Bang

Bang hoặc tiểu bang (tiếng Anh: federated state nhưng state được dùng thường xuyên hơn) là một cộng đồng lãnh thổ có hiến pháp riêng và hình thành nên một phần của một liên bang.The Australian National Dictionary: Fourth Edition, pg 1395. (2004) Canberra. ISBN 978-0-19-551771-2. Những bang như thế khác biệt với các quốc gia có chủ quyền (sovereign state) ở chỗ các bang đã chuyển nhượng một phần chủ quyền của mình cho một chính phủ liên bang. Một bang nắm giữ thẩm quyền hành chính trên một lãnh thổ địa lý nhất định và là một thể thức chính quyền vùng.

Trong một số trường hợp, liên bang được tạo ra từ một liên minh gồm những thực thể chính trị, có thể là độc lập hay là lãnh thổ phụ thuộc của một thực thể có chủ quyền khác (thông thường nhất là một cường quốc thực dân). Trong những trường hợp khác, các bang từ từ được tạo ra bởi một chính phủ nhất thể theo hướng phân quyền để tạo điều kiện cho việc lập ra hiến pháp liên bang. Một khi hiến pháp liên bang được hình thành thì những luật lệ chi phối quan hệ giữa quyền lực vùng và quyền lực liên bang sẽ trở thành một phần của luật quốc nội.

Tại các quốc gia có hiến pháp liên bang, chủ quyền được chia sẻ giữa chính phủ liên bang và chính quyền bang. Các bang này tự trị một phần và thường thường được hưởng một cấp độ tự trị đáng kể. Trong đa số trường hợp, bên trong lãnh thổ riêng của mình, quyền và quyền lực hành chính của một bang không bị chính phủ liên bang lật ngược hay phủ quyết. Tuy nhiên, các luật lệ chi phối quan hệ giữa quyền lực vùng và liên bang có thể được tu chính qua hiến pháp liên bang hay hiến pháp bang.

Danh sách các bang theo từng liên bang
Hiện tại
"Các đơn vị liên bang" trong bảng dưới đây có quyền lực chính quyền gắn liền trong hệ thống hiến pháp liên bang trong khi đó "các đơn vị khác" được chính phủ liên bang trao cho quyền lực hay được chính phủ liên bang điều hành trực tiếp.

 Liên bang Các đơn vị liên bang Các đơn vị khác   23 tỉnh:Tỉnh Buenos AiresTỉnh CatamarcaTỉnh ChacoTỉnh ChubutTỉnh CórdobaTỉnh CorrientesTỉnh Entre RíosTỉnh FormosaTỉnh JujuyTỉnh La PampaTỉnh La RiojaTỉnh MendozaTỉnh MisionesTỉnh NeuquénTỉnh Río NegroTỉnh SaltaTỉnh San JuanTỉnh San LuisTỉnh Santa CruzTỉnh Santa FeTỉnh Santiago del EsteroTỉnh Tierra del FuegoTỉnh Tucumán1 thành phố tự trị:Buenos Aires  SBS World Guide 2008, p38 6 bang:New South WalesQueenslandNam Úc TasmaniaVictoriaTây Úc 10 lãnh thổ:Lãnh thổ Thủ đô ÚcLãnh thổ Vịnh JervisLãnh thổ Bắc ÚcĐảo ChristmasQuần đảo Cocos (Keeling)Đảo Norfolk Khu tự trịQuần đảo Ashmore và CartierLãnh thổ châu Nam Cực thuộc ÚcQuần đảo Biển CoralĐảo Heard và quần đảo McDonald  SBS World Guide 2008, p46 9 bang:ViênHạ ÁoThượng Áo StyriaTyrolCarinthiaSalzburgVorarlbergBurgenland  SBS World Guide 2008, p74 3 vùng:FlandersWalloniaVùng thủ đô Brussels  2 thực thể: Cộng hòa SrpskaLiên bang Bosna và Hercegovina 1 khu tự trị:Brčko(chính thức là khu vực quản lý chung của cả hai thực thể) Liên bang Bosna và Hercegovina tự nó là một liên bang có 10 tổng:Una-SanaPosavinaTuzlaZenica-DobojBosnian PodrinjeCentral BosniaHerzegovina-NeretvaTây HerzegovinaSarajevoTây Bosnia  SBS World Guide 2008, p101 26 bang: Acre Amapá Amazonas Pará Rondônia Roraima Tocantins Alagoas Bahia Ceará Maranhão Paraíba Pernambuco Piauí Rio Grande do Norte Sergipe Goiás Mato Grosso Mato Grosso do Sul Espírito Santo Minas Gerais Rio de Janeiro São Paulo Paraná Rio Grande do Sul Santa Catarina 1 quận liên bang:Quận liên bang BrasíliaThành phố liên bang có một mức độ tự trị bằng với các đơn vị chính khác của liên bang.5.564 khu tự quảnThe 1988 Brazilian Constitution treats the municipalities as parts of the Federation and not simply dependent subdivisions of the states.Article 18   SBS World Guide 2008, p132 10 tỉnh bang:AlbertaBritish ColumbiaManitobaNew BrunswickNewfoundland và Labrador Nova ScotiaOntariođảo Prince EdwardQuebecSaskatchewan 3 lãnh thổ:Lãnh thổ Tây BắcNunavutYukon  3 đảo: AnjouanGrande ComoreMohéli  SBS World Guide 2008, p239 9 vùng:AfarAmharaBenishangul-GumuzGambelaHarariOromiyaSomaliVùng Các dân tộc Phương NamTigray 2 thành phố đặc quyền:Addis AbabaDire Dawa  SBS World Guide 2008, p275 16 bang:Baden-WürttembergBayernBerlinBrandenburgBremenHamburgHessenMecklenburg-VorpommernNiedersachsenNordrhein-WestfalenRheinland-PfalzSaarlandSachsenSachsen-AnhaltSchleswig-HolsteinThüringen  SBS World Guide 2008, p328 28 bang:Andhra PradeshArunachal PradeshAssamBiharChhattisgarhGoaGujaratHaryanaHimachal PradeshJammu và KashmirJharkhandKarnatakaKeralaMadhya PradeshMaharashtraManipurMeghalayaMizoramNagalandOrissaPunjabRajasthanSikkimTamil NaduTripuraUttar PradeshUttarakhandTây Bengal 7 lãnh thổ liên bang:Quần đảo Andaman và NicobarChandigarhDadra và Nagar HaveliDaman và DiuLakshadweepLãnh thổ Thủ đô Quốc giaPuducherry  SBS World Guide 2008, p346 18 tỉnh: BaghdadSalāh ad-DīnDiyālāWāsitMaysānAl-BasrahDhī QārAl-MuthannāAl-QādisiyyahBābilKarbalā'An-NajafAl-AnbarNīnawāDuhokArbīlKirkuk (hoặc At-Ta'mim)As-Sulaymāniyyah Vùng tự trị: (Vùng này chồng lấn khu vực của các tỉnh)  SBS World Guide 2008, p460 13 bang:JohorKedahKelantanMalaccaNegeri Sembilan PahangPenangPerakPerlisSabahSarawakSelangorTerengganu 3 lãnh thổ liên bang:PutrajayaKuala LumpurLabuan  SBS World Guide 2008, p481 31 bang:AguascalientesBaja CaliforniaBaja California SurCampecheChiapasChihuahuaCoahuilaColimaDurangoGuanajuatoGuerreroHidalgoJaliscoMéxico StateMichoacánMorelosNayaritNuevo LeónOaxacaPueblaQuerétaroQuintana RooSan Luis PotosíSinaloaSonoraTabascoTamaulipasTlaxcalaVeracruzYucatánZacatecas 1 đặc khu liên bang:Đặc khu liên bang (Ciudad de México)  SBS World Guide 2008, p486 4 bang:ChuukKosraePohnpeiYap  14 vùng:BagmatiBheriDhawalagiriGandakiJanakpurKarnaliKoshiLumbiniMahakaliMechiNarayaniRaptiSagarmathaSeti  SBS World Guide 2008, p537 36 bang:AnambraEnuguAkwa IbomAdamawaAbiaBauchiBayelsaBenueBornoCross RiverDeltaEbonyiEdoEkitiGombeImoJigawaKadunaKanoKatsinaKebbiKogiKwaraLagosNasarawaBang NigerOgunOndoOsunOyoPlateauRiversSokotoTarabaYobeZamfara 1 lãnh thổ liên bang:Abuja  SBS World Guide 2008, p549 4 tỉnh:BalochistanKhyber Pakhtunkhwa PunjabSindh 2 khu tự trị: Azad KashmirGilgit-Baltistan 2 lãnh thổ:Lãnh thổ Thủ đô IslamabadCác khu bộ lạc do liên bang quản trị  SBS World Guide 2008, p600Federal structure of Russia, Article 65 of Russian Constitution. 21 cộng hòa: AdygeaAltaiBashkortostanBuryatiaChechnyaChuvashiaDagestanIngushetiaKabardino-BalkariaKalmykiaKarachay-Cherkessia  KareliaKhakassiaCộng hòa KomiCộng hòa KrymMari ElMordoviaBắc Ossetia-AlaniaCộng hòa SakhaTatarstanTuvaUdmurtia 46 tỉnh (oblast):Amur ArkhangelskAstrakhanBelgorodBryanskChelyabinskIrkutskIvanovoKaliningrad KalugaKemerovoKirovKostromaKurganKurskLeningradLipetsk Magadan MoskvaMurmanskNizhny NovgorodNovgorodNovosibirskOmskOrenburgOryolPenzaPskovRostov RyazanSakhalinSamaraSaratov SmolenskSverdlovskTambovTomskTverTulaTyumenUlyanovskVladimirVolgogradVologdaVoronezhYaroslavl 9 khu (krai):AltaiKamchatkaKhabarovskKrasnodarKrasnoyarskPermPrimorskyStavropolZabaykalsky 1 tỉnh (oblast) tự trị: Oblast Tự trị Do Thái 4 vùng (okrug) tự trị: Chukotka Khanty-MansiNenets Yamalo-Nenets 2 thành phố cấp liên bang:Moskva  Saint Petersburg  Sevastopol  14 quận (từ tiếng Anh parish nghĩa gốc là giáo khu):Christ Church Nichola Town  Saint Anne Sandy Point  Saint George Basseterre  Saint John Capesterre  Saint Mary Cayon  Saint Paul Capesterre  Saint Peter Basseterre  Saint đảo Thomas Middle  Trinity Palmetto Point  Saint George Gingerland  Saint James Windward  Saint John Figtree  Saint Paul Charlestown  Saint Thomas Lowland Bang tự trị:Nevis (gồm có 5 quận).   SBS World Guide 2008, p687 25 bang:Al Jazirah  Blue Nile/Central  Sennar  White Nile  North Darfur  South Darfur  Tây Darfur  Lakes  miền bắc Bahr el Ghazal  miền tây Bahr el Ghazal  Warrap  Central Equatoria  Eastern Equatoria  miền tây Equatoria  Kassala  Al Qadarif  Biển Đỏ  Khartoum  North Kurdufan  South Kurdufan  miền bắc  River Nile  Jonglei  Unity  Upper Nile Các vùng tự trị: Nam SudanVùng chuyển tiếp Darfur(Các vùng được thành lập bởi một số bang)  SBS World Guide 2008, p700 26 tổng (kanton):Zürich Bern Luzern Uri Schwyz Obwalden  Nidwalden Glarus Zug Fribourg Solothurn  Basel-Stadt Basel-Landschaft Schaffhausen Appenzell Ausserrhoden Appenzell Innerrhoden  St. Gallen Graubünden Aargau Thurgau Ticino  Vaud Valais  Neuchâtel Genève Jura  SBS World Guide 2008, p760 7 tiểu vương quốc:Abu Dhabi Ajman  Dubai Fujairah  Ras al-Khaimah Sharjah  Umm al-Quwain  SBS World Guide 2008, p774 50 tiểu bang: Alabama Alaska ArizonaArkansasCaliforniaColoradoConnecticutDelawareFlorida Georgia  HawaiiIdahoIllinoisIndianaIowaKansasKentuckyLouisianaMaineMaryland  MassachusettsMichiganMinnesotaMississippiMissouriMontanaNebraskaNevadaNew HampshireNew Jersey  New MexicoNew YorkBắc CarolinaBắc DakotaOhioOklahomaOregonPennsylvaniaRhode IslandNam Carolina  Nam DakotaTennesseeTexasUtahVermontVirginiaWashingtonTây VirginiaWisconsinWyoming  Các lãnh thổ chưa hợp nhất (chưa sáp nhập vào Hoa Kỳ):Samoa thuộc MỹGuamQuần đảo Bắc MarianaPuerto RicoQuần đảo Virgin thuộc Mỹ Đảo Baker  Đảo Howland  Đảo Jarvis  Đảo Johnston  Đảo đá Kingman  Đảo Midway  Đảo Navassa  Đảo Wake (Hoa Kỳ cũng có tuyên bố chủ quyền đối với Bãi Bajo Nuevo và Bãi Serranilla). 1 đặc khu liên bang:Đặc khu Columbia 1 lãnh thổ hợp nhất (sáp nhập):Đảo Palmyra  SBS World Guide 2008, p798 23 bang:Amazonas  Anzoátegui  Apure  Aragua  Barinas  Bolívar  Carabobo  Cojedes  Delta Amacuro  Falcón  Guárico  Lara  Mérida  Miranda  Monagas  Nueva Esparta  Portuguesa  Sucre  Táchira  Trujillo  Vargas  Yaracuy  Zulia  1 đặc khu liên bang:Đặc khu thủ đô Venezuela 1 lãnh thổ phụ thuộc liên bang:Các lãnh thổ phụ thuộc liên bang Venezuela

 Ghi chú

Xem thêm
 Danh sách các bang có chủ quyền
 Danh sách các vùng tự trị theo từng quốc gia
 Liên bang
 Quốc gia liên kết

Tham khảo

Thể loại:Phân cấp hành chính
Thể loại:Dạng nhà nước hợp hiến
Thể loại:Phi tập trung hóa
Thể loại:Định lý phân quyền
Thể loại:Danh sách phân cấp hành chính
Thể loại:Dạng phân cấp hành chính