Colossus (lớp tàu sân bay)

Lớp tàu sân bay Colossus bao gồm những tàu sân bay hạng nhẹ được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Mười sáu chiếc đã được vạch kế hoạch, nhưng chỉ có mười chiếc được hoàn tất, và không có chiếc nào từng tham gia tác chiến trong Thế Chiến II. Tuy nhiên, một số đã từng phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên, và nhiều chiếc đã được chuyển cho hải quân các nước trong Khối Thịnh Vượng Chung hay thân hữu, mà cuộc đời phục vụ kéo dài đến tận cuối những năm 1990.

 Thiết kế 
Việc hai chiếc tàu chiến Prince of Wales và Repulse bị máy bay đặt căn cứ trên đất liền đánh chìm vào tháng 12 năm 1941 đã vạch ra sự mong manh của những tàu chiến chủ lực không được không quân hỗ trợ đối với các cuộc không kích, và cho thấy nhu cầu cấp bách phải mở rộng không lực hạm đội.

Vào lúc bắt đầu chiến tranh, Hải quân Hoàng gia sử dụng cả hai kiểu tàu sân bay hạm đội và tàu sân bay hộ tống. Tuy nhiên, những chiếc tàu sân bay hộ tống được chỉ được thiết kế thuần túy để bảo vệ các đoàn tàu vận tải, nên ít có tác dụng trong vai trò tấn công. Tốc độ chậm và kích cỡ nhỏ khiến cho chúng không thể sử dụng các kiểu máy bay tiêm kích hiện đại tính năng cao. Mặt khác, những chiếc tàu sân bay hạm đội đắt tiền đang bị thiếu hụt, và việc chế tạo chúng mất nhiều thời gian. Việc cải biến các tàu buôn một thời từng được cân nhắc đến, nhưng bị hủy bỏ do nhu cầu cao của các con tàu vận tải.

Lớp Colossus xuất hiện như là một giải pháp hiện thực cho vấn đề thiếu hụt trầm trọng tàu sân bay chiến đấu. Chúng dựa trên thiết kế của lớp Illustrious, nhưng được thu nhỏ kích thước, và được dự định để sẵn sàng trong vòng hai năm. Để thúc đẩy việc chế tạo, thân tàu của lớp Colossus được chế tạo theo mẹ tàu thương mại cho đến sàn chứa máy bay.

Mười sáu chiếc đã được vạch kế hoạch chế tạo, nhưng chỉ có mười chiếc được hoàn tất như tàu sân bay lớp Colossus, trong đó hai chiếc Perseus và Pioneer|(R76)|Pioneer được biến đổi để hoạt động như những tàu bảo trì máy bay hơn là các nhiệm vụ chiến đấu trực tiếp. Việc chế tạo năm chiếc khác bị tạm ngưng, rồi sau đó được hoàn tất như những tàu sân bay thuộc lớp Majestic, trong khi một chiếc thứ sáu trong lớp này là chiếc Leviathan không bao giờ được hoàn tất. Cả năm chiếc trong lớp Majestic đều được bán cho hải quân các nước trong Khối Thịnh Vượng Chung hoặc đồng minh.

 Lịch sử hoạt động 
Bốn chiếc đầu tiên trong lớp Colossus được hoàn tất vào tháng 12 năm 1944 và ngay lập tức được đưa sang Viễn Đông, tuy nhiên không có chiếc nào tham chiến trực tiếp trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Lớp Colossus không có được lớp sàn đáp bọc thép, vốn đã bảo vệ hiệu quả những chiếc trong lớp Illustrious chống lại các cuộc tấn công cảm tử kamikaze như tại Okinawa trong chiến dịch Iceberg.

Sau chiến tranh, lớp tàu này là một phương cách rẻ tiền cho sự hiện diện của Hải quân Hoàng gia tại các vùng biển. Một số chiếc đã từng phục vụ trong chiến tranh Triều Tiên. Ít tốn kém hơn khi khi hoạt động so với những chiếc tàu sân bay hạm đội, chúng lại mang được số máy bay gần tương đương. Nhiều chiếc đã được bán cho hải quân các nước ngoài, nơi mà cuộc đời phục vụ của chúng kéo dài đến tận cuối những năm 1990.

 Những chiếc trong lớp 
 Tàu Đặt lườn Hạ thủy Hoạt động Số phậnColossus 1 tháng 6 năm 194230 tháng 9 năm 194316 tháng 12 năm 1944Chuyển cho Hải quân Pháp năm 1946 dưới tên gọi Arromanches; ngừng hoạt động năm 1974; bị tháo dỡ năm 1978Glory8 tháng 11 năm 194227 tháng 11 năm 19432 tháng 4 năm 1945Ngừng hoạt động năm 1956; bị tháo dỡ năm 1961Ocean8 tháng 11 năm 19428 tháng 7 năm 19448 tháng 8 năm 1945Ngừng hoạt động năm 1960; bị tháo dỡ năm 1962Perseus1 tháng 1 năm 194326 tháng 3 năm 194419 tháng 10 năm 1945Ngừng hoạt động năm 1957; bị tháo dỡ năm 1958Pioneer2 tháng 12 năm 194220 tháng 5 năm 19448 tháng 2 năm 1945Ngừng hoạt động năm 1954; bị tháo dỡ năm 1954Theseus19436 tháng 7 năm 19449 tháng 2 năm 1946Ngừng hoạt động năm 1957; bị tháo dỡ năm 1962	Triumph27 tháng 1 năm 19432 tháng 10 năm 19446 tháng 5 năm 1946Ngừng hoạt động năm 1975; bị tháo dỡ năm 1981Venerable3 tháng 12 năm 1942tháng 12 năm 194317 tháng 1 năm 1945Beaver, Paul (1987) Encyclopedia of the Fleet Air Arm since 1945, Wellingborough, Northants: Patrick Stephens, ISBN 0-85059-760-9Bán cho Hà Lan năm 1948 dưới tên gọi Karel Doorman II; bán cho Argentina năm 1968 dưới tên gọi Vienticinco de Mayo; ngừng hoạt động năm 1997; được tháo dỡ tại Ấn Độ năm 2006Vengeance16 tháng 11 năm 1942 23 tháng 2 năm 194415 tháng 1 năm 1945Chuyển cho Australia năm 1952; bán cho Brazil năm 1956 dưới tên gọi Minas Gerais; ngừng hoạt động năm 2001; bị tháo dỡ năm tại Ấn Độ 2004.Warrior12 tháng 12 năm 194220 tháng 5 năm 19442 tháng 4 năm 1945Chuyển cho Canada năm 1946; trả lại Anh năm 1948; bán cho Argentina năm 1958 dưới tên gọi ARA Independencia (V-1); ngừng hoạt động năm 1970; bị tháo dỡ năm 1971.

 Tham khảo 
 Chú thích 

 Thư mục 
 Ireland, Bernard (2005). The Illustrated Guide to Aircraft Carriers of the World. Hermes House, London. ISBN 1-84477-747-2.
 Beaver, Paul (1987). Encyclopedia of the Fleet Air Arm since 1945. Patrick Stephens Ltd. ISBN 0-85059-760-9.
 Liên kết ngoài 

 Friends of HMS Vengeance Campaign 
 Maritimequest Royal Navy aircraft carrier photo gallery
 Account of Commonwealth Naval operations off Okinawa

Thể loại:Lớp tàu sân bay

Thể loại:Tàu sân bay của Hải quân Hoàng gia Anh
Thể loại:Tàu sân bay trong chiến tranh lạnh
Thể loại:Tàu sân bay trong chiến tranh Triều Tiên