Anaxagorea

Anaxagorea là một chi thực vật thuộc họ Annonaceae.

Chi này chứa các loài cây gỗ nhỏ hay cây bụi. Cụm hoa mọc ở đầu cành, đối diện với lá, ở trong hay ngoài nách lá, tụ lại thành chùm hay 1 hoa. Hoa có cuống. Đế hoa lồi. Lá đài 3, mở bằng mảnh vỏ (xếp van), hợp tại gốc. Cánh hoa 6, mọc thành 2 vòng, mỗi vòng xếp van, thẳng đứng tới trải phẳng, gần đều hay các cánh ngoài to hơn một chút. Nhị hoa nhiều, tất cả đều là nhị sinh sản, nhưng đôi khi các nhị bên trong có thể tiêu giảm thành nhị lép; các ngăn bao phấn từ thẳng tới thuôn dài; các mô liên kết nhọn đột ngột tại đỉnh. Lá noãn từ ít tới nhiều; 2 noãn trên mỗi lá noãn; đầu nhụy hình gần cầu hay thuôn dài. Quả có lá noãn rời; các quả đơn lá noãn hình cuống dài hay hình chùy, nứt. Hạt 1 hay 2 trên mỗi quả đơn lá noãn, màu đen và rất bóng, không áo hạt.

Các nghiên cứu phân tửRicharson J. E., L. W. Chatrou, J. B. Mols, R. H. J. Erkens, M. D. Pirie. 2004. Historical biogeography of two cosmopolitan families of flowering plants: Annonaceae and Rhamnaceae. Phil. Trans. R. Soc. Lon. B. 359:1495–1508,  và hình thái học chỉ ra rằng Anaxagorea có quan hệ chị-em với phần còn lại của họ Na.

Các loài
Chi này có khoảng 27 loài, sinh sống trong khu vực nhiệt đới châu Á và châu Mỹ; 1 loài tại Việt Nam.

Danh sách các loài như sau (A. radiata là một loài ít được biết đến, rất có thể thuộc về A. javanica):

 Anaxagorea acuminata
 Anaxagorea allenii
 Anaxagorea angustifolia
 Anaxagorea borneensis
 Anaxagorea brachycarpa
 Anaxagorea brevipedicellata
 Anaxagorea brevipes
 Anaxagorea crassipetala
 Anaxagorea dolichocarpa
 Anaxagorea floribunda
 Anaxagorea fruticosus (Có thể chỉ là đồng nghĩa của Anaxagorea luzonensis).
 Anaxagorea gigantophylla
 Anaxagorea guatemalensis
 Anaxagorea inundata
 Anaxagorea javanica
 Anaxagorea luzonensis: Quả đầu ngỗng, mông hao tử. Loài này là loài duy nhất có ở Việt Nam.
 Anaxagorea macrantha
 Anaxagorea manausensis
 Anaxagorea pachypetala
 Anaxagorea panamensis
 Anaxagorea petiolata
 Anaxagorea phaeocarpa
 Anaxagorea prinoides - Loài điển hình của chi.
 Anaxagorea radiata (đồng nghĩa: Anaxagorea javanica var. tripetala)
 Anaxagorea rheophytica
 Anaxagorea rufa
 Anaxagorea silvatica

Ghi chú

Tham khảo