Tôn thức Thái cực quyền

Tôn thức Thái cực quyền, Tôn gia Thái cực quyền hay Tôn thị Thái cực quyền (孫式, 孫家, 孫氏 太極拳), còn gọi là Khai hợp hoạt bộ Thái cực quyền (開合活步太極拳), là dòng phái Thái cực quyền của dòng họ Tôn Trung Quốc, được Tôn Phước Toàn, tự là Lộc Đường xiển dương, phát triển trên cơ sở Võ thức Thái cực quyền học từ Hác Vi Chân dung hợp với Hình ý quyền và Bát quái chưởng.

 Lịch sử 
Tôn Phước Toàn (Sun Fuquan 孫福全), tự là Lộc Đường (Sun Lu-t'ang hoặc Sūn Lùtáng 孫祿堂, 1861-1932), vãn hiệu Hàn Trai, là người huyện Hoàn, tỉnh Hà Bắc. Từ nhỏ ông đã say mê võ thuật, theo Lý Khôi Viên học Hình ý quyền (Xingyiquan 形意拳) và có cơ duyên thụ giáo thầy Quách Văn Thâm, vốn là tôn sư của Lý Khôi Viên, được Quách Văn Thâm chân truyền tuyệt kỹ. Về sau, Tôn Lộc Đường lại theo thầy Trình Diên Hoa học Bát quái chưởng (Bāguàzhăng 八卦掌) và đã mang công phu thâm hậu sau nhiều năm luyện tập.

Trong những năm tiếp theo Tôn Lộc Đường tiếp tục theo học Võ thức Thái cực quyền từ Hác Vi Chân. Say mê nghiên cứu, tiên sinh đã tinh thông ảo diệu cả ba hệ quyền thuật, dung hợp thành một mà sáng tạo ra Tôn thức Thái cực quyền.Thái cực quyền toàn tập, Tập 5: Tôn thức Thái cực quyền, Nhà xuất bản Đồng Nai, 2000, trang 618.

 Đặc điểm 
Tôn thức Thái cực quyền có bộ pháp tới lui theo nhau, bước tới thì chân sau theo, bước lui thì chân trước rút về, khá gần với kỹ thuật đạp bộ của Vịnh Xuân quyền. Kỹ pháp của Tôn thức Thái cực thư thái, tròn trịa, linh hoạt, nhanh nhẹn, tự nhiên. Lúc luyện hai chân hư-thực phân biệt rõ ràng. Quyền thức giống như mây bay nước cuốn, liên tục không ngừng, mỗi lúc chuyển thân lại lấy các chiêu "khai" và "hợp" tiếp nhau, nên còn được gọi là Khai hợp hoạt bộ Thái cực quyền.

 Quyền thức 
TTTên chiêu thứcTTTên chiêu thức (tiếp)TTTên chiêu thức (tiếp) 1Khởi thếThế khởi đầu 34Hợp thủ 67Vân thủTay chuyển động như mây bay 2 Lãn trát yLười mặc áo ngoài 35 Đơn tiên 68 Vân thủ hạ thếTay như mây trong thế hạ xuống 3 Khai thủTay mở ra 36 Vân thủ 69 Kim kê độc lậpGà vàng đứng một chân 4 Hợp thủTay hợp lại 37 Cao thám mãXoa đầu ngựa 70 Đảo niện hầu 5 Đơn tiênMột cây roi 38 Hữu khởi cướcĐá bên phải 71 Thủ huy tỳ bà (hữu thức) 6 Đề thủ thượng thứcThức nâng tay lên 39 Tả khởi cướcĐá bên trái 72 Bạch hạc lượng sí 7 Bạch hạc lượng síHạc trắng xòe cánh 40 Chuyển thân đặng cướcXoay người đá bằng gót chân 73 Khai thủ 8 Khai thủ 41 Tiến bộ đả chùyBước chân lên đánh chùy 74 Hợp thủ 9 Hợp thủ 42 Phiên thân hữu khởi cướcXoay người đá chân phải 75 Lâu tất ảo bộ (tả thức) 10 Lâu tất ảo bộ (tả thức)Bước nghịch quét qua đầu gối (thức trái) 43 Phi thân phục hổDời người hổ nằm phục 76 Thủ huy tỳ bà 11 Thủ huy tỳ bà (tả thức)Tay gảy đàn tỳ bà (thức trái) 44 Tả khởi cước 77 Tam thông bối 12 Tiến bộ ban lan chùyBước lên gạt ngăn chặn đấm 45 Chuyển thân hữu đặng cướcXoay người đá chân phải bằng gót chân 78 Lãn trát y 13 Như phong tự bếGiống như ngăn giống như chặn 46 Thượng bộ ban lan chùy 79 Khai thủ 14 Bảo hổ thôi sơnÔm cọp đẩy núi 47 Như phong tự bế 80 Hợp thủ 15 Khai thủ 48 Bão hổ thôi sơn 81 Đơn tiên 16 Hợp thủ 49 Khai thủ (hữu chuyển) 82 Vân thủ 17 Lâu tất ảo bộ (hữu chuyển)Bước nghịch quét qua đầu gối (chuyển phải) 50 Hợp thủ 83 Cao thám mã 18 Lãn trát y 51 Lâu tất ảo bộ (hữu chuyển) 84 Thập tự bãi liênHình chữ "thập", tạt lá sen 19 Khai thủ 52 Lãn trát y 85 Tiến bộ chỉ đáng chùyBước lên đánh vào bụng dưới 20 Hợp thủ 53 Khai thủ 86 Thối bộ lãn trát y 21 Đơn tiên 54 Hợp thủ 87 Khai thủ 22 Chẩu hạ khán chùyChùy nhìn dưới chỏ 55 Tà đơn tiên 88 Hợp thủ 23 Đảo niện hầu (tả thức)Đuổi khỉ lui lại (thức trái) 56 Dã mã phân tôngNgựa hoang lắc bờm 89 Đơn tiên 24 Đảo niện hầu (hữu thức)Đuổi khỉ lui lại (thức phải) 57 Lãn trát y 90 Đơn tiên hạ thế 25 Thủ huy tỳ bà (hữu thức)  58 Khai thủ 91 Thượng bộ thất tinh 26 Bạch hạc lượng sí 59 Hợp thủ 92 Thối bộ khóa hổ 27 Khai thủ 60 Đơn tiên 93 Chuyển giác bãi liênĐổi góc tạt lá sen 28 Hợp thủ 61 Hữu thông bối chưởngChưởng thông qua lưng (trái) 94 Loan cung xạ hổGiương cung bắn cọp 29 Lâu tất ảo bộ (tả thức) 62 Ngọc nữ xuyên thoaThiếu nữ đưa thoi 95 Song chàng chùyHai chùy đụng nhau 30 Thủ huy tỳ bà (tả thức) 63 Lãn trát y 96 Âm dương hỗn nhấtÂm dương trộn lại làm một 31 Tam thông bốiBa lần thông suốt lưng 64 Khai thủ 97 Thâu thứcThế thu lại 32 Lãn trát y 65 Hợp thủ 33 Khai thủ 66 Đơn tiên
 Kỹ thuật thôi thủ 
Công phu thôi thủ của Tôn thức Thái cực quyền gồm Định bộ thôi thủ và Hoạt bộ thôi thủ.

 Chú thích 

 Tham khảo 
 Thái cực quyền toàn tập, Tập 5: Tôn thức Thái cực quyền; Nhà xuất bản Đồng Nai, 2000. Trang 618-692.

Thể loại:Thái cực quyền