựng khu phố-vườn dành cho nhân viên ngành đường sắt; quy hoạch và nắn thẳng lại hệ thống đường nhánh; phát triển thành phố về phía Nam theo hướng bệnh viện René Robin (bệnh viện Bạch Mai ngày nay) và khu cư xá sinh viên (Đại học Bách khoa ngày nay).Xem Le Brusq & de Selva, tr. 159.

 Danh sách các công trình kiến trúc lớn tại Hà Nội xây dựng trong thời Pháp thuộcCông trìnhNăm xây dựng Kiến trúc sưCông dụng hiện tạiTòa nhà Sở Công chính(Immeuble du service des travaux publics)  1898  Henri Vildieu Cầu Paul Doumer(Pont Paul-Doumer)  1902  Công ty Dayddé & Pillé  Cầu Long BiênGa Đường Sắt(Gare de chemin de fer)  1901  Henri Vildieu  Ga Hà NộiTượng đài "Vì nước Pháp"(Monument À la France)  1907  Théodore Rivière  Đã bị phá hủy Phủ toàn quyền Đông Dương(Palais du gouvernement général)  1907  Charles Lichtenfelder  Phủ Chủ tịchDinh thống sứ Bắc Kỳ(Hôtel de la résidence supérieure du Tonkin)  1919  Adolphe Bussy  Nhà khách Chính phủTòa án(Palais de justice)  1906  Henri Vildieu  Tòa án nhân dân Tối cao Việt NamNhà tù Trung tâm(Maison centrale)  1899  Henri Vildieu  Nhà tù Hỏa LòSở Tài chính(Direction des Finances)  1931  Ernest Hébrard  Bộ Ngoại giao Việt NamNhà thờ lớn Thánh Joseph(Cathédrale Saint-Joseph)  1886  Paul-François Puginier  Nhà thờ lớn Hà NộiNhà thờ xứ đạo dòng Dominique(Église paroissiale dominicaine)  1943  Jacques Lagisquet Trụ sở quân đội Pháp(Hôtel du quartier général de l'armée)  1877  Armand Dupommier  Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt NamTòa nhà bộ tham mưu(Immeuble de l'état-major)  1907 ?  Bộ Quốc phòng Việt NamSở Cảnh Sát(Commissariat de police)  1915  Adolphe Bussy  Công an Thành phố Hà NộiSở Bưu điện(Hôtel des postes)  1883/1884/1893/1894
(tòa nhà đầu tiên) ?  Bưu điện Hà NộiSở Bưu điện1901
(hoàn thành; tòa nhà thứ hai)Henri VildieuSở Bưu điện/Phòng Thương Mại và Nông nghiệp Hà Nội  1942/1943
(tòa nhà thứ ba)  Felix Godard/Henri Cerutti – Maori Viện xạ trị(Institut du radium)  1927  Charles Delpech  Bệnh viện KBệnh viện René Robin(Hôpital René-Robin)  1931  Charles Christian  Bệnh viện Bạch MaiBệnh viện bảo hộ(Hôpital du Protectorat)  1904 ?  Bệnh viện Việt ĐứcBệnh viện Lanessan(Hôpital de Lanessan)  1894  Génie Frichement  Bệnh viện Hữu Nghị và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108Bệnh viện Saint-Paul de Chartres  1896  ?  Bệnh viện Xanh PônPhân viện Pasteur Hà Nội(Institut Pasteur de Hanoi)  1930  Gaston Roger  Viện Vệ sinh - Dịch tễ Trung ươngTrường Puginier(École Puginier)  1898  ?  Trường trung học phổ thông Việt ĐứcTrường tiểu học nữ(École primaire supérieure de jeunes filles)  1907  Charles Lichtenfelder  Trường trung học cơ sở Trưng VươngTrường tiểu học nam(École primaire supérieure)  1901  Charles Lichtenfelder  Trường trung học phổ thông Trần PhúTrường trung học bảo hộ(Collège du Protectorat)  1908  ?  Trường trung học phổ thông Chu Văn AnTrường trung học Albert Sarraut(Lycée Albert-Sarraut)  1920  ?  Trụ sở Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt NamGiảng đường Đại học Y(École de médecine)  1918  Adolphe Bussy  Đại học Y Hà NộiĐại học Đông Dương(Université indochinoise)  1927  Ernest Hébrard  Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Dược Hà NộiCư xá sinh viên Hà Nội(Cité universitaire de Hanoi)  1942  Louis Chauchon, Gilles et Masson  Khoa Sau đại học, Đại học Bách khoa Hà NộiCâu lạc bộ Đoàn kết(Cercle de l'Union)  1898  ?  Trung tâm thể thao trong nhà(Cercle sportif de Hanoi)  1920  Jacques Lagisquet  Nhà hát Thành phố(Théâtre municipal)  1911  François Lagisquet  Nhà hát Lớn Hà NộiKhu Đấu xảo(Palais d'expositions)  1902  Adolphe Bussy  Đã bị phá hủy trong Thế chiến thứ hai. Hiện nay là Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt XôBảo tàng Louis Finot(Musée Louis-Finot)  1931  Ernest Hébrard  Bảo tàng Lịch sử Việt NamSở thương mại và nông nghiệp(Chambre de commerce et d'agriculture)  1895Chuyển công năng thành Thư viện thành phố từ năm 1917  Henri Vildieu  Thư viện Quốc gia Việt NamNhà in Viễn Đông(Imprimerie d'Extrême-Orient)  1929  ?  Nhà in báo Nhân dânChợ Lớn(Les Halles)  1906  Adolphe Bussy  Chợ Đồng XuânSở Thuế(Hôtel des douanes)  1903  Henri Vildieu  Bảo tàng Cách mạng Việt NamNgân hàng Đông Dương(Banque de l'Indochine)  1930  Félix Dumail  Ngân hàng Nhà nước Việt NamQuỹ cho vay thế chấp Đông Dương(Crédit foncier de l'Indochine)  1930  Georges Trouvé  Vườn bách thảo(Jardin botanique)  1890  Martin & Lemarié  Vườn bách thảo Hà NộiSân bay Gia Lâm(Aérogare de Gia Lam)  1936  Félix Godard  Sân bay Gia LâmKhách sạn Metropole(Hôtel Métropole)  1901  ?  Khách sạn Sofitel MetropoleViện Viễn Đông Bác cổ(École française d'Extrême-Orient)  1926  Carlos Batteur & Ernest Hébrard  Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Tham khảo


 Liên kết ngoài 
7 phong cách chính trong kiến trúc Hà Nội thời Pháp thuộc 
Kiến trúc thời kỳ thuộc địa ở Hà Nội 

Thể loại:Công trình kiến trúc Pháp tại Hà Nội
Thể loại:Kiến trúc Hà Nội