Lúa mạch đen

Lúa mạch đen hay hắc mạch, tên khoa học Secale cereale, là một loài cỏ phát triển rộng khắp, có vai trò là một loại lương thực, một loại cây trồng phủ đất và thức ăn gia súc. Nó là một loài trong bộ Triticeae và có quan hệ gần gũi với lúa mạch và lúa mì. Hạt của hắc mạch được dùng làm bột, bánh mì, bia, bánh mì giòn, một số loại rượu whisky hay vodka và rơm cho gia súc ăn. Hạt của nó có thể ăn hoàn toàn, bằng cách luộc hoặc xay nát như yến mạch.

Lúa mạch đen (rye) là một loại ngũ cốc. Trong tiếng Anh cần tránh nhầm rye với ryegrass vốn nghĩa là bãi cỏ, cỏ khô cho gia súc ăn.

 Đặc điểm sinh học 

 Lịch sử 
Lúa mạch đen là một trong những loài thực vật hoang dại ở miền trung, miền đông Thổ Nhĩ Kỳ và các vùng lân cận. Hắc mạch đã được thuần hóa với số lượng nhỏ ở một vài vị trí con người sinh sống (thời đồ đá mới), tại bán đảo Tiểu Á (Thổ Nhĩ Kỳ). Ví dụ khu di khảo PPNB (Pre-Pottery Neolithic B) và Can Hasan III. Nhưng điều này hầu như vắng bóng trong các tài liệu khảo cổ mãi đến thời đồ đồng ở Trung Âu, khoảng năm 1800–1500 TCN. Có thể lúa mạch đen là đã "di cư" từ vùng Tiểu Á (tức Thổ Nhĩ Kỳ) về phía Tây rồi "gia nhập" vào loài lúa mì theo kiểu Tiến hóa bắt chuớc và chỉ sau này mới được trồng theo đúng nghĩa.
 Hình ảnh 
Hình vẽ sinh học

Bông lúa

Cánh đồng

 Nông nghiệp 
Khoáng chấtCalcium33 mgSắt2,67 mgMagnesium121 mgPhosphor374 mgPotassium264 mgNatri6 mgKẽm3,73 mgĐồng0,450 mgMagnesium2,680 mgSelen0,035 mg
10 nước sản xuất lúa mạch đen hàng đầu — 2005(triệu tấn)   3,6   3,4   2,8   1,2   1,1   0,6   0,4   0,3  0,2   0,2Tổng cộng  13.3Nguồn: FAO Major Food And Agricultural Commodities And Producers - Countries By Commodity

 Chú thích 

 Đọc thêm 
 Rolf Schlegel (2006) Rye (Secale cereale L.) - a younger crop plant with bright future, eds. R. J. Sing and P. Jauhar, in: Genetic Resources, Chromosome Engineering, and Crop Improvement: Vol. II Cereals (ISBN 0849314305), CRC Press, Boca Raton, USA: 365-394


 Liên kết ngoài 

 Gordon Hillmann: New evidence of Lateglacial cereal cultivation at Abu Hureyra on the Euphrates , in: The Holocene 11/4 (tháng 7 năm 2001), p. 383-393.
 Growing Rye hosted by the UNT Government Documents Department 
 Rye recipes
 Thông tin phân loại trên "University of Melbourne"

Thể loại:Ngũ cốc
Thể loại:Giống ngũ cốc
C
Thể loại:Bài cơ bản sơ khai
Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Thể loại:Pooideae