Punjab (Pakistan)

Punjab (Shahmukhi: : ) là tỉnh đông dân nhất tại Pakistan với xấp xỉ 56% dân số của quốc gia này. Các khu vực lân cận là Azad Kashmir (Pakistan) và Jammu và Kashmir (Ấn Độ) ở phía đông bắc, bang Punjab và Rajasthan của Ấn Độ ở phía đông, tỉnh Sindh ở phía nam, tỉnh Balochistan ở phía tây nam, tỉnh Khyber Pakhtunkhwa ở phía tây, và Lãnh thổ Thủ đô Islamabad ở phía bắc. Người Punjab là sắc dân đa số trong tỉnh, ngoài ra còn có các nhóm dân tộc khác. Ngôn ngữ chính trong tỉnh là tiếng Punjab và tiếng Saraiki The Languages of Pakistan và các phương ngữ của tiếng Mewati và tiếng Potowari. Tên gọi Punjabxuất phát từ tiếng Ba Tư "Panj" () (Năm), và Āb () (Nước), i.e. Năm dòng nước - đề cập đến 5 phụ lưu của sông Ấn: Jhelum, Chenab, Ravi, Beas và Sutlej.

Punjab là tỉnh phát triển nhất, đông dân nhất và phồn thịnh nhất tại Pakistan.The Growing Threat In Pakistan’s Punjab Lahore vốn đã là thủ phủ của Punjab trong một nghìn năm; và thành phố là trung tâm văn hóa, lịch sử, hành chính và kinh tế chính của cả tỉnh.Lahore Cantonment Punjab là cửa ngõ đi xuống Nam Á của những kẻ xâm lược đến từ Hy Lạp, Trung Á, Iran và Afghanistan.WHKMLA: History of West Punjab Punjab từng là lãnh thổ của các đế chế và triều đại khác nhau trong suốt chiều dài lịch sử, bao gồm Nền văn minh sông Ấn, Aryans, Kushan, Scythian, Ba Tư, Ả Rập, Thổ Nhĩ Kỳ, Ghaznavid, Timurid, Mughal, Afghan, Sikh và người Anh

Địa lý
nhỏ|250px|phải|Bình minh trên Himalaya,Bắc Punjab
Punjab là tỉnh lớn thứ hai tại Pakistan với  chỉ sau tỉnh Balochistan. Punjab nằm ở rìa tay bắc của mảng địa chấn Ấn Độ tại Nam Á. Thủ phủ và thành phố lớn nhất là Lahore, đây cũng là trung tâm lịch sử của cả vùng Punjab lớn hơn. Toàn vùng Punjab có 6 dòng sông lớn, trong đó có 5 là chảy qua Punjab thuộc Pakistan. Tỉnh Punjab bao quanh nhưng không bao gồm Lãnh thổ Thủ đô Islamabad.

Tỉnh Punjab chủ yếu là các đồng bằng màu mỡ ven các thung lũng sông, trong khi các sa mạc nằm rải rác tại khu vực giáp với Rajasthan và Dãy núi Sulaiman. Khu vực bao gồm Hoang mạc Thar và Hoang mạc Cholistan. Sông Ấn và các phụ lưu của mình chảy từ phía bắc xuống nam của tỉnh. Phong cảnh Punjab chủ yếu là ruộng đồng và các con kênh tưới tiêu. Thời tiết ở đây biến đổi từ nóng và khô ở phía nam cho đến những nơi mát mẻ ở những vùng đồi phía bắc, như các ngọn núi thuộc dãy Himalaya. Khu vực Punjab có nhiệt độ dao động từ -2° đến 40 °C, nhưng có thể lên tới 47 °C (117 °F) vào mùa hè và xuống dưới -5 °C vào mùa đông.

 Khí hậu nóng (Tháng 4 đến tháng 6) nhiệt độ thường xuyên lên tới khoảng43 °C.
 Mùa mưa (Tháng 7 đến tháng 9) Lượng mưa trung bình là 96 cm ở vùng bán sơn địa và 46 cm ở vùng đồng bằng.
 Khí hậu ôn hòa (Tháng 10 đến tháng 3). nhiệt độ xuống tớ khoảng 4 °C.

Nhân khẩu
Dân số của tỉnh Punjab ước tính là 81.330.531 người năm 2010 và chiếm trên một nửa dân số của toàn Pakistan. Ngôn ngữ chính trong tỉnh là tiếng Punjab (viết bằng Chữ Shahmukhi) và người Punjab là nhóm dân tộc lớn nhất trong tỉnh cũng như trong cả nước. Tiếng Punjab là ngôn ngữ cấp tỉnh của Punjab. Ngôn ngữ này không được Hiến pháp Pakistan công nhận là ngôn ngữ chính thức cấp quốc gia. Người Punjab vốn không đồng nhất thuộc các bộ tộc, thị tộc (Qaum ())và các cộng đồng khác nhau.

Ngoài ra trên địa bàn tỉnh còn có một số dân tộc nhỏ hơn gồm người Siraiki, người Hindkowan, Người Kashmir, người Sindh, người Pashtun, người Baloch và người Muhajir. Người Muhajir và những người nói tiếng Urdu di cư từ Ấn Độ và định cư tại Pakistan sau năm 1947. Ngoài ra cũng có nhiều người tị nạn Afghanistan cư trú tại tỉnh từ hơn 30 năm trước trở lại đây.

Theo thống kê của Pakistan năm 1998, Punjab có 73.621.290 số dân, chiếm 55,63% toàn quốc. Phân bố ngôn ngữ tại tỉnh Punjab là: Tiếng Punjab (75,23%), Tiếng Saraiki (17,36%), Tiếng Urdu (4,51%), Tiếng Pashtun (1.16%), Tiếng Baloch (0,66%), Tiếng Sindh (0.13%), còn lại là 0.95%. Dân số tỉnh Punjab (Pakistan) ước tính 97.21% là người Hồi giáo với đa số theo phái Sunni Hanafi và thiểu số theo phái Shia Ithna 'ashariyah. Cộng đồng không theo Hồi giáo lớn nhất là người Công giáo với 2.31% dân số. Các tôn giáo khác gồm Ahmedi, Ấn Độ giáo, Đạo Sikh, Parsis và Bahá'í.

+ Provincial symbols of Punjab (unofficial) Provincial animal  90px Provincial bird  90px Provincial tree  90px Provincial flower  90px Provincial sport 90px

Hành chính
Tỉnh Punjab được chia thành 36 quận.

nhỏ|300px|alt=Districts of Punjab (Pakistan)|Districts of Punjab (Pakistan)
 Thứ tự Quận Diện tích (km²) Dân số(1996) Mật độ (người/km²)1Attock6.8581.274.9351862Bahawalnagar8.8782.061.4472323Bahawalpur24.8302.433.091984Bhakkar8.1531.051.4561295Chakwal6.5241.083.7251666Chiniot965.1247Dera Ghazi Khan11.9221.643.1181388Faisalabad5.8565.429.5479279Gujranwala3.6223.400.94093910Gujrat3.1922.048.00864211Hafizabad2.367832.98035212Jhang8.8092.834.54532213Jhelum3.587936.95726114Kasur3.9952.375.87559515Khanewal4.3492.068.49047616Khushab6.511905.71113917Lahore1.7726.318.7453.56618Layyah6.2911.120.95117819Lodhran2.7781.171.80042220Mandi Bahauddin2.6731.160.55243421Mianwali5.8401.056.62018122Multan3.7203.116.85183823Muzaffargarh8.2492.635.90332024Narowal2.3371.265.09754125Nankana Sahib No data is yet available on the recently created district of Nankana.2.9601.410.00026Okara4.3772.232.99251027Pakpattan2.7241.286.68047228Rahim Yar Khan11.8803.141.05326429Rajanpur12.3191.103.6189030Rawalpindi5.2863.363.91163631Sahiwal3.2011.843.19457632Sargodha5.8542.665.97945533Sheikhupura5.9603.321.02955734Sialkot3.0162.723.48190335Toba Tek Singh3.2521.621.59349936Vehari4.3642.090.416479

Thành phố chính
 Các thành phố chính tại Punjab Hạng Thành phố Quận Dân sốLahore

Rawalpindi 1  Lahore  Lahore  7.129.609 2  Faisalabad  Faisalabad  2.880.675 3  Rawalpindi  Rawalpindi  1.991.656 4  Multan  Multan  1.606.481 5  Gujranwala  Gujranwala  1.569.090 6  Sargodha  Sargodha  600.501 7  Bahawalpur  Bahawalpur  543.929 8  Sialkot  Sialkot  510.863 9  Sheikhupura  Sheikhupura  426.980 10  Jhang  Jhang  372.645 Nguồn: World Gazetteer 2010 Danh sách này chỉ gồm dân số đô thị của các thành phố

Kinh tế
Mặc dù không có bờ biển, Punjab vẫn là tỉnh công nghiệp hóa nhất Pakistan, Punjab luôn là tỉnh đóng góp nhiều nhất cho nền kinh tế của đất nước. Tiềm lực kinh tế của Punjab đã tăng bốn lần kể từ năm 1972.World Bank Document Tỉnh chiếm 54,7% GDP của Pakistan năm 2000 và 59% vào năm 2010. Punjab chiếm ưu thế trong ngành dịch vụ và nông nghiệp của nền kinh tế Pakistan, chiếm tỉ trọng từ 52,1% đến 64,5% trong ngành dịch vụ và từ 56,1% đến 61,5% trong ngành nông nghiệp. Ngoài ra, tỉnh cũng có nhiều chuyên gia và nhân lực công nghệ cao nhiều nhất trong cả nước. Tỉnh chiếm ưu thế trong ngành chế tạo, tuy nhiên chủ yếu là những sản phẩm không lớn, chiếm 44% đến trên 52,6% của cả nước. Năm 2007, Punjab đạt được tốc độ tăng trưởng 7,8% và trong thời kỳ từ năm 2002 - 2003 đến 2007 - 2008, tỉnh luôn đặt mức tăng trưởng từ 7% đến 8% mỗi nămhttp://www.dawn.com/wps/wcm/connect/dawn-content-library/dawn/in-paper-magazine/economic-and-business/micro-credit,-income-distribution,-poverty-789 - Last Paragraph và trong năm 2008-09 tỉnh tăng tưởng 6% trong khi tốc độ tăng trưởng GDP của Pakistan ở mức 4%.

Punjab có khí hậu nhiệt đới ẩm và khô, tuy nhiên việc làm tốt công tác thủy lợi đã khiến cho tỉnh có một nền nông nghiệp phong phú. Hệ thống kênh tưới nội đồng do người Anh xây dựng được tại tỉnh coi là lớn nhất trên thế giới. Lúa mì và bông là các cây trồng chính. Các cây trồng khác là lúa gạo, mía, kê, ngô, cây lấy dầu, đậu, rau, và hoa quả như kinoo (một loại giống như quả quýt). Ngành chăn nuôi cũng khá quan trọng và mặc dù có một quá khứ thù địch, các nông dân Punjab vẫn tiếp tục sử dụng lịch Ấn Độ giáo để gieo trồng và thu hoạch.

Giáo dục

Tỷ lệ biết chữ của tỉnh đã tăng lên đáng kể từ khi giành được độc lập. Punjab là tỉnh có Chí số phát triển con người cao nhất cả nước (0.670).

 Năm  Tỉ lệ biết chữ 1972  20,7% 1981  27,4% 1998  46,56% 2008  79,7%

Nguồn:Pakistan: where and who are the world's illiterates?; Background paper for the Education for all global monitoring report 2006: literacy for life; 2005

Đại học công
nhỏ|A women's college in Rawalpindi
 COMSATS Institute of Information Technology, Lahore
 Allama Iqbal Medical College, Lahore nhỏ|University of the Punjab
 Bahauddin Zakariya University, Multan
 Fatima Jinnah Women University, Rawalpindi
 Government College University, Lahore
 Government College University, Faisalabad
 The Islamia University of Bahawalpur, Bahawalpur
 Kinnaird College for Women, Lahore
 King Edward Medical College, Lahore
 Lahore College for Women University, Lahore
 Lahore College for Women University, Jhang campus
 Cadet College  Hassanabdal, Pakistan
 National College of Arts, Lahore
 National Textile University, Faisalabad
 University of Agriculture, Faisalabad
 University of Arid Agriculture, Rawalpindi
 University of Education, Lahore
 University of Engineering and Technology, Lahore, Faisalabad
 University of Engineering and Technology, Taxila
 University of Health Sciences, Lahore
 University of Gujrat, Gujrat
 University of the Punjab, Lahore, Gujranwala
 University of Sargodha, Sargodha
 University of Veterinary and Animal Sciences, Lahore
 Virtual University of Pakistan, Lahore

Đại học tư nhân
 Hajvery University, Lahore
 Beaconhouse National University, Lahore
 Forman Christian College, Lahore
 GIFT University, Gujranwala
 Imperial College of Business Studies, Lahore
 Institute of Management Sciences, Lahore, Pak-AIMS, Lahore
 Lahore School of Economics, Lahore
 Lahore University of Management Sciences, Lahore
 Minhaj International University, Lahore
 Munawwar-ul-Islam Institute of Research, GujratMunawwar-ul-Islam Institute of Research - Home
 National College of Business Administration and Economics, Lahore
 University of Management and Technology, Lahore
 University of Central Punjab, Lahore
 University of Faisalabad, Faisalabad
 Cadet College,Skardu, Skardu
 University of Lahore, Lahore
 University of South Asia, Lahore
 Superior University, Lahore
 University of Munawwar-Ul-Islam, Gujrat
 International Islamic University, Bahawalpur
 University College Lahore, Lahore
 National University of Computer & Emerging Sciences, Lahore
 CMH Lahore Medical College, Lahore
 University of Health Sciences, Lahore
Thư viện ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Government of the Punjab, Pakistan 
Maps of Pakistan 

Thể loại:Tỉnh của Pakistan

Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Punjab
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Saraiki