Andrew Wiles

Andrew John Wiles là nhà toán học người Anh, được biết đến như người đầu tiên chứng minh được định lý lớn Fermat.

Wiles được giới thiệu về định lý lớn Fermat ngay lúc ông mới 10 tuổi. Những năm sau đó ông thử tìm cách chứng minh định lý theo các phương pháp truyền thống trong sách giáo khoa. Tuy nhiên, khi bắt đầu giai đoạn nghiên cứu sinh ông chuyển sang nghiên cứu các hàm elip, dưới sự hướng dẫn của giáo sư John Coates.

Trong thời gian làm nghiên cứu sinh tại trường Clare tại Cambridge, Wiles còn kiêm nhiệm trợ lý giáo sư tại Đại học Harvard.Andrew John Wiles - Bài viết bởi các tác giả J. J. O'Connor và E. F. Robertson, Đại học St. Andrews, Scotland.  Đến năm 1980 khi nhận bằng tiến sĩ, Wiles sang làm việc một thời gian ở Bonn trước khi đến Hoa Kỳ. Năm 1981, ông đã là giáo sư tại Đại học Princeton.

Điều then chốt trong việc chứng minh định lý Fermat lại trực tiếp phụ thuộc vào mệnh đề Shimura-Taniyama (mối liên hệ này được G. Frey đề xuất và K. Ribet chứng minh). Từ đó, Wiles tập trung vào việc chứng minh mệnh đề Shimura-Taniyama. Công việc này đã chiếm một khoảng thời gian là 7 năm.

Tháng 6 năm 1993, Wiles cho rằng công việc chứng minh sắp được hoàn tất, nhưng sau đó phát hiện ra một vấn đề trục trặc không nhỏ. Công việc còn dở dang đến tận 19 tháng 9 năm 1994, khi ông đột nhiên có ý tưởng đúng. Năm 1995, bài báo Modular elliptic curves and Fermat's Last Theorem của Wiles xuất hiện trên tạp chí Annals of Mathematics.

Các giải thưởng
Andrew Wiles đã nhận được nhiều giải thưởng khoa học và toán học từ năm 1988:
 Junior Whitehead Prize của LMS (1988)"WILES, Sir Andrew (John)", Who's Who, A & C Black, January 2007List of LMS prize winners, Whitehead Prize cập nhật 17/11/2010
 Fellow of the Royal Society (1989)
 Giải Rolf Schock (1995)Andrew Wiles - Rolf Schock prize - Mathematics  "He is awarded the prize recognition of the decisive results that he has obtained in number theory and the great technical skill he has shown in solving a number of fundamental conjectures"
 Giải Fermat (1995)
 Giải Wolf về Toán học (1995/6)
 Giải Toán học của Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ (1996)Wiles Receives NAS Award in Mathematics July 1996
 Royal Medal (1996)
 Giải Ostrowski (1996)Wiles nhận Ostrowski Prize tháng 6 năm 1996Correction 1998
 Giải Cole (1997)
 Giải Wolfskehl (1997)Paul Wolfskehl and the Wolfskehl Prize October 1997 – see Paul Wolfskehl
 A silver plaque from the International Mathematical Union (1998) recognizing his achievements, in place of the Fields Medal, which is restricted to those under 40 (Wiles was born in 1953 and proved the theorem in 1994)Andrew J. Wiles Awarded the "IMU Silver Plaque"Andrew Wiles receives special tribute ngày 28 tháng 8 năm 1998
 King Faisal Prize (1998)Andrew Wiles Receives Faisal Prize
 Giải Clay (1999)
 Giải Shaw (2005)Wiles Receives 2005 Shaw Prize September 2005
 Pythagoras Award (Croton, 2004)
 Giải Abel (2016)

Vinh dự
Wiles được phong tước Hiệp sĩ (KBE) của Vương quốc Anh. Vì vậy trong văn bản, tên của ông còn viết là Sir Andrew Wiles.

Một tiểu hành tinh vành đai chính được đặt tên theo ông: 9999 Wiles (được phát hiện bởi C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld và T. Gehrels 29 tháng 9 năm 1973)9999 Wiles (4196 T-2) cập nhật 11/6/2010

 Tham khảo 

 Liên kết ngoài 

 Andrew Wiles trên trang Mathematical Institute Đại học Oxford
 Andrew Wiles trên trang Đại học Princeton

Thể loại:Nhà toán học Anh
Thể loại:Nhà toán học thế kỷ 20
Thể loại:Giải Clay
Thể loại:Người đoạt giải Wolf Toán học
Thể loại:Nhà toán học thế kỷ 21
Thể loại:Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Thể loại:Giải thưởng MacArthur Fellows
Thể loại:Hội viên Hội Vương thất
Thể loại:Nhà lý thuyết số
Thể loại:Người đoạt giải Abel
Thể loại:Cựu sinh viên King's College, Cambridge
Thể loại:Định lý lớn Fermat