Những vị thần trong Tôn giáo Ai Cập cổ đại

Tôn giáo Ai Cập cổ đại là một tôn giáo theo đa thần đầu tiên. Nhưng những vị thần phụ chỉ là hỗ trợ cho những thần chính và họ không có trách nhiệm bảo vệ cho những thứ ở dưới trần gian. Những vị thần chính thì ngược lại. Họ bảo vệ, che chở cho vạn vật ở cõi trần  đến ngay cả nội tạng trong cơ thể người chết và nước sông Nile. Trong số đó có một nhóm nhỏ các thần là có biểu tượng riêng. Chẳng hạn: Ra, thần Mặt Trời, có biểu tượng là chiếc đĩa Mặt Trời. 
nhỏ|359x359px|Bức tranh trên tường của các vị thần Ai Cập ở ngôi mộ của Horemheb có thần Osiris bên trái đầu tiên, thần Anubis ở giữa và Horus ở bên phải cùng của bức hình (KV57)

 Danh sách một số vị thần 
Sau đây là những vị thần chính của Ai Cập cổ đại:
 Tên thần Tên bằng chữ tượng hình Ai Cập Biểu tượng/hình ảnh Biểu tượng cho AkerA-k:r 100pxThần chở phà đưa người chết sang thế giới bên kia Ammita-m-m-t100px Nữ thần nuốt những linh hồn bị kết tội, đôi khi được xem là Am-hehAmentetX1-R13-X1 không khung|219x219px Nữ thần phương Tây, nữ thần chết, con gái Hathor Am-heha-m-A2-C11-Z1 134x134px|Am-hehCon quỷ đầu chó sống trong lửa dưới địa ngục, chỉ có Atum mới trị đượcAmuni-mn:n-C12100px Đấng Sáng tạo, Vua của các vị thần, Thần bảo hộ Thebes; có biểu tượng là cừu đực, đôi khi được vẽ với làn da xanhAmuneti-mn:n-t100pxNữ thần nguyên thủy, đại diện cho "sự vô hình", vợ của AmunAnhurW25-N31:N1-G7không khung|240x240pxThần chiến tranh, về sau đồng nhất với Shu
Vợ là nữ thần sư tử Mehit, về sau đồng nhất với TefnutAnuketa:n-q:t-B1100pxNữ thần sông Nile, có biểu tượng là cây sậy. Anubisi-n:p-w-E16100px Thần phán xét và là thần ướp xác có đầu chó sói, biểu tượng là cán cân công lý (là anh em của thần Horus). Anput M17-N35:Q3-E15-X1:H8  100px  Nữ thần tang lễ và ướp xác, vợ Anubis và mẹ Kebechet; biểu tượng là cuộn vải quấn xác ướp ApepO29:p*p100pxCon rắn địa ngục độc ác ApisV28-Aa5:Q3-E1100pxCon bò đực thiêng của PtahAteni-t:n-N5 100px Thần do Amenhotep IV (tức Akhenaten) sáng lập ra với ý muốn rằng Tôn giáo Ai Cập là tôn giáo độc thần. Aten có biểu tượng là đĩa Mặt Trời tỏa sáng, khác với đĩa Mặt Trời thông thường AshA:S-C7100pxVị thần sa mạc Libya và các ốc đảo phía tây Ai CậpAtumt:U15-A40 100pxThần sáng tạo, "Cha của các pharaoh"BabiD58-G29-N33C-D58-M17-M17 114x114px|Babi (Egyptian god)Con khỉ đầu chó Hamadryas được phong thần; Thần tình dục của người chết, nuốt những linh hồn có tội (như Ammit)BatD58-G29-N33C-D58-M17-M17100px Nữ thần bò thời kỳ đầu Ai Cập, sau nhập với HathorBennuG31-G32100px Thần gắn liền với sáng tạo, tái sinh. Biểu tượng là con diệc BanebdjedetE10-nb-Dd-Dd-t:niwt100pxThần đầu cừu của Mendes; "Chúa tể của những linh hồn", là đại diện của các thần khác; chồng của nữ thần Hatmehit BesD58-G29-G1-Aa18-Z5 100px Thần bảo vệ gia đình; có biểu tượng là một người đàn ông lùn; vợ là nữ thần Beset BastetW1-t-B1100pxNữ thần hoàng hôn, có biểu tượng là con mèoBốn người con của HorusH-Aa5:p-i-ii-im:z-ti-iN14-G14-t:f-hoặc-N14:D37-t:fW15-sn-sn-sn-f 100px Bốn người con của thần Horus bảo vệ cho phổi, gan, dạ dày, ruột của xác ướp, có biểu tượng là bốn chiếc bình đầu bốn anh em, bên trong đựng nội tạng xác ướpGebG39-b-A40 100px Thần đất, có biểu tượng là một con ngỗng đực; Là thành viên trong Bộ chín vĩ đại của HeliopolisHapiV28-a:Q3*Z4-N23-N35A 100pxThần lũ lụt sông Nin; Bên trái đại diện cho Thượng Ai Cập, biểu tượng hoa sen, bên phải đại diện cho Hạ Ai Cập, biểu tượng cây cóiHathor O10 100pxNữ thần tình yêu, nhan sắc, nghệ thuật và phụ nữ, có biểu tượng là con bò cái và nhạc cụ.HehC11 100px  Thần sơ khai, đại diện cho sự vô hạnHesatV28 O34 G39 G1 t E4 100px Thần gia súc, vị thần cung cấp sữaHekaH-kA:Y1-Z3-A40 100px  Thần phép thuật, con của Khnum và MenhitHeqet (hoặc Heget)H-q:t-I7 100pxNữ thần của những đứa trẻ, "bà đỡ" có biểu tượng là một con ếch; vợ của Khnum Horus G5100pxVua của các pharaoh, thần có đầu chim ưng có biểu tượng là mắt Wedjat và lôi trượng 
Con của Osiris và Isis, anh của thần AnubisIabetkhông khung|120x120pxIabet (rìa trái)
và Amentet (phải)Nữ thần phương Đông, "Người tẩy uế, thanh lọc", vợ của MinImentetR14-X1:X1-N25  100px Imentet (bên phải) chào mừng Pharaoh HoremhebNữ thần nghĩa trang phía Tây, nữ thần thế giới bên kia liên kết chặt chẽ với Isis và Hathor IsisQ1-t-B1 100px Nữ thần của các bà mẹ và phép thuật, có biểu tượng là ngai vàng và đĩa mặt trời
Vợ của Osiris và mẹ của Horus Iusaaset 100pxNữ thần nguyên thủy, "Bà của các vị thần", vợ của Atum thời kỳ đầu KebechetW16-X1-I12*H6:R12   Nữ thần rắn thanh lọc xác ướp Pharaoh, con của Anubis Kheprixpr:r-i-C2 100pxThần bình minh và tái sinh, có biểu tượng là con bọ hung KhnumW9-E10 100pxThần sáng tạo và nước, có biểu tượng là bàn xoay gốm và loài dê; còn là hiện thân của Atum-Ra khi hoàng hôn Khonsu Aa1:N35:O34-M23-G45-G7 100pxThần Mặt Trăng, có biểu tượng là đĩa Mặt Trăng và xác ướp; đôi khi xuất hiện dưới dạng chim ưng Kek và KeketKeket V31:V31-N2-B1 Kek V31:V31-Z7:y-N2-A40 100pxThần ban ngày và bóng đêm MaahesmA:ir-H-z:zA-mAi 100pxThần chiến tranh đầu sư tử, con trai của Bastet Ma'atU5:a-t-C10 100pxNữ thần công lý và chính nghĩa, có biểu tượng là cọng lông MafdetU2:ir-f:d-t-Sms-G7 177x177px|Mafdet symbolNữ thần đầu mèo hoặc cầy mongoose; bảo vệ cung điện, đền thờ khỏi các loài có nọc; hành quyết những linh hồn mang tội MeretsegerU7:D21-D21-S29-W11:D21-B1 100pxNữ thần đầu rắn, người bảo vệ cho những lăng mộ hoàng gia và công nhân xây dựng; có biểu tượng là con rắn hổ mangMeskhenetF31-S29-Aa1:N35:X1-B1100pxNữ thần của sản phụ và trẻ con, có thể quyết định số phận; biểu tượng là tử cung con bòMenhitmn:n-H-i-i-t-I12 100pxMenhit bên trái, Khnum bên phảiNữ thần chiến tranh của Nubia, vợ của Khnum và mẹ của HekaMontu m:n:T-w 100pxThần chiến tranh đầu chim ưng, có biểu tượng là đĩa Mặt Trời và con bò đực BakhaMinR22:R12-C8 100px Thần sa mạc và sinh sản của nam giới; có biểu tượng là rau diếp và bò đực MnevisU7:D21-G36:D21-E1 100px Con bò đực thiêng của Heliopolis, được cho là linh hồn của RaMutG14-t:H8-B1 100px Nữ hoàng của các vị nữ thần, vợ của Amun; biểu tượng là kền kềnNefertemF35-X1:U15-R16 100pxThần của ngành y học và thần sắc đẹp; biểu tượng là hoa súng xanh Ai Cập (Nymphaea caerulea)Neithn:t R25 B1 100px Nữ thần chiến tranh, săn bắn, tang lễ và nghề dệt; có biểu tượng là mũi tên-khiên chắn, con thoi dệt vải và con bò thiêngNekhbetn:x-b-M22-t-mwt100px Nữ thần kền kền ở miền Thượng Ai Cập, có biểu tượng là con kền kền trên vương miện pharaoh, về sau kết hợp với nữ thần rắn WadjetNemtyG7AA-A40100pxThần chim ưng, được thờ phụng ở Trung Ai Cập, xuất hiện trong thần thoại với tư cách là người lái đò cho các vị thần vĩ đạiNephthys O9 t:H8 100pxNữ thần sa mạc, có biểu tượng là cái nhà, loài kền kền và vải bọc xác ướp
Là vợ của Set và mẹ của AnubisNepern:p:r-i- 100pxThần ngũ cốcNutW24*t:N1 100px Nữ thần bầu trời, vợ của Geb và mẹ của Shu và Tefnut; Là thành viên trong Bộ chín vĩ đại của HeliopolisNu (hoặc Naunet) W24*W24*W24:N1-N35A-A40 100pxThần nguyên thủy và vực thẳm, có biểu tượng là vùng nước thuở sơ khai, con ếch (nam tính) và rắn (nữ tính) Osiris Q1:D4-A40 100pxTrước kia là 1 pharaoh đức độ, sau khi bị Seth giết thì ngài được Anubis hồi sinh và trở thành vua của thế giới bên kia có màu xanh lá cây biểu thị cho sự tái sinh
Là cha của 2 vị thần quan trọng của Ai Cập là thần Anubis và thần Horus, có biểu tượng là gậy uốn cong và cái đập lúa.Pe và Nekhenkhông khung|110x110pxTổ tiên của các pharaohPakhetp:x-t:l  Nữ thần chiến tranh được thờ chủ yếu ở khu vực xung quanh Beni Hasan. Hình tượng sư tử cáiPtah p:t-H-A40 100pxThần sáng tạo và quyền lực, xác ướp với làn da màu xanh, có biểu tượng là con bò đực ApisRa r:a-N5:Z1-C2 100pxThần Mặt Trời, buổi sáng là con bọ hung đẩy đĩa mặt trời lên, trưa và chiều là chim ưng đội đĩa mặt trời, tối là con cừu đực lăn đĩa mặt trời xuống núi.Ra-Horakhty  Thần Mặt Trời và bầu trời, ghép lại từ Ra-thần Mặt Trời và người cháu là thần Horus-thần bầu trời. Là biến thể của thần Ra.Renenutet D21:N35:W24-G43-X1:X1  100px Nữ thần mùa màng và thu hoạch, mẹ của 2 thần rắn: Neper (thần thóc lúa) và thần canh giữ địa ngục NehebkauSatis (hay Satet)  S29-F29-X1:X1-B1 không khung|138x138pxSatis (trái)Nữ thần lũ lụt sông Nile; Vợ của Khnum và là mẹ của Anuket, tức Bộ ba ElephantineSekhmet S42-Aa1:t-B1 100pxNữ thần sư tử, là nữ thần phá hoại, hung bạo và có khả năng tránh khỏi bệnh tật, người bảo vệ các pharaoh lãnh đạo trong chiến tranh, vợ của PtahSeker (hay Sokar) z:k:r-P3 100pxChim ưng thần của Thebes, thường kết hợp thành bộ ba Sokar-Osiris-PtahSerket z:r-N29:t-B1 100pxNữ thần bảo vệ và nữ thần bọ cạp, có biểu tượng là con bọ cạpSet sw-W-t:x-E20-A40 100pxThần bão tố, sấm sét và sa mạc, là em trai và là người đã từng hại chết Osiris có đầu quái thú thường bị nhầm lẫn là Anubis hoặc cha của Anubis.Seshat R20-t-B1 100pxNữ thần bản thảo và trí thứcShu N37-H6-G43-A40 100pxThần gió và không khí Sobek S29-D58-V31:I3 100pxThần sông Nin có đầu cá sấu, màu mỡ, người bảo trợ cho Quân đoàn và quân sự Ai Cập thời cổ đạiSopdet  M44-N14-X1:H8  100pxNữ thần của sao Thiên Lang, vợ của thần Sahu - đại diện của chòm OrionSopdu  M44-G43 thế=|264x264px Thần chiến tranh, chúa tể phương Đông, đại diện là sao Kim, vợ là nữ thần KhensitTatenenN16:V13-M22-M22-C18100pxTatenen bên phải; kết hợp với PtahThần thiên nhiên và thức ănTaweret X1-G1-G36:D21-X1-I12 100pxNữ thần sinh nở, của các bà mẹ và trẻ sơ sinh; có biểu tượng là con hà mãTefnut t:f-n:t-I13 100pxNữ thần độ ẩm, có biểu tượng là con sư tử cáiThoth G26-t:Z4-A40 100pxThần thông thái và Mặt Trăng có đầu cò, thường đi theo sau thần Horus và thần AnubisTutuG43-X1-G43-X1-I14100pxVị thần nhân sư được thờ tại Kellis vào thời Hậu nguyên; là người canh giữ giấc ngủUnut wn:n-nw:t-I12 Thần được thờ trong vùng Hermopolis, biểu trưng là thỏ và rắnWadjet D10 100pxNữ thần rắn ở miền Hạ Ai Cập, là "Con mắt của thần Ra", có biểu tượng là con rắn trên vương miện pharaoh, về sau kết hợp với nữ thần kền kền NekhbetWadj-werM13-G36-n:n:n 100pxThần sinh sản và sự màu mỡWerethekauwr:t-H-kA:Z2-I12100px Nữ thần bảo vệ người chết, các bà mẹ và trẻ sơ sinh, vương miện các pharaoh; Vợ của Ra-HorakhtyWenegE34:N35:W11 Con trai thần Ra, thần duy trì trật tự vũ trụ (chỉ xuất hiện một lần trong văn tự cổ thuộc triều đại thứ 6)Wepwawet wp-N31:t*Z2ss-E18100pxThần linh cẩu bảo trợ Asyut. Thần chiến tranh, chiến thắng, săn bắn, giám hộ người chết, "người mở đường", bảo hộ pharaoh và quân đội Ai Cập.WosretF12-S29-D21:t-B1 Nữ thần chiến binh Ai Cập, vợ đầu tiên của Amun

Nhóm vị thần
 Bộ chín vĩ đại của Heliopolis - gồm 9 vị thần do thần Atum tạo ra. Bộ chín gồm Atum, con là Shu và Tefnut, cháu là Geb và Nut và con của họ là Osiris, Isis, Set, và Nephthys.
 Bốn người con của Horus - Bốn vị thần đã bảo vệ xác ướp, đặc biệt là các cơ quan nội tạng.
 Ogdoad - 8 vị thần thời kỳ sơ khai hỗn loạn. Ogdoad gồm Amun, Nu, Heh, Kuk (nam thần, mang biểu tượng là con ếch) và Amunet, Naunet, Hauhet, Kauket (nữ thần, mang biểu tượng là con rắn).
 Linh hồn Pe và Nekhen - Tập hợp các vị thần nhân cách hóa các tiền triều đại cai trị Thượng và Hạ Ai Cập.

Gia đình các vị thần

 Tác phẩm điện ảnh 
Năm 2016, Hollywood sản xuất bộ phim Gods of Egypt, lấy bối cảnh Ai Cập cổ đại thời kì các vị thần sống cùng với con người. Cốt truyện xoay quanh cuộc chiến giữa thần Horus và thần bóng tối Set.

 Xem thêm 
 Thần thoại Bắc Âu.
 Thần thoại Hy Lạp.
 Thần thoại La Mã.
 Thần thoại Maya

 Chú thích 

 Tham khảo 



Ai Cập
Ai Cập

Thể loại:Thần thoại Ai Cập