Đô Vinh

Đô Vinh là một phường thuộc tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam. Đây là một trong 65 phường, xã và đặc khu mới ở tỉnh Khánh Hòa sau đợt sắp xếp vào năm 2025.

Địa lý
250px|nhỏ|trái|Một góc phường Đô Vinh
Phường Đô Vinh là phường nằm ở phía Đông Nam của tỉnh Khánh Hòa, cách phường Cam Ranh khoảng 55km và cách phường Nha Trang 105km về phía Nam, thuộc thành phố Phan Rang - Tháp Chàm của tỉnh Ninh Thuận trước đây.

Phường nằm ở vị trí trung tâm của khu vực Phan Rang cũng như Ninh Thuận trước đây, có vị trí địa lý:
Phía Đông giáp với phường Bảo An và xã Xuân Hải.
Phía Tây và phía Bắc giáp với xã Mỹ Sơn.
Phía Nam giáp với xã Phước Hậu với ranh giới là Sông Dinh Phan Rang.
Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường Đô Vinh sau sắp xếp có diện tích 61,96km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 33.207 người, mật độ dân số đạt  người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

 Giao thông 
Trên địa bàn phường có  Đường cao tốc Cam Lâm - Vĩnh Hảo với nút giao Phan Rang giao với  Quốc lộ 27.

Đồng thời, phường cũng có đường sắt Bắc - Nam đi qua và có ga Tháp Chàm là ga chính của khu vực Phan Rang - Tháp Chàm cũng như tỉnh Ninh Thuận trước đây. Ngoài ra, sân bay Thành Sơn là sân bay Quân sự cũng nằm trên địa bàn phường.

Lịch sử
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, Đô Vinh là một thôn thuộc xã An Sơn, quận Bửu Sơn, tỉnh Ninh Thuận.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra Nghị định về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam. Theo đó, thành lập tỉnh Thuận Hải trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận và Bình Tuy. Trong giai đoạn này, thị xã Phan Rang là tỉnh lị của tỉnh Thuận Hải.

Khi này, địa bàn phường Đô Vinh thuộc thị xã Tháp Chàm và xã Nhơn Sơn thuộc huyện Ninh Sơn của tỉnh Thuận Hải.

Ngày 27 tháng 4 năm 1977, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định Số 124-CP về việc hợp nhất và điều chỉnh địa giới một số huyện, thị xã thuộc tỉnh Thuận Hải. Theo đó:

 Thành lập huyện An Sơn thuộc tỉnh Thuận Hải trên cơ sở phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của:
 16 xã của huyện Ninh Sơn gồm: Hòa Sơn, Lâm Sơn, Mỹ Sơn, Nhơn Sơn, Phước Bình, Phước Hòa, Phước Tân, Phước Thái, Phước Thắng, Phước Thuận, Phước Tiến, Phước Trung, Quảng Sơn, Tân Sơn, Tây Phước, Tương Phúc.
 8 xã của huyện An Phước gồm: Phước Hà, Phước Sơn, Phước Đại, Phước Hữu, Phước Thái, Phước Hậu, Phước Dân, Phước Thành
 3 phường của thị xã Tháp Chàm gồm: Bảo An, Đô Vinh và Phước Mỹ
 Thị xã Tháp Chàm bị giải thể.
 Thành lập thị trấn Tháp Chàm trên cơ sở 3 phường trước đây của thị xã Tháp Chàm.
 Sau khi thành lập, huyện An Sơn gồm có thị trấn Tháp Chàm và các xã: Hòa Sơn, Lâm Sơn, Mỹ Sơn, Nhơn Sơn, Phước Bình, Phước Đại, Phước Dân, Phước Hà, Phước Hậu, Phước Hòa, Phước Hữu, Phước Nam, Phước Sơn, Phước Tân, Phước Thái, Phước Thắng, Phước Thành, Phước Thuận, Phước Tiến, Phước Trung, Quảng Sơn, Tân Sơn, Tây Phước, Tương Phúc.
 Khi này, thị trấn Tháp Chàm trở thành huyện lị của huyện An Sơn.

Từ đây, thị trấn Tháp Chàm và xã Nhơn Sơn thuộc huyện An Sơn của tỉnh Thuận Hải.

Ngày 1 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định Số 45-HĐBT về việc chia tách 2 huyện An Sơn và Ninh Hải thành thị xã Phan Rang – Tháp Chàm và các huyện Ninh Hải, Ninh Phước và Ninh Sơn trực thuộc tỉnh Thuận Hải. Theo đó:

 Thành lập thị xã Phan Rang - Tháp Chàm thuộc tỉnh Thuận Hải trên cơ sở phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của:
 Thị trấn Tháp Chàm của huyện An Sơn.
 Thị trấn Phan Rang và các xã huyện Ninh Hải gồm: Văn Hải, Khánh Hải, Thành Hải
 Sau khi thành lập, thị xã Phan Rang - Tháp Chàm gồm có 9 phường: Bảo An, Đô Vinh, Phước Mỹ, Phủ Hà, Thanh Sơn, Mỹ Hương, Kinh Dinh, Đạo Long, Tấn Tài và 3 xã: Văn Hải, Khánh Hải, Thành Hải
 Thành lập huyện Ninh Sơn thuộc tỉnh Thuận Hải trên cơ sở phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của:
 16 xã của huyện An Sơn gồm: Hòa Sơn, Lâm Sơn, Mỹ Sơn, Nhơn Sơn, Phước Bình, Phước Đại, Phước Hòa, Phước Tân, Phước Thắng, Phước Thành, Phước Tiến, Phước Trung, Quảng Sơn, Tân Sơn, Tây Phước và Tương Phúc
 Xã Tân Sơn trở thành huyện lị của huyện Ninh Sơn.
 Từ đây, phường Đô Vinh thuộc thị xã Phan Rang - Tháp Chàm và xã Nhơn Sơn thuộc huyện Ninh Sơn của tỉnh Thuận Hải.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa VIII ban hành nghị quyết về việc phân vạch lại địa giới hành chính một số tỉnh. Theo đó, chia tỉnh Thuận Hải thành 2 tỉnh với:

 Tỉnh Ninh Thuận gồm: thị xã Phan Rang - Tháp Chàm và 3 huyện: Ninh Sơn, Ninh Hải, Ninh Phước.
 Tỉnh Bình Thuận gồm: thị xã Phan Thiết và 8 huyện: Tuy Phong, Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân, Đức Linh, Tánh Linh, Phú Quý.
 Khi này, phường Đô Vinh thuộc thị xã Phan Rang - Tháp Chàm và xã Nhơn Sơn thuộc huyện Ninh Sơn của tỉnh Ninh Thuận. Đồng thời, thị xã Phan Rang - Tháp Chàm là tỉnh lị của tỉnh Ninh Thuận.
Ngày 6 tháng 11 năm 2000, Nghị định 65/2000/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Ninh Sơn để tái lập huyện Bác Ái của tỉnh Ninh Thuận. Theo đó:

 Thành lập huyện Bác Ái thuộc tỉnh Ninh Thuận trên  cơ sở phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 9 xã của huyện Ninh Sơn gồm: Phước Bình, Phước Hoà, Phước Tân, Phước Đại, Phước Tiến, Phước Thắng, Phước Thành, Phước Trung và Phước Chính.
 Từ đó, xã Nhơn Sơn thuộc huyện Ninh Sơn của tỉnh Ninh Thuận.

Ngày 2 Tháng 2 năm 2005, thị xã Phan Rang – Tháp Chàm được Bộ Xây dựng công nhận là đô thị loại III theo Quyết định số 132/QĐ-BXD.

Ngày 8 tháng 2 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định số 21/2007/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Phan Rang – Tháp Chàm thuộc tỉnh Ninh Thuận. Theo đó, thành lập thành phố Phan Rang – Tháp Chàm trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên với dân số và các đơn vị hành chính trực thuộc của thị xã Phan Rang – Tháp Chàm.

Ngày 26 tháng 2 năm 2015, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 252/QĐ-TTg về việc công nhận thành phố Phan Rang – Tháp Chàm là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Ninh Thuận.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Ninh Thuận và tỉnh Khánh Hòa thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Khánh Hòa.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1667/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Khánh Hòa năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Đô Vinh thuộc thành phố Phan Rang - Tháp Chàm trước đây và xã Nhơn Sơn thuộc huyện Ninh Sơn trước đây thành phường mới có tên gọi là phường Đô Vinh (Khoản 64 Điều 1).

Di tích lịch sử
Tháp Poklong Garai

Chú thích

Liên kết ngoài