Họ Hạ trâm

Họ Hạ trâm (danh pháp khoa học: Hypoxidaceae) là một họ thực vật hạt kín, được các hệ thống APG đặt trong bộ Asparagales của nhánh monocots.

Họ này mới được các nhà phân loại học công nhận gần đây. Hệ thống APG III năm 2009 (không đổi so với các phiên bản năm 1998 và 2003) công nhận họ này. Họ chứa khoảng 7-9 chi và 100-220 loài, đặc biệt đa dạng tại miền nam châu Phi. Tại Việt Nam có 2 chi (Curculigo và Hypoxis), 10 loài.

Các thành viên trong họ này chủ yếu là cây thân thảo nhỏ tới trung bình, với lá dạng cỏ và thân cây khó thấy, biến đổi thành thân hành hay thân rễ. Hoa sinh ra trên các đoạn thân cây không lá, được gọi là các cán hoa. Hoa đối xứng tỏa tia, với các thành phần là bội số của 3. Bầu nhụy hạ, phát triển thành quả nang hay quả mọng.

Các chi
Curculigo: cồ nốc, sâm cau, ngải cau, lòng thuyền, tiên mao
Empodium: thu thiên tinh
Hypoxidia
Hypoxis (bao gồm cả Ianthe): hạ trâm, tiểu kim mai thảo
Molineria
Pauridia
Rhodohypoxis: anh mao
Saniella
Spiloxene: ngọ thì tinh hoa

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

Ghi chú

Liên kết ngoài

Hypoxidaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants : descriptions, illustrations, identification, information retrieval. Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com 
Phân loại trong NCBI
Liên kết tại CSDL, Texas