Xương bồ (hoa)

Xương bồ, Ngọc thiền, Văn mục, Đỗ nhược hay Diên vĩ Nhật Bản (tên khoa học Iris ensata, bao gồm Iris kaempferi) là tên của ba giống hoa diên vĩ được trồng hay mọc hoang ở Nhật Bản. Trong tiếng Nhật, tên của ba giống hoa này là: hanashōbu (xương bồ hoa), kakitsubata (đỗ nhược), ayame (xương bồ). Loài này được Thunb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1794.

Màu tím xanh của hoa xương bồ trong các vườn cây Nhật Bản được xem là ví dụ của hiện tượng đồng nhiễm sắc tố.Anthocyanin-flavone copigmentation in bluish purple flowers of Japanese garden iris (Iris ensata Thunb.) T. Yabuya, M. Nakamura, T. Iwashina, M. Yamaguchi and T. Takehara, EUPHYTICA, Volume 98, Number 3, 163-167, 

nhỏ|200px|phải|Hanashōbu at Meigetsu-in

Hanashōbu
 mọc ở các vùng đất ẩm và là loại được trồng phổ biến nhất trong các vườn cây Nhật Bản. Iris ensata var. ensata cũng được chia làm các giống nhỏ hơn theo nơi nó được trồng: Edo (Tokyo), Higo (tỉnh Kumamotoe), Ise (tỉnh Mie), Mỹ (Hoa Kỳ),...

Kakitsubata
 mọc trên các vùng đất bán ẩm và ít được phổ biến hơn so với Hanashōbu.

Đỗ nhược là hoa biểu tượng của tỉnh Aichi, nhờ vào một bài thơ tanka được viết vào thời kỳ Bình An nằm trong tác phẩm Y thế vật ngữ (伊勢物語, Ise mongotari) của Ariwara no Narihira:

Karakoromo
Kitsutsu narenishi
Tsuma shi areba,
Harubaru kinuru
Tabi o shizo omou

(I have come so far away on this trip this time and think of my wife that I left in Kyoto.) Chú ý các âm tiết bắt đầu là "ka-ki-tsu-ha (ba)-ta."

Các cây Kakitsubata ở Miếu Ōta, Kyoto dược xếp vào Di sản Tự nhiên Quốc gia của Nhật Bản. Nó cũng xuất hiện trong một bài thơ của Fujiwara Toshinari:

Kamiyama ya, Ota no sawa no kakitsubata,
Fukaki tanomi wa iro ni miyu ramu.

(Like the kakitsubata at Ōta Wetland, a God-sent heaven, my trust in you can be seen in the color of their flowers.)

Ayame
 là một loại hoa diên vĩ mọc hoang ở các vùng đất khô của Nhật Bản.

Đặc điểm
 Phân loại  Màu hoa  Lá  Đặc điểm hoa  Địa điểm  Thời điểm nở hoaIris ensata var. ensata  Tím đỏ, tím,...  Distinct artery  Shows no net  Đất ẩm  Suốt tháng 6Iris laevigata  Xanh, tím, trắng,...  Small artery  Shows no net  Nước hoặc đất ẩm  Nửa cuối tháng 5Iris sanguinea  Tím, trắng (ít gặp)  Main artery not clear  Shows net  Đất khô  Đầu tháng 5 - giữa tháng 6

Xem thêm
Họ Diên vĩ

Chú thích

Liên kết ngoài



 Japanese Iris/Hanashobu Wall Paper Files  (in Japanese)
 Japanese Iris/Hanashobu Photo Album 1  (in Japanese)
 Japanese Iris/Hanashobu Photo Album 2  (in Japanese)

E
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1794
Thể loại:Thực vật Nhật Bản
Thể loại:Thực vật Triều Tiên
Thể loại:Thực vật vườn châu Á