Ái Vân

Ái Vân (sinh ngày 30 tháng 10 năm 1954) là một ca sĩ thuộc dòng nhạc nhẹ và dân ca được nhiều người biết đến trong thập niên 1970 và 1980 tại Việt Nam qua các bài hát như Triệu bông hồng, Trăng chiều hay Bài ca xây dựng. Từ năm 1990 Ái Vân bắt đầu ở lại Đức và sau đó sang Hoa Kỳ sinh sống và biểu diễn.

 Tiểu sử 
Ái Vân sinh ngày 30 tháng 10 năm 1954 trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật ở phố Huế, Hà Nội. Mẹ là nghệ sĩ Ái Liên, bố là Hà Quang Định, chủ hãng Việt Film (Hãng phim tư nhân đầu tiên tại Việt Nam). Cô là người con thứ 12 trong số 14 người con.

Từ năm 1969 đến năm 1978 Ái Vân học nhạc tại Nhạc viện Hà Nội rồi tham gia công tác tại Đoàn Ca múa nhạc nhẹ Trung ương. Năm 1990 Ái Vân được Đoàn cử sang Cộng hòa Dân chủ Đức học nhằm bồi dưỡng cô trở thành cán bộ văn hóa nòng cốt. Tuy nhiên Ái Vân đã quyết định ở lại. Theo nghệ sĩ Mạnh Hà, nguyên giám đốc Đoàn Ca múa thì Ái Vân xin ở lại vì hoàn cảnh riêng chứ không phải vì rời bỏ quê hương. Cũng theo nghệ sĩ Mạnh Hà thì Ái Vân chỉ ly dị sau khi đã sang Đông Đức và cô ở lại cũng theo xu hướng thời đó khi Bức tường Berlin sụp đổ chứ không phải vì có chuẩn bị từ trước. Tới năm 1994, Ái Vân chuyển từ Đức sang Hoa Kỳ sinh sống và biểu diễn, tại đây cô được khán giả yêu thích qua các bài dân ca, tình ca hay hoạt cảnh mang màu sắc dân tộc. Đến năm 2002 cô mới quay trở lại Việt Nam biểu diễn ở quê nhà tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội.

 Sự nghiệp 
Được xem như một trong những ca sĩ nhạc nhẹ đầu tiên của Hà Nội, tên tuổi của Ái Vân gắn liền với nhiều ca khúc nhạc nhẹ như Triệu bông hồng hay Bài ca xây dựng, ca khúc đã đem lại cho Ái Vân Giải thưởng lớn tại Liên hoan Âm nhạc quốc tế Dresden, giải thưởng nhạc nhẹ đầu tiên trên trường quốc tế của Việt Nam.

Ngoài sự nghiệp ca hát, Ái Vân còn tham gia một số bộ phim của Điện ảnh Việt Nam là vai chính trong Chị Nhung và hai vai phụ trong Chú rể đi đâu, Bản danh sách mật. Tuy nhiên, theo cô thì do không tìm được vai diễn phù hợp và lại được đào tạo bài bản về âm nhạc nên Ái Vân quyết định đi theo con đường này.

Năm 1988, Ái Vân được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú khi chỉ mới 36 tuổi, là một trong hai nghệ sĩ trẻ nhất được phong tặng danh hiệu ở đợt này (cùng Như Quỳnh), danh hiệu này ít được nhắc tới trong sự nghiệp của Ái Vân.

Đầu những năm 2000, Ái Vân phát hiện mình bị ung thư ngực và phải hóa trị, nên thời gian này cô dần ít xuất hiện trên sân khấu.

Khi ra nước ngoài, Ái Vân đã cộng tác nhiều năm với các chương trình Paris by Night của Trung tâm Thúy Nga và Trung tâm Asia, trước khi trở về Việt Nam năm 2002.

Năm 2016, Ái Vân cho phát hành cuốn tự truyện mang tên "Để Gió Cuốn Đi"

 Gia đình 
Trong thời gian ở Việt Nam, Ái Vân đã hai lần lập gia đình với nghệ sĩ kịch câm Đặng Dũng và sau đó là biên đạo múa Trần Bình vào năm 1982, cô chỉ ly hôn Trần Bình sau khi đã sang Đức năm 1990. Sau khi sang Hoa Kỳ, Ái Vân lập gia đình lần thứ ba với một kỹ sư tin học. Cô có với Trần Bình một con trai và có với người chồng hiện tại một con gái.Ái Vân: ‘Không đủ nhạy cảm để chọn đúng người’

Ái Vân có hai em gái là Ái Thanh và Ái Xuân cũng hoạt động trong lĩnh vực sân khấu, và hai người anh, một người theo nghiệp cải lương và đạo diễn sân khấu, một người là họa sĩ trang trí sân khấu.

Hiện tại Ái Vân cùng chồng vẫn đang cư ngụ tại California, Hoa Kỳ.

Những ca khúc nổi tiếng
Ái Vân đã hát thành công những bài hát sau:
 Triệu bông hồng (Nhạc Latvia)
 Ru con mùa đông 
 Trăng chiều
 Em đứng giữa giảng đường hôm nay
 Người ơi người ở đừng về
 Bài ca xây dựng
 Và con tim đã vui trở lại
Tango Say

Ngoài ra cô cũng trình bày rất xuất sắc những nhạc phẩm mang âm hưởng dân ca.

 CD 

 TNCD019: Bài Tango Cho Em, với Elvis Phương (1991)
 TNCD026: Chỉ Là Giấc Mơ Qua, với Họa Mi (1992)
 TNCD030: Ngày Ấy Xa Nhau (1992)
 TNCD037: Nuối Tiếc (1993)
 TNCD049: Mưa Sài Gòn Mưa Hà Nội, với Hương Lan (1993)
 TNCD054: Yêu Anh Như Ngày Xưa, với Dalena (1993)
 TNCD061: Tình Trong Dĩ Vãng, với Phi Khanh (1994)
 TNCD065: Trăng Sáng Vườn Chè (1994)
 TNCD094: Một Ông Hai Bà, với Ái Thanh, Chí Tài (1995)
 TNCD095: Lời Ru Mùa Đông (1995)
 TNCD105: Thuyền Hoa (1995)
 TNCD115: Một Đời Yêu Anh, với Nguyễn Hưng (1996)
 TNCD125: Tơ Duyên (1996)
 TNCD140: Tình, với Thái Châu (1997)
 TNCD164: Ước Hẹn Ngày Mùa (1998)
 Thúy Nga đại diện: Tóc Em Đuôi Gà (1999)
Tình Đặc Biệt 24: Cô Tấm Ngày Nay (2002)
Saigon Vafaco: Tình Cầm (2007)
Thăng Long VA: Đêm Ả Đào (2008)
Thăng Long VA: Hoa Hồng Ký Ức (2009)

Trình diễn trên sân khấu

Trung tâm Thúy Nga
 STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm 1  Paris Và Anh (Tùng Giang)  solo  Paris By Night 12  1991 2  Thơ Ngây (Anh Việt)  Paris By Night 13 3  Bài Tango Cho Em (Lam Phương)  Elvis Phương 4  Qua Cầu Gió Bay  Paris By Night 14 5  Nhìn Nhau Lần Cuối (Anh Thái)  6  LK Mùa Thu  Paris By Night 15 7  Nuối Tiếc (Trịnh Nam Sơn)  Trịnh Nam Sơn  8  Em Đi Chùa Hương (Trung Đức, Nguyễn Nhược Pháp)  solo  9  Ngày Về (Hoàng Giác)  Họa Mi, Cát Phương  Mùa Xuân Nào Ta Về  1992 10  Nhớ Quê Hương (Phạm Ngữ)  solo  11  Mưa Sài Gòn, Mưa Hà Nội (Phạm Đình Chương)  Hương Lan Paris By Night 17 12  Tình khúc Tháng Sáu (Ngô Thụy Miên)  solo  13  Tát Nước Đầu Đình (Đào Duy Anh)  Elvis Phương  14  Tóc Mai Sợi Vắn Sợi Dài (Phạm Duy)  Duy Quang Paris By Night 18 15  Và Con Tim Đã Vui Trở Lại (Đức Huy)  solo  16  LK Trả Lại Em Yêu, Con Đường Tình Ta Đi (Phạm Duy)  Duy Quang  Paris By Night 19  1993 17  Vợ Chồng Quê (Phạm Duy)  Elvis Phương  18  Tình Nồng Cháy  solo  Paris By Night 20 19  Trẩy Hội Ngày Xuân  Ái Thanh, Elvis Phương  20  Em Về Mùa Thu (Ngô Thụy Miên)  solo  Paris By Night 21 21  Paris Có Gì Lạ Không Em (Ngô Thụy Miên)  22  Tình Hồng Paris (Lam Phương)  Elvis Phương  Paris By Night 22  23  Yêu  solo  Paris By Night 23  24  Trăng Sáng Vườn Chè (Văn Phụng, Nguyễn Bính)  Chí Tài Paris By Night 24 25  LK Hãy Yêu Như Chưa Yêu Lần Nào  Elvis Phương  26  Ô Mê Ly (Văn Phụng)  Elvis Phương, Duy Quang, Phi Khanh, Ngọc Trọng, Chí Tài Brothers  27  Cô Bé Có Chiếc Răng Khểnh (Trần Thiết Hùng)  solo  Paris By Night 25  1994 28  Hát Hội Trăng Rằm  Ái Thanh, Elvis Phương, Chí Tài  29  Chuyện Bốn Người  Ái Thanh, Trần Phương, Chí Tài  Paris By Night 26 30  Mấy Nhịp Cầu Tre (Hoàng Thi Thơ)  solo  31  Đêm Buồn (Văn Phụng)  Paris By Night 27 32  Tiếng Hát Với Cung Đàn (Văn Phụng)  Duy Quang, Elvis Phương, Phi Khanh  33  LK Niềm Vui Đơn Côi, Cỏ Úa (Lam Phương)  Elvis Phương  Paris By Night 28  34  Buồn Ơi Xin Hãy Quên (Hoàng Trọng Thụy)  Nguyễn Hưng Paris By Night 29 35  Đèn Cù  Chí Tài  36  Chú Cuội (Phạm Duy)  solo  Paris By Night 30  1995 37  Bài Ca Sao (Phạm Duy)  Elvis Phương  38  Ru Con Mùa Đông (Đặng Hữu Phúc)  solo  Paris By Night 31 39  Một Ông Hai Bà  Ái Thanh, Chí Tài  40  Đêm Vinh Quy (Nhật Ngân)  Chí Tài  Paris By Night 32 41  Đàn Chim Tha Phương (Đức Huy)  Elvis Phương, Thanh Hà, Thế Sơn, Nguyễn Hưng, Mỹ Huyền  42  Luôn Luôn Mãi Mãi (Đức Huy)  solo  Paris By Night 33  43  Tango Say (LV: Nhật Ngân)  Paris By Night 34 44  Tấm Cám (Nhật Ngân)  Ái Thanh, Chí Tài, Nguyễn Hưng  45  Kiếp Sau (Nhật Ngân, Trần Mộng Tú)  solo  Paris By Night 35  1996 46  Thuyền Hoa (Phạm Thế Mỹ)  Nguyễn Hưng  47  Tình lỡ Trăm Năm  Paris By Night 36 48  Người Đẹp Trong Tranh (Phạm Duy)  Thế Sơn 49  Trước Lầu Ngưng Bích (Lam Phương)  Thái Châu, Ngọc Anh, Bảo Hân, Châu Ngọc, Hoàng Lan  Paris By Night 37 50  Triệu Đóa Hoa Hồng (LV: Nhật Ngân)  solo  51  Mộng Dưới Hoa (Phạm Đình Chương, Đinh Hùng)  Thái Châu Paris By Night 38 52  Hoa Thơm Bướm Lượn  solo  53  Chuyện Tình Lá Diêu Bông (Nguyễn Tiến)  Paris By Night 39  1997 54  Tu Là Cõi Phúc, Tình Là Dây Oan (Lam Phương)  Thái Châu, Trang Thanh Lan, Mỹ Huyền, Hoàng Bích  55  Khúc Ca Dâng Mẹ (Ái Vân)  solo  Paris By Night 40  56  Đưa Em Xuống Thuyền (Hoàng Thi Thơ)  Paris By Night 41 57  LK Rước Tình Về Với Quê Hương (Hoàng Thi Thơ)  Mỹ Huyền, Hoàng Lan, Thái Châu, Nguyễn Hưng, Thế Sơn  58  Cô Hàng Cà Phê (Canh Thân)  Thái Châu  Paris By Night 42 59  Ước Hẹn Ngày Mùa (Ái Vân)  solo  60  Hài kịch: Chuyện Cấm Đàn Ông (Ngô Tấn Triển)  Hồng Đào, Trang Thanh Lan  Paris By Night 43  1998 61  Chuyện Tình Nàng Tô Thị (Lam Phương)  solo  62  LK Mưa Chiều Kỷ Niệm  Elvis Phương  Paris By Night 44 63  Thằng Bờm (Phạm Duy)  Kiều Hưng  64  Chiều Phủ Tây Hồ (Phú Quang)  solo  Paris By Night 45  65  Mùa Thu Xa Em (Ngô Thụy Miên)  Elvis Phương  Paris By Night 46 66  Thị Mầu Lên Chùa (Phạm Duy)  Thái Hiền (góp giọng), Bảo Hân  67  LK Phút Đầu Tiên, Mấy Nhịp Cầu Tre (Hoàng Thi Thơ)  Elvis Phương, Hoàng Lan, Nguyễn Hưng  Paris By Night 47  1999 68  Mời Lên Hái Đóa Hoa Rừng (Hoàng Thi Thơ)  solo  69  Mùa Đông Biệt Ly (Lê Xuân Trường)  Paris By Night 48  70  Nhớ Về Hội Lim (Trung Đức)  Paris By Night 49  71  Trên Đồi Xuân (Phạm Duy)  Paris By Night 50  72  Vỗ Cái Trống cơm (Nguyễn Nghị)  Paris By Night 52  73  Hài kịch: Người Đàn Bà Cao Số (Nhóm kịch Thúy Nga)  Hồng Đào, Trang Thanh Lan, Quang Minh  Paris By Night 53  2000 74  LK Em Về Chàng Chẳng Cho Về  Anh Dũng 

 Trung tâm Tình 
 STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm1Hương Đồng Gió Nội (Song Ngọc - Nguyễn Bính)soloQuê Hương Tình Yêu Và Tuổi Trẻ 82000 2  Cô Tấm Ngày Nay (Ngọc Châu) Quê Hương Tình Yêu Và Tuổi Trẻ 9  20013Trâu Ơi (Thế Hiện, Thơ: Minh Hiện)Quê Hương Tình Yêu Và Tuổi Trẻ 122004

Trung tâm Asia
 STT Tiết mục Thể hiện với Chương trình Năm 1  Lý Cây Đa solo  ASIA 33  2001 2  Thằng Cuội (Lê Thương)  Mạnh Đình  ASIA 34 

 Tham khảo 

 Liên kết ngoài 


Thể loại:Người Hà Nội
Thể loại:Ca sĩ Trung tâm Thúy Nga
Thể loại:Nữ ca sĩ Việt Nam
Thể loại:Nữ giới Việt Nam thế kỷ 21
Thể loại:Người Việt Nam thế kỷ 21
Thể loại:Cựu sinh viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam