Vương quốc Hà Lan

Vương quốc Hà Lan (, ; tiếng Papiamentu: Reino Hulandes) là một quốc gia có chủ quyền bao gồm nhiều lãnh thổ cấu thành hiệp nhất dưới vương quyền của vị quân chủ Hà Lan. Vương quốc Hà Lan không phải là một nước liên bang; ngược lại, nước này theo chế độ quân chủ đơn nhất với lãnh thổ cấu thành lớn nhất là Hà Lan, tọa lạc tại vùng Tây Âu, bên cạnh nhiều lãnh thổ hải đảo tại vùng Caribe.

Về mặt lý thuyết, các đơn vị hành chính cấp cao nhất của Vương quốc Hà Lan—Aruba, Curaçao, Hà Lan và Sint Maarten—là các quốc gia cấu thành () và tham gia trên cơ sở bình đẳng như những đối tác trong Vương quốc. Tuy nhiên trên thực tế, đại đa số các công vụ của Vương quốc Hà Lan đều do Hà Lan thay mặt Vương quốc Hà Lan quản lý—bao gồm 98% diện tích lãnh thổ và dân số. Vì lẽ đó, các quốc gia Aruba, Curaçao và Sint Maarten phụ thuộc Hà Lan trong vấn đề đối ngoại và quốc phòng; mặc dù vậy, các quốc gia này vẫn được hưởng quyền tự trị ở một mức độ nhất định và có nghị viện riêng cho từng quốc gia.

Tại thời điểm tháng 1 năm 2023, Vương quốc Hà Lan có dân số tại Hà Lan là 17.821.419 người người và tại ba đặc khu Bonaire, Saba và Sint Eustatius là 29.418 người.

 Lịch sử 
Suriname từng là quốc gia cấu thành trong Vương quốc từ 1954 đến 1975, cho đến khi nó trở thành cộng hòa độc lập. Antille thuộc Hà LanPeter Meel, Tussen autonomie en onafhankelijkheid. Nederlands-Surinaamse betrekkingen 1954–1961 (Between Autonomy and Independence. Dutch-Surinamese Relations 1954–1961; Leiden: KITLV 1999). từng có vai trò này từ 1954 đến 2010, cho đến khi được giải tán thành các quốc gia cấu thành Aruba (từ năm 1986), Curaçao, và Sint Maarten (từ 2010), và các đặc khu Bonaire, Saba, và Sint Eustatius trong Hà Lan. New Guinea thuộc Hà Lan từng là lãnh thổ phụ thuộc Vương quốc cho đến 1962 nhưng không phải là nước tự trị và không được nói đến trong Hiến chương.

 Địa lý 
nhỏ|400x400px|Bản đồ các quần đảo tại Caribe thuộc Hà Lan thuộc Vương quốc Hà Lan. Aruba, Curaçao và Sint Maarten là các quốc gia cấu thành Vương quốc Hà Lan, trong khi Bonaire, Sint Eustatius và Saba là một phần của Hà Lan.
Tổng diện tích của Vương quốc Hà Lan là , với diện tích đất liền là . Vương quốc Hà Lan giáp Bỉ, Đức (ở châu Âu) và Pháp (trên đảo Saint Martin).

Quốc gia cấu thành
Vương quốc Hà Lan có cấu trúc tương tự một liên bang với bốn thành phần: Hà Lan, và các đảo vùng Caribe: Aruba, Curaçao, Sint Maarten. Các "quốc gia cấu thành" này tham gia với vai trò bình đẳng trong Vương quốc, và có chính phủ và tiền tệ của riêng mình.The Charter of the Kingdom was fully explained in an "EXPLANATORY MEMORANDUM to the Charter for the Kingdom of the Netherlands", transmitted to the U.N. Secretary-General in compliance with the wishes expressed in General Assembly resolutions 222 (III) and 747 (VIII). New York, ngày 30 tháng 3 năm 1955 (* Ministerie van Buitenlandse Zaken, 41, Suriname en de Nederlandse Antillen in de Verenigde Naties III, Staatsdrukkerij-en uitgeversbedrijf/ 's Gravenhage, 1956)
+CountryDân sốTỷ lệ dân số toàn Vương quốc Hà LanDiện tíchTỷ lệ diện tích toàn Vương quốc Hà LanMật độ dân số 17,424,97898.24%98.45% Các tỉnh đại lục17,399,82198.10%97.68%†‡20,1040.11%0.69%†‡3,1380.02%0.05%†‡1,9150.01%0.03%†112,3090.63%0.42%†158,6650.89%1.04%†41,4860.23%0.08%17,737,438100.00%100.00%
Bảng so sánh
+SubdivisionThủ phủĐơn vị tiền tệNgôn ngữ chínhTôn giáo chínhHà LanAmsterdamEuroTiếng Hà LanKhông tôn giáo, Kitô giáoBonaireKralendijkĐô la MỹPapiamento, tiếng Hà Lan (chính thức)Công giáo, Tin LànhSint EustatiusOranjestadĐô la MỹTiếng Anh, tiếng Hà Lan (chính thức)Tin Lành, Công giáoArubaOranjestadFlorin ArubaPapiamento, tiếng Hà Lan (chính thức), tiếng Tây Ban NhaCông giáoSabaThe BottomĐô la MỹTiếng Anh, tiếng Hà Lan (chính thức)Công giáoCuraçaoWillemstadGuilder CaribePapiamento, tiếng Hà Lan (chính thức)Công giáoSint MaartenPhilipsburgGuilder CaribeTiếng Anh, tiếng Hà Lan (chính thức), tiếng Tây Ban NhaCông giáo, Tin Lành
Xem thêm
 Vương quốc Đan Mạch
 Vương quốc New Zealand
 Ghi chú 

Tham khảo

 Liên kết ngoài 
 Hiến chương Vương quốc Hà Lan  (PDF)


Thể loại:Quốc gia thành viên Ủy hội châu Âu
Thể loại:Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Thể loại:Quốc gia thành viên Liên minh châu Âu
Thể loại:Quốc gia thành viên NATO
Thể loại:Khởi đầu năm 1815 ở Hà Lan
Thể loại:Quốc gia thành viên Liên minh tiếng Hà Lan
Thể loại:Quốc gia thành viên Liên minh Địa Trung Hải
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1815