Chi Mâm xôi

Chi Mâm xôi (danh pháp khoa học: Rubus) là một chi lớn trong thực vật có hoa thuộc họ Hoa hồng (Rosaceae), phân họ Rosoideae. Tên gọi phổ biến cho các loài trong chi này là mâm xôi, ngấy, mắc hú, đùm đũm, đũm hương, phúc bồn tử, dâu rừng, v.v. Tuy nhiên, hiện tại chưa rõ là các tên gọi này có tương ứng với phân loại khoa học như đề cập dưới đây hay không. Phần lớn các loài có thân gỗ với gai nhọn giống như hoa hồng. Quả mâm xôi là dạng quả hợp của các quả hạch nhỏ.

Chi Rubus được cho là đã tồn tại từ khoảng 23,7 tới 36,6 triệu năm trước.Rosales

Các ví dụ về hàng trăm loài Rubus bao gồm:
Rubus allegheniensis – mâm xôi Allegheny
Rubus arcticus – mâm xôi Bắc cực
Rubus armeniacus – mâm xôi Himalaya
Rubus caesius – mâm xôi châu Âu
Rubus canadensis – mâm xôi Canada
Rubus chamaemorus - mâm xôi Finnmark
Rubus coreanus - mâm xôi Triều Tiên
Rubus cuneifolius – mâm xôi cát
Rubus fruticosus tổ hợp – mâm xôi đen
Rubus idaeus – mâm xôi đỏ châu Âu, phúc bồn tử
Rubus leucodermis – mâm xôi vỏ trắng hay mâm xôi phương Tây
Rubus occidentalis – mâm xôi đen
Rubus odoratus – mâm xôi hoa
Rubus parviflorus – mâm xôi
Rubus pensilvanicus – mâm xôi Pennsylvania
Rubus phoenicolasius – mâm xôi
Rubus saxatilis – mâm xôi đá
Rubus spectabilis – mâm xôi hồi
Rubus strigosus – mâm xôi đỏ Mỹ
Rubus ursinus - mâm xôi Thái Bình Dương

Chi này cũng bao gồm hàng loạt các cây lai ghép, cả trong tự nhiên lẫn do con người tạo ra, chẳng hạn như Rubus × loganobaccus.

Xem thêm: Danh sách côn trùng cánh vẩy phá hại mâm xôi

 Phân loại 
nhỏ|Rubus caesius
nhỏ|Rubus idaeus
nhỏ|2 loại dâu rừng. Loại màu đỏ bên trái là Rubus idaeus, quả mọng màu đen bên phải là Rubus fruticosus.
Chi Rubus là một chi rất phức tạp, cụ thể là trường hợp của phân chi Rubus, với các dạng đa bội, lai ghép và các dạng tiếp hợp vô tính ngẫu nhiên dường như thường xuyên xảy ra, làm cho phân loại loài với sự biến thiên lớn trong phân chi trở thành một trong những thách thức lớn đối với thực vật học hệ thống.

Các loài mâm xôi có số nhiễm sắc tể cơ sở là 7. Các dạng đa bội từ nhị bội (14 nhiễm sắc thể) tới thập tứ bội (98 nhiễm sắc tể) luôn tồn tại.

Một vài xử lý đã công nhận hàng chục loài cho mỗi cái mà các nhà thực vật học tương đối chuyên nghiệp từng coi là một loài tương đối biến thiên. Ngược lại, các loài trong các phân chi khác của chi Rubus nói chung là khác biệt, nhưng vẫn bị tranh cãi là chúng có phải một loài hay không, chẳng hạn như mâm xôi đỏ châu Âu và mâm xôi đỏ Mỹ là một loài hay hai. (Trong bài này, quan điểm 2 loài được tuân theo, với Rubus idaeus và R. strigosus đều được công nhận; nếu chỉ coi là một loài thì tên gọi cũ hơn R. idaeus có ưu thế trong việc chọn tên khoa học cho loài theo nghĩa rộng.)

Các dữ liệu phân tử đã thực hiện việc phân loại lại dựa trên phân bố địa lý và số nhiễm sắc thể, nhưng các dữ liệu hình thái học như cấu trúc lá và thân cây lại dường như không tạo ra sự phân loại như kiểu của phát sinh chủng loài

Phân loại trong bài này công nhận 13 phân chi trong phạm vi chi Rubus, với phân chi lớn nhất (Rubus) được chia ra thành 12 tổ. Các ví dụ được đưa ra cho từng đơn vị phân loại, nhưng còn nhiều loài không được đề cập tại đây.
Phân chi Anoplobatus
Rubus odoratus
Rubus koehleri
Rubus parviflorus
Rubus aliceae
Rubus aboriginum
Rubus deliciosus
Rubus neomexicanus
Phân chi Chamaebatus
Rubus hayata-koidzumii
Rubus calycinus
Rubus nivalis
Rubus pectinellus
Phân chi Chamaemorus
Rubus chamaemorus
Rubus pseudochamaemorus
Phân chi Comaropsis
Rubus geoides
Phân chi Cyclactis
Rubus arcticus
Rubus saxatilis
Rubus fockeanus
Rubus humulifolius
Rubus lasiococcus
Rubus pedatus
Rubus xanthocarpus
Phân chi Diemenicus
Rubus gunnianus
Phân chi Dalibardastrum
Rubus amphidasys
Rubus nepalensis
Rubus tricolor
Rubus tsangiorum
Phân chi Idaeobatus
Rubus acuminatissimus
Rubus adenophorus
Rubus alexeterius
Rubus alpestris
Rubus amabilis
Rubus apetalus
Rubus archboldianus
Rubus aurantiacus
Rubus biflorus
Rubus chingii
Rubus cockburnianus
Rubus columellaris
Rubus copelandii
Rubus corchorifolius
Rubus coreanus
Rubus coreanus
Rubus crataegifolius
Rubus croceacanthus
Rubus ellipticus
Rubus eustephanos
Rubus flosculosus
Rubus fraxinifolius
Rubus glabricarpus
Rubus grayanus
Rubus hawaiensis
Rubus hirsutus
Rubus hoffmeisterianus
Rubus hypargyrus
Rubus idaeus
Rubus illecebrosus
Rubus innominatus
Rubus inopertus
Rubus irritans
Rubus komarovii
Rubus lasiostylus
Rubus leucodermis
Rubus ludwigii
Rubus lutescens
Rubus macilentus
Rubus macraei
Rubus mesogaeus
Rubus microphyllus
Rubus minusculus
Rubus niveus
Rubus occidentalis
Rubus palmatus
Rubus parvifolius
Rubus peltatus
Rubus pentagonus
Rubus phoenicolasius
Rubus pileatus
Rubus pinfaensis
Rubus pinnatus
Rubus probus
Rubus pungens
Rubus racemosus
Rubus rigidus
Rubus rosifolius
Rubus sachalinensis
Rubus simplex
Rubus spectabilis
Rubus stans
Rubus strigosus
Rubus suavissimus
Rubus subornatus
Rubus sumatranus
Rubus teledapos
Rubus thibetanus
Rubus trianthus
Rubus trifidus
Rubus vernus
Phân chi Lampobatus
Rubus turquinensis
Rubus trichomallus
Rubus shankii
Rubus sapidus
Rubus roseus
Rubus peruvianus
Rubus nubigenus
Rubus megalococcus
Rubus macvaughianus
Rubus irasuensis
Rubus imperialis
Rubus hondurensis
Rubus glaucus
Rubus glabratus
Rubus giganteus
Rubus gachetensis
Rubus florulentus
Rubus fagifolius
Rubus eriocarpus
Rubus eggersii
Rubus costaricanus
Rubus coriaceus
Rubus acanthophyllos
Rubus choachiensis
Rubus bullatus
Rubus briareus
Rubus bogotensis
Rubus betonicifolius
Rubus adenotrichos
Rubus adenothallus
Phân chi Malachobatus
Rubus acuminatus
Rubus alceifolius
Rubus assamensis
Rubus bambusarum
Rubus buergeri
Rubus chroosepalus
Rubus chrysophyllus
Rubus elongatus
Rubus fairholmianus
Rubus flagelliflorus
Rubus fockei
Rubus formosensis
Rubus gardnerianus
Rubus glomeratus
Rubus henryi
Rubus hunanensis
Rubus ichangensis
Rubus irenaeus
Rubus kawakamii
Rubus lambertianus
Rubus lineatus
Rubus moluccanus
Rubus multibracteatus
Rubus paniculatus
Rubus parkeri
Rubus pseudosieboldii
Rubus pyrifolius
Rubus rolfei
Rubus rugosus
Rubus setchuenensis
Rubus sieboldii
Rubus splendidissimus
Rubus swinhoei
Rubus tephrodes
Rubus tiliaceus
Rubus wardii
Rubus xanthoneurus
Phân chi Micranthobatus
Rubus australis
Rubus cissoides
Rubus parvus
Rubus schmidelioides
Rubus squarrosus
Phân chi Orobatus
Rubus loxensisPhân chi Rubus (đồng nghĩa: phân chi Eubatus)
Các tổ
Tổ Allegheniensis
Rubus allegheniensis
Rubus alumnus
Rubus pennus 	 	
Tổ Arguti
Rubus abactus
Rubus andrewsianus
Rubus argutus
Rubus frondosus
Rubus orarius
Rubus ostryifolius
Rubus pensilvanicus
Rubus recurvans
Tổ Caesii 			
Rubus caesius
Tổ Canadenses			
Rubus canadensis
Rubus kennedyanus
Tổ Corylifolii
Rubus fioniae
Rubus tuberculatus
Rubus wahlbergii
Rubus fabrimontanus
Rubus dissimulans
Rubus dumetorum
Rubus gothicus
Rubus camptostachys
Rubus adenoleucus
Rubus aureolus
Rubus babingtonianus
Rubus britannicus
Rubus conjungens
Rubus cyclomorphus
Rubus eluxatus
Rubus lamprocaulos
Rubus mortensenii
Rubus nemorosus
Rubus seebergensis
Tổ Cuneifolii
Rubus cuneifolius
Tổ Flagellares
Rubus arundelanus
Rubus biformispinus
Rubus deamii
Rubus enslenii
Rubus flagellaris
Tổ Hispidi
Rubus hispidus
Tổ Rubus (hay tổ hợp Rubus fruticosus)
Rubus bifrons
Rubus laciniatus
Rubus plicatus
Rubus nessensis
Rubus ulmifolius
Rubus adornatus
Rubus adspersus
Rubus ammobius
Rubus arrhenii
Rubus atrichantherus
Rubus axillaris
Rubus bavaricus
Rubus bertramii
Rubus braeuckeri
Rubus bregutiensis
Rubus canescens
Rubus cardiophyllus
Rubus chloocladus
Rubus chlorothyrsos
Rubus cimbricus
Rubus clusii
Rubus conothyrsoides
Rubus dasyphyllus
Rubus divaricatus
Rubus drejeri
Rubus egregius
Rubus foliosus
Rubus fuscus
Rubus gelertii
Rubus glandithyrsos
Rubus godronii
Rubus grabowskii
Rubus gratus
Rubus gremlii
Rubus hirtus
Rubus infestus
Rubus insularis
Rubus macrophyllus
Rubus micans
Rubus montanus
Rubus mucronulatus
Rubus pedemontanus
Rubus polyanthemus
Rubus praecox
Rubus pyramidalis
Rubus radula
Rubus rhamnifolius
Rubus rhombifolius
Rubus rosaceus
Rubus rudis
Rubus schlechtendalii
Rubus schleicheri
Rubus senticosus
Rubus slesvicensis
Rubus sprengelii
Rubus sulcatus
Rubus vestitus
Rubus vigorosus
Rubus vulgaris
Rubus acheruntinus
Rubus ahenifolius
Rubus alterniflorus
Rubus amplificatus
Rubus anglocandicans
Rubus angustifrons
Rubus armeniacus (đồng nghĩa R. discolor)
Rubus bakerianus
Rubus bayeri
Rubus bloxamianus
Rubus bloxamii
Rubus bollei
Rubus boraeanus
Rubus calvatus
Rubus caucasicus
Rubus chrysoxylon
Rubus cissburiensis
Rubus colemannii
Rubus concolor
Rubus cordifolius
Rubus cyri
Rubus diversus
Rubus dumnoniensis
Rubus echinatoides
Rubus echinatus
Rubus errabundus
Rubus erythrops
Rubus fissus
Rubus formidabilis
Rubus furvicolor
Rubus fuscoater
Rubus ieri
Rubus georgicus
Rubus glanduliger
Rubus glandulosus
Rubus hartmanii
Rubus hylophilus
Rubus inermis
Rubus lamprophyllus
Rubus lespinassei
Rubus leucostachys
Rubus ergii
Rubus eianus
Rubus linkianus
Rubus miszczenkoi
Rubus moschus
Rubus mulleri
Rubus nitidioides
Rubus pedatifolius
Rubus piceetorum
Rubus promachonicus
Rubus rubritinctus
Rubus sanctus
Rubus scheutzii
Rubus separinus
Rubus septentrionalis
Rubus thyrsiflorus
Tổ Setosi	
Rubus glandicaulis
Rubus missouricus
Rubus notatus
Rubus semisetosus
Rubus setosus
Rubus stipulatus
Rubus vermontanus
Tổ Ursini
Rubus × loganobaccus
Rubus ursinus
Tổ Verotriviales
Rubus lucidus
Rubus riograndis
Rubus trivialis

Thư viện hình

 Tham khảo 

Liên kết ngoài

WKU Rubus website