Thủ tướng Đức

{{Infobox Political post
|post = Thủ tướng
|body = Cộng hòa Liên bang Đức
|native_name = 
|insignia = DEgov-BK-Logo.svg
|insigniasize = 100px
|insigniacaption = Biểu trưng Thủ tướng Đức
|flag = Flag of the Chancellor of Germany.svg
|flagsize = 100px
|flagcaption = Hiệu kỳ Thủ tướng Đức 
|image = 2025-02-23 Bundestagswahl – Wahlabend CDU by Sandro Halank–025.jpg
|style = Ngài Thủ tướng'His Exellency (thông dụng quốc tế)Ratgeber für Anschriften und Anreden.  (PDF; 2,3 MB) Bundesministerium des Innern - Protokoll Inland, Retrieved January 2010.
|department = Cơ quan hành pháp Chính quyền Liên bang Đức
|member_of = Chính phủ Liên bang ĐứcHội đồng Châu Âu
|residence = 
|seat = Phủ Thủ tướng ĐứcBerlin, Đức
|appointer = Tổng thống Đức
|incumbent = Friedrich Merz
|incumbentsince = 6 tháng 5 năm 2025
|termlength = 4 năm
|formation = ngày 1 tháng 7 năm 1867ngày 21 tháng 3 năm 1871
|inaugural = Otto von Bismarck
|website = http://bundeskanzlerin.de
}}
Thủ tướng Đức, đầy đủ là Thủ tướng liên bang nước Cộng hòa Liên bang Đức () là người đứng đầu chính phủ của Cộng hòa Liên bang Đức.

Trong chính trị Đức, Kanzler tương đương với một thủ tướng ở nhiều nước khác. Trong khi đó, Ministerpräsident (Thủ hiến), được sử dụng dành riêng cho người đứng đầu chính phủ của hầu hết các bang của Đức (gọi là Land trong tiếng Đức).

Tính từ năm 1949, Helmut Kohl là thủ tướng tại vị lâu nhất với 16 năm, 26 ngày trong 4 nhiệm kỳ từ 1982 đến 1998. Người tại vị lâu thứ hai là Angela Merkel khi bà giữ chức 16 năm, 16 ngày với bốn nhiệm kỳ từ 2005 đến 2021. Bà là nữ thủ tướng đầu tiên của Đức. Trong tiếng Đức, bà được gọi là Bundeskanzlerin. Trước thời Angela Merkel thì từ này chưa bao giờ được sử dụng chính thức, vì hậu tố in đã được thêm vào Bundeskanzler để biểu thị một phụ nữ giữ vị trí thủ tướng. Bà còn được truyền thông và người dân Đức gọi bằng một cái tên thân mật khác là Mutti có nghĩa là mẹ. Ngày 8 tháng 12 năm 2021, nữ Thủ tướng  Angela Merkel chính thức rời nhiệm sở sau hơn 16 năm lãnh đạo nước Đức và trao lại quyền lực cho người kế nhiệm là Olaf Scholz thuộc Đảng Dân chủ Xã hội.

Chức vụ Thủ tướng có một lịch sử lâu dài, xuất phát từ thời Thánh chế La Mã. Danh hiệu này được sử dụng trong một số tiểu bang của châu Âu nói tiếng Đức. Chức danh thời hiện đại của Thủ tướng được thành lập với Liên minh Bắc Đức, trong đó Otto von Bismarck trở thành Thủ tướng vào năm 1867. Sau khi thống nhất nước Đức vào năm 1871, chức danh này được biết đến tại Đức là Reichskanzler, mặc dù chức danh này vẫn được gọi là Chancellor trong tiếng Anh. Với hiến pháp của Đức năm 1949, danh hiệu Bundeskanzler đã bắt đầu được sử dụng lại tại Đức.

Trong các thời kỳ khác nhau, vai trò của thủ tướng đã thay đổi. Từ 1871-1918, các thủ tướng chỉ chịu trách nhiệm trước Hoàng đế. Với những cải cách hiến pháp năm 1918, Quốc hội đã được cấp quyền miễn nhiệm Thủ tướng. Theo Hiến pháp Weimar năm 1919, các thủ tướng được bổ nhiệm bởi Tổng thống và chịu trách nhiệm trước Quốc hội. Sau cái chết của Tổng thống Hindenburg, Hiến pháp Weimar đã bị gạt sang một bên trong chế độ độc tài Đức Quốc xã. Hiến pháp 1949 đã cho quyền hạn của Thủ tướng lớn hơn trong thời kỳ của Cộng hòa Weimar, trong khi giảm bớt vai trò của Tổng thống.

Từ năm 1867, 34 cá nhân đã giữ chức vụ thủ tướng Đức.

 Danh sách thủ tướng Đức 

 Liên bang Bắc Đức (1867–1871) 

+Chân dungTên(Sinh - mất)Nhiệm kỳ làm việc(thời gian nhiệm kỳ)Đảng phái chính trịkhông khung|149x149pxBá tướcOtto von Bismarck(1 tháng 4 năm 1815 – 30 tháng 7 năm 1898)1 tháng 7 năm 1867 – 21 tháng 3 năm 1871Không đảng phái
 Đế quốc Đức (1871-1918) 

+Chân dungTên(Sinh - mất)Nhiệm kỳ làm việc(thời gian nhiệm kỳ)Đảng phái chính trịNội cáckhông khung|149x149pxThân vươngOtto von Bismarck(1 tháng 4 năm 1815 – 30 tháng 7 năm 1898)21 tháng 3 năm 1871 – 20 tháng 3 năm 1890Không đảng pháiBismarckkhông khung|146x146pxBá tướcLeo von Caprivi(24 tháng 2 năm 1831 – 6 tháng 2 năm 1899)20 tháng 3 năm 1890 – 26 tháng 10 năm 1894Không đảng pháiCaprivikhông khung|133x133pxVương tônChlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst(31 tháng 3 năm 1819 – 6 tháng 7 năm 1901)26 tháng 10 năm 1894 – 17 tháng 10 năm 1900Không đảng pháiHohenlohe-Schillingsfürstkhông khung|127x127pxVương tônBernhard von Bülow(3 tháng 5 năm 1849 – 28 tháng 10 năm 1929)17 tháng 10 năm 1900 – 14 tháng 7 năm 1909Không đảng pháiBülowkhông khung|149x149pxTheobald von Bethmann-Hollweg(29 tháng 11 năm 1856 – 1 tháng 1 năm 1921)14 tháng 7 năm 1909 – 13 tháng 7 năm 1917Không đảng pháiBethmann-Hollwegkhông khung|126x126pxGeorg Michaelis(8 tháng 9 năm 1857 – 24 tháng 7 năm 1936)14 tháng 7 – 1 tháng 11 năm 1917Không đảng pháiMichaeliskhông khung|121x121pxBá tướcGeorg von Hertling(31 tháng 8 năm 1843 – 4 tháng 1 năm 1919)1 tháng 11 năm 1917 – 30 tháng 9 năm 1918Đảng Trung dungHertlingkhông khung|129x129pxĐại Công tônMax von Baden(10 tháng 7 năm 1867 – 6 tháng 11 năm 1929)1 tháng 11 năm 1917 – 30 tháng 9 năm 1918Không đảng pháiBaden

 Cộng hòa Weimar (1919–1933) 

+Chân dungTên(Sinh - mất)Nhiệm kỳ làm việc(thời gian nhiệm kỳ)Đảng phái chính trịNội cáckhông khung|130x130pxFriedrich Ebert(4 tháng 2 năm 1871 – 28 tháng 2 năm 1925)Reichskanzler (Thủ tướng Đế chế) và Vorsitz des Rates der Volksbeauftragten (Chủ tịch Hội đồng Đại biểu Nhân dân)9 tháng 11 năm 1918 – 13 tháng 2 năm 1919Đảng Dân chủ Xã hội ĐứcHội đồng Đại biểu Nhân dânkhông khung|122x122pxPhilipp Scheidemann(4 tháng 2 năm 1871 – 28 tháng 2 năm 1925)Reichsministerpräsident (Thủ hiến Đế chế)13 tháng 2 năm 1919 – 20 tháng 6 năm 1919Đảng Dân chủ Xã hội ĐứcScheidemannHĐQG(1919)không khung|138x138pxGustav Bauer(6 tháng 1 năm 1870 – 16 tháng 9 năm 1944)Reichsministerpräsident (Thủ hiến Đế chế), sau ngày 14 tháng 8 năm 1919 được đổi trở lại là Reichskanzler (Thủ tướng Đế chế)21 tháng 6 năm 1919 – 26 tháng 3 năm 1920Đảng Dân chủ Xã hội ĐứcBauerkhông khung|136x136pxHermann Müller(18 tháng 5 năm 1876 – 20 tháng 3 năm 1931)27 tháng 3 năm 1920 – 21 tháng 6 năm 1920Đảng Dân chủ Xã hội ĐứcMüller Ikhông khung|138x138pxConstantin Fehrenbach(18 tháng 5 năm 1876 – 20 tháng 3 năm 1931)25 tháng 6 năm 1920 – 4 tháng 5 năm 1921Đảng Trung dungFehrenbach1(1920)không khung|147x147pxJoseph Wirth(6 tháng 9 năm 1873 – 3 tháng 1 năm 1956)10 tháng 5 năm 1921 – 14 tháng 11 năm 1922Đảng Trung dungWirth IWirth IIkhông khung|129x129pxWilhelm Cuno(2 tháng 7 năm 1876 – 3 tháng 1 năm 1933)22 tháng 11 năm 1922 – 12 tháng 8 năm 1923Không đảng pháiCunokhông khung|141x141pxGustav Stresemann(10 tháng 5 năm 1878 – 3 tháng 10 năm 1929)13 tháng 8 – 30 tháng 11 năm 1923Đảng Nhân dân ĐứcStresemann IStresemann IIkhông khung|155x155pxWilhelm Marx(15 tháng 1 năm 1863 – 5 tháng 8 năm 1946)30 tháng 11 năm 1923 – 15 tháng 1 năm 1925Đảng Trung dungMarx IMarx II2(Tháng 5 năm 1924)không khung|129x129pxHans Luther(10 tháng 3 năm 1879 – 11 tháng 5 năm 1862)15 tháng 1 năm 1925 – 12 tháng 5 năm 1926Không đảng pháiLuther I3(Tháng 12 năm 1924)Luther IIkhông khung|141x141pxWilhelm Marx(15 tháng 1 năm 1863 – 5 tháng 8 năm 1946)17 tháng 5 năm 1926 – 12 tháng 6 năm 1928Đảng Trung dungMarx IIIMarx IVkhông khung|136x136pxHermann Müller(18 tháng 5 năm 1876 – 20 tháng 3 năm 1931)28 tháng 6 năm 1928 – 27 tháng 3 năm 1930Đảng Dân chủ Xã hội ĐứcMüller II4(1928)không khung|144x144pxHeinrich Brüning(26 tháng 11 năm 1885 – 30 tháng 3 năm 1970)30 tháng 3 năm 1930 – 30 tháng 2 năm 1932Đảng Trung dungBrüning I5(1930)Brüning IIkhông khung|133x133pxFranz von Papen(29 tháng 10 năm 1879 – 2 tháng 5 năm 1969)30 tháng 5 – 17 tháng 11 năm 1932Không đảng pháiPapen6(Tháng 7 năm 1932)không khung|131x131pxKurt von Schleicher(7 tháng 4 năm 1882 – 30 tháng 6 năm 1934)3 tháng 12 năm 1932 – 28 tháng 1 năm 1933Không đảng pháiSchleicher7(Tháng 11 năm 1932)

 Đức Quốc xã (1933–1945) 

+Chân dungTên(Sinh - mất)Nhiệm kỳ làm việc(thời gian nhiệm kỳ)Đảng phái chính trịNội cácReichstag130x130px|không khungAdolf Hitler(20 tháng 4 năm 1889 – 30 tháng 4 năm 1945)Führer và Reichskanzler (Thủ tướng) từ ngày 2 tháng 8 năm 193430 tháng 1 năm 1933 – 30 tháng 4 năm 1945Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩaHitler8(Tháng 3 năm 1933)9(Tháng 11 năm 1933)10(Tháng 3 năm 1936)11(Tháng 4 năm 1938)150x150px|không khungJoseph Goebbels(29 tháng 10 năm 1897 – 1 tháng 5 năm 1945)30 tháng 4 năm 1945 – 1 tháng 5 năm 1945Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩa(Nội các được Hitler đề xuất theo di chúc nhưng không bao giờ được triệu tập)—không khung|146x146pxLutz Graf Schwerin von Krosigk(22 tháng 8 năm 1887 – 4 tháng 3 năm 1977)Điều hành chính phủ tại Flensburg2 – 23 tháng 5 năm 1945Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩaSchwerin von Krosigk—

 Cộng hòa Liên bang Đức (1949–nay) 

+Chân dungTên(Sinh - mất)Nhiệm kỳ làm việc(thời gian nhiệm kỳ)Đảng phái chính trịNội cácBundestag149x149px|không khungKonrad Adenauer(5 tháng 1 năm 1876 – 19 tháng 4 năm 1967)15 tháng 9 năm 1949 – 15 tháng 10 năm 1963Liên minh Dân chủ Kitô giáo ĐứcAdenauer ICDU/CSU – FDP – DP1(1949)Adenauer IICDU/CSU – FDP/FVP – DP – GB/BHE2(1953)Adenauer IIICDU/CSU – DP3(1957)Adenauer IVCDU/CSU – FDP4(1961)Adenauer VCDU/CSU – FDP121x121px|không khungLudwig Erhard(4 tháng 2 năm 1897 –  5 tháng 5 năm 1977)16 tháng 10 năm 1963 – 30 tháng 11 năm 1966Không là thành viên của đảng phái nào cả; liên minh cùng với Liên minh Dân chủ Kitô giáo Erhard ICDU/CSU – FDPErhard IICDU/CSU – FDP5(1965)142x142px|không khungKurt Georg Kiesinger(6 tháng 4 năm 1904 – 9 tháng 3 năm 1988)1 tháng 12 năm 1966 – 21 tháng 10 năm 1969Liên minh Dân chủ Kitô giáo ĐứcKiesingerCDU/CSU – SPD157x157px|không khungWilly Brandt(18 tháng 2 năm 1913 – 8 tháng 10 năm 1992)22 tháng 10 năm 1969 – 7 tháng 5 năm 1974Đảng Dân chủ Xã hội ĐứcBrandt ISPD – FDP6(1969)Brandt IISPD – FDP7(1972)không khung|140x140pxWalter Scheel(8 tháng 7 năm 1919 – 24 tháng 8 năm 2016)(Quyền thủ tướng)7 – 16 tháng 5 năm 1974Đảng Dân chủ Tự do Đức(Quyền)135x135px|không khungHelmut Schmidt(23 tháng 2 năm 1918 – 10 tháng 11 năm 2015)16 tháng 5 năm 1974 – 1 tháng 10 năm 1982Đảng Dân chủ Xã hội ĐứcSchmidt ISPD – FDPSchmidt IISPD – FDP8(1978)Schmidt IIISPD – FDP9(1980)không khung|141x141pxHelmut Kohl(3 tháng 6 năm 1930 – 16 tháng 6 năm 2017)1 tháng 10 năm 1982 – 27 tháng 10 năm 1998Liên minh Dân chủ Kitô giáo ĐứcKohl ICDU/CSU – FDPKohl IICDU/CSU – FDP10(1983)Kohl IIICDU/CSU – FDP11(1987)Kohl IVCDU/CSU – FDP12(1990)Kohl VCDU/CSU – FDP13(1994)146x146px|không khungGerhard Schröder(7 tháng 4 năm 1944 –)27 tháng 10 năm 1998 – 22 tháng 11 năm 2005Đảng Dân chủ Xã hội ĐứcSchröder ISPD – Xanh14(1998)Schröder IISPD – Xanh15(2002)150x150px|không khungAngela Merkel(17 tháng 7 năm 1954 –)22 tháng 11 năm 2005 – 8 tháng 12 năm 2021Liên minh Dân chủ Kitô giáo ĐứcMerkel ICDU/CSU – SPD16(2005)Merkel IICDU/CSU – FDP17(2009)Merkel IIICDU/CSU – SPD18(2013)Merkel IVCDU/CSU – SPD19(2017)130x130pxOlaf Scholz(14 tháng 6 năm 1958 –)8 tháng 12 năm 2021 – 6 tháng 5 năm 2025Đảng Dân chủ Xã hội ĐứcScholz SSPD - FDP Xanh20(2021)

 Ghi chú 

 Chú thích 

 Đọc thêm 
 Sách 
Klein, Herbert, ed. 1993. The German Chancellors. Berlin: Edition.
Padgett, Stephen, ed. 1994. The Development of the German Chancellorship: Adenauer to Kohl. London: Hurst.

 Bài viết 
Harlen, Christine M. 2002. "The Leadership Styles of the German Chancellors: From Schmidt to Schröder." Politics and Policy 30 (2 (June)): 347–371.
Helms, Ludger. 2001. "The Changing Chancellorship: Resources and Constraints Revisited." German Politics 10 (2): 155–168.
Mayntz, Renate. 1980. "Executive Leadership in Germany: Dispersion of Power or 'Kanzler Demokratie'?" In Presidents and Prime Ministers, ed. R. Rose and E. N. Suleiman. Washington, D.C: American Enterprise Institute. pp. 139–71.
Smith, Gordon. 1991. "The Resources of a German Chancellor." West European Politics'' 14 (2): 48–61.

Tham khảo

be-x-old:Фэдэральны канцлер Нямеччыны

Thể loại:Chính trị Đức

Thể loại:Danh sách thủ tướng theo quốc gia

az:Almaniyanın Federal kansleri
be:Канцлер Германіі
de:Bundeskanzler (Deutschland)
el:Κατάλογος Καγκελαρίων της Γερμανίας (Ομοσπονδιακή Δημοκρατία)
eo:Federacia Kanceliero (Germanio)
fr:Chancelier fédéral (Allemagne)
ko:독일의 총리
it:Cancelliere federale (Germania)
sw:Machansela wa Ujerumani
lt:Vokietijos federalinis kancleris
nl:Bondskanselier (Duitsland)
nds:Bunnskanzler (Düütschland)
ru:Федеральный канцлер Германии
sr:Канцелар Савезне Републике Немачке
fi:Saksan liittokansleri
sv:Lista över Tysklands regeringschefer