Hò

Hò là một thể loại diễn xướng nhạc điệu phổ biến trong đời sống của người dân miền Trung và miền Nam Việt Nam, khởi nguồn từ tập quán sinh hoạt vùng chiêm trũng, sông nước, diễn tả tâm trạng của người lao động. Hò hay được ví như là phong cách Quan họ của Nam Bộ, dù chưa rõ nguồn gốc của Hò có phải bắt nguồn từ Quan họ hay không. Hò và lý tuy có phần giống nhau nhưng hò thường gắn liền với một động tác khi làm việc còn lý thì không.[Trần Văn Khê. Du ngoạn trong âm nhạc truyền thống Việt Nam. Tp HCM: nxb Trẻ, 2004. tr 81]

Một số bài dân ca của các quốc gia khác hay các vùng miền khác có nội dung và tiết tấu tương tự cũng được đặt tên là "hò", tỉ như bài dân ca Nga Hò kéo thuyền trên sông Volga.

 Hình thức sinh hoạt 
Một người Hò cho đại diện một tập thể đông người cho cùng một việc hay một mình tự sự, sâu lắng, dàn trải. Trong sinh hoạt những đêm trăng những nhóm con trai đi chơi, thường cất lên những điệu Hò để dò hỏi những cô gái về những công việc. Điệu Hò giao duyên giữ hai bên đối đáp lại nhau, người con gái hay một nhóm sẽ hò đáp trả lại khi đó. Trên sông nước khi đi ghe hay đò, người Hò (có thể con trai hay con gái) thường hò diệu giao duyên giữa hai chiếc ghe, thuyền, đò gần nhau.

Hò có phần ngẫu hứng và thường được hát như một cuộc đối thoại giữa một (hay một nhóm) người đàn ông và một (hoặc một nhóm) người phụ nữ. Các chủ đề phổ biến bao gồm tình yêu, tán tỉnh, nông thôn, v.v.

"Hò" phổ biến và phát triển mạnh tại các tỉnh Thanh Hóa, Huế, Nghệ An, Hà Tĩnh, và vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Vì có sự khác biệt của tiếng địa phương giữa các vùng mà Hò còn có nhiều loại, có thể miễn cưỡng phân thành hai loại phổ biến nhất là Hò miền Trung bao gồm Thanh Hóa, Huế, Hà Tĩnh, Nghệ An và Hò Nam Bộ bao gồm các tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long.

 Các điệu hò sông nước 
 Hò Đồng Tháp
 Hò kéo lưới
 Hò giựt chì
 Hò Qua sông hái củi
 Hò khoan
 Hò mái nhì
 Hò mái đẩy
 Hò mái ba Gò Công
 Hò sông Mã
 Hò khoan Lệ Thủy
Hò biển
Hò chèo thuyền
 Hò đánh cá
Hò giã vôi
Hò xẻ gỗ
Hò hụi
Hò ba lý
Hò giã gạo
Hò lên núi đá đen
Hò đối đáp
Hò gọi nghé
Hò qua sông hái củi
Hò xuôi nhịp một
Hò giật chì
Hò kéo chài
Hò kéo lưới
Hò mài dừa
Hò kéo co
Hò kéo pháo
Hò chiều nay
Hò huế
Hò khoan
Hò quan
Hò quê
Hò ơi
Hò xưa
Hò xa
Hò vè
Hò về
Hò ví
Hò ví dặm
Hò nghệ tĩnh
Hò xứ nghệ

 Các điệu hò trong sinh hoạt 
 Hò Giã gạo
 Hò Xay lúa
 Hò Kéo gỗ
 Hò Đạp lúa
 Hò Kéo thuyền

Chú thích

 Liên kết ngoài 
 Hò và ví