Giao Tiên

Giao Tiên (sinh ngày 16 tháng 11 năm 1941) là một trong những nhạc sĩ nhạc vàng nổi tiếng tại miền Nam Việt Nam trước ngày 30 tháng 4 năm 1975, với khoảng 750 ca khúc trữ tình, quê hương.

Tiểu sử và sự nghiệp sáng tác
Giao Tiên tên thật là Dương Trung, sinh ngày 16 tháng 11 năm 1941, quê ở phường Tam Quan, thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định. Từ năm 1960 đến năm 1962, ông học tại trường Trung học Huỳnh Khương Ninh và trường Trung học Trường Sơn ở Sài Gòn. Giai đoạn 1962-1964, ông bị cảnh sát chế độ cũ bắt vì nghi là thân cộng (vì có người anh chống chính quyền). Trong tù (1962), ông được một số thầy dạy nhạc. Sau này, vào năm 1972, Giao Tiên học hàm thụ và dự thính khoa sáng tác tại Đại học Vạn Hạnh. Ông thành công nhờ có năng khiếu âm nhạc bẩm sinh và tự trau dồi kiến thức sáng tác.Thân thế và sự nghiệp của nhạc sĩ Giao Tiên

Từ 1965 đến 1975, Giao Tiên nhập ngũ Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Sự nghiệp sáng tác nhạc của ông khởi sự vào năm 1965 với ca khúc nổi tiếng đầu tiên (và cũng là ca khúc đầu tay) Phận Gái Thuyền Quyên (1970) được ký tên Giao Tiên & Nguyên Thảo. Hàng trăm ca khúc của ông được ra đời từ 1970–1975 và đã được phổ biến rộng rãi thông qua việc in ấn nhạc tờ rời, băng đĩa bán ra thị trường, phát thanh và truyền hình. Ngoài bút danh Giao Tiên, ông còn ký tên hàng loạt bút danh khácBút danh khác của nhạc sĩ Giao Tiên khi sáng tác như Dương Trung (tên khai sinh của ông), Diễm Đào, Dương Tiếng Thu, Hoàng Hoa, Xuân Hậu, Xuân Hoà (tên của các con của ông),Bút danh Diễm Đào, Dương Tiến Thu và Xuân Hậu Đỗ Yến (tên người yêu cũ của ông),Bút danh Đỗ Yến Hương Xuân (tên vợ ông), Băng Sơn, Kim Khánh, Ngân Trang, Rạng Đông, Sang Đông, Thảo Trang, Thu Anh, ...

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, Giao Tiên tạm ngừng sáng tác trong một khoảng thời gian rất dài. Năm 1975 ông đi xây dựng vùng KTM Bù Đăng, tham gia công tác địa phương (ĐB/HĐND xã, Trưởng ban VHTT xã, Phó Ban Tài chính xã Đoàn Kết, huyện Bù Đăng, tỉnh Sông Bé). Năm 1985 Giao Tiên cùng gia đình về sống tại Đà Lạt cho đến năm 1990 thì chuyển về Cam Ranh, Khánh Hoà và định cư tại địa phương này cho đến nay.

Từ năm 1994, Giao Tiên bắt đầu viết nhạc trở lại. Từ đây ông dùng thêm bút danh là Dương Tiếng Thu. Giai đoạn 1994-1998, nhiều ca khúc đặc sắc lần lượt ra đời như Ai Có Qua Cầu, Mống Chuồn Chuồn và đặc biệt là chuỗi ca khúc về Cô Thắm (Cô Thắm Gặp Tình Nhân, Cô Thắm Theo Chồng,...). Các tác phẩm của Giao Tiên được thu âm bởi hàng loạt hãng sản xuất băng, đĩa trong và ngoài nước Việt Nam như Vafaco, Saigon Video, Rạng Đông, Trung tâm Băng nhạc Trẻ, Kim Lợi,..., Thuý Nga, Asia, Vân Sơn,... Giao Tiên cũng được biết tới như là một nhạc sĩ với nhiều ca khúc phổ thơ.

Năm 2000, Giao Tiên trở thành Hội viên Hội VHNT Khánh Hoà. Trong các năm 2000-2005, ông tham gia công tác địa phương như Chủ tịch Mặt Trận Phường, Chủ tịch Hội Khuyến Học Phương, Chủ tịch Hội NCT Phường ...(phường Ba Ngòi, thị xã Cam Ranh). Từ 2006 đến nay Giao Tiên thôi công tác, vẫn sáng tác đều đặn và chú tâm tổng hợp lưu trữ tác phẩm – in ấn xuất bản.

Nhận xét chung về tác phẩm, các ca khúc của Giao Tiên có giai điệu ngọt ngào thi vị, ý tứ bình dị, hồn nhiên, lời ca mộc mạc,... Tất cả đều mang âm hưởng dân ca và rất gần gũi với mọi tầng lớp người dân. Giao Tiên được người hâm mộ khen tặng là "Nhạc sĩ của Đồng Quê"
Tính đến tháng 8/2013, Nhạc sĩ Giao Tiên đã sáng tac 800 ca khúc (trong đó có Nhạc được phổ từ thơ).Thân thế và sự nghiệp của nhạc sĩ Giao Tiên (phần Tổng kết)

Sáng tác
Hoàng Hoa - Thảo Trang
Chung tình (Hoàng Hoa) (1974)
Còn nhớ còn thương (1970)
Em đi rồi (Thảo Trang)
Em yêu ai (Thảo Trang)
Lại nhớ người yêu (Nhớ người yêu 3) (Giao Tiên - Hoàng Hoa) (1974)Đoạn kết Nhớ người yêu
Hoàng tử trong mơ (Hoàng Hoa) (1972)
Mãi tìm nhau (Thảo Trang) (1971) 
Ngày về thăm Đà Lạt
Ngẩn ngơ sầu (Thảo Trang) (1972) 
Nhớ người yêu 1 (1971)
Nhớ người yêu xưa 
Sao em hững hờ (Thanh Tuấn - Thảo Trang)
Tạ ơn
Thương nhớ người yêu (Nhớ người yêu 2) (Thảo Trang)
Tình đơn côi (Hoàng Hoa)
Tuyệt tình ca (Hoàng Hoa - Giao Tiên) (1974)
Sang Đông - Ngân Trang
Anh hãy về đi (Sang Đông - Ngân Trang)
Mất nhau rồi (1972)  
Ngày mai đám cưới người ta (Đám cưới người ta)Khác với bài của Huỳnh Anh.Theo chương trình Mưa bụi 5, ký tên Phước Khải - Thảo Nguyên. 
Nhớ nhau trong đời (Sang Đông - Ngân Trang)
Tâm sự cho người (Sang Đông - Ngân Trang) (1971)
Tình nước tình nhà (Sang Đông)

Kim Khánh
Bài thơ cuối cùng (Thơ: T.T.Kh - nhạc: Kim Khánh)
Chuyện bướm và người giữ vườn
Chuyện loài hoa thủy chung
Gửi người tôi yêu
Tình buồn tuổi trẻ
Tuổi 17

Diễm Đào
Chưa trọn cuộc tình
Chuyện tình loài hoa trang trắng (1974)
Hoa mới nở (1973)
Lý lẽ con tim (Ngọc Tuấn - Diễm Đào)
Như đoá hoa phù dung (1973)
Người hùng và giai nhân
Phố đông người (1974)

Anh Thi - Thu Anh
Đám cưới nghèo (1971)Đồng sáng tác với Anh Thy.
Rạng Đông
Tôi yêu quê tôi (1974)
Cô gái Tam Quan 1, 2, 3

 Đỗ Yến 

 Một ngày không son phấn
 Nếu em là giai nhân (1974)
 Xin mẹ thương con (Nỗi lòng con gái) (Đỗ Yến - Giao Tiên) (1971)

 Dương Trung 

 Em mong anh đến
 Tâm sự vợ hiền (1971)
 Thức đêm mới biết đêm dài (1971)

 Dương Tư Thông 

 Tình tuyệt vọng (1971)
 Tôi xa người yêu (Dương Tư Thông - Lệ Hạnh)

 Xuân Hoa 

 Mùa xuân trong đời

 Băng Sơn 

 Em vẫn chờ anh (Biết anh còn yêu em không, thơ Phương Hồng Quế) (1970)
 Lời yêu dấu (1971)
 Nửa mặt người tình (1970)

 Hương Thủy 

 Mười hai năm sau (1974)

Viết chung với Nguyên Thảo
Phận gái thuyền quyên 1 (1970)
Phận gái thuyền quyên 2 (Từ độ xa người)
Phận gái thuyền quyên 3 (Chôn vùi kỷ niệm)
Chỉ một lời thôi (1970)

Cho Vinh Sử đứng tên chung
Có em về (Diễm Đào & Vinh Quang)
Chuyện tình nơi làng quê (Vinh Quang & Xuân Hòa)
Em bao nhiêu tuổi (Vinh Sử & Dương Trung)
Hỏi ông tơ hồng
Không còn nhớ người yêu (Vinh Sử & Chế Huyền Trân & Giao Tiên)
Không dám đâu
Lỡ mai đời chia cách (Vinh Sử & Diễm Đào)
Mưa bụi cao nguyên
Quán gấm đầu làng 2 (ca khúc 2: Anh chưa thi đỗ)
Quán gấm đầu làng 3 (ca khúc 3: Vinh quy bái tổ)
Ru em vào mộng (Giao Tiên & Cô Phượng)
Số kiếp (Kim Khánh & Diễm Nhi)
Trẻ mãi không già
Giao Tiên

30 năm đi tìm hòa bình
Anh không muốn xa em (1972)
Anh sẽ về thăm cố đô
Ba tháng anh đi
Bạch Tuyết và bảy chú lùn (1970)
Bài ca nhớ lại
Biết em thuở 15 (1973)
Biết yêu (1971)
Buồn thời gian (1973)
Chân thành
Chung tình
Chuyện người dưng
Chuyện tấm thẻ bài
Chuyện loài hoa chung tình
Chưa trọn cuộc tình (1973)
Chuyện ngày xưaKhác với bài của Trúc Phương.
Chuyện sui gia
Chọn mặt gửi vàng
Chôn vùi tâm sự (1971)
Con gái của mẹ (1970)
Con trai của mẹ
Cô lái đò bến Giang Tân
Cô Thắm về làng (1974)
Cuối trời đợi nhau
Cười cho quên (1973)
Dìu em đi dưới trời tình quê hương
Dỗ dành (1970)
Đến với em chiều nay (1973)
Đêm vọng Chúa
Đợi chờ
Đời chưa trang điểm
Đôi vợ chồng son (1973)
Đường trần
Đường sang nhà em
Đính ước (1971)
Điệu ru ca tình yêu
Giờ đại số
Giữa ta với người
Hào hoa (1972)
Hình bóng người yêu (1971)
Hoàng tử trong mơ (1971)
Kiếp tơ tằm
Khúc ca ngày về
Lại say (Rượu ngon bạn hiền)
Lệ Việt Nam
Lời tình viết vội (Thư ngoài biên trấn) (1970)
Lụy tình
Mai kia hòa bình (1973)
Một ngày đẹp nhất
Một thời để nhớ để yêu
Mũi tên yêu 1, 2
Ngày mai đám cưới người ta
Ngày xưa anh nói yêu em
Người đến rồi đi (1973)
Người muốn tìm quên (1974)
Người yêu hoa đào (1972)
Người yêu không đến
Nhớ rừng
Như đóa hoa phù dung
Như hạt sương mỏng manh
Nếu mộng không thành
Nợ tình 
Quán gấm đầu làng (1971)
Quê hương bốn mùa (1972)
Sao không còn yêu em
Say (1971)
Sơn nữ sầu ai 
Tài tử bất đắc dĩ
Tấc đất tấc vàng (1974)
Tấm thẻ bài rách tên (1973)
Thôi mà anh
Thương đời hoa (1971)
Thương mối tình đầu
Tìm lại một bài ca
Tình sử Huyền Trân (1971)
Tình người thiếu phụ
Tình đẹp mùa chôm chôm (1974)
Tình đơn côi (1973)
Trai anh hùng gái thuyền quyên
Túp liều tranh tim vàng
Tuyệt tình
Ước hẹn (1972)
Vâng lời mẹ
Về Sài Gòn nhớ Huế
Viễn kháchphổ thơ Xuân Diệu. (1974)
Vó ngựa trên đồi cỏ non (1974)
Vỡ mộng (1973)
Yêu ai yêu trọn một đời
Yêu lầm (1971)
Yêu người như thể trời cao
Xao xuyến
Xuân nguyện cầu

Sáng tác sau năm 1975

20 năm tình đẹp mùa chôm chôm
Ai có qua cầu
Anh đi chài tôm
Bằng lòng đi em
Bến tương tư
Chiếc bánh chưng xanh
Cảm ơn Đà Lạt
Cô gái xứ dừa
Cô Thắm đi chùa
Cô Thắm gặp tình nhân
Cô Thắm theo chồng
Cô Thắm về quê hương
Cô Thắm vui xuân
Chơi năm mười
Chuyến tàu về quê hương
Chuyện tình nơi làng quê (Vinh Quang - Xuân Hòa)
Câu hát lý theo chồng
Đường qua thôn em
Đường về quê (Giao Tiên & Xuân Hậu)
Em đẹp như ngày xưa (Hoàng Hoa)
Gặp lại cố nhân Khác vời bài của Song Ngọc.
Hỏi ông tơ hồng
Hỏi vợ ngoại thành
Huyền thoại con gái vua Tây Sơn
Không dám đâu (với Vinh Sử)
Khúc hát lênh đênh
Lần đầu nói dối
Lên chùa cầu duyên
Lỡ mai đời chia cách (Vinh Sử - Diễm Đào)
Lời tỏ tình đáng yêu (hoặc Lời tỏ tình ong bướm) (Dương Tiếng Thu)
Mống chuồn chuồn (Dương Tiếng Thu) 
Một duyên hai nợ ba tình (Diễm Đào)
Mưa bụi cao nguyên
Nàng Xuân chung tình
Nỗi lòng cô Thắm 
Oan lắm mình ơi (Đừng trách anh tội nghiệp)
Ru em vào mộng
Rước dâu về làng (Dương Tiếng Thu) Khác vời bài cùng tên của Vinh Sử & Hàn Châu.
Số kiếp (Kim Khánh & Diễm Nhi)
Thiên lý câu thề (Hương Xuân)
Thuở ấy chúng mình (Dương Tiếng Thu) 
Thương mối tình đầu
Trái tim hóa đá
Vẫn chưa chịu cưới (Dương Tiếng Thu) 
Xóa mộ cuộc tình

Các đĩa nhạc và tuyển tập ca khúc đã phát hành
Băng Cassette Thương Mối Tình ĐầuThống kê băng đĩa nhạc, tuyển tập ca khúc đã phát hành của nhạc sĩ Giao Tiên
Băng Casette và CD Bến Tương Tư
CD Duyên Thăng Long-Tình Hà Nội
Tuyển Tập Ca Khúc Quê Hương và Tự Tình Dân tộc (2000)
Tuyển Tập Ca khúc Chuyện Tình Nơi Làng Quê (2009)
Tuyển Tập Thơ Nhạc Cánh Chim Lạc Việt (2009)
Tuyển Tập Ca khúc Vó Ngựa trên Đồi Cỏ Non (2010)
Tuyển Tập Ca khúc Nhớ Người Yêu (2012)
Tuyển Tập Ca khúc Cô Thắm Về Làng (2013)

Chú thích

Thể loại:Nhạc sĩ nhạc vàng
Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam
Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa
Thể loại:Người Bình Định
Dương Trung