Giải Grammy cho bài hát của năm

Giải Grammy cho bài hát của năm (tiếng Anh: Grammy Award for Song of the Year) là một hạng mục được trao tại giải Grammy - một lễ trao giải ra đời năm 1958 và ban đầu có tên là Giải Gramophone. Giải bài hát của năm là một trong bốn hạng mục uy tín nhất của giải thưởng (cùng với nghệ sĩ mới xuất sắc nhất, thu âm của năm và album của năm) - được trao hằng năm kể từ lễ trao giải Grammy đầu tiên vào năm 1959. Theo hướng dẫn mô tả của giải Grammy lần thứ 54, giải thưởng được trao nhằm tôn vinh thành tựu nghệ thuật, trình độ kỹ thuật và sự xuất sắc toàn diện trong ngành công nghiệp thu âm, không phụ thuộc vào doanh số album hoặc thứ hạng trên bảng xếp hạng. Nếu một ca khúc đoạt giải có sử dụng đoạn trích hoặc cải biên từ tác phẩm hiện có, nhà xuất bản và tác giả của ca khúc gốc có thể đăng ký nhận Giấy chứng nhận người thắng cuộc. 

Hạng mục bài hát của năm có liên quan nhưng khác biệt về khái niệm so với các hạng mục thu âm của năm hoặc album của năm. Giải bài hát của năm được trao cho một đĩa đơn hoặc một bài hát trong album. Giải thưởng này thuộc về nhạc sĩ/nhà soạn nhạc - người thực sự viết lời và/hoặc giai điệu của ca khúc. "Bài hát" trong ngữ cảnh này được hiểu là bản nhạc đã được sáng tác, không phải phần thu âm của nó. Giải thu âm của năm cũng được trao cho một đĩa đơn hoặc bài nhạc riêng lẻ, nhưng đối tượng nhận giải là nghệ sĩ trình diễn, nhà sản xuất, kỹ sư thu âm và/hoặc kỹ sư phối khí của bài hát đó. Ở đây, "thu âm" được hiểu là một bản ghi âm cụ thể của bài hát, không phải phần sáng tác nhạc hay một album tổng hợp. Giải album của năm được trao cho toàn bộ một album và giải thưởng được trao cho nghệ sĩ, nhạc sĩ, nhà sản xuất, kỹ sư thu âm và kỹ sư master của album đó. Trong ngữ cảnh này, "album" được hiểu là một tuyển tập các bài hát đã được thu âm (định dạng LP nhiều bài, CD, hoặc gói tải xuống), không phải từng bài hát riêng lẻ hoặc phần sáng tác của chúng.

 Lịch sử và mô tả 
Giải bài hát của năm đã được trao từ năm 1959. Đây là một trong bốn hạng mục Grammy danh giá nhất. Mặc dù cả hai giải thu âm của năm và bài hát của năm đều được trao cho một đĩa đơn hoặc một bài hát trong album, giải bài hát của năm chỉ được trao cho nhạc sĩ sáng tác bài hát/nhà soạn nhạc, trong khi giải thu âm của năm được trao cho nghệ sĩ trình diễn và đội ngũ sản xuất của một bản thu âm cụ thể. Theo hướng dẫn mô tả của giải Grammy lần thứ 54, giải thưởng được trao cho nhạc sĩ/nhà soạn nhạc của một bài hát mà "phải có giai điệu và lời nhạc, và phải là một ca khúc mới hoặc lần đầu nổi bật trong năm tính đủ điều kiện. Các ca khúc có chứa đoạn trích hoặc cải biên nổi bật từ tác phẩm khác sẽ không đủ tiêu chuẩn". Giải thưởng không phải lúc nào cũng bị giới hạn ở những bài hát mới hoặc mới nổi. Ví dụ vào năm 1992, khi tác phẩm chiến thắng là bản cover bài "Unforgettable" (bài hát lần đầu được Nat King Cole thu âm và nổi bật vào những năm 1950) của Natalie Cole, quy định chỉ yêu cầu bài hát phải được thu âm trong năm tính đủ điều kiện và chưa từng được đề cử cho giải thưởng này trước đó.

Kể từ cuối những năm 1960, các giải thưởng dành cho nhạc sĩ sáng tác ca khúc khác đã được trao cho các hạng mục thể loại cụ thể, bao gồm: bài hát đồng quê xuất sắc nhất (từ năm 1965), bài hát R&B xuất sắc nhất (từ năm 1969), bài hát xuất sắc nhất được sáng tác cho phương tiện truyền hình ảnh (từ năm 1988), bài hát rock xuất sắc nhất (từ năm 1992). Gần đây hơn có thêm các hạng mục bài hát rap xuất sắc nhất (từ năm 2004), bài hát phúc âm xuất sắc nhất (từ năm 2006 đến 2014), bài hát cơ đốc đương đại xuất sắc nhất (từ năm 2012 đến 2014), bài hát roots Mỹ xuất sắc nhất (từ năm 2014), bài hát/trình diễn nhạc phúc âm xuất sắc nhất (từ năm 2015) và bài hát/trình diễn nhạc cơ đốc đương đại xuất sắc nhất (từ năm 2015). Hạng mục này đã được mở rộng thành tám đề cử vào năm 2019 và 10 đề cử vào năm 2022. Bắt đầu từ lễ trao giải năm 2024, số lượng đề cử đã được điều chỉnh trở lại thành 8. Tính đến năm 2023, một hạng mục riêng biệt để vinh danh các nhạc sĩ đã được ra đời: nhạc sĩ sáng tác bài hát phi cổ điển của năm.

 Thành tựu 
Trong nhiều trường hợp, các nhạc sĩ đoạt giải cũng đồng thời là người thể hiện ca khúc. Có thể kể đến như Domenico Modugno, Henry Mancini, John Lennon & Paul McCartney, Joe South, Paul Simon, Carole King, Barbra Streisand, Billy Joel, Michael McDonald, Christopher Cross, Sting, Michael Jackson & Lionel Richie, Bobby McFerrin, Eric Clapton, Bruce Springsteen, Seal, Shawn Colvin, Rob Thomas, U2, Alicia Keys, Luther Vandross, John Mayer, Dixie Chicks, Amy Winehouse, Coldplay, Beyoncé, Lady Antebellum, Adele, Fun, Lorde, Sam Smith, Ed Sheeran, Bruno Mars, Childish Gambino, Billie Eilish, H.E.R., Anderson .Paak, Bonnie Raitt và Kendrick Lamar. Hai anh em Billie Eilish và Finneas O'Connell là các nhạc sĩ có nhiều chiến thắng nhất ở hạng mục này, mỗi người đều ba lần với các ca khúc "Bad Guy" (2020), "What Was I Made For?" (2024) và "Wildflower" (2026).

Dernst "D'Mile" Emile II là nhạc sĩ duy nhất từng thắng bài hát của năm trong hai năm liên tiếp: 2021 ("I Can't Breathe") và 2022 ("Leave the Door Open").  Các nhạc sĩ sáng tác ca khúc khác từng hai lần đoạt giải trong hạng mục này gồm có Henry Mancini ("Moon River" và "Days of Wine and Roses"); Johnny Mercer ("Moon River" và "Days of Wine and Roses"); James Horner ("Somewhere Out There" và "My Heart Will Go On"); Will Jennings ("Tears in Heaven" và "My Heart Will Go On"); U2 ("Beautiful Day" và "Sometimes You Can't Make It on Your Own"); Adele ("Rolling in the Deep" và "Hello"); Christopher Brody Brown ("That's What I Like" và "Leave the Door Open"); Bruno Mars ("That's What I Like" và "Leave the Door Open"), mỗi người đều thắng hai lần.

Người phụ nữ đầu tiên giành chiến thắng ở hạng mục này là Carole King với ca khúc "You've Got a Friend" (1972). Adele là nữ nhạc sĩ đầu tiên hai lần đoạt giải, với các chiến thắng cho "Rolling in the Deep" và "Hello". Doja Cat và Doechii là hai nữ rapper duy nhất từng được đề cử ở hạng mục này, lần lượt với “Kiss Me More” (2022) và "Anxiety" (2026). Ca khúc "Nel blu, dipinto di blu (Volare)" - tác phẩm chiến thắng năm 1959 do Domenico Modugno sáng tác và thể hiện bằng tiếng Ý - là ca khúc ngoại ngữ duy nhất từng đoạt giải thưởng này, mặc dù ca khúc chiến thắng năm 1967 là "Michelle" do Lennon–McCartney sáng tác cho The Beatles trình bày cũng có một phần lời quan trọng bằng tiếng Pháp. “Despacito” và “DTMF” là hai ca khúc tiếng Tây Ban Nha duy nhất từng được đề cử.

Bài hát "Theme of Exodus" của Ernest Gold (thắng cử năm 1961) là bài khí nhạc duy nhất từng thắng giải này. "Lose Yourself" của Eminem là ca khúc rap đầu tiên được đề cử, trong khi "This is America" của Childish Gambino và "Not Like Us" của Kendrick Lamar  là hai tác phẩm rap duy nhất từng giành chiến thắng. “Poker Face” của Lady Gaga, “Break My Soul” của Beyoncé và “Abracadabra” của Gaga là những ca khúc nhạc dance duy nhất lọt vào vòng đề cử. “A&W” của Lana Del Rey là ca khúc alternative đầu tiên được đề cử. Lần chia giải duy nhất trong lịch sử giải Grammy ở hạng mục này xảy ra vào năm 1978, khi cả hai ca khúc "Evergreen (Love Theme from A Star Is Born)" của Barbra Streisand-Paul Williams và "You Light Up My Life" của Joe Brooks cùng giành chiến thắng. Lần đầu tiên trong lịch sử Grammy, hai ca khúc khác nhau có cùng tựa đề được đề cử ở hạng mục này xảy ra với "Hello" do Lionel Richie sáng tác năm 1985 và "Hello" của Adele & Greg Kurstin vào năm 2017. Ca khúc có nhiều tác giả nhất giành được giải thưởng này là "That's What I Like" (2018) - tác phẩm có tới tám nhạc sĩ đồng sáng tác. Ca khúc có nhiều tác giả được đề cử nhất ở hạng mục này là "Peaches", với 11 đồng tác giả được đề cử tại lễ trao giải năm 2022.

 Quy trình 
Từ năm 1995 đến 2018, các thành viên của Viện hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Thu âm Quốc gia đã bình chọn cho các lựa chọn của họ ở hạng mục bài hát của năm. Danh sách 20 bản thu âm hàng đầu được chuyển đến Ủy ban Rà soát Đề cử (Nominations Review Committee) - một nhóm thành viên giấu tên được lựa chọn đặc biệt, những người này sau đó sẽ chọn ra năm bản thu âm hàng đầu để có được đề cử trong hạng mục thông qua một lá phiếu đặc biệt. Các thành viên còn lại sau đó sẽ bỏ phiếu chọn ra người chiến thắng từ năm đề cử đó. Năm 2018, đã có thông báo rằng số lượng bản nhạc được đề cử sẽ tăng lên tám. Năm 2021, thông báo cho biết Ủy ban Rà soát Đề cử sẽ bị giải tán và các đề cử cuối cùng cho hạng mục bài hát của năm sẽ do các thành viên bỏ phiếu quyết định. Bắt đầu từ năm 2022, số lượng đề cử trong hạng mục này tăng lên 10. Tuy nhiên, quyết định mở rộng số lượng đề cử ở hạng mục này được đưa ra chỉ 24 giờ trước khi công bố đề cử, sau khi một phiên bản đầu tiên của danh sách đề cử đã được lưu hành. Sự việc giúp "Kiss Me More" của Doja Cat (hợp tác với SZA) và "Right on Time" của Brandi Carlile được đề cử, vì đây là những ca khúc nhận được nhiều phiếu bầu nhất bên cạnh tám đề cử khác. Tính đến lễ trao giải năm 2024, số lượng đề cử đã được giảm trở lại còn tám.

 Danh sách thắng cử 

 Dấu hoa thị (*) cho biết bản thu âm này cũng đã giành giải thu âm của năm.
 Năm Nhạc sĩsáng tác Tác phẩm Thể hiện Các đề cử Chú thích1959Domenico Modugno"Nel blu, dipinto di blu (Volare)" *Domenico Modugno 

 Thập niên 1960 
 Năm Nhạc sĩsáng tác Tác phẩm Thể hiện Các đề cử Chú thích1960Jimmy Driftwood"The Battle of New Orleans"Johnny Horton1961Ernest Gold"Theme of Exodus"Khí nhạc(Nhiều nghệ sĩ)1962Henry ManciniJohnny Mercer"Moon River" *Henry Mancini1963Leslie BricusseAnthony Newley"What Kind of Fool Am I?"Sammy Davis Jr.1964Henry ManciniJohnny Mercer"Days of Wine and Roses" *Henry Mancini1965Jerry Herman"Hello, Dolly!"Louis Armstrong1966Paul Francis WebsterJohnny Mandel"The Shadow of Your Smile"Tony Bennett1967John LennonPaul McCartney"Michelle"The Beatles1968Jimmy Webb"Up, Up, and Away" *The 5th Dimension1969Bobby Russell"Little Green Apples"O. C. Smith

 Thập niên 1970 
 Năm Nhạc sĩsáng tác Tác phẩm Thể hiện Các đề cử Chú thích1970Joe South "Games People Play" Joe South 1971Paul Simon "Bridge over Troubled Water" * Simon & Garfunkel 1972Carole King "You've Got a Friend" James Taylor & Carole King 1973Ewan MacColl"The First Time Ever I Saw Your Face" * Roberta Flack 1974Norman GimbelCharles Fox "Killing Me Softly with His Song" *Roberta Flack 1975Alan and Marilyn BergmanMarvin Hamlisch "The Way We Were" Barbra Streisand1976Stephen Sondheim "Send In the Clowns" Judy Collins 1977Bruce Johnston "I Write the Songs" Barry Manilow 1978Barbra StreisandPaul Williams"Evergreen (Love Theme from A Star Is Born)"Barbra Streisand  Joe Brooks "You Light Up My Life" Debby Boone1979Billy Joel "Just the Way You Are" *Billy Joel

 Thập niên 1980 
 Năm Nhạc sĩsáng tác Tác phẩm Thể hiện Các đề cử Chú thích1980Kenny LogginsMichael McDonald "What a Fool Believes" * The Doobie Brothers1981Christopher Cross "Sailing" * Christopher Cross1982Donna WeissJackie DeShannon "Bette Davis Eyes" * Kim Carnes1983Johnny ChristopherMark JamesWayne Carson "Always on My Mind" Willie Nelson1984Sting "Every Breath You Take" The Police1985Graham LyleTerry Britten "What's Love Got to Do with It" * Tina Turner1986Michael JacksonLionel Richie "We Are the World" * USA for Africa1987Burt BacharachCarole Bayer Sager "That's What Friends Are For" Dionne Warwick & Friends (Elton John, Gladys Knight & Stevie Wonder)1988James HornerBarry MannCynthia Weil "Somewhere Out There" Linda Ronstadt & James Ingram1989Bobby McFerrin "Don't Worry, Be Happy" * Bobby McFerrin

 Thập niên 1990 
 Năm Nhạc sĩsáng tác Tác phẩm Thể hiện Các đề cử Chú thích1990Larry HenleyJeff Silbar"Wind Beneath My Wings" *Bette Midler1991Julie Gold "From a Distance" Bette Midler1992Irving Gordon "Unforgettable" * Natalie Cole (với Nat King Cole)1993Eric ClaptonWill Jennings"Tears in Heaven" *Eric Clapton1994Alan MenkenTim Rice "A Whole New World" Peabo Bryson & Regina Belle1995Bruce Springsteen "Streets of Philadelphia" Bruce Springsteen1996Seal "Kiss from a Rose" * Seal1997Gordon KennedyWayne KirkpatrickTommy Sims"Change the World" *Eric Clapton1998Shawn ColvinJohn Leventhal "Sunny Came Home" * Shawn Colvin1999James HornerWill Jennings "My Heart Will Go On" * Celine Dion

 Thập niên 2000 
 Năm Nhạc sĩsáng tác Tác phẩm Thể hiện Các đề cử Chú thích2000Itaal ShurRob Thomas "Smooth" * Santana hợp tác với Rob Thomas2001Adam ClaytonDavid EvansLarry Mullen Jr.Paul Hewson "Beautiful Day" * U22002Alicia Keys "Fallin'" Alicia Keys2003Jesse Harris "Don't Know Why" * Norah Jones2004Richard MarxLuther Vandross "Dance with My Father"Luther Vandross2005John Mayer "Daughters" John Mayer2006Adam ClaytonDavid EvansLarry Mullen Jr.Paul Hewson "Sometimes You Can't Make It on Your Own" U22007Emily RobisonMartie MaguireNatalie MainesDan Wilson "Not Ready to Make Nice" * Dixie Chicks2008Amy Winehouse "Rehab" * Amy Winehouse2009Guy BerrymanJonny BucklandWill ChampionChris Martin "Viva la Vida" Coldplay

 Thập niên 2010 
 Năm Nhạc sĩsáng tác Tác phẩm Thể hiện Các đề cử Chú thích2010Thaddis HarrellBeyoncé KnowlesTerius NashChristopher Stewart"Single Ladies (Put a Ring on It)"Beyoncé2011Dave HaywoodJosh KearCharles KelleyHillary Scott"Need You Now" * Lady Antebellum2012Adele AdkinsPaul Epworth"Rolling in the Deep" *Adele2013Nate RuessJack AntonoffJeff BhaskerAndrew Dost"We Are Young"Fun hợp tác với Janelle Monáe2014Joel LittleElla Yelich-O'Connor "Royals"Lorde2015James NapierWilliam PhillipsSam Smith"Stay with Me" *Sam Smith2016Ed SheeranAmy Wadge"Thinking Out Loud"Ed Sheeran 2017Adele AdkinsGreg Kurstin"Hello" *Adele2018Christopher Brody BrownJames FauntleroyPhilip LawrenceBruno MarsRay Charles McCullough IIJeremy ReevesRay RomulusJonathan Yip"That's What I Like"Bruno Mars2019Donald GloverLudwig GöranssonJeffery Lamar Williams"This Is America" *Childish Gambino

 Thập niên 2020 
 Năm Nhạc sĩsáng tác Tác phẩm Thể hiện Các đề cử Chú thích2020Billie Eilish O'ConnellFinneas O'Connell"Bad Guy" *Billie Eilish2021Dernst Emile IIH.E.R.Tiara Thomas"I Can't Breathe" H.E.R.2022Brandon Anderson Christopher Brody Brown  Dernst Emile II  Bruno Mars"Leave the Door Open" *Silk Sonic2023Bonnie Raitt"Just Like That"Bonnie Raitt2024 Billie Eilish O'Connell  Finneas O'Connell "What Was I Made For?"  Billie Eilish 2025 Kendrick Lamar "Not Like Us" * Kendrick Lamar 2026Billie Eilish O'ConnellFinneas O'Connell "Wildflower"  Billie Eilish 
  Mỗi năm được liên kết với bài viết về lễ trao giải Grammy được tổ chức vào năm đó.
  Nghệ sĩ trình diễn chỉ được liệt kê chứ không nhận giải thưởng này.

 Nhạc sĩ giành nhiều giải 

 Ba giải

 Billie Eilish
 Finneas O'Connell

 Hai giải

 Adele
 Bono
 Brody Brown
 Adam Clayton
 D'Mile (liên tiếp)
 The Edge
 James Horner
 Will Jennings
 Henry Mancini
 Bruno Mars
 Johnny Mercer
 Larry Mullen Jr.

 Nhạc sĩ được nhiều đề cử 

8 đề cử
Jack Antonoff
Taylor Swift

7 đề cử
Bruno Mars

6 đề cử
Beyoncé
Billie Eilish
Paul McCartney
Finneas O'Connell
Lionel Richie

5 đề cử
Burt Bacharach
Lady Gaga
Kendrick Lamar
Philip Lawrence
John Lennon

4 đề cử
Adele
Alan Bergman
Marilyn Bergman
Bono
Brody Brown
Sammy Cahn
Brandi Carlile
Adam Clayton
The Edge
Jay-Z
Will Jennings
Billy Joel
Hillary Lindsey
Max Martin
Larry Mullen Jr.
Ed Sheeran
SZA
Sting
Jimmy Van Heusen

3 đề cử
Amy Allen
Carole Bayer Sager
Jeff Bhasker
Justin Bieber
Christopher Brody Brown
Cirkut
Hal David
D'Mile
Phil Hanseroth
Tim Hanseroth
Don Henley
H.E.R.
Michael Jackson
Alicia Keys
Greg Kurstin
Robert John "Mutt" Lange
John Legend
Ari Levine
Henry Mancini
Lori McKenna
Johnny Mercer
Dan Nigro
Tim Rice
Liz Rose
Paul Simon
Sounwave
Bruce Springsteen
Tricky Stewart
Jule Styne
Diane Warren
Paul Francis Webster
Kanye West
Paul Williams
Andrew Wyatt

2 đề cử

Caroline Ailin
Peter Allen
Ruby Amanfu
Johntá Austin
Corinne Bailey Rae
Glen Ballard
Louis Bell
Benny Blanco
Leslie Bricusse
Mariah Carey
Sabrina Carpenter
Rogét Chahayed
Tracy Chapman
Lauren Christy
Dave Cobb
Phil Collins
Christopher Cross
Lana Del Rey
Sam Dew
Neil Diamond
Dr. Luke
The-Dream
Fred Ebb
Graham Edwards
Eminem
Omer Fedi
Dino Fekaris
Eric Fredericks
Barry Gibb
Robin Gibb
Norman Gimbel
Howard Greenfield
Marvin Hamlisch
Kuk Harrell
James Horner
Rodney Jerkins
Elton John
John Kander
Josh Kear
R. Kelly
Kris Kristofferson
Carter Lang
Avril Lavigne
Michel Legrand
Dua Lipa
Lizzo
Post Malone
Barry Mann
Michael McDonald
Alan Menken
Julia Michaels
Anthony Newley
Freddie Perren
Linda Perry
Ricky Reed
Olivia Rodrigo
Mark Ronson
Nate Ruess
Bobby Russell
Neil Sedaka
Shellback
Eddie Snyder
Stephen Sondheim
Sounwave
Joe South
Scott Spock
Tiara Thomas
Justin Tranter
Shania Twain
Andrew Watt
Jimmy Webb
Cynthia Weil
will.i.am
Dan Wilson
Stevie Wonder

 Xem thêm 

 Giải Grammy cho thu âm của năm
 Giải Grammy cho bài hát đồng quê xuất sắc nhất
 Giải Grammy cho bài hát R&B xuất sắc nhất
 Giải Grammy cho bài hát xuất sắc nhất được sáng tác cho phương tiện truyền hình ảnh
 Giải Grammy cho bài hát rock xuất sắc nhất
 Giải Grammy cho bài hát rap xuất sắc nhất
 Giải Grammy cho bài hát phúc âm xuất sắc nhất
 Giải Grammy cho bài hát/trình diễn phúc âm xuất sắc nhất
 Giải Grammy cho bài hát cơ đốc đương đại xuất sắc nhất
 Giải Grammy cho bài hát/trình diễn cơ đốc đương đại xuất sắc nhất
 Giải Grammy cho bài hát roots Mỹ xuất sắc nhất

 Chú thích 

Chung
  Lưu ý: Người dùng phải chọn danh mục "Chung" làm thể loại trong chức năng tìm kiếm.


Riêng

 Liên kết ngoài 

 Trang web chính thức

Thể loại:Giải Grammy cho Bài hát của năm
Thể loại:Hạng mục giải Grammy