Disaccharide

Disaccharide, tên Việt hóa Disaccarit hay đường đôi, là một loại đường (thực phẩm) có cấu tạo từ hai monosaccharide . "Disaccharide" là một trong bốn nhóm cacbohydrate (monosaccharide, disaccharide, oligosaccharide và polysaccharide).

 Phân loại 
Có hai loại disaccharide cơ bản: disaccharide khử là disaccharide có một trong hai đơn vị monosaccharide có nhóm sxetal tự do; và disaccharide không khử là disaccharide có cả hai đơn vị monosaccharide không có nhóm semiaxetal tự do .

 Sự tạo thành 
Disaccharide được tạo thành khi hai đường liên kết với nhau và phân tử nước được tách ra. Ví dụ: đường sữa (lactoza) được tạo thành từ glucoza và galactozơ trong khi đường kính (sucroza) được tạo thành từ glucoza và fructoza.

Hai đơn vị monosaccharide được liên kết với nhau nhờ phản ứng tách nước dẫn đến việc mất một phân tử nước và tạo thành liên kết glicozit.

 Tính chất 
Liên kết glicozit có thể được tạo thành giữa bất kì nhóm hidroxyl nào của phân tử monosaccharide. Vì vậy, thậm chí khi cả hai đơn vị monosaccharide giống nhau (ví dụ glucoza), nếu vị trí nhóm hidroxyl ở nguyên tử cacbon thứ nhất khác nhau hay dạng của đơn vị monosaccharide khác nhau (α- hay β-) cũng có thể làm tính chất vật lý và hoá học khác nhau.

Dựa vào cấu tạo của đơn vị monosaccharide, disaccharide có thể trong suốt, tan trong nước, có vị ngọt, hoặc dính.
 Một số disaccharide thông dụng 

 Disaccharide  Đơn vị monosaccharide thứ nhất  Đơn vị monosaccharide thứ hai Liên kết Sucroza (đường mía)  glucoza  fructoza  α (1→2) Lactoza (đường sữa)  galactoza  glucoza  β (1→4) Maltoza glucoza  glucoza  α (1→4) Trehaloza glucoza  glucoza  α (1→1)  Xenlobioza glucoza  glucoza β (1→4)

Maltoza và xenlobioza là sản phẩm của sự thủy phân polysaccharide, tinh bột và cellulose.

Các disaccharide ít thông dụng hơn bao gồm:

 Disaccharide  Đơn vị monosaccharide  Liên kết Gentiobioza  hai monome glucoza  β (1→6) Isomaltoza  hai monome glucoza  α (1→6) Kojibioza  hai monome glucoza  α (1→2) Lamina riboza  hai monome glucoza  β (1→3) Manobioza  hai monome manoza  α (1→2),  α (1→3),  α (1→4)  hoặc α (1→6) Melibioza  một monome glucoza và một monome galactoza  α (1→6) Nigeroza  hai monome glucoza  α (1→3)  Rutinoza  một monome rhamnoza và một monome glucoza  α (1→6) Xilobioza  hai monome xilopiranoza  β (1→4)

 Tham khảo 

 International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC), Compendium of Chemical Terminology.
 Disaccharides and Oligiosaccharides . Truy cập 2008-01-29.
 Matsuda, K. (tháng 11 năm 1957). "Kojibiose (2-O-alpha-D-Glucopyranosyl-D-Glucose): Isolation and Structure: Chemical Synthesis".

 Liên kết ngoài 

MeSH Disaccharides

Thể loại:Hợp chất hữu cơ