Taharqa

Nefertemkhure Taharqa (hay Taharqo) là pharaon thứ tư của Vương triều thứ 25 trong lịch sử Ai Cập cổ đại và là vua của Vương quốc Kush, cai trị trong khoảng năm 690 – 664 TCN.Kenneth Kitchen (1996), The Third Intermediate Period in Egypt (1100–650 BC), Warminster: Aris & Phillips Limited, tr.161, 380-391 ISBN 978-0856682988

 Gia quyến 
Taharqa là con trai của pharaon Piye và vương hậu Abar,Aidan Dodson & Dyan Hilton (2004), The Complete Royal Families of Ancient Egypt, Thames & Hudson, tr.234-240 ISBN 0-500-05128-3 và có thể là anh em cùng cha với pharaon Shebitku. Các bà vợ:

 Chính cung Atakhebasken, tước phong "Người vợ hoàng gia vĩ đại",J. Eric Aitchison (2016), Revisiting Velikovsky: An Audit of an Innovative Revisionist Attempt, BookBaby, tr.460  được chôn tại kim tự tháp Nu.36 (Nuri, Sudan). Những vật dụng tìm được trong mộ hoàng hậu là một tượng shabti và những chiếc bình canopic.Dows Dunham & Laming Macadam (1949), "Names and Relationships of the Royal Family of Napata". The Journal of Egyptian Archaeology 35: tr.139-149Wolfram Grajetzki (2005), Ancient Egyptian Queens: a hieroglyphic dictionary, Nhà xuất bản Golden House, tr.88 ISBN 978-0954721893
 Takahatenamun, chị em cùng cha với Taharqa, được biết đến qua một bức phù điêu cùng chồng tại Gebel Barkal. Bà có thể được an táng tại kim tự tháp Nuri số 21.
 Naparaye, chị em cùng cha với Taharqa, được an táng tại kim tự tháp Ku.3 (el-Kurru). Các phong hiệu được biết đến qua mộ của bà.
 Tabekenamun (?), Nữ tư tế của Hathor và Neith, được biết đến qua bức tượng Cairo 49157 ở Karnak. Nhiều người cho rằng, bà là vợ của Shabaka.
 [..]salka (?), mẹ đẻ của vua Atlanersa, tuy nhiên không thể chứng minh được mối quan hệ giữa hai mẹ con bà với Taharqa. Atlanersa thường được nghĩ là con của vua Tantamani.

Taharqa có nhiều người con, nhưng không rõ ai là mẹ của họ.

 Amenirdis II, Nữ tư tế của Amun, được Shepenupet II (chị em với Taharqa) nhận nuôi. Amenirdis sau đó lại nhận nuôi Nitocris I, con gái của vua Psamtik I.
 Hoàng tử Nesishutefnut, Nhà tiên tri của Amun.John Boardman, I. E. S. Edwards, N. G. L. Hammond, E. Sollberger (1992), The Cambridge Ancient History, quyển III, phần 2, Nhà xuất bản Cambridge University Press, tr.708 
 Hoàng tử Nesanhuret, không rõ tước phong."Taharqa" trong Emmanuel Kwaku Akyeampong, Steven J. Niven (2012), Dictionary of African Biography, Nhà xuất bản OUP USA, tr.492 Steffen Wenig (1999), Studien Zum Antiken Sudan, Nhà xuất bản Otto Harrassowitz Verlag (Đức), tr.275 
 Thái tử Ushankhuru, xuất hiện cùng với cha mình trên tấm bia chiến thắng của vua người Assyria Esarhaddon. Cả hai cha con được mô tả là những tù binh, đang bị trói và quỳ trước Esarhaddon.Anthony Spalinger (1974). "Esarhaddon and Egypt: an analysis of the First Invasion of Egypt". Orientalia 43, tr.295-326
Các công chúa Yeturow, Khalese (?) và Peltasen (?) đều kết hôn với vua Atlanersa.Tormod Eide (1996), Fontes Historiae Nubiorum: From the eighth to the mid-fifth century BC, Nhà xuất bản Đại học Bergen, tr.210 The Journal of Egyptian Archaeology, Tập 35-38 (1949), Nhà xuất bản Egypt Exploration Society
Atlanersa (?).

 Trị vì 
Taharqa đã tuyên bố rõ ràng trên tấm bia Kawa V rằng, ông đã được trao truyền ngôi báu từ vị vua trước (trước đây được cho là Shebitku nhưng thực sự là Shabaka): "Ta nhận được vương miện ở Memphis sau khi Chim ưng (ý chỉ Shabaka) bay về trời".Kitchen, sđd, tr.167 Tuy nhiên, Taharqa lại bỏ qua danh tính và sự cai trị của vị vua tiền nhiệm, có thể bởi vì ông đã lật đổ vua Shabaka.Frédéric Payraudeau (2014), Retour sur la succession Shabaqo-Shabataqo, Nehet 1, tr.115-127

Khoảng 20 tuổi, Taharqa đã đem quân chiến đấu với vua người Assyria, Sennacherib tại Eltekeh. Sau đó, Sennacherib buộc phải lui quân vì 185.000 binh sĩ Assyria đã tử trận, theo Kinh thánh.Herodotus (2003), The Histories, London, England: Penguin Books, tr.153 ISBN 978-0-14-044908-2F.L. Griffith (1900), Stories of the High Priests of Memphis: The Sethon of Herodotus and the Demotic Tales of Khamuas, tr.11 Sức mạnh quân sự dưới thời Taharqa đã đưa Ai Cập đến một thời kỳ thịnh vương và yên ổn. Ông đã cho phát triển nông nghiệp, khiến sản lượng thu hoạch dồi dào. Taharqa cũng đã cho trùng tu và xây dựng thêm nhiều đền đài tại quê nhà tại Napata, Gebel Barkal và đền Karnak.Cheikh Anta Diop (1974), The African Origin of Civilization, Chicago, Illinois: Lawrence Hill Books, tr.219-221 ISBN 1-55652-072-7Charles Bonnet (2006), The Nubian Pharaohs, New York: The American University in Cairo Press, tr.142-154 ISBN 978-977-416-010-3G. Mokhtar (1990), General History of Africa, California, USA: University of California Press, tr.161-163 ISBN 0-520-06697-9Geoff Emberling (2011), Nubia: Ancient Kingdoms of Africa, New York: Institute for the Study of the Ancient World, tr.9-11 ISBN 978-0-615-48102-9David Silverman (1997), Ancient Egypt, New York: Oxford University Press, tr.36-37 ISBN 0-19-521270-3

 Assyria xâm lược Ai Cập 
Tuy nhiên, vận thế thay đổi, Assyria cuối cùng cũng đánh bại được Ai Cập. Năm 671 TCN, Esarhaddon chiếm được Memphis, bắt được Taharqa cùng vợ con của ông, giải về Assyria. Khi Esarhaddon quay về Assyria, ông đã cho dựng các tấm bia chiến thắng ở nhiều nơi. Taharqa lại trốn được, và đã tập trung lực lượng để nổi dậy. Esarhaddon đã chết trên đường trở lại Ai Cập, và con ông Ashurbanipal, một lần nữa đánh bại Taharqa. Taharqa phải chạy về Thebes và mất tại đó, được táng tại kim tự tháp Nu.1 (Nuri, Sudan).Dows D. Dunham (1955), The Royal Cemeteries of Kush: Nuri (quyển 2) , Boston, Massachusetts

 Hình ảnh 

 Xem thêm 
 Danh hiệu của Taharqa
 Robert Morkot (2000), The Black Pharaohs: Egypt's Nubian Rulers, Nhà xuất bản The Rubicon Press ISBN 0-948695-23-4

 Chú thích 

Thể loại:Pharaon Vương triều thứ Hai mươi lăm của Ai Cập
Thể loại:Vương quốc Kush