Kalmykia

Cộng hòa Kalmykia (; , Xaľmg Tañhç) là một chủ thể liên bang của Nga (một nước cộng hòa). Dân số là 289,481 (thống kê 2010).

Đây là vùng duy nhất tại châu Âu nơi đa phần người dân theo Phật giáo. Nước này còn được biết tới vì là một trung tâm cờ vua của thế giới. Cựu tổng thống Kalmykia, Kirsan Ilyumzhinov, hiện là chủ tịch Liên đoàn Cờ vua Quốc tế (FIDE). Olympiad Cờ vua thứ 38 được tổ chức tại Elista, thủ đô Kalmykia.

Địa lý
Nước này nằm ở tây nam khu vực Nga thuộc châu Âu và giáp với tỉnh Volgograd về phía tây bắc và bắc, tỉnh Astrakhan về phía bắc và đông, biển Caspi về phía đông nam, Cộng hòa Dagestan về phía nam, Stavropol Krai về phía tây nam, và tỉnh Rostov về phía tây.

Một khoảng nhỏ sông Volga chảy qua đông Kalmykia. Những con sông lớn gồm Yegorlyk, the Kuma, và Manych. Hồ Manych-Gudilo là hồ lớn nhất; những hồ khác lớn đáng kể gồm hồ Sarpa và Tsagan-Khak. Nói chung, Kalmykia có ít hồ.

Tài nguyên thiên nhiên gồm than, dầu mỏ, và khí tự nhiên.

Đây là nơi sinh sống của linh dương Saiga, một loài động vật được bảo tồn trong Khu bảo tồn thiên nhiên Cherny Zemli.

Khí hậu
Kalmykia có khí hậu lục địa, mùa hè nóng và khô, mùa đông lạnh với ít tuyết. Nhiệt độ trung bình tháng 1 là  và nhiệt độ trung bình tháng 7 là . Lượng mưa trung bình năm từ  ở miền đông tới  ở miền tây đất nước.
Hành chính
nhỏ|350px|Hành chính Kalmykia
20pxElista
20pxChernozemelsky
Gorodovikovsky
Iki-Burulsky
Ketchenerovsky
Lagansky
Maloderbetovsky
Oktyabrsky
Priyutnensky
Sarpinsky
20pxTselinny
Yashaltinsky
Yashkulsky
Yustinsky

Lịch sử

Theo giả thuyết Kurgan, vùng đất cao của Kalmykia từng là một cái nôi của nền văn hóa Ấn-Âu. Hàng trăm Kurgan hiện diện tại nơi này.

Lãnh thổ Kalmykia là nơi nhiều tôn giáo từng tồn tại và phát triển. Từ pagan giáo và shaman giáo thời tiền sử, đến Do Thái giáo của người Khazar. Tiếp đến là Hồi giáo của người Alan, rồi người Mông Cổ mang đến Tengri giáo. Hồi giáo trở lại với người Nogai, và cuối cùng là Phật giáo của người Oirat/người Kalmyk hiện nay.

Dân cư
Dân số: 

Tuổi thọ:
20192021Trung bình: 74.8 tuổi 71.4 tuổi Nam: 69.3 tuổi  67.3 tuổi Nữ: 80.3 tuổi  75.4 tuổi 

Số liệu thống kê

Nguồn: Cục Thống kê Nhà nước Liên bang Nga 
Dân số trung bình (x 1000)SinhTửChuyển đổi tự nhiên Tỷ lệ sinh thô (trên 1000)Tỷ lệ tử thô (trên 1000)Chuyển đổi tự nhiên (trên 1000)Tỷ lệ sinh 1970 269 4,801 1,661 3,140 17.8 6.2 11.7 1975 283 5,923 2,228 3,695 20.9 7.9 13.1 1980 299 7,062 2,735 4,327 23.6 9.1 14.5 1985 314 7,945 2,832 5,113 25.3 9.0 16.3 1990 326 6,828 2,669 4,159 20.9 8.2 12.7 2,66 1991 327 6,369 2,755 3,614 19.5 8.4 11.1 2,58 1992 323 5,865 2,806 3,059 18.2 8.7 9.5 2,57 1993 319 5,027 3,167 1,860 15.8 9.9 5.8 2,30 1994 317 4,684 3,226 1,458 14.8 10.2 4.6 2,20 1995 316 4,321 3,359 962 13.7 10.6 3.0 2,03 1996 314 3,929 3,232 697 12.5 10.3 2.2 1,82 1997 313 3,845 3,072 773 12.3 9.8 2.5 1,77 1998 311 3,858 3,279 579 12.4 10.5 1.9 1,76 1999 309 3,598 3,356 242 11.6 10.8 0.8 1,62 2000 308 3,473 3,439 34 11.3 11.2 0.1 1,55 2001 302 3,530 3,357 173 11.7 11.1 0.6 1,57 2002 295 3,729 3,637 92 12.7 12.3 0.3 1,70 2003 291 3,874 3,437 437 13.3 11.8 1.5 1,77 2004 291 3,923 3,184 739 13.5 11.0 2.5 1,77 2005 290 3,788 3,350 438 13.1 11.5 1.5 1,69 2006 289 3,820 3,207 613 13.2 11.1 2.1 1,69 2007 289 4,146 3,141 1,005 14.3 10.9 3.5 1,83 2008 289 4,354 2,976 1,378 15.1 10.3 4.8 1,93 2009 289 4,270 3,115 1,155 14.8 10.8 4.0 1,81 2010 289 4,432 3,191 1,241 15.3 11.0 4.3 1,88 2011 288 4,194 2,920 1,274 14,5 10,1 4.4 1,81 2012 286 4,268 2,870 1,398 15,0 10,1 4.9 1,89 2013 283 4,126 2,805 1,321 14,6 9,9 4.7 1,88 2014 281 3,969 2,787 1,182 14,1 9,9 4.2 1,85 2015 280 3,823 2,743 1,080 13,6 9,8 3.8 1,83 2016 278 3,492 2,709 783 12.5 9.7 2.8 1.72(e) 2017 277 3,028 2,755 273 10.9 9.9 1.0  2018 275 3,043 2,649 394 11.0 9.6 1.4  2019  2,814 2,561 253 10.3 9.4 0.9  2020  2,758 3,013 -255 10.2 11.1 -0.9  2021  2,650 3,633 -983 9.8 13.5 -3.7 2022  2,434 2,778 -343 9.1 10.4 -1.3 2023  2,403 2,517 -114 9.1 9.5 -0.4 

 Các nhóm sắc tộc 
Theo Điều tra dân số năm 2021, Người Kalmyk chiếm khoảng 62.5% dân số nước cộng hòa. Các nhóm dân tộc khác bao gồm Nga (25.7%), Dargin (2.8%), Kazakh (1.7%), Turkic (1.6%), Chechen (1.1%), Avars (1.0%), và Triều Tiên (0.4%). Tất cả cư dân trong nước cộng hòa đều là công dân mang quốc tịch Nga

 Năm điều tra Người Kalmyk  Người Nga Khác Số dân  % Số dân  % Số dân  % 1926 107,026   15,212   19,356   1939 107,315   100,814   12,555   1959 64,882   103,349   16,626   1970 110,264   122,757   34,972   1979 122,167   125,510   46,850   1989 146,316   121,531   54,732   2002 155,938   98,115   38,357   2010 162,740   85,712   35,239   2021 159,138   65,490   30,135  


Dân số Kalmykia trong thời kỳ Đế quốc Nga, Liên Xô và Liên bang Nga:

Tôn giáo

Phật giáo Tây Tạng là tôn giáo truyền thống và phổ biến nhất trong cộng đồng người Kalmyk, trong khi người Nga trong nước cộng hòa chủ yêu thực hành Chính thống giáo Nga. Một số ít người Kalmyks thực hành Shaman giáo hoặc Tengri giáo (một sự hồi sinh đương đại của các tôn giáo shaman (thờ cúng thầy cúng, pháp sư) của người Turkic và người Mông Cổ).

Theo khảo sát năm 2012,"Arena: Atlas of Religions and Nationalities in Russia". Sreda, 2012. 47.6% dân số ở Kalmykia là tín đồ Phật giáo, 18% theo Chính thống giáo Nga, 4.8% theo Hồi giáo, 3% là tín đồ của Tengri giáo hoặc  Kalmyk Shaman giáo, 1% theo Ki-tô giáo, 1% là tín đồ Chính thống giáo không thuộc một nhà thờ nào hoặc là thành viên của các nhà thờ Chính thống giáo không phải của Nga, 0,4% tuân theo các hình thức của Ấn Độ giáo, và 9.0% theo tôn giáo khác hoặc không tham gia khảo sát. Ngoài ra, 8.2% dân số cho rằng họ thuộc nhóm "tâm linh phi tôn giáo" và 8% nữa là vô thần.

Giáo dục
Đại học Tổng hợp Kalmykia là cơ sở giáo dục lớn nhất và cao nhất tại Kalmykia

Tham khảo


Thể loại:Khởi đầu năm 1958 ở Nga
Thể loại:Bắc Kavkaz
Thể loại:Nước cộng hòa thuộc Nga
Thể loại:Vùng liên bang Phía Nam
Thể loại:Phật giáo Tây Tạng