Khövsgöl (tỉnh)

Khövsgöl () là tỉnh cực bắc trong số 21 tỉnh của Mông Cổ. Tên của tỉnh bắt nguồn từ Hồ Khövsgöl. Tỉnh được thành lập vào năm 1931. Khatgal là trung tâm hành chính của tỉnh cho đến năm 1933, khi tỉnh lị chuyển về Mörön.

Địa lý
nhỏ|trái|Phong cảnh tỉnh Khövsgöl
nhỏ|phải|Hồ Khövsgöl
Khövsgöl là một tỉnh có nhiều đồi núi. Phần phía nam và tây nam chủ yếu là các khối núi chóp tròn như Tarvagatai, Bulnain và Erchim thuộc khối núi  Khangai. Vùng phía tây và bắc của hồ Khövsgöl thuộc các dãy núi cao Khoridol Saridag, Ulaan Taiga, và Mönkh Saridag. Phần trung tâm và phía đông có ít đồi núi hơn song vẫn nhiều hơn các khu vực khác trong nước.

Phía bắc giáp nước cộng hòa tự trị Buryatia của Nga, phía nam giáp các tỉnh Zavkhan và Arkhangai, phía đông giáp tỉnh Bulgan và phía tây giáp nước cộng hòa tự trị Tuva của Nga.

So với những nơi khác tại Mông Cổ, vùng được biết đến nhiều vì có vẻ đẹp tự nhiên, và Hồ Khövsgöl là một trong số các địa điểm du lịch chính của cả nước. Khu vực rừng lớn nhất Mông Cổ nằm xung quanh và phía bắc của hồ, gồm những cánh rừng cây Taiga Siberi phương nam trải dài.

Dân cư
+ Dân cư tỉnh Khövsgöl Statoids (Gwillim Law) web pageNational Economy of the Mongolian People's Republic (1921 - 1981), Ulaanbaatar 1981Khövsgöl Aimag Statistical Yearbook 2007 1956  1960  1963  1969  1975 1979  1981  1989 1992  1996  1998  2000  2003  2005  2007  58.20064.00063.700 74.800 82.300 88.200 91.100101.800 119.133 113.312 117.123 117.914 124.126 123.416123.275

Khu vực tỉnh là nơi sinh sống của nhiều nhóm dân tộc khác nhau như: Darkhad, Khotgoid, Uriankhai, Buriad, và Tsaatan. Cả hai cộng đồng  Darkhad và Tsaatan đều được biết đến nhiều với các nghi thức Shaman giáo độc đáo của họ.

 Các nhóm dân tộc thiểu số tại Khövsgöl (điều tra dân số năm 2000)M. Nyamaa, Khövsgöl aimgiin lavlakh toli, Ulaanbaatar 2001, p. 7, 35, 68, 148, 166, 190 Dân tộc  Dân số Tỉ lệDarkhad 16.268  13,8%Khotgoid 6229  5,3%Uriankhai 3036  2,6%Buriad 996  0,84%Tsaatan 269  0,23% Tổng  117914  100%

Người Khövsgöl nổi tiếng
nhỏ|Các Sum của Khövsgöl

Những người nổi tiếng xuất thân từ Khövsgöl là:
 Chingünjav, lãnh đạo nghĩa quân chống lại Mãn Thanh vào năm 1756/57,
 Öndör Gongor, một người đàn ông rất cao vào đầu thế kỷ 20, có tài liệu ghi ông cao 2,45 mét
 Jalkhanz Khutagt Damdinbazar, thủ tướng Mông Cổ vào đầu thập kỉ 1920,
 Gelenkhüü, một nhà sáng tạo và nghiên cứu.
Oyungerel Tsedevdamba, nhà hoạt động, người Mông Cổ đầu tiên tốt nghiệp Đại học Stanford

Henning Haslund-Christensen, một nhà thám hiểm và du hành người Đan Mạch đã có một hoặc hai năm sinh sống tại địa bàn mà này thuộc sum Erdenebulgan vào đầu thập kỷ 1920. Một số người dân địa phương tin rằng Alan Gua, tổ tiên bên ngoại của Thành Cát Tư Hãn, tới từ nơi mà nay là Chandmani-Öndör.

Chăn nuôi
Năm 2007, tỉnh có khoảng 3.43 triệu đầu gia súc, trong đó có khoảng 1.510.000 con dê, 1.442.000 con  cừu, 322.000 con bò và bò Tây Tạng, 150.000 con ngựa, 2.350 lạc đà hai bướu, và 652 tuần lộc.

Giao thông
Sân bay Mörön (ZMMN/MXV) có một đường băng và có các chuyến bay định kỳ đến và đi Ulaanbaatar, ngoài ra đây cũng là một trạm trung gian trong các chuyến bay giữa thủ đô và các tỉnh miền tây.

Sân bay Khatgal (HTM) chỉ có các chuyến bay đi và đến Ulaanbaatar vào mùa hè, chủ yếu nhằm phục vụ khách du lịch đến hồ Khövsgöl.

Khoảng cách đường bộ giữa Mörön và Ulaanbaatar là 690 km. Hiện có một con đường mới mở nối giữa tỉnh lị Mörön tời Hồ Khövsgöl.

Hành chính

+ Sum của Khövsgöl Sum Tiếng Mông CổDân số1987(ước tính)Khövsgöl Aimgiin Atlas, Ulaanbaatar 1988,p.6Dân số1994Dân số2000M. Nyamaa, Khövsgöl aimgiin lavlakh toli, Ulaanbaatar 2001,passimDân số2005Rural Poverty Reduction Programme: official site Dân số2009Khövsgöl Aimak Statistical Yearbook 2009 Dân sốtrung tâm sum(2009) Diện tích(km²)  Mật độ(/km²)  Alag-ErdeneKhatgal 2.3007.000dân số năm 1990, acc. to M. Nyamaa, Khövsgöl aimgiin lavlakh toli2.8093.7562.8252.4982.9922.8312.9802.9527442.9523.591,5911.40,833,24 Arbulag                  3.100 4.2724.4874.1643.9897283.529,211,13 Bayanzürkh            3.300 4.1804.2023.8633.9647424.299,140,92 Bürentogtokh        3.800 5.0434.6784.2514.2457353.768,601,12 Chandmani-Öndör  2.100 2.8913.0632.9443.0061.0184.487,540,67 Erdenebulgan        2.300 3.086 2.7392.8492.7631.0604.694,380,59 Galt                        4.400 5.573 5.3284.8765.1327773.596,831,43 Ikh-Uul                  3.200 3.767 3.9594.1264.1701.3872.023,822,06 Jargalant        3.700 4.866 5.0865.1095.1831.3152.549,282,03 Khankh                  - 2.227 2.1402,3462,4601,4225,498.710.45 Mörön                      - 27.230 28.14735.87236.08236.072102,90350,55 Rashaant                2.500 3.1953.2803.5593.5019871.982,521,.77 Renchinlkhümbe  3.900bao gồm nhiều phần của Khankh 4.0404.2844.6144.7408258.448,340,56 Shine-Ider              3.900 4.6164.3484.0683.8241.7182.053,561,86 Tarialan                4.800 6.1226.0705.9366.0853.2723.430,671,77 Tömörbulag            3.100 4.0844.1714.3534.1746132.521,721,66 Tosontsengel        2.800 3.6834.1613.6154.1441.1662.042,232,03 Tsagaannuur          900 1.2481.3171.4051.5477085.408,300,29 Tsagaan-Uul          4.300 5.5475.6965.1455.3329405.866,30,91 Tsagaan-Üür          2.000 2.5902.4212.4422.4599468.735,330,28 Tsetserleg            4.400 5.5915.8764.6934.7668077.451,620,64 Tünel                      2.900 3.5793.5563.4653.5281.1053.577,330,99 Ulaan-Uul              2.700 3.3963.7263.8984.1181.38610.057,520,41

 Hình ảnh 

Tham khảo

 Liên kết ngoài 

Thể loại:Tỉnh của Mông Cổ
Thể loại:Tỉnh Khövsgöl

ace:Aimag Khövsgöl
de:Chöwsgöl-Aimag
et:Hövsgöli aimakk
en:Khövsgöl Province
es:Hövsgöl
fr:Hövsgöl (province)
ga:Khövsgöl (Cúige)
ko:후브스굴
it:Provincia del Hôvsgôl
he:חובסגול
kk:Хөвсгөл аймағы
lv:Huvsgols
lt:Chubsugulo aimakas
hu:Hövszgöl megye
mk:Ховсгол
mn:Хөвсгөл
nl:Hövsgöl
no:Khövsgöl
pl:Ajmak chubsugulski
pt:Khövsgöl
ro:Chöwsgöl-Aimag
ru:Хувсгел
fi:Hövsgöl (provinssi)
sv:Chövsgöl (provins)
tl:Khövsgöl Province
tg:Вилояти Хoвсгoл
war:Khövsgöl
zh:库苏古尔省