Thái Bình mại ca giả

Thái Bình mại ca giả (chữ Hán: 太平賣歌者, nghĩa là người hát rong ở Thái Bình) là bài thơ chữ Hán của Nguyễn Du trong tập Bắc hành tạp lục viết khi đi sứ Trung Quốc.

Hoàn cảnh sáng tác

Năm 1813, Nguyễn Du được thăng chức Học sĩ điện Cần Chánh và được cử làm Chánh sứ đi tuế cống Trung Quốc. Trên đường đi, ông đã tận mắt chứng kiến cảnh quan lại quyền quý thì cơm canh, thịt cá thừa mứa ăn không hết, đem đổ xuống sông, trong khi người nghèo đói ca hát đến sùi bọt mép thì chỉ được mấy đồng kẽm, khiến cho nhà thơ đau lòng phải thốt lên:

Bài thơ

太平賣歌者
太平瞽師粗布衣 
小兒牽挽行江湄 
云是城外老乞子 
賣歌乞錢供晨炊 
鄰舟時有好音者 
牽手引上船窗下 
此時船中暗無燈 
棄飯潑水殊狼藉 
摸索引身向坐隅 
再三舉手稱多謝 
手挽弦索口作聲 
且彈且歌無暫停 
可音殊異不得辨 
但覺嘹喨殊可聽 
舟子寫字為余道 
此曲世民與建成 
觀者十數並無語 
但見江風蕭蕭江月明 
口噴白沫手酸縮 
卻坐斂弦告終曲 
殫盡心力幾一更 
所得銅錢僅五六 
小兒引待下船來 
猶且回顧禱多福 
我乍見之悲且辛 
凡人愿死不愿貧 
只道中華盡溫飽 
中華亦有如此人 
君不見使船朝來供頓例 
一船一船盈肉米 
行人飽食便棄餘 
殘肴泠飯沉江底Thái Bình mại ca giả
Thái Bình cổ sư thô bố y 
Tiểu nhi khiên vãn hành giang mi 
Vân thị thành ngoại lão khất tử 
Mại ca khất tiền cung thần xuy 
Lân chu thời hữu hiếu âm giả 
Khiên thủ dẫn thướng thuyền song hạ 
Thử thời thuyền trung ám vô đăng 
Khí phạn bát thủy thù lang tạ 
Mô sách dẫn thân hướng tọa ngung 
Tái tam cử thủ xưng đa tạ 
Thủ vãn huyền sách khẩu tác thanh 
Thả đàn thả ca vô tạm đình 
Thanh âm thù dị bất đắc biện 
Đãn giác liêu lượng thù khả thinh 
Chu tử tả tự vị dư đạo 
Thử khúc Thế Dân dữ Kiến Thành 
Quan giả thập số tịnh vô ngữ 
Đãn kiến giang phong tiêu tiêu giang nguyệt minh 
Khẩu phún bạch mạt, thủ toan súc 
Khước tọa, liễm huyền, cáo chung khúc 
Đàn tận tâm lực cơ nhất canh 
Sở đắc đồng tiền cận ngũ lục 
Tiểu nhi dẫn đắc há thuyền lai 
Do thả hồi cố đảo đa phúc 
Ngã sạ kiến chi, bi thả tân 
Phàm nhân nguyện tử bất nguyện bần 
Chỉ đạo Trung Hoa tẫn ôn bão 
Trung Hoa diệc hữu như thử nhân 
Quân bất kiến sứ thuyền triêu lai cung đốn lệ 
Nhất thuyền, nhất thuyền doanh nhục mễ 
Hành nhân bão thực tiện khí dư 
Tàn hào lãnh phạn trầm giang để.

Xem thêm

Nguyễn Du
Truyện Kiều

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thể loại:Thơ Việt Nam
Thể loại:Tác phẩm của Nguyễn Du
Thể loại:Bài thơ Việt Nam
Thể loại:Thơ chữ Hán