Đai ốc

Đai ốc, còn gọi là con tán hoặc ê-cu ("ê-cu" bắt nguồn từ tiếng Pháp écrou /ekʁu/),Đặng Thái Minh, "Dictionnaire vietnamien - français. Les mots vietnamiens d’origine française", Synergies Pays riverains du Mékong, n° spécial, năm 2011. ISSN: 2107-6758. Trang 105. là một chi tiết liên kết cơ khí có lỗ đã được tạo ren. Đai ốc luôn được dùng cùng bu lông để kẹp chặt hai hoặc nhiều chi tiết với nhau. Hai bộ phận kết hợp với nhau bởi ma sát ren, sức căng vừa của bu lông, và sức nén của chi tiết. Trong môi trường rung động hoặc xoay tròn có thể sử dụng đai ốc chống xoay, dùng các chất dính, chốt an toàn hay các biện pháp khác để giữ chặt mối ghép. Đai ốc thông dụng nhất là đai ốc 6 cạnh với các góc nhọn đã được làm tròn. Các dạng đai ốc khác được dùng trong các trường hợp nhất định như đai ốc tai hồng (đai ốc cánh) được dùng khi điều chỉnh bằng ngón tay hay các đai ốc liên kết ở những nơi không có rãnh vặn đai ốc.

Các loại đai ốc được thiết kế phù hợp với các loại bu lông tương ứng. Ví dụ như theo tiêu chuẩn ISO đai ốc 10 sẽ tạo mối liên kết bu lông với bu lông 10.9, tương tự theo tiêu chuẩn SAE đai ốc 5 sẽ phù hợp với bu lông 5... 

 Các loại đai ốc 
nhỏ|phải|400px|Từ trái sang phải: Đai ốc cánh, đai ốc 6 cạnh, đai ốc 6 cạnh có gờ nổi, đai ốc hàn có gờ nổi.
nhỏ|phải|400px|Từ trái sang phải: Đai ốc xẻ rãnh, vòng đệm vuông, đai ốc chữ T, đai ốc có mũi, đai ốc nylon, đai ốc hoa.
 Đai ốc hình trụ
 Đai ốc có mũi
 Đai ốc có khung
 Đai ốc hoa
 Ốc vặn căng
 Đai ốc có gờ nổi
 Đai ốc 6 cạnh
 Đai ốc chèn
 Đai ốc siết (Đai ốc tự hãm)
 Đai ốc có chốt an toàn
 Đai ốc có tai vặn (đai ốc khía vân)
 Đai ốc khóa (đai ốc có hãm)
 Đai ốc bánh xe
 Đai ốc khóa ô van(Cleveloc)
 Đai ốc dẹt
 Đai ốc PEM
 Đai ốc nylon 
 Đai ốc có xẻ rãnh
 Nút gài (gắn đồ nhựa vào khung thép của xe ô tô)
 Vòng đệm vuông
 Đai ốc hàn dùng cho chất dẻo 
 Đai ốc chữ T
 Đai ốc chữ T có rãnh
 Đai ốc hàn
 Đai ốc cánh

Kích thước tiêu chuẩn của đai ốc
nhỏ|phải|400px|Bản vẽ đai ốc.
Note that flat (wrench) sizes differ from industry standards. For example, wrench sizes of fastener used in Japanese built cars comply with JIS automotive standard.
Đường kính lỗ danh nghĩa D (mm)Bước răngP (mm)Kích thước mặt phẳng A/F (mm)Đường kính ngoàiA/C (mm)Chiều cao H (mm)1stchoice2ndchoiceThôTinhISODINJIS Đai lục giácĐai hãmĐai nylon1  0,25 2,5     1,2 0,25        1,40,3        1,6 0,35 3,2      1,80,35       2  0,4  4    1,61,2-2,5 0,45 5    2 1,6-3  0,5  5,5  6,4 2,41,84 3,50,6  6      4  0,7  7  7  7 8,1 3,22,255  0,8  8  8  8 9,2 4 2,756  1 0,75 10 10 10 11,55 3,26 7 1   11   5,53,5-8  1,251 13 13 12 15 6,54 810  1,5 1,25 hay 1 16 17 14 19,68 5 1012  1,751,5 hay 1,2518 19 17 22,110 6 12 14 2 1.5 21 22 19  11 7 1416  2 1.5 24 24 22 27.713 8 16 18 2.5 2 or 1.5  27   15 9 18.520  2.5 2 or 1.5 30 30  34.616 10 20 22 2.5 2 or 1.5 32      24  3 2 36   41.619   27 3 2 41      30  3.5 2 46   53.124   33 3.5 2       36  4 3 55   63.529   39 4 3       42  4.5 3        45 4.5 3       48  5 3        52 5 4       56  5.5 4        60 5.5 4       64  6 4       

 Xem thêm 

 Mối liên kết bu lông
 Đinh ốc (đinh vít)

 Bu lông

Tham khảo

Thể loại:Cơ khí